V SA/Wa 2615/10

V SA/Wa 2615/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-11-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania
Izabella Janson
Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 2057/11 - Wyrok NSA z 2013-01-30
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M.L. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa dotacji pobranych w nadmiernej wysokości skargę oddala.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] września 2010 r. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2010 r. w zakresie punktu 1 dotyczącego określenia kwot przypadających do zwrotu – w łącznej kwocie [...] zł. – pobranych nadmiernej wysokości dotacji celowych udzielonych z budżetu państwa na podstawie art. 87 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 2004 – 2008 r. wraz z odsetkami wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia dotacji. Decyzja ta zapadłą w następującym stanie faktycznym :
Miasto L. w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2008 r otrzymało z budżetu państwa dotacje celowe na podstawie art. 87 ustawy z dnia 1 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. Nr 203, poz. 1966, z późn. zm.), przeznaczoną dla powiatów, które prowadzą lub zlecają prowadzenie ponadgminnych domów pomocy społecznej, których przebywają mieszkańcy przyjęci do tych domów przed dniem 1 stycznia 2004 r., a także dla powiatów, które przyjmą do domów osoby ze skierowaniami wydanymi przed tym dniem.
Urząd Kontroli Skarbowej w L. przeprowadził w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej (MOPS) w L. kontrolę zakończoną wynikiem kontroli z dnia [...] listopada 2006 r. wskazującym na nieprawidłowości zlecaniu przez Miasto L., reprezentowane przez przedstawicieli MOPS, realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej i przekazywaniu na ten cel dotacji z budżetu państwa:
- dwóm osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą tj. W.P. prowadzącemu Niepubliczny Dom Pomocy Społecznej "U." i J.O. prowadzącemu niepubliczny Dom Pomocy Społecznej "S.",
- podmiotom wyłonionym w nieprawidłowym trybie tj. na podstawie przepisów dotyczących zamówień publicznych: Fundacji im. [...], Stowarzyszeniu Pomocy O., Zgromadzeniu Sióstr [...] oraz Towarzystwu Przyjaciół "[...]".
Na wyniki kontroli Miasto L. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi., który skargę oddalił, zaś skarga kasacyjna została odrzucona.
W dniu [...] sierpnia 2009r. Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia Miastu L. do zwrotu dotacji celowej pobranej w latach 2004-2008 w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami. W dniu [...] listopada 2009 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...], w której określił do zwrotu przez Miasto L. kwotę [...] zł z tytułu pobrania w nadmiernej wysokości dotacji celowej udzielonej z budżetu państwa podstawie art. 87 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego okresie od 1 maja 2004 r. do 30 września 2008 r., na którą składają się kwoty dotacji udzielonych przez Wojewody [...] i wykorzystanych przez Miasto L. na dofinansowanie kosztów utrzymania mieszkańców skierowanych do domów pomocy społecznej w drodze decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 1 stycznia 2004 r. umieszczonych w domach pomocy społecznej prowadzonych przez W.P. i J.O. Wojewoda umorzył postępowanie w zakresie przypisania Miastu L. do zwrotu pobranej w nadmiernej wysokości dotacji celowej udzielonej z budżetu państwa na podstawie art. 87 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2008 r. w kwocie [...] zł przeznaczonej na dofinansowanie kosztów pobytu osób skierowanych do domów pomocy społecznej przed 1 stycznia 2004 r., a umieszczonych w następujących niepublicznych domach pomocy społecznej: Dom Pomocy Społecznej (DPS) "[...]" prowadzony przez Towarzystwo Przyjaciół "[...]", DPS prowadzony przez Fundację im. [...], DPS prowadzony przez Stowarzyszenie Pomocy O., DPS prowadzony przez Zgromadzenie Sióstr [...] oraz w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. Dom Pomocy Społecznej "U." w G. prowadzony przez W.P.
Miasto L. od powyższej decyzji wniosło odwołanie , w wyniku którego Minister Finansów decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. uchylił w całości decyzję z dnia listopada 2009 r. Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu Minister Finansów podzielił ocenę prawną Wojewody [...] w zakresie uznania części dotacji za pobraną w nadmiernej wysokości, zakwestionował natomiast podstawę materialnoprawną decyzji w zakresie zastosowania przepisów art. 145 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych co do dotacji udzielonej w latach 2004 i 2005 wskazując, że nie można było zastosować jako podstawy prawnej tej ustawy, gdyż weszła ona w życie dopiero od dnia 1 stycznia 2006 r. Ponadto Minister Finansów wskazał, że należy odrębnie rozpatrywać wykorzystanie dotacji w każdym roku budżetowym z uwagi na zasadę rocznego obowiązywania budżetu państwa oraz obowiązek corocznego rozliczania kwot udzielonych dotacji celowych.
Wojewoda [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał w dniu [...] czerwca 2010 r. decyzję nr [...]. W rozstrzygnięciu tym zobowiązał Miasto L. do zwrotu do budżetu Wojewody [...] kwoty dotacji w łącznej wysokości [...] zł. określając w sentencji decyzji kwoty dotacji przypadających do zwrotu w poszczególnych latach: 2004, 2005, 2006, 2007 i 2008 r. z tytułu pobrania w nadmiernej wysokości dotacji celowych udzielonych z budżetu państwa na podstawie art. 87 ustawy dochodach jednostek samorządu terytorialnego, na które składają się kwoty dotacji udzielonych przez Wojewody [...] i wykorzystanych przez Miasto L. na dofinansowanie kosztów utrzymania mieszkańców skierowanych do domów pomocy społecznej w drodze decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 1 stycznia 2004 r. umieszczonych w domach pomocy społecznej prowadzonych przez W.P. i J.O. Ponadto w decyzji tej Wojewoda [...] umorzył postępowanie w takim samym zakresie jak w punkcie 2 sentencji decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. Wojewoda [...] wskazał, że wyniki postępowania dowodowego wykazały, że Miasto L. reprezentowane przez przedstawicieli Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (MOPS) w L. zleciło realizację zadań z zakresu pomocy społecznej między innymi dwóm osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, które w rozpatrywanym okresie nie były podmiotami uprawnionymi do otrzymania takiego zlecenia tj. W.P. i J.O. Osoby fizyczne, którym zlecano wykonywanie zadań z zakresu pomocy społecznej podstawie przepisu art. 12a ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (przepis dodany przez art. 64 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych przepisów określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa – Dz. U Nr 106, poz. 668), utraciły uprawnienie do przyjmowania zlecenia realizację zadań z zakresu pomocy społecznej z dniem 1 maja 2004 r. w związku z wejściem w życie przepisów nowej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. pomocy społecznej. W stosunku do określenia do zwrotu kwot dotacji na opisane zadanie udzielonych przez Miasto L. w latach 2004 i 2005 Wojewoda [...] i zastosował przepisy ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych obowiązującej w tym czasie.
Od powyższej decyzji Miasto L. wniosło odwołanie. Nie zgodziło się z poglądem, że pobrana została dotacja w nadmiernej wysokości. W ocenie Strony dotacja została pobrana w wysokości wynikającej z ustawy i zużyta w całości zgodnie z przeznaczeniem.
Wspomnianą na wstępie decyzją Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że ostateczne wykorzystanie dotacji na cel, na który została przyznana nie daje podstaw do stwierdzenia, że nie podlega ona zwrotowi, jako pobrana w nadmiernej wysokości, gdyż Miasto L. zlecało wykonanie zadania polegającego na prowadzeniu ponadgminnych domów pomocy społecznej z naruszeniem przepisów ustawy o pomocy społecznej, podmiotom do tego nieuprawnionym i przekazywało im część dotacji pobranej z budżetu państwa.
Od powyższej decyzji Miasto L. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagało się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w zakresie punktu 1 tj. w części orzekającej przypisanie Miastu L. do zwrotu kwoty [...] złotych, z tytułu pobrania w okresie od 1 maja 2004 r. do 30 września 2008 r. w nadmiernej wysokości dotacji celowej udzielonej z budżetu państwa na dofinansowanie kosztów utrzymania mieszkańców skierowanych do domów pomocy społecznej w drodze decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 1 stycznia 2004 r. i umieszczonych w domach pomocy społecznej prowadzonych przez W.P. i J.O. Strona domagała się także wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj.
- art. 6 k.p.a. i 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i – w konsekwencji nie usunięcia naruszeń prawa popełnionych przez organ l instancji – wydanie przez organ odwoławczy decyzji naruszającej prawo materialne i procesowe w zakresie wskazanym w odwołaniu,
- art. 6 k.p.a. i 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku art. 59 § 1 pkt 9 w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 67 oraz w związku art. 60 pkt 1 ustawy dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, poprzez utrzymanie mocy decyzji organu l instancji w części dotyczącej zwrotu dotacji udzielonej w roku 2004, podczas gdy ewentualne zobowiązanie do zwrotu dotacji udzielonej w roku 2004 wygasło na skutek przedawnienia z dniem 31 grudnia 2009 r.
- art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez wybiórcze ustosunkowanie się przez organ administracji publicznej tylko co do niektórych dowodów zgromadzonych w postępowaniu i w konsekwencji rażące odstępstwo od zasady swobodnej oceny dowodów, która przybrała formę oceny dowolnej, jak również doprowadziła do naruszenia zasady przekonywania;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego m.in.:
- art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomoc społecznej w zw. z art. 87 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez uznanie prezentowanej w zaskarżonej decyzji Wojewody [...] argumentacji, że wojewoda nie ma obowiązku przekazywania dotacji na dofinansowanie pobytu mieszkańców domów pomocy społecznej skierowanych na podstawie decyzji wydanych przed dniem 1 stycznia 2004 r. i w konsekwencji uznanie, że obowiązek dofinansowania ich pobytu spoczywa na organach samorządu terytorialnego,
-art. 25 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej poprzez uznanie, że realizacja zadań z zakresu pomocy społecznej udzielona została podmiotom, które nie miały uprawnienia do otrzymania zlecenia w/w zadania
- art. 146 w związku z art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej poprzez brak uznania że na mocy przepisów przejściowych cyt. ustawy skierowania do Domów Pomocy Społecznej zachowały moc, a do umów zlecenia o realizację zadania z zakresu pomoc społecznej stosuje się przepisy dotychczasowe, które zachowują moc do 31 grudnia 2008 r.,
- art. 144 w związku z art. 145 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych oraz art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 roku o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię polegająca na uznaniu, że ostateczne wykorzystanie dotacji na cel, na który został przyznana nie daje podstaw do stwierdzenia, że nie podlega ona zwrotowi, jako pobrana w nadmiernej wysokości,
- art. 176 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku finansach publicznych poprzez uznanie, iż osoby fizyczne nie znajdują się w kręgu uprawionych podmiotów, którym jednostka samorządu terytorialnego mogła zlecić realizację zadania z zakresu pomocy społecznej udzielając dotacji na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zleconego zadania,
- art. 87 ustawy z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego polegające na niezasadnym przyjęciu że przepis ten zakazuje wykorzystania dotacji na dofinansowanie pobytu mieszkańców domu pomocy społecznej prowadzonego przez osoby fizyczne, podczas gdy przepis ten nie statuuje żadnych warunków co do podmiotu prowadzącego dom pomocy społecznej ani też żadnych warunków co do trybu wydatkowania dotacji przez powiat,
- art. 32 w związku z art. 20 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, iż osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą nie mogą wykonywać zadań z zakresu pomocy społecznej.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma więc prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
Należy też wskazać, iż na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Powołany przepis nakłada na sąd administracyjny obowiązek wyjścia poza granicę skargi i zajęcie się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Nadrzędnym obowiązkiem sądu administracyjnego jest - przez wydanie orzeczenia - stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt (lub czynność) organu administracji publicznej niezgodny z prawem (v. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 275/06, Lex nr 293171).
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zarzuty stawiane rozstrzygnięciu zawartemu w decyzji z [...].09.2010 r. są całkowicie chybione.
Sprawa niniejsza dotyczy zwrotu dotacji celowej udzielonej na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ( Dz.U. Nr 203 poz. 1966 ze zm. ). Zgodnie ze wspomnianym przepisem powiat, który prowadzi lub zleca prowadzenie ponadgminnych domów pomocy społecznej, zwanych dalej "domami", otrzymuje dotacje celowe z budżetu państwa, według zasad określonych w ust. 2-4.
Dotacja przysługuje powiatowi, który prowadzi lub zleca prowadzenie domu, w którym przebywają mieszkańcy przyjęci do tego domu przed dniem 1 stycznia 2004 r., a także powiatowi, który przyjmie do domu osoby ze skierowaniami wydanymi przed tym dniem ( art. 87 ust. 2 ).
Jak wynika z treści powyżej cytowanego art. 87 ust. 1 ustawy z 13.11.2003 r. powiat może sam prowadzić dom pomocy społecznej lub zadanie to zlecić. W przypadku, gdy korzysta z tej drugiej możliwości jest zobowiązany zastosować się do treści art. 25 ust, 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( tekst pierwotny Dz.U. Nr 64 poz. 593 ze zm. ), który w brzmieniu obowiązującym w latach 2004 – 2008 (ustawa weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r.) stanowił , że organy administracji rządowej i samorządowej, zwane dalej "organami", mogą zlecać realizację zadania z zakresu pomocy społecznej, udzielając dotacji na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zleconego zadania:
1) organizacjom pozarządowym prowadzącym działalność w zakresie pomocy społecznej,
2) osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym działającym na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancji wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności w zakresie pomocy społecznej
- zwanym dalej "podmiotami uprawnionymi".
W tym miejscu należy przypomnieć, że zlecanie zadań z zakresu pomocy społecznej jest uprawnieniem organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego. Zlecenie może dotyczyć zadań, które ustawowo przekazane są do realizacji organowi administracji publicznej. Ich zlecaniu towarzyszy dofinansowanie ich realizacji przez osoby i instytucje przyjmujące zlecenie. Możliwe są dwa rozwiązania: podmiot publiczny może zlecić podmiotowi niepublicznemu realizację całego zadania z zakresu pomocy społecznej udzielając dotacji lub też jednostka niepubliczna może zostać włączona w realizację określonego zadania i w tym zakresie uzyskać dofinansowanie. Ustawa o pomocy społecznej określa jednostki przyjmujące zadania do realizacji mianem podmiotów uprawnionych. Ich katalog uzupełniony jest enumeracją negatywną (ust. 2 i 3).
Zlecanie zadań z zakresu pomocy społecznej podlega ograniczeniom przedmiotowym i podmiotowym. Należy podkreślić, że w komentowanym przepisie ustawodawca nie wymienił osób fizycznych, które wskazane są w art. 2 ust. 2 jako podmioty współpracujące z organami publicznymi w wykonywaniu zadań z zakresu pomocy społecznej. Zatem art. 25 potraktowany powinien być jako lex specialis wobec art. 2 ust. 2. Tym samym osobom fizycznym nie można zlecać realizacji zadań w sferze pomocy społecznej połączonej z dotacją finansową ( tak I. Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, ABC, 2009, wyd. II ).
Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie niniejszej art. 25 ust. 1 tworzy zamknięty katalog podmiotów, którym można zlecić zadanie udzielając w tym celu dotacji. Wynika to wprost z jego treści – nie używa się słów "w szczególności", "między innymi". Wręcz przeciwnie określa się tę grupę "podmiotami uprawnionymi", co oznaczać może tylko, że wszyscy nie wymienieni uprawnionymi nie są. Tym samym Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku tut. Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 559/08., iż jest to katalog otwarty.
Ograniczenie powyższe weszło w życie z dniem 1 maja 2004 r. Do umów zawartych przed tą datą ma zastosowanie art. 146 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej zgodnie z którym umowy w sprawie zlecenia realizacji zadania z zakresu pomocy społecznej zawarte przed dniem wejścia w życie ustawy zachowują moc do czasu ich wygaśnięcia lub rozwiązania, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2008 r. I tak umowa z W.P., została zawarta [...] września 2002 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. Następnie była przedłużana kolejnymi aneksami. Organ prawidłowo uznał za dotację pobraną w nadmiernej wysokości dotację przekazaną W.P. od dnia 1 stycznia 2005 r. Umowa z J.O. została zawarta co prawda na jeden dzień przed wejściem w życie ustawy z 12 marca 2004 r. tj. 30 kwietnia 2004 r. na czas określony tj. do dnia 30 czerwca 2007 r., ale zgodnie z § 5 jest zawarta na okres od 1 lipca 2004 r. i z tym dniem "wchodzi w życie" pod warunkiem uzyskania zezwolenia na prowadzenie domu pomocy społecznej. W dniu wejścia w życie ustawy J.O. nie miał więc uprawnień do prowadzenia domu pomocy społecznej, umowa nie została więc skutecznie zawarta przed dniem 1 maja 2004 r. Dlatego też, zdaniem Sądu, słusznie organy obu instancji uznały, że nie ma do niej zastosowania art. 146 ust. 2 i uznały za dotację pobraną w nadmiernej wysokości dotację przekazaną J.O. od 1 lipca 2004 r .
Zdaniem Sądu trafny jest pogląd, że skoro dotacja została przekazana podmiotowi nieuprawnionemu do realizacji zadania zleconego z zakresu pomocy społecznej to, niezależnie od tego że została zużyta na właściwy cel tj. na utrzymanie mieszkańców skierowanych do domów pomocy społecznej w drodze decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 1 stycznia 2004 r., została pobrana w nadmiernej wysokości w rozumieniu art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych ( Dz. U. Nr 249 poz. 2104 ze zm. ) oraz art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych ( Dz. U. z 2003 r. Nr 15 poz. 148 ze zm. ).
Środki przyznane w ramach dotacji mają bowiem "znaczony" charakter i podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu, chyba że pozwalają mu na to przepisy; wykorzystanie takich środków niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranie ich w nadmiernej wysokości w stosunku do celu, którego realizacji miały służyć, stwarza obowiązek ich zwrotu wraz z odsetkami do budżetu państwa ( tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2003 r. III SA 2916/01 LEX nr 80700 ). Interpretacja art. 145 ust. 2 ustawy z 30.06.2005 r. o finansach publicznych ( i odpowiednio art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych ) nie może odbyć się w oderwaniu od treści art. 87 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego . Skoro zgodnie z tym ostatnim przepisem dotacje celowe z budżetu państwa otrzymuje powiat, który prowadzi lub zleca prowadzenie ponadgminnych domów pomocy społecznej, to zlecenie prowadzenia tego zadania podmiotom nieuprawnionym i przekazanie na ten cel dotacji musi zostać uznane za pobranie dotacji w nadmiernej wysokości. Tylko bowiem zlecenie zadania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa uprawnia do otrzymania dotacji na podstawie art. 87 ustawy z 13.11.2003 r. I konsekwentnie żądania zwrotu dotacji przekazanej podmiotom nieuprawnionym w rozumieniu art. 25 ustawy o pomocy społecznej nie można uznać za sprzeczne z art. 16 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego oraz na organach administracji rządowej w zakresie ustalonym ustawą. Nie jest to przerzucanie ciężaru finansowania opieki społecznej wyłącznie na stronę powiatu, gdyż obowiązek zwrotu dotacji jest sankcją za naruszenie prawa przy dysponowaniu środkami budżetowymi.
Nietrafny także jest zarzut naruszenia art. 176 ust. 1 i 2 ustawy z 3.06.2005 r. o finansach publicznych zgodnie z którym podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku mogą otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje na cele publiczne związane z realizacją zadań tej jednostki. Zlecenie zadania i udzielenie dotacji następuje zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a jeżeli dotyczy ono innych zadań niż określone w tej ustawie - na podstawie umowy jednostki samorządu terytorialnego z podmiotem, o którym mowa w ust. 1; przepis art. 131 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Przepis ten dotyczy innych stanów faktycznych niż występujący w przedmiotowej sprawie. Należy jeszcze raz podkreślić, że zakres uprawnienia do otrzymania i wykorzystania dotacji wyznaczany jest w sposób pełny i wyłączny przez treść art. 87 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz art. 25 ustawy z 12.03.2004 r. o pomocy społecznej. Pierwszy z nich wyznacza zakres przedmiotowy dotacji – na co można ją otrzymać, drugi zakres podmiotowy – komu powiat może zlecić prowadzenie ponadgminnego domu pomocy społecznej w celu realizacji zadania określonego w art. 87. Dlatego też całkowicie błędne są także wywody odnoszące się do treści art. 144 ust. 4 ustawy z 30.06.2005 r. o finansach publicznych zgodnie z którym wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo w przypadku gdy przepisy odrębne stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Tu nie można mówić o zapłacie za zrealizowane zadania, skoro zlecenie zadania nastąpiło z naruszeniem w/w przepisów i zapłata nastąpiła na rzecz podmiotu nieuprawnionego. Powołane w skardze orzeczenia odnoszą się do całkowicie odmiennych stanów faktycznych i w niniejszej sprawie nie mogą mieć zastosowania.
Za nietrafny należy uznać także zarzut przedawnienia dotacji udzielonych za rok 2004. Zgodnie z art. 93 ust. 1 dotacje udzielone z budżetu państwa:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji.
Termin przedawnienia liczony zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zaczął więc swój bieg od końca roku 2005 i do dnia wydania decyzji ostatecznej nie upłynął.
Również za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Decyzja została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 107 k.p.a.
Wobec braku usprawiedliwionych podstaw skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a podlega oddaleniu.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku.
.
.
.