V SA/WA 2574/22

V SA/Wa 2574/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /przewodniczący/
Beata Blankiewicz-Wóltańska /sprawozdawca/
Robert Żukowski
Symbol z opisem
6231 Dozór techniczny
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art.200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7 ,art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Siwek, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Asesor WSA - Robert Żukowski, , Protokolant st. specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2023 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr DTD-7.4311.163.2020.D w przedmiocie wstrzymania eksploatacji urządzenia technicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego z dnia 21 września 2020 r. 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 697 złotych (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Infrastruktury z dnia z 10 sierpnia 2022 r. znak: DTD-7.4311.163.2020.D utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego (zwanego dalej także: "Organem I instancji") z dnia 21 września 2020 r. nr TDT.T22-025-35/20 o wstrzymaniu eksploatacji urządzenia technicznego tj. zbiornika przenośnego w postaci butli stalowej wielokrotnego napełniania do gazu LPG za której stan techniczny odpowiedzialna jest [...] S.A. w W. (zwana dalej: "Skarżącą").
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 2 października 2019 r. w miejscowości W. miał miejsce wypadek polegający na wybuchu gazu propan-butan w domu jednorodzinnym. W wyniku eksplozji obrażenia odniosła jedna osoba a przyczyną wybuchu było prawdopodobnie rozszczelnienie instalacji gazowej.
Zgodnie z dokumentami Transportowego Dozoru Technicznego w związku z tym zdarzeniem sporządzono "Powiadomienie o wypadku nr 40 rok 2019", powołano komisję ds. "wypadku i analizy przyczyn wypadku z udziałem butli LPG", oraz sporządzono w dniu 2 października 2019 r. Protokół z badania powypadkowego urządzenia do transportu gazu nr TDT-432/543/19 z którego wynikało m.in.: iż butla miała w dacie zdarzeń ważne badania okresowe, uzyskała ogólny wynik badania negatywny ze wskazaniem zakazu dalszej eksploatacji bowiem butla stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska jak również, iż na tabliczce znamionowej przedstawione dane są nieczytelne. Wskazano przy tym, iż na płaszczu badanej butli gazowej znajduje się logo firmy "[...]" co przedstawiono na zdjęciach dołączonych do protokołu.
Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego (dalej także "TDT") po dwukrotnym rozpoznaniu sprawy ostatecznie decyzją z dnia 21 września 2020 r. nr TDT.T22-025-35/20 wstrzymał eksploatację badanego urządzenia technicznego: zbiornika przenośnego – butli stalowej wielokrotnego napełniania do gazu LPG wskazując jako podmiot eksploatujący przedmiotową butlę [...] S.A. z siedzibą w W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano m.in., iż jak wynika z dokumentacji fotograficznej dołączonej do sprawy podmiotem odpowiedzialnym za stan techniczny urządzenia jest [...] S.A. o czym świadczy znak identyfikacyjny umieszczony na przedmiotowej butli gazowej a w związku z tym to na Skarżącej spółce ciąży obowiązek zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania urządzenia technicznego zgodnie z przepisami o dozorze technicznym i przepisami szczególnymi (art. 2 ust. 3 ustawy o dozorze technicznym). Przedstawiono dotychczasowy przebieg postepowania oraz wskazano na nowe czynności dowodowe jakie przeprowadzono przy ponownym badaniu sprawy (po uprzednim uchyleniu przez organ II instancji). Wyjaśniono m.in., iż organ zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w B. o przekazanie danych końcowych użytkownika butli a w odpowiedzi na to wezwanie uzyskał nastp. informacje:
- użytkownikiem końcowym butli był pan Z. A., który zmarł w szpitalu na skutek obrażeń ciała będących skutkiem wybuchu przedmiotowej butli w dniu 2 października 2019 r. ;
- urządzenie "butla gazowa" zostało zabezpieczono w toku postępowania przed prokuraturą rejonową w B.
W ocenie organu z uwagi na występujące zagrożenie niezbędne było wstrzymanie eksploatacji przedmiotowego urządzenia technicznego w postaci butli stalowej wielokrotnego użytku. Odnosząc się do podmiotu odpowiedzialnego za stan butli ponownie wskazano na Skarżącą spółkę jako odpowiadającą za doprowadzenie urządzenia technicznego do stanu bezpiecznego zgodnego z przepisami prawa. Organ wskazał tutaj na dwie okoliczności wskazujące na skarżącą spółkę tj. po pierwsze śmierć ostatniego użytkownika oraz treść rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 6 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy magazynowaniu, napełnianiu i rozprowadzaniu gazów płynnych (Dz. U. Nr 75, poz. 846 z późn. zm.) gdzie w § 15 ust. 2 wskazano, iż butla napełniana gazem powinna posiadać trwałe oznakowanie obejmujące całą powierzchnię butli wskazujące przedsiębiorcę odpowiedzialnego za jej stan techniczny. W ocenie organu w oparciu o dokumentację zdjęciową jako podmiot odpowiedzialny za stan techniczny urządzenia należy uznać stronę skarżącą, której nazwa umieszczona jest na butli.
Skarżąca złożyła odwołanie od ww. ponownej decyzji Dyrektora TDT organu I instancji.
Zaskarżoną Decyzją z 10 sierpnia 2022 r. znak: DTD-7.4311.163.2020.D Minister Infrastruktury jako organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Dyrektora TDT. W uzasadnieniu przytoczono dotychczasowy przebieg postepowania oraz treść zastosowanych przepisów prawa. Odnosząc się do uzupełnionego postępowania dowodowego w zakresie ustaleń podmiotu odpowiedzialnego za badane butle wskazano, iż zwrócono się do organów ścigania o wskazanie "końcowego użytkownika przedmiotowych butli". W sprawie jako końcowego użytkownika wskazano pana Z. A., który zmarł na skutek obrażeń spowodowanych wybuchem przedmiotowej butli gazowej. W oparciu o uzyskane informacje organ II instancji podobnie jak organ I instancji stwierdził, posiłkując się przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 6 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy magazynowaniu, napełnianiu i rozprowadzaniu gazów płynnych (Dz. U. Nr 75, poz. 846, z późn. zm.), iż, ze zdjęć zgromadzonych w sprawie wynika, iż na Butli znajdują się znaki identyfikujące Stronę Skarżącą, co oznacza, że Strona ta odpowiada za jej stan techniczny. Dyrektor TDT stwierdził, że "odpowiedzialnym za stan techniczny urządzenia (napełniającym) jest Strona" i w związku z tym niezbędne było wydanie decyzji wstrzymującą eksploatację Butli.
Skarżąca wniosła skargę na ww. decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 10 sierpnia 2022 r. , zarzucając jej naruszenie przepisów:
1) prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1, art. 18 ust. 2 oraz art. 44 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 roku o dozorze technicznym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 272) w związku z art. 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 roku o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2021 roku, poz. 756 ze zmianami) - poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy, wyrażające się w utrzymaniu w mocy decyzji Organu pierwszej instancji oraz przyjęcie, że Organ pierwszej instancji był uprawniony do wydania w niniejszej sprawie decyzji wstrzymującej eksploatację ciśnieniowego urządzenia transportowego w postaci butli gazowej, podczas gdy w świetle przepisów ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych do ciśnieniowych urządzeń transportowych w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosuje się przepisy ADR (Umowę europejską dotyczącą międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzoną w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz.U. z 2011 r. poz. 641), wraz ze zmianami obowiązującymi od dnia ich wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, ogłoszonymi we właściwy sposób), a nie ustawę o dozorze technicznym;
2) postępowania, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj. przepisów art. 7, 77 § 1 oraz 80 KPA poprzez zaakceptowanie wadliwych ustaleń faktycznych Organu pierwszej instancji, z których wynika, że:
a) to Skarżący posiada status strony niniejszego postępowania jako podmiot odpowiedzialny za stan techniczny zbiornika przenośnego - butli stalowej wielokrotnego napełniania do gazu LPG, na którą należy nałożyć obowiązki wynikające z decyzji wstrzymującej eksploatację butli, podczas gdy wyprowadzanie takiego wniosku wyłącznie na podstawie oznaczeń znajdujących się na butli gazowej jest nieuzasadnione z uwagi na brak przepisów o dozorze technicznym pozwalających na takie uznanie;
b) to Skarżący posiada status strony niniejszego postępowania jako podmiot odpowiedzialny za stan techniczny zbiornika przenośnego - butli stalowej wielokrotnego napełniania do gazu LPG, na którą należy nałożyć obowiązki wynikające z decyzji wstrzymującej eksploatację butli, podczas gdy Organ nie ustalił, jaki podmiot faktycznie napełniał przedmiotową butlę gazową w okresie poprzedzającym wystąpienie zdarzenie wypadkowego z jej udziałem, co w połączeniu z tolerowaniem przez Organ zjawiska polegającego na napełnianiu butli gazowych przez podmioty inne niż te, których oznakowania widnieją na butlach gazowych, nie może prowadzić do przypisania Skarżącej jakiejkolwiek odpowiedzialności, choćby miała to być jedynie odpowiedzialność za wycofanie spornej butli z eksploatacji - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do nieuzasadnionego zastosowania względem Skarżącej przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 roku o dozorze technicznym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 272).
3) prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 roku o dozorze technicznym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 272) w związku z § 15 ust. 2 i ust. 3 Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 6 września 1999 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy magazynowaniu, napełnianiu i rozprowadzaniu gazów płynnych (Dz. U. z 1999 roku, nr 75, poz. 846 ze zmianami) - poprzez zaakceptowanie błędnej wykładni Organu pierwszej instancji, wyrażającej się w przyjęciu, że za stronę niniejszego postępowania, na którą nałożone powinny być obowiązki wynikające z decyzji wstrzymującej eksploatację butli, należy uznać podmiot odpowiedzialny za stan techniczny butli, czyli podmiot którego trwałe oznaczenia są umieszczone na całej powierzchni butli gazowej, podczas gdy: (1) przepisy rozporządzenia z dnia 6 września 1999 roku nie są przepisami o dozorze technicznym i jako takie nie mogą stanowić podstawy wstrzymania eksploatacji butli gazowej, (2) za eksploatującego, tym samym stronę postępowania, powinien być uznany ten podmiot, który Jako ostatni przed zdarzeniem wypadkowym napełnił daną butlę gazową, którego Organ w tym przypadku nie ustalił; (3) tego typu interpretacja jest całkowicie sprzeczna z praktyką Organu, realizowaną podczas kontroli butli gazowych w rozlewniach gazu płynnego, podczas których Organ wbrew literalnej wykładni § 15 ust. 2 i ust. 3 Rozporządzenia z dnia 6 września 1999 roku akceptuje fakt napełniania butli gazowych oznaczeniami podmiotów takich jak skarżący, bez zgody tych podmiotów.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi rozwijając ww. zarzuty Skarżąca wskazała, iż organ za nadrzędny cel postępowania przyjął wycofanie przedmiotowego urządzenia z eksploatacji bagatelizując przy tym kwestię ustalenia adresata obowiązku z tym związanego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując przy tym ustalenia dokonane przed organami orzekającymi w sprawie. W ocenie organu skoro prowadzone postępowanie wykazało brak dowodów wskazujących na inny podmiot, który mógłby być uznany za odpowiedzialny a jest przy tym konieczne wstrzymanie eksploatacji przedmiotowej butli to za podmiot taki należy uznać skarżącą będącą profesjonalnym podmiotem zajmującym się obrotem gazem i której nazwa znajduje się na przedmiotowej butli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: ppsa). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ppsa, zgodnie z którym, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z treścią art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego dotknięte są naruszeniami prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ppsa.
Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w przedmiocie wstrzymania eksploatacji urządzenia technicznego w postaci zbiornika przenośnego – butli gazowej wielokrotnego napełniania do gazu LPG, przy czym jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano art. 18 ust. 2 oraz art. 44 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1514) natomiast podstawę faktyczną stanowiły wyniki przeprowadzonego badania technicznego przedmiotowej butli gazowej.
Z przeprowadzonego ww. badania kontrolnego został sporządzony protokół o z negatywnym wynikiem badań. Podczas rewizji zewnętrznej stwierdzono, że dane zbiornika na tabliczce są nieczytelne, butla posiadała ważne badanie okresowe w dacie wypadku lecz w wyniku wybuchu gazu i pożaru dalsza eksploatacja butli stanowi zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego. Przedmiotowa butla posiadała oznaczenie firmy [...] S.A. W trakcie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego uzyskano także informację z Prokuratury Rejonowej w B., iż końcowym użytkownikiem przedmiotowej butli gazowej był pan Z. A., który zmarł na skutek obrażeń odniesionych wskutek wybuchu gazu.
W oparciu o powyższe ustalenia stwierdzono naruszenie art. 18 ustawy o dozorze technicznym a jako podmiot odpowiedzialny wskazano Skarżąca spółkę będącą podmiotem wskazanym na przedmiotowej butli i brak innego podmiotu który mógłby zostać uznany za podmiot eksploatujący przedmiotowe urządzenie.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym, w przypadku nieprzestrzegania przez eksploatującego przepisów o dozorze technicznym organ właściwej jednostki dozoru technicznego wydaje decyzję o wstrzymaniu eksploatacji urządzenia. Z przepisu tego wynika zatem, że organ jednostki dozoru technicznego, zobligowany jest do wstrzymania eksploatacji urządzenia technicznego (w rozumieniu przepisów ustawy o dozorze technicznym) w każdym przypadku, gdy eksploatujący nie przestrzega przepisów o dozorze technicznym. Ponadto przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w razie stwierdzenia zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska.
Jak wynika natomiast z ust. 3 art. 18 wskazanej wyżej ustawy, jeżeli urządzenie dopuszczone do obrotu stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska, organ właściwej jednostki dozoru technicznego wydaje decyzję o wycofaniu tego urządzenia z obrotu i wstrzymaniu jego wytwarzania.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, zdaniem sądu wbrew twierdzeniom skargi podstawa prawna co do zasady odnoszącej się do zastosowania art. 18 powoływanej ustawy określona została przez organ prawidłowo a sama decyzja w tym przedmiocie nie narusza prawa.
Wskazać tutaj należy, na art. 5 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym zgodnie z którym dozorowi technicznemu podlegają urządzenia techniczne w toku ich projektowania, wytwarzania, w tym wytwarzania materiałów i elementów, naprawy i modernizacji, obrotu oraz eksploatacji. W myśl z kolei art. 5 ust. 2 ustawy o dozorze technicznym Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, z wyłączeniem urządzeń technicznych w elektrowniach jądrowych, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania tych urządzeń. Zgodnie z § 1 pkt.1 lit e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. z 2012 r. poz. 1468 z późn. zm.), dozorowi technicznemu podlegają urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego, w tym zbiorniki przenośne - zmieniające miejsce między napełnieniem a opróżnieniem - o pojemności większej niż 0,35 dm3 i nadciśnieniu wyższym niż 0,5 bara, przeznaczone do magazynowania lub transportowania cieczy lub gazów.
Słusznie organ administracyjny wskazywał tutaj na bezsporne okoliczności, iż przedmiotowa butla LPG jest zbiornikiem przenośnym, który:
1) zmienia miejsce między napełnieniem, a opróżnieniem:
2) ma pojemności większą niż 0,35 dm3;
3) ma nadciśnienie wyższe niż 0,5 bara;
4) jest przeznaczony do magazynowania lub transportowania cieczy lub gazów.
Tym samym nie ulega wątpliwości, iż przedmiotowa butla stalowa jest urządzeniem o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. e ww. rozporządzenia Rady Ministrów, wydanym na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.t. a w związku z tym sprawa podlega dozorowi technicznemu.
Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie podstawy prawnej wskazać należy, iż przepisy Umowy dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 874), zwanej dalej "ADR", ani ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 756, z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.t.n.", nie wyłączają stosowania przepisów ustawy o dozorze technicznym do stanu faktycznego w tej sprawie. ADR zawiera bowiem regulacje m.in. o charakterze technicznym, określające warunki, których spełnienie (m.in. przez butle LPG) ma zapewnić przede wszystkim bezpieczny transport towaru niebezpiecznego. Przepisy ADR stanowią również, że badania przeprowadza właściwa władza lub jednostka upoważniona przez właściwą władzę, pozostawiając kwestię określenia tej właściwej władzy lub upoważnienia innej jednostki regulacjom krajowym umawiających się Stron ADR.
W polskim porządku prawnym, właściwą władzą w zakresie ciśnieniowych urządzeń transportowych (a więc również w odniesieniu do butli LPG) jest Dyrektor TDT, o czym wprost stanowi art. 9 ust 1 pkt 4 lit. c u.p.t.n. oraz art. 44 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 i 3 ustawy o dozorze technicznym. Zgodnie z tymi przepisami, do kompetencji Dyrektora TDT należy wykonywanie uprawnień i obowiązków "właściwej władzy lub "upoważnionej przez nią Jednostki, o których mowa m.in. w ADR, w odniesieniu do naczyń ciśnieniowych przeznaczonych do przewozu gazów oraz wykonywanie nad nimi dozoru technicznego, w tym wydawanie w stosunku do nich decyzji "w sprawach wynikających z dozoru technicznego". Jedynie art. 128 u.p.t.n. stanowi wyjątek w tym zakresie, tj. umożliwia Prezesowi Urzędu Dozoru Technicznego przeprowadzanie badań okresowych butli (niepodlegających przepisom rozdziału 7 u.p.t.n.), ale tylko do czasu wycofania ich z eksploatacji.
W związku z powyższym, skoro butla LPG jest ciśnieniowym urządzeniem transportowym podlegającym pod dozór techniczny, o czym wprost stanowi § 1 pkt 1 lit. e ww. rozporządzenia, to nie ulega wątpliwości, że Dyrektor TDT jest zarówno uprawniony, jak i obowiązany wydać decyzję wstrzymującą eksploatację takiej butli w przypadku, gdy dyspozycja art. 18 ust. 1 lub 2 u.d.t. zostały spełnione, tj. w przypadku, gdy eksploatujący butlę nie przestrzega przepisów o dozorze technicznym (np. eksploatuje butlę bez ważnych badań) lub gdy butla stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska. Tym samym zarzuty skargi dotyczące nieuzasadnionego zastosowania art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o dozorze technicznym w ocenie Sądu nie zasługiwały na uwzględnienie.
Wskazując natomiast na zasadnicze powody uwzględnienia skargi wskazać należy na uchybienia organów obu instancji w zakresie przeprowadzenia pełnych ustaleń faktycznych częściowo z uwagi na błędną wykładnią art. 18 ustawy o dozorze technicznym w związku z § 15 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 6 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy magazynowaniu, napełnianiu i rozprowadzaniu gazów płynnych (Dz. U. z 1999 r. nr 75 poz. 846 – zwanej dalej "rozporządzeniem"), gdzie zdaniem organu podmiotem odpowiedzialnym za stan techniczny butli powinien być podmiot, na którego przy braku innych dowodów wskazuje oznaczenie umieszczone na powierzchni butli (logo pierwszego dystrybutora – przypis sądu).
W ocenie Sądu wbrew wytycznym organu II instancji uprzednio orzekającego w sprawie organy obu instancji nie przeprowadziły tutaj prawidłowo i w pełni postępowania dowodowego w zakresie potwierdzenia okoliczności uznania Skarżącej za osobę odpowiedzialną za stan techniczny butli a przyjęte przez organ twierdzenie w tym zakresie jedynie w oparciu o zdjęcia butli i treść rozporządzenia stanowi w ocenie Sądu naruszenie art. 7, 8, i 77 par. 1 kpa jak również wskazuje na błędną wykładnie przepisu art. 18 ust. 1 w zw. z § 15 rozporządzenia.
W szczególności należy tutaj zwrócić uwagę na Informację Transportu Dozoru Technicznego z 14 kwietnia 2020 r. (k.53 akt adm.), która potwierdza stanowisko Skarżącej, iż powszechną praktyką w obrocie przedmiotowym towarem jest oznaczanie dystrybutorów (tj. podmiotów, które napełniły daną butlę wielokrotnego użytku i skierowały do sprzedaży) na folii umieszczanej na zaworze a nie na głównym logo umieszczonym na butli (vide powoływane orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2018 r. Sygn. akt V KK 297/17). Tym samym ograniczenie postępowania dowodowego wyłącznie do pisma od organów ścigania co do braku informacji o podmiocie ostatnio napełniającym przedmiotową butlę i pominięcie przy ocenie sprawy powoływanych przez Stronę skarżącą okoliczności zaprzeczenia okoliczności napełniania przedmiotowej butli jako ostatni podmiot przed jej sprzedażą użytkownikowi końcowemu (który zmarł), wskazuje na niepełne ustalenia.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 ustawy o dozorze technicznym to na: projektujących, wytwarzających, eksploatujących, naprawiających, i modernizujących urządzenia techniczne spoczywa odpowiedzialność za jakość i stan tych urządzeń. To na tych osobach ciążą w toku użytkowania obowiązki przestrzegania przepisów dozoru technicznego wg ustawy a w przypadku naruszenia tych obowiązków stosownie do ustawy o dozorze technicznym jest wydawana decyzja o wstrzymaniu eksploatacji urządzenia.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego dotyczącego eksploatacji przedmiotowego urządzenia uzupełniony materiał dowodowy sprowadzający się de facto do ustalenia o braku możliwości wskazania podmiotu eksploatującego w inny sposób niż uznanie za taki podmiot firmy, której logo (mimo powszechnej praktyki braku podstaw do takich twierdzeń) jest umieszczone na butli nadal nie pozwala na ustalenie dlaczego to stronę skarżącą uznano za odpowiedzialną za badaną butlę. Organ nie ustalił i nie wyjaśnił należycie dlaczego to strona odpowiadała za stan techniczny butli. Nie można za przekonujące i pozwalające na ocenę tej okoliczności uznać lakonicznego wyjaśnienia, iż skoro na butlach są dane Strony skarżącej i nie można ustalić innych osób, to mając na uwadze cel nadrzędny jakim jest wstrzymanie eksploatacji urządzenia technicznego butli jest to wystarczające wyjaśnienie bowiem nie wiąże się przy tym z odpowiedzialnością cywilną co do zaistniałych wypadków. Zdaniem Sądu takie uproszczone wyjaśnienie okoliczności faktycznych stanowi naruszenie wskazanych wyżej art. 7, 8, 77 oraz art. 107 par. 3 kpa bowiem takie uzasadnienie nie odpowiada wymogom określonym w treści mającego zastosowanie kodeksu postępowania administracyjnego.
Skoro bowiem Skarżąca twierdziła konsekwentnie, że to nie ona napełniała przedmiotową butlę, a jak wskazał sam organ II instancji stroną postępowania odpowiadającą za ewentualną utylizację lub modernizację powinien być ten, kto ostatni napełniał butlę, to dokonując ustaleń faktycznych organ powinien sprawdzić i wykazać tą okoliczność w stosunku do skarżącej spółki. Fakt wykazania braku możliwości ustalenia innej strony jako argument za uznaniem Skarżącej za stronę zobowiązaną stanowi naruszenie art. 7 i 8 kpa (zasada praworządności i zaufania do władzy publicznej). Jednocześnie jak wskazywano powyżej organ administracyjny przyznał rację Skarżącej (pismo w aktach administracyjnych) co do okoliczności powszechnego oznaczania dystrybutorów gazu na butlach gazowych jedynie na folii umieszczonej na zaworze butli gazowej, które to oznaczenie nie jest oznaczeniem trwałym choć w powszechnym obiegu pełni taką rolę w rozumieniu powoływanego rozporządzenia.
Ponadto odnosząc się do wykładni treści art. 18 w zw. z § 15 rozporządzenia i generalnego sporu jaki pojawił się w obrocie handlowym w związku z używaniem butli gazowych zawierających logo innej firmy wskazać można na wyrok z dnia 14 lipca 2011 r., C-46/10 gdzie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł: "Artykuły 5 i 7 pierwszej dyrektywy Rady 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r., mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych, należy interpretować w ten sposób, że nie pozwalają one posiadaczowi wyłącznej licencji na używanie gazowych butli kompozytowych przeznaczonych do ponownego użytku, których kształt jest chroniony jako trójwymiarowy znak towarowy i na których posiadacz umieścił swoją nazwę i swoje logo zarejestrowane jako znaki towarowe słowny i graficzny, na sprzeciwienie się temu, by butle te po ich zakupie przez konsumentów, którzy następnie zużyli gaz pierwotnie w nich zawarty, zostały wymienione przez osobę trzecią za opłatą na butle kompozytowe napełnione gazem niepochodzącym od tego posiadacza, chyba że tenże posiadacz może się powołać na słuszny powód w rozumieniu art. 7 ust. 2 dyrektywy 89/104" (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej-C 269/11). Wyjaśnić zatem tutaj należy, iż przy pierwszym zakupie gazu w butli u określonego dystrybutora konsument uiszcza cenę gazu, ale także cenę butli, która staje się w ten sposób jego własnością. Przy kolejnym zakupie gazu u tego samego dystrybutora konsument zapłaci już tylko za gaz. Otrzyma go po wtłoczeniu w taką samą butlę o tej samej, jak wymieniana wartości. Konsument nie ma jednak obowiązku, co oczywiste, nabywania gazu wyłącznie od tego samego dystrybutora. Zarazem, jako właściciel butli ma prawo swobodnego jej używania, zgodnie z własną wolą, a więc używania butli do napełnienia gazem wielokrotnie i to u różnych dystrybutorów gazu według własnego uznania, bo takie jest przeznaczenie butli wielokrotnego użytku. Butla gazowa jako służąca do wielokrotnego użytku, nie jest zwykłym opakowaniem oryginalnego towaru, ale ma samodzielną wartość ekonomiczną i stanowi samoistny towar. Takie rozumienie powyższej kwestii przedstawiał SN w orzeczeniu z 31 stycznia 2018 r. Sygn. akt V KK 297/17 a w ocenie Sądu w kontekście przedmiotowej sprawy przedstawiona wykładnia wskazuje na kierunek rozumienia powinności organu oraz obowiązków stron w niniejszym postępowaniu. Kierując się tymi wskazaniami oraz mając na uwadze niesporną wiedzę co do powszechnego "braku" utożsamiania ostatniego dystrybutora gazu z firmą wskazaną na logo danej butli nie można zatem uznać zdaniem Sądu za słuszną przedstawioną przez organy obu instancji wykładnię przepisu art. 18 powoływanej ustawy, iż brak innych ustaleń w sprawie wskazuje na stronę skarżącą jako firmę, której oznaczenia znajduje się na przedmiotowej butli.
Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu nie zebrano wystarczających dowodów, iż to Strona skarżąca jest odpowiedzialna za stan techniczny butli, a tym samym twierdzenie organu, iż w przypadku wątpliwości decydujące znaczenie ma zdjęcie, które wskazuje pierwszego dystrybutora/producenta butli, w ocenie Sądu nie jest wystarczające do uznania odpowiedzialności nawet sprowadzającej się tylko do poniesienia kosztów utylizacji, względnie modernizacji przedmiotowej butli.
Odnosząc się natomiast do powoływanej przez organ kwestii faktycznej i prawnej potrzeby wstrzymania eksploatacji przedmiotowej butli i związanej z tym konieczności wskazania podmiotu odpowiedzialnego za jej stan techniczny pobocznie na obecnym etapie sprawy wskazać należy, iż eksploatacja to czynność faktyczna, która w sytuacji idealnej powinna być prowadzona zgodnie z prawem i z możliwością ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za jej stan techniczny. Mając natomiast na uwadze specyfikę sprawy niniejszej trudno sobie wyobrazić, by nie było możliwe wstrzymanie lub wycofanie eksploatacji uszkodzonego urządzenia technicznego w postaci zbiornika przenośnego – butli gazowej w sytuacji gdy brak możliwości ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za jej stan techniczny (z uwagi na śmierć strony lub brak możliwości jej ustalenia). Dochodziłoby bowiem do kuriozalnego wniosku, że w takich sytuacjach uszkodzone urządzenie pozostanie w obiegu gospodarczym mimo ewidentnych przeciwskazań. Wskazać tutaj należy na treść ust. 4 i 5 art. 18 ustawy o dozorze technicznym gdzie w zakresie stwierdzenia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego (a więc co do przesłanek jak w przedmiotowej sprawie) decyzję o wycofaniu urządzenia technicznego z obrotu organ właściwej jednostki dozoru technicznego podaje do publicznej wiadomości w formie komunikatu w środkach masowego przekazu a ponowne dopuszczenie do eksploatacji i obrotu urządzeń, o których mowa w ust. 1 i 3, następuje na zasadach określonych w art. 14 i art. 16 ustawy o dozorze technicznym.
Podkreślić zatem należy, iż sama dopuszczalność wydania decyzji o wstrzymaniu lub wycofaniu eksploatacji uszkodzonego urządzenia nie oznacza, że ustalenia poprzedzające jej podjęcie mogą być dowolne. Aby wydać taką decyzję należy ponad wszelką wątpliwość wykazać, że urządzenie nie powinno być eksploatowane oraz w ustalić (jeżeli jest to możliwe) kto odpowiada za stan techniczny urządzenia. Korzystając z tej kompetencji organy obciążone są jednak ciężarem dowodowym w pełnym zakresie, bowiem przedmiotem decyzji jest de facto nałożenie obowiązku (utylizacji lub modernizacji). Dodać także należy, iż w piśmiennictwie za niekwestionowany uchodzi pogląd, iż w tego rodzaju postępowaniu strona zwolniona jest od dostarczania dowodów na swoją niekorzyść, a wszelkie okoliczności musi wykazać prowadzący postępowanie organ administracji (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2018, s. 73). W tym celu, należy kierując się wskazaniami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.pa. przeprowadzić rzetelne postępowanie wyjaśniające, którego w tej sprawie zabrakło.
Rozpatrując sprawę ponownie organ w pierwszej kolejności poczyni ustalenia pozwalające odnieść do nich zastosowaną normę prawa materialnego i ustali w sposób nie budzący wątpliwości podmiot odpowiedzialny za stan techniczny urządzenia bądź w przypadku braku możliwości ustalenia tego podmiotu zastosuje odpowiednie rozstrzygnięcie co do wstrzymania lub wycofania przedmiotowego urządzenia technicznego. Istotne znaczenie będzie mieć tutaj także odniesienie się do wszystkich zarzutów stawianych przez skarżącą, w szczególności rozważenie i rozprawienie się z argumentem odwołania, że Skarżąca nie była ostatnim podmiotem napełniającym przedmiotową butlę.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w z zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Orzekając o zasądzeniu kosztów postępowania sądowego, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935), zasądzając od organu administracji publicznej na rzecz Skarżącej kwotę 697 zł, na którą składał się wpis sądowy w wysokości 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł oraz opłata od pełnomocnictwa (17 zł).