V SA/Wa 2631/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-07-01
NSApodatkoweŚredniawsa
cłoVATodsetki za zwłokęklasyfikacja taryfowazgłoszenie celneprawo celneprawo podatkowedecyzja deklaratoryjnaprawo intertemporalne

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, uznając prawidłowość naliczenia odsetek od daty wejścia w życie nowych przepisów.

Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Spór dotyczył daty rozpoczęcia naliczania odsetek po zmianie przepisów celnych i podatkowych. Spółka argumentowała, że odsetki powinny być naliczane od daty powstania zaległości, a nie od daty wejścia w życie nowej ustawy. Sąd uznał jednak, że organy celne prawidłowo zastosowały przepisy, a odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, powstałych w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego, powinny być naliczane od dnia 01.09.2003 r., czyli od daty, kiedy organy celne uzyskały status organów podatkowych.

Sprawa dotyczyła skargi S. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. w przedmiocie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Spółka importowała artykuły laboratoryjne i medyczne, a w wyniku kontroli celnej stwierdzono błędy w klasyfikacji taryfowej towarów, co skutkowało koniecznością dopłaty należności celnych i podatku VAT oraz naliczeniem odsetek. Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, uznając, że nie można przypisać spółce zaniedbania, ale utrzymał w mocy decyzję w pozostałej części, w tym w zakresie naliczenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności dotyczące daty naliczania odsetek za zwłokę oraz charakteru decyzji celnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy celne prawidłowo zastosowały przepisy. Sąd wyjaśnił, że decyzje wydawane przed 01.09.2003 r. w oparciu o art. 11c ustawy o VAT były decyzjami deklaratoryjnymi, a nie konstytutywnymi. W związku z tym, nawet jeśli zgłoszenie celne miało miejsce przed tą datą, prawidłowe określenie podatku i naliczenie odsetek za zwłokę od dnia 01.09.2003 r. było zgodne z prawem, ponieważ odsetki te są należnością akcesoryjną związaną z istnieniem zaległości podatkowej. Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia zasady lex retro non agit, gdyż weryfikacja zgłoszenia celnego miała charakter retrospektywny, a spółka odpowiadała za jego treść.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, powstałych w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego, powinny być naliczane od dnia 01.09.2003 r., czyli od daty, kiedy organy celne uzyskały status organów podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzje celne wydawane przed 01.09.2003 r. były deklaratoryjne, a nie konstytutywne. Weryfikacja zgłoszenia celnego miała charakter retrospektywny, a spółka odpowiadała za jego treść. Odsetki za zwłokę są należnością akcesoryjną związaną z istnieniem zaległości podatkowej, a ich naliczanie od 01.09.2003 r. było zgodne z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

o.p. art. 53 § § 1

Ordynacja podatkowa

Odsetki za zwłokę naliczane są od zaległości podatkowych.

Pomocnicze

u.p.t.u. i p.a. art. 11

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Decyzje wydawane na podstawie art. 11c tej ustawy przed 01.09.2003 r. miały charakter deklaratoryjny.

u.o.WKS art. 31 § ust. 3

Ustawa o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych

Przepis ten dotyczy spraw podatkowych wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy i nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie.

o.p. art. 53 § § 4

Ordynacja podatkowa

Określa termin, od którego naliczane są odsetki za zwłokę.

k.c. art. 83

Kodeks celny

Prawo organu celnego do kontroli zgłoszeń celnych.

k.c. art. 65 § § 4 pkt 2

Kodeks celny

Prawo organu celnego do wydania decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe.

k.c. art. 65 § § 5

Kodeks celny

Termin wydania decyzji przez organ celny.

u.p.t.u. i p.a. art. 11 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym

Określa kompetencje organu celnego w zakresie wydawania decyzji określających podatki w prawidłowej wysokości.

u.p.t.u. i p.a. art. 6 § ust. 7

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym

Określa moment powstania długu celnego.

o.p. art. 21 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Określa moment powstania zobowiązania podatkowego.

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego.

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada legalizmu.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada pogłębiania zaufania.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych.

p.p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Rozporządzenie Ministra Finansów art. 5 § ust. 3

Dotyczy niepobierania odsetek wyrównawczych w szczególnych okolicznościach.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady zaufania do organów państwowych oraz rażące naruszenie art. 2 Konstytucji RP oraz art. 120; 122 Ordynacji podatkowej. Naruszenie art. 11 i nast. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym w dniu zgłoszenia celnego poprzez ich niezastosowanie. Naruszenie art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych poprzez błędną interpretację. Naruszenie art. 53 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że powstanie obowiązku uiszczenia odsetek za zwłokę nie jest uzależnione od daty powstania zaległości podatkowej, ale od zmian kompetencyjnych w administracji podatkowo-celnej. Zastosowanie przez Dyrektora Izby Celnej zasady określenia wysokości odsetek od zaległości podatkowych od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. jest sprzeczne z kardynalnymi zasadami wykładni przepisów prawa, w tym zasadami stosowania prawa intertemporalnego, zasadą ochrony praw nabytych oraz zasady nie działania prawa wstecz. Rozstrzygnięcie Dyrektora narusza podstawowe zasady postępowania podatkowego, które wynikają z przepisów konstytucyjnych oraz procedury podatkowej zawartej w Ordynacji podatkowej. Przyjęta zasada określenia wysokości podatku w decyzji konstytutywnej, a nie deklaratoryjnej, skutkuje bezpośrednio na sposób określenia daty początkowej naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

decyzje wydawane przed 01.09.2003r. (...) są decyzjami deklaratoryjnymi. weryfikacja ta miała charakter retrospektywny wynikający z konieczności sprawdzenia prawidłowości zgłoszenia celnego dokonanego przez stronę, za którego treść odpowiadała strona. odsetki za zwłokę jako należności akcesoryjnej związany jest z istnieniem zaległości podatkowej.

Skład orzekający

Irena Jakubiec-Kudiura

przewodniczący sprawozdawca

Mirosława Pindelska

sędzia

Andrzej Kania

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w kontekście zmian kompetencji organów celnych i podatkowych oraz charakteru decyzji celnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu przejściowego związanego ze zmianami w prawie celnym i podatkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii prawa intertemporalnego w kontekście podatków celnych i odsetek, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Kiedy zaczynają biec odsetki za zwłokę? Sąd rozstrzyga spór o prawo intertemporalne w sprawach celnych.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 2631/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-07-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania
Irena Jakubiec-Kudiura /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosława Pindelska
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Kudiura [spr.], Sędzia Mirosława Pindelska, WSA Andrzej Kania, Asesor sądowy WSA, Protokolant Katarzyna Kotulińska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oddala skargę;
Uzasadnienie
Jednolitym dokumentem administracyjnym SAD nr [...] z dnia [...].05.2001 r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym szereg towarów w postaci artykułów laboratoryjnych z tworzywa sztucznego i osprzętu do zastosowań medycznych zgłoszonych przez S. Sp.z o.o. z siedzibą w B. - w 9 pozycjach wspomnianego dokumentu SAD, zgodnie ze wskazanymi przez spółkę kodami.
W wyniku przeprowadzonej w siedzibie Spółki kontroli, obejmującej klasyfikację taryfową importowanych towarów za lata 2000-2002, ustalono, iż część towarów została błędnie zataryfikowana do poz. 9018, obejmującej narzędzia i przyrządy lekarskie. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...].08.2003r., Naczelnik Urzędu Celnego w P. wszczął z urzędu postępowanie celne w zakresie taryfikacji i wymiaru długu celnego od zaimportowanego towaru, a postanowieniem z dnia [...].10.2003 r. – uzupełnił je w zakresie ustalenia prawidłowej wysokości podatku VAT. Decyzją nr [...] z dnia [...].04.2004r., organ celny I instancji uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie taryfikacji, stawki celnej, długu celnego i stawki podatku VAT dla zgłoszonych towarów, wskazując właściwe w jego ocenie kody taryfy celnej.
Wysokość zastosowanej stawki celnej dla towarów objętych kodem PCN 3926 90 99 0, była uzależniona od pochodzenia towaru (Stany Zjednoczone lub Niemcy) i zastosowania lub nie, obniżonych stawek celnych. Organ celny wymierzył również odsetki wyrównawcze od kwoty wynikającej z długu celnego naliczając je od dnia powstania długu celnego oraz odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych naliczając je od dnia 01.09.2003 r.
Od powyższej decyzji pełnomocnik Strony złożył odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie, że obowiązek uiszczenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej dotyczy okresu od dnia doręczenia decyzji ustalającej zaległość podatkową.
W trakcie postępowania odwoławczego toczącego się w sprawie ustalenia prawidłowej taryfikacji towarów sprowadzonych przez S. Sp. z o.o. w B., materiał dowodowy został dodatkowo uzupełniony o dokumenty i informacje złożone przez skarżącą.
Orzekając na skutek odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odsetek wyrównawczych i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pozostałej części utrzymał decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. w mocy.
W kwestii naliczenia przez organ celny I instancji odsetek wyrównawczych, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w myśl § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.08.2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych, wydanego na podstawie art. 222 § 5 Kodeksu celnego, organ celny nie pobiera odsetek wyrównawczych, mimo że kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, w wypadku, gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż z powodu nieprawidłowego podania przez zgłaszającego danych w zgłoszeniu celnym (kodów PCN dla artykułów laboratoryjnych), nastąpiło określenie długu celnego w niższej wysokości niż należne, co spowodowało, ze strona zapłaciła mniejszą kwotę wynikającą z długu celnego.Organ wyjaśnił jednak, że w związku z tym, iż skarżąca wskazała na znaczne trudności przy ustalaniu właściwego kodu PCN, w tym na rozbieżności we wskazaniu właściwej taryfikacji przez organ celny, a w konsekwencji na konieczność wystąpienia importera do Ministerstwa Finansów o wydanie wiążących informacji taryfowych WIT na sporne towary, stwierdził on, że nie można przypisać stronie zaniedbania lub świadomego działania przy zgłaszaniu towarów do odprawy celnej. Z uwagi na fakt, iż zaistniały okoliczności wymienione w § 5 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów, wymierzenie odsetek wyrównawczych Dyrektor Izby Celnej w W. uznał za niezasadne. W związku z powyższymi rozważaniami organ odwoławczy uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. w części dotyczącej odsetek wyrównawczych i w tym zakresie umorzył postępowanie.
Odnosząc się natomiast do tej części rozstrzygnięcia, którą organ utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie ze zgromadzonych przez organ dokumentów wynika, że przedmiotem importu w niniejszej sprawie były m.in. wyroby laboratoryjne , które za wyjątkiem staz i kartonowych pudełek, są wyrobami z tworzywa sztucznego. W związku z powyższym, zdaniem organu, właściwym do ich zataryfikowania jest dział 39 taryfy celnej, obejmujący zgodnie z jej brzmieniem "wyroby z tworzyw sztucznych i artykuły pozostałych materiałów objętych pozycjami od 3901 do 3914". Co do pozostałych towarów Dyrektor Izby Celnej wskazał, że orzeczenie Naczelnika o przyporządkowaniu ich do właściwych kodów taryfy celnej jest w istocie trafne.
Organ wskazał, iż klasyfikacja przedmiotowych towarów do w/w kodów PCN, wynika jego zdaniem wprost z brzmienia właściwych pozycji i kodów PCN, czyli jest zgodna z regułą nr 1 i 6 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej.
W kwestii zarzutów dotyczących naliczonego podatku VAT oraz odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, organ odwoławczy wyjaśnił, że do dnia 31.08.2003 r., administracja celna obliczając podatki występowała w roli płatnika podatków. Zdaniem organu odwoławczego obliczanie podatków dokonywane przez urzędy celne stanowiło wyłącznie czynność materialno-techniczną, a nie było decyzją administracyjną ze wszystkimi jej skutkami. Zgodnie z art. llb ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.) do dnia 31.08.2003 r. decyzję określającą wysokość podatku od towarów i usług mógł wydawać wyłącznie organ podatkowy (Urząd Skarbowy, Izba Skarbowa).
Zarzut naruszenia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, tj. art. 11c w brzmieniu obowiązującym w dniu zgłoszenia celnego Organ II instancji uznał za niezasadny. Powołany przez skarżącego przepis art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 27.06.2003 r. o WKS zdaniem organu nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ dotyczy postępowań podatkowych wszczętych i nie zakończonych ostatecznym rozstrzygnięciem przed dniem wejścia w życie ustawy. Tymczasem w przedmiotowej sprawie postępowanie podatkowe (w sprawie wysokości podatku VAT) zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...].10.2003 r. - gdy organy celne były już organem podatkowym.
Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż organ celny był tylko płatnikiem podatków, a Strona niezadowolona z wysokości naliczonych podatków mogła wnieść odwołanie do organów podatkowych.
Organ podniósł, iż w związku ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 27 czerwca 2003r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302) organy celne, tj. naczelnik urzędu celnego i dyrektor izby celnej, uzyskały status organów podatkowych i zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z poźn. zm.) - "Jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, iż kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości. Naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatków w decyzji dotyczącej należności celnych.". Organ celny I instancji, uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe, dokonał zmiany klasyfikacji taryfowej, stawki celnej i kwoty długu celnego szeregu towarów, która pociągnęła za sobą zmianę wysokości podatku VAT, w tym m.in. dokonał zmiany stawki podatku VAT dla probówko-strzykawek (poz. 1 SAD) z 7% na 22%.
Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, iż zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.12.1999 r. w sprawie wykazu towarów do celu poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego (Dz.U. nr 111, poz. 1290), 7% stawka podatku VAT została określona dla materiałów budowlanych objętych kodem PCN 3926 90 99 0, natomiast dla wszystkich pozostałych towarów objętych tym kodem obowiązywała stawka 22%. Dla towarów objętych kodem PCN 9018 90 85 0 obowiązywała także stawka podatku VAT 22%, za wyjątkiem części aparatów do mierzenia ciśnienia tętniczego, gdzie stawka ta wynosiła 7% (zał. nr 2 do w/w rozporządzenia).
Zważywszy, iż organ celny ma prawo do kontroli zgłoszeń celnych (art. 83 Kodeksu celnego) i w przypadku ich nieprawidłowości, do wydania decyzji, w której uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe (art. 65 § 4 pkt 2 K.c), a decyzja ta może być wydana w ciągu 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 65 § 5 K.c.) – zdaniem organu odwoławczego urząd celny miał prawo weryfikować zgłoszenia celne przyjęte przed 01.09.2003 r. (co miało miejsce w przedmiotowej sprawie). Z uwagi na fakt, iż zmiana klasyfikacji taryfowej, spowodowała zmianę stawki celnej, zmianę kwoty długu celnego, a w konsekwencji zmianę podatku VAT, organ celny wydając decyzję po 01.09.2003 r. w kwestii należności celnych, w opinii Dyrektora Izby Celnej w sposób prawidłowy rozstrzygnął kwestię wysokości podatku VAT. Naliczenie odsetek od dnia 01.09.2003 r. na podstawie art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej, tzn. dnia w którym organ celny stał się organem podatkowym organ II instancji uznał za stosowne. Organ odwoławczy stwierdził, iż odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, w stosunku do zgłoszeń celnych mających miejsce przed 01.09.2003 r. (co miało miejsce w niniejszej sprawie), powinny być naliczane właśnie od tego dnia.
Na powyższą decyzję pełnomocnik spółki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:
a. naruszenie zasady zaufania do organów państwowych oraz rażące naruszenie art. 2
Konstytucji RP oraz art. 120; 122 Ordynacji podatkowej
b. naruszenie art. 11 i nast. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i
usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50 z póżn. zm.) w
brzmieniu obowiązującym w dniu zgłoszenia celnego SAD nr [...]
poprzez ich niezastosowanie,
c. naruszenie art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu
Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących
zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych
podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U. z 2003 r.
Nr 137, poz. 1302) poprzez błędną interpretację,
d. naruszenie art. 53 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że powstanie
obowiązku uiszczenia odsetek za zwłokę nie jest uzależnione od daty powstania
zaległości podatkowej, ale od zmian kompetencyjnych w administracji podatkowo-
celnej.
Pełnomocnik wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu
Celnego w P. z [...].04.2004 r. o sygn. [...] oraz
uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z
[...].04.2004 r. o sygn. [...]
2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej rozwinął zarzuty skargi podnosząc, iż w dniu zgłoszenia celnego ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z1993 r. Nr 11, poz. 50 z późn. zm) wprowadzała określone zasady związane z podatkiem poboru VAT. Zaznaczył, iż w jego opinii zasady te obowiązywały nie tylko w dniu zgłoszenia celnego ale również w dniu wszczęcia postępowania przez Naczelnika Urzędu Celnego. Natomiast ustawa nowelizująca ustawę o VAT, tj. ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U. z 2003 r., Nr 137, poz. 1302) weszła w życie w dniu 1 września 2003r. Zdaniem strony w związku z powyższym organ był obowiązany do sprawdzenia kwoty podatków wskazanych w zgłoszeniu celnym przez podatnika oraz do ewentualnej korekty wysokości podatku. Strona podniosła w skardze, iż za niedopuszczalne należy uznać nałożenie na stronę obowiązku zapłaty odsetek od zaległości podatkowych od dnia 1 września 2003 r.
Pełnomocnik skarżącej podniósł w skardze, że ogólne zasady prawa podatkowego nakazują przyjęcie, że odsetki za zwłokę związane są z istniejącą zaległością podatkową (art. 53 § Ordynacji podatkowej), a więc mają charakter akcesoryjny. Stosownie do treści art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej odsetki za zwłokę naliczane są od zaległości podatkowych, tj. od niezapłaconego w terminie podatku. Odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego (art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej). W związku z powyższym zdaniem pełnomocnika skarżącej przyjęcie przez organy celne, że odsetki za zwłokę oblicza się od dnia 01.09.2003 r. należy uznać za działanie nie mające podstawy prawnej. Rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej powoduje oderwanie istnienia obowiązku zapłaty odsetek od daty powstania zaległości podatkowej oraz upływu terminu płatności podatku, co jego zdaniem jest niedopuszczalne. W ocenie skarżącej spółki momentem powstania zobowiązania podatkowego w przedmiotowej sprawie zgodnie z treścią art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - był dzień doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.
Zdaniem pełnomocnika strony uznanie, że w niniejszej sprawie należy wydać decyzję deklaratoryjną, a więc określającą kwotę podatku jest sprzeczne z fundamentalnymi zasadami stosowania prawa intertemporalnego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej spółki wywodzi, iż jego zdaniem, biorąc pod uwagę brak przepisów przejściowych należy stwierdzić, że rezygnacja ustawodawcy z konstytutywnego charakteru decyzji organów celnych może dotyczyć tylko przyjętych zgłoszeń celnych po wejściu w życie nowelizacji z dnia 27 czerwca 2003 r.
Przeciwny wniosek w opinii pełnomocnika skutkowałby naruszeniem zasady Iex retro non agit/
Na uzasadnienie swojego twierdzenie skarżący przywołał w skardze wyrok NSA z dnia 09.01.1991 r. sygn. akt III SA 902/90, publik. Prz.Orzecz.Podatk. 1995/5/100.
Pełnomocnik skarżącego powołując się na poglądy doktryny i orzecznictwo podniósł, iż w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym w przypadku braku przepisów przejściowych należy zastosować przepisy ustawy mające charakter względniejszy dla podatnika (zasada lex benignior). Przywołał przy tym wyrok NSA z dnia 09.03.1995 r. o sygn. SA/Po 3015/94 (publik. Orz. NSA 1996/2/72).
Reasumując zarzuty skargi pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, iż w jego ocenie
1) należy uznać, że uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 11 i nast. ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w dniu przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego poprzez ich niezastosowanie,
2) zastosowanie przez Dyrektora Izby Celnej zasady określenia wysokości odsetek od zaległości podatkowych od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. jest sprzeczne z kardynalnymi zasadami wykładni przepisów prawa, w tym zasadami stosowania prawa
intertemporalnego, zasadą ochrony praw nabytych oraz zasady nie działania prawa wstecz.
3) rozstrzygnięcie Dyrektora narusza podstawowe zasady postępowania podatkowego, które wynikają z przepisów konstytucyjnych oraz procedury podatkowej zawartej w Ordynacji podatkowej.
4) przyjęta zasada określenia wysokości podatku w decyzji konstytutywnej, a nie deklaratoryjnej, skutkuje bezpośrednio na sposób określenia daty początkowej naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej. Ogólne zasady prawa podatkowego nakazują przyjęcie, że odsetki za zwłokę związane są z istniejącą zaległością podatkową (art. 53 § Ordynacji podatkowej), a więc mają charakter akcesoryjny. Stanowisko Dyrektora Izby Celnej przeczy tej zasadzie, gdyż uzależnia byt prawny odsetek nie od istnienia i momentu powstania zaległości podatkowej, ale od zmian kompetencyjnych w administracji podatkowo-celnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna.
Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11 z 1993 r., poz. 50 ze zm.) w szczególności art. 11 i następnych tej ustawy – w brzmieniu obowiązującym na dzień zgłoszenia celnego oraz w dacie wszczęcia postępowania przez Naczelnika Urzędu Celnego. Jak wynika z treści skargi skarżący naruszenia art. 11 omawianej ustawy upatruje w tym, że w jego ocenie organ celny jako płatnik podatku był odpowiedzialny za podatek nie pobrany w należytej wysokości. Zdaniem skarżącej tak ukształtowana odpowiedzialność jest konsekwencją uznania, że organ podatkowy wydawał decyzję konstytutywną na zasadach określonych w art. 11 c ustawy o VAT, który wszedł w życie z dniem 01.01.1998 r., co miało decydujące znaczenie dla podmiotów dokonujących zgłoszeń celnych w zakresie ich odpowiedzialności za opłacenie przez nich podatku we właściwej wysokości i ewentualnej konieczności uiszczenia odsetek od zaległości podatkowej. Zgodzić się należy ze skarżącym co do tego, że w orzecznictwie NSA (vide wyrok z dnia 16.05.2001 sygn. III SA 502/00) wyrażony został pogląd, zgodnie z którym decyzja określająca wysokość podatku wydawana przez organy skarbowe po weryfikacji zgłoszenia celnego (przeprowadzonej przez organ celny), jeśli weryfikacja ta powodowała konieczność podwyższenia dotychczas zapłaconego podatku, była decyzją konstytutywną a więc rodzącą po stronie importera towarów będących przedmiotem zgłoszenia celnego, obowiązek dopłaty podatku w wyznaczonym, ustawowym terminie 14 dni. Dopiero bezskuteczny upływ tego terminu rodził obowiązek uiszczenia zaległości podatkowej z odsetkami. Pogląd ten nie zyskał jednak uznania, czego dowodem jest uchwała NSA w Warszawie podjęta w dniu 25.04.2005 sygn. akt FPS 3/04. Z treści przedmiotowej uchwały NSA jednoznacznie wynika, że decyzje wydawane przed 01.09.2003r.(zaznaczenie sądu) m. in. w oparciu o treść art. 11 c ust. 1 ustawy o VAT, są decyzjami deklaratoryjnymi. Zdaniem NSA charakteru tych decyzji nie zmienia to, że mimo, iż zobowiązanie podatkowe powstało z mocy prawa (w związku z zaistnieniem zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie zobowiązania - w odniesieniu do importera towaru z chwilą powstania długu celnego – art. 6 ust. 7 ustawy o VAT), wydawana była decyzja dotycząca ustalenia zobowiązania podatkowego we właściwej wysokości. Skoro więc, co przedstawiono wyżej, decyzje wydawane w trybie art. 11 ustawy o VAT, nie były decyzjami konstytutywnymi, brak jest podstaw do uznania za zasadny zarzutu, iż organ celny naruszył wspomniany przepis i następne ustawy - przez ich niezastosowanie w brzmieniu na dzień zgłoszenia celnego.
Nietrafny jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 53 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej - bo wprawdzie organy celne w tym Dyrektor Izby Celnej wywodził w zaskarżonej decyzji, że jest władny po weryfikacji zgłoszenia celnego do wydania decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości ponieważ stał się organem podatkowym z dniem 01.09.2003 r., ale stanowisko to należy rozumieć (po analizie całości decyzji), również jako prawo zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym przepisów ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w powyższej dacie.
Brak jest również podstaw do uznania za trafny zarzutu dotyczącego naruszenia art. 31 ust. 3 ustawy z 27.06.2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U nr 137 z 2003 r. poz. 1302) przez jego błędną interpretację, ponieważ organy celne właściwie zastosowały wspomniany przepis. Należy zwrócić uwagę na to, że przepis ten dotyczy spraw podatkowych wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie wspomnianej ustawy. Sytuacja taka w odniesieniu do przedmiotowej sprawy nie miała miejsca. Poza kwestionowanym przez skarżącą art. 31 ust. 3 odnoszącym się do postępowania podatkowego, ustawa nie zawiera innych przepisów, które wskazywałyby na możliwość stosowania dotychczas obowiązujących przepisów. To bowiem, że określenie prawidłowej kwoty podatków przez organ celny następuje w związku z weryfikacją zgłoszenia celnego, do którego to postępowania z mocy przepisów ustawy Kodeks celny stosuje się przepisy z daty zgłoszenia celnego, nie ma zastosowania do postępowania związanego z ustaleniem kwoty podatków. Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem powstania długu celnego i w przypadku gdy podatek został pobrany w wysokości niższej, ustalana jest w decyzji właściwego organu jego prawidłowa wysokość. Fakt, że decyzja taka przed 1.09.2003 r. i po tej dacie, była decyzją deklaratoryjną powoduje, że zdaniem sądu stanowi ona jedynie formę powiadomienia importera o wysokości należnego podatku i konieczności uiszczenia w terminie 14 dni( to dotyczyło okresu przed 01.09.2003 r.) różnicy między podatkiem należnym a zapłaconym, przy czym różnica ta stanowiła zaległość podatkową, od której w rozumieniu art. 53 § 1 Ordynacji Podatkowej należne są odsetki za zwłokę. Termin, który jest wskazywany w decyzji o jakiej była mowa wyżej, należy traktować w ocenie Sądu jako termin, który ma znaczenie dla ewentualnego naliczania dalszych odsetek za zwłokę po bezskutecznym jego upływie, a nie jako termin, o jakim jest mowa w art. 53 § 4 Ordynacji, którego treści nie można odczytywać w oderwaniu od art. 6 ustawy VAT. Treść tego ostatniego przepisu różnicuje daty powstania obowiązku podatkowego, z czym wiążą się powinności podatników opłacenia podatków w określonych sytuacjach, czego konsekwencją jest ich opłacenie w terminie płatności właściwym dla określonego podatku. Z tym wiązać się może powstanie obowiązku uiszczenia odsetek za zwłokę. Odmienny pogląd prowadziłby do sytuacji, w której niektórzy podatnicy płacili by odsetki za zwłokę w przypadku zapłacenia podatku niższego niż należny - a inni nie. Stanowisko takie polegające na tym, że w przypadku zobowiązania podatkowego powstałego w sposób określony w art.21§ 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, dochodzi do powstania zaległości podatkowej w przypadku uiszczenia kwoty podatku w niższej wysokości niż należna, zajęli autorzy komentarza do ustawy Ordynacja podatkowa - Barbara Adamiak Jacek Borkowski... rok wydania 2003 str. 223..
W tym stanie rzeczy niezasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia zaufania do organów państwowych i naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższymi zarzutami brak jest podstaw do uznania, iż wydanie skarżonej decyzji w części dotyczącej odsetek od kwoty stanowiącej różnicę między podatkiem prawidłowo określonym przez organ a faktycznie opłaconym, dowodzi naruszenia praw skarżącej polegającej na zastosowaniu w odniesieniu do niej przepisów prawa mniej korzystnych niż obowiązujących poprzednio (w dacie zgłoszenia celnego). W sprawie brak jest bowiem podstaw do uznania, że naruszona została zasada lex retro non agit. Naruszenie zasady retroaktywności następowałoby bowiem wtedy, gdyby ustawie nadano moc obowiązującą wobec stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie do wejścia tej ustawy w życie (ustawa z 27.06.2003 o WKS). Ne można twierdzić, że taki stan rzeczy miał miejsce w odniesieniu do stosunku prawnego w przedmiotowej sprawie. Wprawdzie bowiem określenie przez organy celne podatku we właściwej wysokości, było wynikiem weryfikacji zgłoszenia celnego, które miało miejsce przed 01.09.2003 r. ale weryfikacja ta miała charakter retrospektywny wynikający z konieczności sprawdzenia prawidłowości zgłoszenia celnego dokonanego przez stronę, za którego treść odpowiadała strona. Konsekwencją uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie taryfikacji, stawek celnych (w niektórych przypadkach) i wiążącej się z kodami celnymi stawek podatkowych, było określenie podatku we właściwej kwocie. Przyjęcie przez organ celny daty 01.09.2003 r. jako właściwej dla początku biegu naliczania odsetek, należy uznać w związku z tym co przedstawiono wyżej za nie godzące w prawa strony – zwłaszcza jeżeli się zważy, że sama strona nie kwestionuje, że byt odsetek jako należności akcesoryjnej związany jest z istnieniem zaległości podatkowej. Nie można więc stanowiska organów celnych uznać wbrew twierdzeniom strony, za naruszające równość podmiotów, ponieważ nie można za takie uznać stosowanie przepisów jednakowych dla wszystkich z nich w przypadku dokonywania zgłoszeń celnych w różnych datach pod warunkiem, że miało to miejsce przed 01.09.2003 r.
Mając powyższe okoliczności na uwadze i działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. o ppsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI