V SA/Wa 2535/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-06-30
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ZUSskładkiumorzeniespółka jawnapostępowanie administracyjnedecyzjanieważnośćwspólnicyodpowiedzialność solidarna

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Prezesa ZUS odmawiającej umorzenia składek, uznając, że organ wydał dwie odrębne decyzje zamiast jednej dla spółki jawnej, co stanowiło rażące naruszenie przepisów proceduralnych.

Spółka jawna D. wniosła o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne i inne, powołując się na trudną sytuację finansową. Po odmowie organu i kolejnych decyzjach, sprawa trafiła do WSA. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, wskazując na proceduralne błędy organu, który zamiast jednej decyzji dla spółki, wydał dwie odrębne decyzje dla jej wspólników, mimo że spółka nadal istniała i była stroną postępowania.

Spółka jawna D. złożyła wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, uzasadniając to trudną sytuacją finansową wynikającą ze strat spółki, wysokiego czynszu i konkurencji. Po odmowie organu i kolejnych decyzjach, sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd, po analizie poprzednich orzeczeń i postępowania, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Głównym powodem było wydanie przez organ dwóch odrębnych decyzji dla wspólników spółki (Z. S. i G. K.), zamiast jednej decyzji dla spółki jawnej, która nadal była stroną postępowania i nie została wykreślona z rejestru. Sąd uznał to za rażące naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ nie było jasne, która z decyzji została wydana wcześniej, a która później. Sąd podkreślił, że organ powinien wydać jedną decyzję dla strony, na której wniosek wszczęto postępowanie, pamiętając o związaniu oceną prawną sądów administracyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jest to niedopuszczalne i stanowi rażące naruszenie przepisów proceduralnych.

Uzasadnienie

Wydanie dwóch decyzji zamiast jednej dla spółki jawnej, która była stroną postępowania, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego i prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 28 § 2

Ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 28 § 3

Ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 28 § 3a

Ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych

k.s.h. art. 22 § 1

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 84 § 2

Kodeks spółek handlowych

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 30 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Ord.pod. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 107 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 115

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

u.s.u.s. art. 31

Ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 32

Ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ wydał dwie odrębne decyzje dla wspólników spółki, podczas gdy stroną postępowania była spółka jawna, która nadal istniała.

Odrzucone argumenty

Argumenty merytoryczne dotyczące przesłanek umorzenia składek nie zostały rozpatrzone przez sąd z uwagi na charakter rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

Wobec tego, że nie jest wiadomo, która z tych decyzji została wydana wcześniej, a która później można było tylko stwierdzić nieważność obu decyzji. Wydanie dwóch decyzji załatwiających sprawę co do istoty, po ponownym rozpatrzeniu sprawy wszczętej z jednego wniosku, gdzie wydano jedną decyzję rozpoznając sprawę w pierwszej instancji i gdzie w dalszym ciągu występowała jedna ( ta sama) strona, o której prawach orzekano, było niedopuszczalne.

Skład orzekający

Ewa Wrzesińska-Jóźków

przewodniczący

Małgorzata Rysz

sprawozdawca

Joanna Zabłocka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność ścisłego przestrzegania zasad postępowania administracyjnego, zwłaszcza w zakresie prawidłowego określenia strony i wydawania jednej decyzji merytorycznej w sprawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania dwóch decyzji zamiast jednej dla spółki jawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organu mogą doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli kwestie merytoryczne nie zostały rozstrzygnięte. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.

Organ ZUS wydał dwie decyzje zamiast jednej. Sąd stwierdził nieważność!

Dane finansowe

WPS: 40 968,64 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 2535/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Wrzesińska-Jóźków /przewodniczący/
Joanna Zabłocka
Małgorzata Rysz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi D. Spółka Jawna w W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 października 2007r. w sprawie sygn. akt VSA/Wa 1766/07 uchylono decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2005 r. odmawiającą Spółce Jawnej D. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że:
Decyzją z dnia [...] września 2005 roku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu wniosku D. Spółka Jawna odmówił umorzenia zadłużenia w łącznej kwocie 40 968,64 złotych obejmującego należności za ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Uzasadniając decyzję Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej od kwietnia 1995 roku do chwili obecnej. Spółka jest płatnikiem składek i ma obowiązek je rozliczać i opłacać za każdy miesiąc kalendarzowy. Obowiązek ten przez Spółkę nie został spełniony w wyniku czego powstała zaległość za okres od marca 2001 roku do maja 2005 roku. Zainteresowana wnosząc o umorzenie należności motywowała to swoją trudną sytuacją finansową. Zdaniem organu nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności określone w art.28 ust.2 i ust.3 oraz art.28 ust.3a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, dalej: u.s.u.s.. Spółka w przedstawionej przez siebie dokumentacji nie uwiarygodniła należycie okoliczności, które stanowiłyby przesłankę konieczną do umorzenia należności oraz nie złożyła dokumentów potwierdzających zasadność argumentów przedstawionych we wniosku. Ponadto w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka umorzenia w postaci całkowitej nieściągalności należności.
Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła Spółka Jawna D.
W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła zarzut, iż wspólnicy nie posiadają żadnego majątku z którego można by prowadzić egzekucję. Z dniem 6 czerwca 2005 roku Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej przekazując Spółdzielni "J." lokal sklepowy. Spółka nie dopełniła jeszcze formalności w Sądzie Rejestrowym z uwagi na brak środków finansowych. Spółka został zlikwidowana, gdyż sklep do którego prowadzenia została powołana od dłuższego czasu przynosił straty. Powodem tego był wysoki czynsz oraz konkurencja ze strony marketów. Wspólnicy zainwestowali w zakupy towarów udzielając Spółce wsparcia finansowego w wyniku czego ich zadłużenie w bankach i u rodziny znacznie wzrosło. Mimo dokonanych inwestycji sklep nie przynosił zysków i Spółka popadła w poważne zadłużenie. Wspólnik Z. S. ma rozdzielność majątkową z żoną K. S. od daty zawarcia związku małżeńskiego. Jego sytuację pogarsza przewlekła choroba serca oraz obustronna przepuklina. G. K. pracuje w S. w B. bez wynagrodzenia i korzysta z pomocy rodziców emerytów i rodziny. W tej sytuacji wspólnicy nie są w stanie spłacić zaległych należności.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 roku, Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2005 roku. W uzasadnieniu decyzji Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że Z. S. jest zatrudniony na umowę o pracę w Spółce Akcyjnej E. i osiąga stałe stosunkowo wysokie dochody około 7 900 zł brutto. Choroba nie pozbawiła go więc możliwości uzyskiwania dochodu, a Bank P. wysoko ocenił również jego zdolność kredytową udzielając mu we wrześniu 2005 roku kolejnego kredytu. Na podstawie dostarczonych dokumentów nie można również stwierdzić, że obecna sytuacja materialna G. K. jest ciężka. Nie udokumentował on, że opłacenie należności pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Nie wykazał istnienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiającej go możliwości uzyskania dochodu i uniemożliwiającej opłacenie należności. G. K. nie wykazał, że ubiegał się o dodatek mieszkaniowy czy też by korzystał z pomocy społecznej. Z przedstawionych dokumentów wynika, że jedyną ulgą jakiej Zakład Ubezpieczeń Społecznych może udzielić jest spłata zaległości w systemie ratalnym.
Na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę złożyła Spółka Jawna D.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wspólnicy spółki nie są w stanie spłacić zadłużenia na rzecz ZUS – u, gdyż spowodowałoby to dla nich zbyt ciężkie skutki. Z przedstawionych dokumentów wynika bowiem, że mają poważne zadłużenie na rzecz Spółdzielni "J." w wysokości 150 000 zł z powodu niezapłaconych faktur za wynajem lokalu w latach 1995 - 2005. Z. S. podniósł również, że jest zadłużony w P. (przy czym nie podał kwoty zadłużenia) i kredyt systematycznie spłaca. Kredyt ten był zaciągnięty na wsparcie działalności handlowej w sklepie Spółki. Ma też zadłużenie z tytułu nieuregulowanych płatności za nabycie towarów w kwocie 28 583, 92 zł oraz zadłużenie z tytułu wynagrodzenia dla personelu w wysokości 4100 zł. Jego zarobki netto wynoszą 4563,40 zł netto i nie wystarczą na pokrycie zadłużeń. Nadto poniósł wydatki kwocie około 8000 zł na pokrycie kosztów ukończenia kursów związanych z przekwalifikowaniem się i zdobyciem nowego zawodu.
G. K. znajduje się w krytycznej sytuacji materialnej i również nie jest w stanie spłacić zadłużenia. Od roku 2000 nie uzyskuje wynagrodzenia za pracę likwidatora S. ponieważ S. nie ma środków finansowych zaś ostatnio żona G. K. skierowana została z powodu długotrwałej choroby powstałej w wyniku wypadku przy pracy na zasiłek rehabilitacyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 maja 2006r. oddalił skargę Spółki. W uzasadnieniu wskazał, iż w niniejszej sprawie w prowadzonym postępowaniu materiał dowodowy zgromadzony został w sposób pełny i wyczerpujący. Został też należycie przeanalizowany. Organ administracji odniósł się do podnoszonych przez wnioskodawców zarzutów. Okoliczność, iż wniosek o umorzenie zaległości nie został uwzględniony sama w sobie nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Powołując się na przepis art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz.1270, dalej: p.p.s.a.], Spółka zarzuciła obrazę przepisu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a. polegająca na nieuwzględnieniu okoliczności, iż decyzja Prezesa ZUS z dnia . grudnia 2005r. wydana została z pominięciem danych o wysokości zadłużenia wnioskodawcy, a tym samym zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ze szkodą dla słusznego interesu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 lutego 2007 r. sygn. akt II GSK 301/06 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż decyzja o umorzeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jak trafnie przyjął to Sąd I instancji, jest decyzją uznaniową. W związku z tym obowiązkiem organu orzekającego było zarówno podejmowanie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jak i załatwienie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji WSA uznał, że w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy został zgromadzony w sposób pełny i wyczerpujący oraz należycie przeanalizowany, zaś organ odniósł się do podnoszonych przez wnioskodawców zarzutów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA nie przeprowadził kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z art. 7 k.p.a. Stwierdzenie, iż materiał dowodowy został zgromadzony "w sposób pełny i wyczerpujący" nie jest wystarczające dla przyjęcia legalności badanej decyzji. W toku postępowania wspólnicy Spółki jawnej D., przedstawili szereg dokumentów obrazujących sytuację finansową spółki i wspólników. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie uwzględnił ich wszystkich przy wydawaniu decyzji, co wynika z porównania zawartości akt administracyjnych z uzasadnieniem decyzji. Przykładowo WSA nie dostrzegł, że przy załatwianiu sprawy pominięto tę istotną kwestię, iż na ocenę sytuacji finansowej wspólników mają wpływ także zobowiązania spółki, za które zgodnie z art. 22 § 2 Kodeksu spółek handlowych odpowiadają oni bez ograniczeń całym swym majątkiem solidarnie ze spółką.
W tym stanie sprawy, zdaniem NSA, rzeczą Sądu I instancji było przeprowadzenie wnikliwej analizy zaskarżonej decyzji, z punktu widzenia wypełnienia przez organ obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Dopiero wynik tej analizy pozwoliłby na sformułowanie oceny, czy dowody uwzględnione przez organ w istocie pozwoliły na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uwadze Sądu I instancji uszło także, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przy wydawaniu decyzji, mieszczącej się w ramach uznania administracyjnego, w ogóle nie rozważył zastosowania w sprawie zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Co prawda w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podjął próbę przeprowadzenia takich rozważań i przedstawił własne stanowisko w tej kwestii, przyjmując prymat interesu społecznego w tego rodzaju sprawach, ale nie może to zastąpić rozważenia kwestii zastosowania zasady ogólnej postępowania administracyjnego, określonej w art. 7 k.p.a. in fine przez organ orzekający w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane okoliczności prowadzą do wniosku, że Sąd I instancji nie dokonał pełnej oceny zgodności z prawem, zaskarżonej decyzji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Warszawie 22 października 2007r. w sprawie sygn. akt VSA/Wa 1766/07 uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2005 r. i wskazał, że organ rozpoznając sprawę, mimo przedstawienia w toku postępowania przez wspólników D. szeregu dokumentów obrazujących sytuację finansową spółki i wspólników, w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do nich w sposób wyczerpujący.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzjami z dnia [...] sierpnia 2010r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].09.2005r. Nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazał jaka jest sytuacja Spółki Jawnej, która nie posiada żadnego majątku jest natomiast obciążona licznymi długami m.in. na rzecz Spółdzielni "J." w W. w kwocie 129 501,52 zł wraz z odsetkami oraz 11 675,20 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Podał również jakie dokumenty obrazujące ich indywidualną sytuację majątkową i zdrowotną złożyli wspólnicy spółki – Z. S. i G. K. Organ stwierdził jednak, że dokumenty wymienione w pkt. 17 uzasadnienia, złożone przez wspólników nie zostały wzięte pod uwagę, gdyż nie dotyczą sytuacji materialnej spółki a jedynie sytuacji wspólników. Ostatecznie organ stwierdził, iż nie zachodzą przesłanki z art. 28 ust 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż co prawda spółka zaprzestała prowadzenia działalności i nie ma żadnego majątku, jednak odpowiedzialność za zobowiązania spółki została decyzjami z dnia [...].10.2009r. przeniesiona na wspólników spółki, którzy osiągają dochody, zatem nie zachodzi całkowita nieściągalność.
Od decyzji Nr [...] skargę wnieśli Z. S. i G. K. reprezentujący Spółkę Jawną D. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu skargi podniesiono, że Z. S. jest w krytycznej sytuacji finansowej. Komornik wszczął egzekucję z jego wynagrodzenia na rzecz Spółdzielni "J.", ponadto posiada on zadłużenie w bankach, po ściągnięciu przez komornika należności na rzecz spółdzielni i uregulowaniu miesięcznych rat zadłużeń w bankach pozostaje mu na utrzymanie 764 zł, co nie pozwala nawet na zaspokojenie elementarnych potrzeb. Wbrew sugestiom zawartym w decyzji ZUS są podstawy do umorzenie zaległości w trybie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bowiem wspólnicy są całkowicie nieściągalni wobec wykazanego zadłużenia oraz postępowania egzekucyjnego wskazującego na perspektywę jego wieloletniego trwania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie może się ostać, ale z przyczyn innych niż podniesione w skardze.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem Spółki Jawnej D. , która 29 czerwca 2005r. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, fundusz pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz opłaty dodatkowej wraz z odsetkami. Wniosek motywowała bardzo trudną sytuacją finansową spowodowaną stratami, jakie przynosił prowadzony przez nią sklep, co z kolei było spowodowane wysokim czynszem, jaki spółka była zobowiązana opłacać za lokal wynajmowany od spółdzielni mieszkaniowej oraz sąsiedztwem super marketów, z którymi sklep nie wytrzymał konkurencji.
Spółka jawna, zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. była stroną postępowania administracyjnego o umorzenie należności z tytułu składek. Chociaż jest to spółka osobowa nieposiadająca osobowości prawnej to prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą ( art. 22§ 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. kodeks spółek handlowych z dnia 15 września 2000 r.[ Dz.U. 00.94.1037]), jest też płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ( art. 4 pkt. 2 u.s.u.s. oraz art. 46 ust. 1 u.s.u.s., art. 84 i 85 ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych [ Dz.U. Nr 210, poz. 2135], art. 104 ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy [Dz.U. Nr 99, poz.1001] oraz art. 17 ust.1 ustawy z 29 grudnia1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy [ Dz.U. z 2002r. Nr 9 , poz. 85]). Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy rozpatrywać według norm prawa materialnego. Jeżeli dany podmiot może stać się stroną stosunku prawnego nawiązanego na podstawie prawa materialnego z mocy decyzji, to będzie on występował w postępowaniu administracyjnym jako strona (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 235). W uzasadnieniu uchwały 5 sędziów z dnia 26 listopada 2001 r. (OPK 19/01, ONSA 2002/2/68) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "utrwalone jest przy tym stanowisko, że zdolność administracyjnoprawna jest pojmowana szeroko i nie pokrywa się z podmiotowością prawną w innych dziedzinach prawa. Wynika to z różnorodności prawnej spraw, które mogą być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym. W konkluzji należy stwierdzić, że jeżeli prawo materialne daje określonemu podmiotowi podstawę do wykazania w danym postępowaniu jego interesu prawnego lub obowiązku, to przesądza to o jego przymiocie jako strony tego postępowania". Zatem spółka jawna zobowiązana do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne jako płatnik składek może być również stroną postępowania administracyjnego toczącego sie na podstawie art. 28 u.s.u.s. z jej wniosku o umorzenie tych składek. Należy też podkreślić, że kwestia kto jest stroną postępowania była jasna zarówno dla organu, jak i sądów orzekających w niniejszej sprawie, które oznaczały ją jako D. Spółka Jawna. Z ustaleń organu prowadzącego postępowanie administracyjne nie wynika również, aby przedmiotowa spółka utraciła swój byt prawny. Zgodnie z treścią art. 84 § 2 kodeksu spółek handlowych rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru, wykreślenie ma charakter konstytutywny. Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, aby spółka będąca wnioskodawcą w sprawie została wykreślona z rejestru, lub też nastąpiła zmiana po stronie wnioskodawcy. Wstąpienie w miejsce strony reguluje art. 30 § 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawach praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszym postępowaniu. Nie nastąpiła również zmiana po stronie wnioskującej o umorzenie zaległych składek, wskutek wydania decyzji z [...] października 2009r. stwierdzających, że Z. S. i G.K. odpowiadają solidarnie za nieopłacone przez spółkę należności z tytułu składek za okres 12.2003r. – 05.2005r. Odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej jest solidarna ze spółką (płatnikiem) za zobowiązania spółki z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne FP i FGŚP (art. 107 § 1 i 2 pkt 2 i 4 oraz 115 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 31 i 32 u.s.u.s). Odpowiedzialność solidarna oznacza, że wspólnik spółki jawnej odpowiada obok, a nie zamiast podatnika (płatnika), zatem również i z tej przyczyny brak było podstaw do wstąpienia wspólników w miejsce samej spółki na której wniosek wszczęto postępowanie administracyjne.
Nie można zatem stwierdzić, gdyż tej okoliczności organ w ogóle nie wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, dlaczego rozpoznając ponownie sprawę w zakresie wniosku Spółki Jawnej D. z 01.07.2005r. o umorzenie należności z tytułu składek wydał dwie decyzje o kolejnych numerach [...] kierując je do (każdą z nich innego) wspólników spółki Z. S. oraz G. K. Nawet jeśli po wydaniu w stosunku do nich decyzji z [...] października 2009r. o ustaleniu solidarnej odpowiedzialności ze spółką złożyli oni, co zdaje się wynikać ze skargi , w dniu 4 listopada 2009r. wnioski we własnym imieniu – o umorzenie zaległości, to wnioski te podlegały odrębnemu rozpatrzeniu z zagwarantowaniem prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy w postępowaniu administracyjnym.
Wydanie dwóch decyzji załatwiających sprawę co do istoty, po ponownym rozpatrzeniu sprawy wszczętej z jednego wniosku, gdzie wydano jedną decyzję rozpoznając sprawę w pierwszej instancji i gdzie w dalszym ciągu występowała jedna ( ta sama) strona, o której prawach orzekano, było niedopuszczalne. Wobec tego, że nie jest wiadomo, która z tych decyzji została wydana wcześniej, a która później można było tylko stwierdzić nieważność obu decyzji.
Wobec tego, że orzeczenie w sprawie jest wyłącznie rozstrzygnięciem proceduralnym, dlatego sąd nie ustosunkował się do zarzutów merytorycznych sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy wydać jedną decyzję, kierując ją do strony na której wniosek wszczęto postępowanie, pamiętając, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki i Naczelny Sąd Administracyjny, dlatego z mocy art. 153 p.p.s.a. organ jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.
Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 §1 pkt. 3 k.p.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI