V SA/WA 264/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi wniesionej przez W. S.A. była decyzja Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych utrzymująca w mocy własną decyzję nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 3.000 zł z tytułu udzielenia zamówienia publicznego bez stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych (Pzp). Organ administracji uznał spółkę za podmiot prawa publicznego na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3 Pzp, wskazując na jej utworzenie przez jednostki samorządu terytorialnego, posiadanie przez nie ponad 50% akcji oraz sprawowanie nadzoru. Spółka kwestionowała tę kwalifikację, argumentując, że jej działalność ma charakter przemysłowy lub handlowy, nastawiona jest na zysk i ponosi straty. Po wcześniejszych uchyleniach decyzji przez sądy administracyjne, organ ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, koncentrując się na rzeczywistym zakresie działalności spółki, jej działaniu w zwykłych warunkach rynkowych, celu wypracowania zysku oraz ponoszeniu strat. Analiza wykazała, że spółka została utworzona w celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, wspierania rozwoju regionalnego i walki z bezrobociem, co jest zbieżne z zadaniami samorządu województwa. Pomimo prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania zysków, sąd uznał, że nie wyklucza to jej kwalifikacji jako podmiotu prawa publicznego, zwłaszcza gdy jej statutowy cel i faktyczna działalność koncentrują się na realizacji zadań publicznych. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, potwierdził prawidłowość ustaleń organu, wskazując, że spółka spełnia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 3 Pzp, a jej działalność nie ma charakteru przemysłowego ani handlowego w rozumieniu tej ustawy. W konsekwencji, udzielenie zamówienia z naruszeniem Pzp było podstawą do nałożenia kary pieniężnej, a skargę oddalono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'podmiot prawa publicznego' na gruncie Pzp, zwłaszcza w kontekście spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego, które prowadzą działalność gospodarczą.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z udziałem samorządu, której celem jest rozwój regionalny i wspieranie przedsiębiorczości. Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka prawa handlowego, utworzona przez jednostki samorządu terytorialnego i w większości przez nie kontrolowana, która prowadzi działalność gospodarczą, może być uznana za podmiot prawa publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo zamówień publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka taka może być uznana za podmiot prawa publicznego, jeśli jej działalność zaspokaja potrzeby o charakterze powszechnym, niemające charakteru przemysłowego ani handlowego, nawet jeśli prowadzi działalność gospodarczą, nastawiona jest na zysk i ponosi straty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest zaspokajanie potrzeb o charakterze powszechnym, niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, co jest spełnione przez spółkę realizującą cele rozwoju regionalnego i walki z bezrobociem. Kontrola nad spółką przez jednostki samorządu terytorialnego (posiadanie akcji, prawo do powoływania organów) oraz jej statutowy cel potwierdzają jej publiczny charakter, niezależnie od prowadzenia działalności gospodarczej czy osiągania zysków.
Czy działalność spółki polegająca na wspieraniu przedsiębiorczości, udzielaniu pożyczek i doradztwie, realizowana w ramach programów rozwoju regionalnego, ma charakter przemysłowy lub handlowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka działalność, ukierunkowana na realizację celów publicznych i wspieranie rozwoju regionu, nie ma charakteru przemysłowego ani handlowego w rozumieniu ustawy Prawo zamówień publicznych.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na analizie statutu spółki, jej faktycznej działalności oraz orzecznictwie ETS i NSA, które wskazują, że działalność wspierająca rozwój gospodarczy, tworzenie miejsc pracy i współpracę z UE, nawet prowadzona w formie spółki prawa handlowego, może nie mieć charakteru przemysłowego ani handlowego, jeśli jej nadrzędnym celem jest realizacja potrzeb publicznych.
Czy naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, zebrał materiał dowodowy i odniósł się do wszystkich kwestii, zgodnie z wytycznymi sądów administracyjnych. Odmienne wnioski strony skarżącej nie świadczą o wadliwości rozstrzygnięcia.
Przepisy (31)
Główne
Pzp art. 3 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Definicja podmiotu prawa publicznego, który jest zobowiązany do stosowania ustawy. Kluczowe jest posiadanie osobowości prawnej, utworzenie w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego oraz spełnienie jednego z warunków dotyczących wpływu jednostek sektora finansów publicznych lub państwowych jednostek organizacyjnych.
Pzp art. 200 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Podstawa do nałożenia kary pieniężnej na zamawiającego, który udziela zamówienia z naruszeniem ustawy.
Pzp art. 201 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Określenie wysokości kary pieniężnej w zależności od wartości zamówienia (3.000 zł dla zamówień poniżej określonego progu).
Pzp art. 7 § ust. 3
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Obowiązek stosowania ustawy przy udzielaniu zamówień publicznych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.w. art. 14 § ust. 1 pkt 15
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
Zadania samorządu województwa, w tym przeciwdziałanie bezrobociu i aktywizacja lokalnego rynku pracy, które spółka realizowała.
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej art. 1 § ust. 1 i 2
Definicja gospodarki komunalnej i zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego.
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej art. 10 § ust. 1
Możliwość tworzenia przez gminę spółek prawa handlowego poza sferą użyteczności publicznej pod określonymi warunkami.
KSH art. 396 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Obowiązek tworzenia kapitału zapasowego na pokrycie straty.
KSH art. 415 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Uchwała dotycząca zmiany statutu zapada większością trzech czwartych głosów.
KSH art. 12
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Nabycie osobowości prawnej przez spółkę.
KSH art. 30
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Przeznaczenie zysku netto na kapitał zapasowy i rezerwowy.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 69 § ust. 1 pkt. 1
Nieodpłatne przekazanie samorządom własności akcji i udziałów należących do Skarbu Państwa w agencjach właściwych w sprawach rozwoju regionalnego.
KH art. 308
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy
Sporządzenie statutu spółki w formie aktu notarialnego.
KH art. 314 § § 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy
Wyrażenie zgody na zawiązanie spółki i objęcie akcji.
KH art. 329
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy
Powołanie władz spółki.
KH art. 330
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy
Zgłoszenie zawiązania spółki do rejestru handlowego.
KH art. 335
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy
Nabycie osobowości prawnej przez spółkę.
Pzp art. 11 § ust. 8
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Określenie progów wartości zamówień publicznych.
Pzp art. 4 § pkt 8
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Próg wartości zamówienia dla usług, poniżej którego nie jest wymagane stosowanie ustawy.
Pzp art. 67 § ust. 1 pkt 12 - 14
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Przesłanki udzielania zamówień in house.
Konstytucja RP art. 166 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Cel działalności jednostek samorządu terytorialnego - realizacja zadań publicznych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oraz organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosowanie środków określonych w ustawie przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Pzp art. 2 § pkt 11
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Definicja wykonawcy.
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi art. 1 ust. 9 lit. a) - c)
Kryteria kwalifikacji podmiotów prawa publicznego.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE art. preambuła § pkt 10
Wskazówki dotyczące oceny charakteru działalności podmiotów w kontekście zamówień publicznych.
Dyrektywa 2004/17/WE art. 1 pkt 9
Pojęcie 'zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym'.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka jest podmiotem prawa publicznego w rozumieniu Pzp, ponieważ zaspokaja potrzeby o charakterze powszechnym, niemające charakteru przemysłowego ani handlowego, a jednostki samorządu terytorialnego sprawują nad nią kontrolę. • Działalność spółki, mimo prowadzenia jej w formie spółki handlowej i osiągania zysków, ma na celu realizację zadań publicznych i wspieranie rozwoju regionalnego, co nie jest działalnością przemysłową ani handlową w rozumieniu Pzp. • Udzielenie zamówienia publicznego bez stosowania procedur Pzp stanowiło naruszenie prawa i uzasadniało nałożenie kary pieniężnej.
Odrzucone argumenty
Spółka nie jest podmiotem prawa publicznego, ponieważ jej działalność ma charakter przemysłowy lub handlowy i nastawiona jest na zysk. • Spółka nie ponosi strat, a jej działalność jest konkurencyjna i nastawiona na osiąganie zysku, co wyklucza jej kwalifikację jako podmiotu prawa publicznego. • Województwo nie sprawuje nad spółką kontroli w rozumieniu Pzp, a spółka nie jest finansowana ze środków publicznych. • Organ nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego i dokonał dowolnej oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
potrzeby o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego • działalność spółki nie jest adresowana do z góry skonkretyzowanego kręgu odbiorców lecz do ogółu zainteresowanych jej ofertą • nie struktura własnościowa i zapisy statutu, chociażby nierealizowane w rzeczywistości, mają kluczowe znaczenie przy ustalaniu czy dany podmiot wpisuje się w powyższe pojęcie • nie jest podmiotem prawa publicznego podmiot powołany do organizacji targów, wystaw i konferencji, gdyż podmiot ten w swojej działalności kieruje się kryteriami wydajności, skuteczności i efektywności kosztowej oraz ponosi ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością z uwagi na brak mechanizmu kompensowania ewentualnych strat finansowych
Skład orzekający
Arkadiusz Tomczak
przewodniczący sprawozdawca
Bożena Zwolenik
członek
Jarosław Stopczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'podmiot prawa publicznego' na gruncie Pzp, zwłaszcza w kontekście spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego, które prowadzą działalność gospodarczą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z udziałem samorządu, której celem jest rozwój regionalny i wspieranie przedsiębiorczości. Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia dla wielu spółek z udziałem samorządów: czy podlegają one ustawie Prawo zamówień publicznych. Wyjaśnia, jak sądy interpretują pojęcie 'podmiotu prawa publicznego' w kontekście działalności gospodarczej.
“Czy spółka z samorządowym udziałem zawsze musi stosować Prawo zamówień publicznych? Wyjaśnia to WSA.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.