V SA/Wa 2634/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, uznając, że sąd nie jest uprawniony do badania legalności wcześniejszego postępowania przyznającego te płatności.
Rolnik zaskarżył decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, argumentując wadliwość wcześniejszego postępowania przyznającego te płatności. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przedmiotem postępowania jest jedynie ustalenie kwoty nadpłaty, a nie ponowna ocena decyzji przyznającej płatności. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków jest odrębne od postępowania przyznającego płatności.
Sprawa dotyczyła skargi M. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego. Rolnik pierwotnie otrzymał płatności w wysokości 7.292,00 zł, jednak w wyniku późniejszej weryfikacji i ostatecznej decyzji z grudnia 2015 r. przyznano mu jedynie 1.000,00 zł. Organ uznał różnicę (6.292,00 zł) za nienależnie pobraną. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując prawidłowość kontroli administracyjnej i decyzji przyznającej płatności w pomniejszonej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, wskazując, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, a przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków. Sąd podkreślił, że nie jest uprawniony do kontroli legalności odrębnego postępowania dotyczącego przyznania płatności rolnośrodowiskowych, nawet jeśli podnoszone w nim zarzuty byłyby uzasadnione. W związku z tym, zarzuty skarżącego dotyczące wadliwości wcześniejszego postępowania nie mogły znaleźć uzasadnienia w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa, a kwota nienależnie pobranych płatności została prawidłowo ustalona jako różnica między kwotą wypłaconą a kwotą należną wynikającą z ostatecznej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest ograniczony do oceny legalności działań organu w tym konkretnym postępowaniu. Nie jest uprawniony do kontroli legalności odrębnego postępowania, w którym przyznano płatności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków jest odrębnym postępowaniem, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. Kontrola sądowa ogranicza się do czynności podjętych od wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych należności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, ale nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
u.o. ARiMR art. 29 § 1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych.
u.o. ARiMR art. 29 § 2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Określa rodzaje środków publicznych, których ustalenie kwoty nienależnego pobrania należy do kompetencji Kierownika biura powiatowego Agencji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.
u.o. ARiMR art. 10 § 2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
u.o. ARiMR art. 29 § 8
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 8, 10 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.) poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującej analizy materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na decyzji z grudnia 2015 r., która miała być wydana z naruszeniem prawa. Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR) poprzez niedokonanie samodzielnego ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków i oparcie jej wyłącznie na decyzji z grudnia 2015 r. bez analizy jej prawidłowości.
Godne uwagi sformułowania
Sąd mógł zatem oceniać tylko działania organu administracyjnego podejmowane w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Przedmiotem oceny Sądu nie mogło być natomiast postępowanie, w wyniku którego skarżącemu przyznano płatności rolnośrodowiskowe na 2014 r. w pomniejszonej wysokości. Postępowanie to było bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. W konsekwencji, skarżący nie może skutecznie w niniejszym postępowaniu podnosić argumentów, mających na celu wykazanie wadliwości działania organów w sprawie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r.
Skład orzekający
Izabella Janson
przewodniczący sprawozdawca
Beata Blankiewicz-Wóltańska
członek
Krystyna Madalińska-Urbaniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądu administracyjnego w sprawach dotyczących zwrotu nienależnie pobranych środków publicznych, w szczególności gdy kwestionowane jest wcześniejsze postępowanie przyznające te środki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania zwrotu nadpłat z programów rolnośrodowiskowych, ale zasada odrębności postępowań ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą zakresu kognicji sądu administracyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych. Choć dotyczy rolnictwa, mechanizm prawny jest uniwersalny.
“Sąd administracyjny nie zbadał wadliwej decyzji przyznającej płatności. Dlaczego?”
Dane finansowe
WPS: 6292 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 2634/16 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2017-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-09-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Beata Blankiewicz-Wóltańska Izabella Janson /przewodniczący sprawozdawca/ Krystyna Madalińska-Urbaniak Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I GSK 1697/18 - Wyrok NSA z 2019-12-06 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 718 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant spec. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego (PRŚ); oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. z siedzibą w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] o ustaleniu M. J. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu 15 maja 2014 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Kierownik BP ARiMR decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] przyznał beneficjentowi płatności rolnośrodowiskowe w łącznej kwocie 7.292,00 zł, która została przekazana na jego rachunek bankowy. Decyzja ta została następnie uchylona przez organ II instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. wydaną na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania. W związku z wątpliwościami strony dotyczącymi ustaleń stanu faktycznego organy ARiMR dokonały weryfikacji powierzchni dla zadeklarowanej we wniosku działki ewidencyjnej. W oparciu o wyniki wizytacji terenowej przeprowadzonej w dniu 31 marca 2015 r., Kierownik BP ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] przyznał M. J. płatności rolnośrodowiskowe w łącznej wysokości 6.660,00 zł. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji Dyrektor [...] OR ARiMR decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. orzekł o jej uchyleniu i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kierownik BP ARiMR ponownie rozpoznając sprawę wydał w dniu [...] grudnia 2015 r. decyzję nr [...], którą przyznał wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowe w łącznej wysokości 1.000,00 zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano m.in. że w związku z różnicą pomiędzy kwotą płatności przyznaną decyzją nr [...] oraz [...], a płatnością przyznaną na podstawie niniejszej decyzji zostanie wszczęte postępowanie windykacyjne w celu zwrotu środków nadmiernie pobranych. Postępowanie takie zostało następnie wszczęte, o czym skarżący został poinformowany zawiadomieniem z dnia 2 lutego 2016 r. W dniu [...] czerwca 2016 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego, ustalając do zwrotu kwotę płatności w wysokości 6.292,00 zł. Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor [...] OR ARiMR decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie o takiej treści organ ten wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.), Kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; krajowych, przeznaczonych na: współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Wypłacone nienależnie M. J. środki publiczne za rok 2014 z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego pochodzą ze środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji. Dalej organ zaznaczył, że płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2014, przyznane skarżącemu decyzją Kierownika BP ARiMR z dnia [...] października 2014 r. w wysokości 7.292,00 zł zostały w dniu 30 października 2014 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Jednakże w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przyznania stronie przedmiotowych płatności, Kierownik BP ARiMR wydał w dniu [...] grudnia 2015 r. decyzję, którą przyznał M. J. płatność rolnośrodowiskową za rok 2014 w wysokości 1.000,00 zł. Jest to decyzja ostateczna w sprawie. Powyższe oznacza, iż kwota płatności stanowiąca różnicę pomiędzy płatnością przekazaną na rachunek strony w dniu 30 października 2014 r. z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, na mocy pierwotnej decyzji organu I instancji w wysokości 7 292,00 zł, a kwotą należnych beneficjentowi płatności określonych w ostatecznej decyzji wydanej przez ten organ w dniu [...] grudnia 2015 r. w wysokości 1.000,00 zł stanowi płatności pobrane nienależnie i wynosi 6.292,00 zł. Następnie organ rozważył kwestię wystąpienia okoliczności przemawiających za odstąpieniem od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności i uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających odstąpienie od ustalenia tej kwoty. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji podkreślił, że podnoszone przez stronę kwestie stanowiły przedmiot postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej i nie mogą być brane pod uwagę w postępowaniu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Postępowanie w zakresie przyznania płatności za rok 2014 było bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. W skardze na powyższą decyzję podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, art. 8 i art. 10 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującej analizy całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia w niniejsze sprawie wyłącznie o ustalenia decyzji Kierownika BP ARiMR z [...] grudnia 2015 r. w sprawie przyznania płatności za rok 2014, podczas gdy z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że decyzja z [...] grudnia 2015 r. została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, prawa materialnego i w oparciu o wadliwie, nierzetelnie i nieprawidłowo przeprowadzoną kontrolę administracyjną z 31 marca 2015 r. Skarżący podniósł ponadto zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.: - art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR poprzez niedokonanie samodzielnego ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków publicznych i ustalenie jej wysokości wyłącznie w oparciu o decyzję Kierownika ARiMR z [...] grudnia 2015 r. w sprawie przyznania płatności za rok 2014 bez przeprowadzenia analizy prawidłowości tej decyzji i zgromadzonego w materiałach sprawy materiału dowodowego, co znajdowało szczególne uzasadnienie w świetle znanych organowi z urzędu zarzutów Skarżącego w stosunku do kontroli administracyjnej z 31 marca 2015 r., która stanowiła podstawę decyzji z [...] grudnia 2015 r., a także faktu, że przedmiotowa kontrola zostanie poddana ocenie tut. Sądu w postępowaniu toczącym się pod sygn. akt V SA/Wa 646/16. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga nie jest zasadna. Wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a). Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i zarazem obowiązek uwzględnić również okoliczności nie wskazane w skardze, ale mające wpływ na tę ocenę. Jednakże rozstrzygnięcie sprawy "w granicach danej sprawy" oznacza także, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Z uwagi na zakres zarzutów oraz argumentację przedstawioną w skardze, która sprowadza się do kwestionowania decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości podkreślić należy, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy o ARiMR, decyzja Dyrektora Mazowieckiego OR ARiMR z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą ustalono skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego. Sąd mógł zatem oceniać tylko działania organu administracyjnego podejmowane w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Inaczej mówiąc, kontrola sądowa ograniczała się do tych czynności, które podjęto od wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych należności, tj. od dnia zawiadomienia skarżącego o tym postępowaniu (co nastąpiło zawiadomieniem z dnia 2 lutego 2016 r. o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności) do dnia wydania decyzji organu odwoławczego w dniu [...] lipca 2016 r. Przedmiotem oceny Sądu nie mogło być natomiast postępowanie, w wyniku którego skarżącemu przyznano płatności rolnośrodowiskowe na 2014 r. w pomniejszonej wysokości. Postępowanie to było bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. Natomiast kontrolowane postępowanie jest już tylko następstwem stwierdzenia, że w 2014 r. skarżący nie dotrzymał wymogów warunkujących przyznanie mu płatności na ten rok w pełnej wysokości, a jego przedmiotem było wyłącznie ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków pieniężnych. Wobec powyższego Sąd nie jest uprawniony do kontroli legalności postępowania dotyczącego decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. W konsekwencji, skarżący nie może skutecznie w niniejszym postępowaniu podnosić argumentów, mających na celu wykazanie wadliwości działania organów w sprawie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. Nawet jeśli w tamtym, odrębnym postępowaniu dotyczącym przyznania ww. płatności byłyby to zarzuty uzasadnione, to nie mogą znaleźć uzasadnienia w sprawie niniejszej, gdyż nie odnoszą się do decyzji będącej przedmiotem kontroli Sądu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W ocenie Sadu zatem zarzuty podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło też do naruszenia prawa, które Sąd dostrzegłby z urzędu, do sprawdzenia czego obliguje treść art. 134 § 1 p.p.s.a. Poza sporem pozostaje fakt przyznania i wypłacenia skarżącemu płatności rolnośrodowiskowych na rok 2014 w kwocie 7.292,00 zł na podstawie decyzji z dnia [...] października 2013 r. Nie jest też sporna okoliczność wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. w której płatności te zostały pomniejszone do 1.000 zł oraz to, że decyzja ta jest ostateczna. W tej sytuacji organ był zobowiązany uznać, że kwota płatności stanowiąca różnicę pomiędzy płatnością przekazaną na rachunek strony, na mocy pierwotnej decyzji organu I instancji w wysokości 7.292,00 zł, a kwotą należnych beneficjentowi płatności określonych w ostatecznej decyzji wydanej przez ten organ w dniu [...] grudnia 2015 r. w wysokości 1.000,00 zł stanowi płatności pobrane nienależnie i wynosi 6.292,00 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd na postawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI