V SA/WA 2529/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-05-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc publicznaCOVID-19ochrona miejsc pracyFGŚPdziałalność gospodarczadziałalność oświatowaWSAprawo pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na odmowę przyznania świadczeń na ochronę miejsc pracy w związku z COVID-19, uznając, że pomoc przysługuje tylko pracownikom zatrudnionym w działalności gospodarczej, a nie w działalności oświatowej.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaskarżyła decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy odmawiającą przyznania świadczeń na ochronę miejsc pracy w związku z COVID-19. Spółka prowadzi działalność oświatową (szkoła podstawowa) oraz inne rodzaje działalności, które mogą być uznane za gospodarcze. Sąd, związany wcześniejszymi orzeczeniami, uznał, że świadczenia przysługują jedynie pracownikom zatrudnionym w działalności gospodarczej, a nie w działalności oświatowej, która zgodnie z prawem nie jest działalnością gospodarczą. W konsekwencji skargę oddalono.

Przedmiotem skargi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością było rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy odmawiające przyznania świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) w związku z COVID-19. Spółka wnioskowała o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników objętych przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy. Organ odmówił przyznania świadczeń, argumentując, że prowadzenie placówek przedszkolnych i szkolnych, nawet niepublicznych, nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców, a pracownicy zatrudnieni w tej działalności nie kwalifikują się do wsparcia. Spółka podniosła, że prowadzi również inną działalność, która może być uznana za gospodarczą, i że wniosek dotyczy również pracowników niebędących nauczycielami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, związany wcześniejszymi orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego i własnym, uznał, że pomoc publiczna w ramach art. 15g ustawy COVID-19 przysługuje przedsiębiorcom w rozumieniu Prawa przedsiębiorców. Sąd podkreślił, że prowadzenie działalności oświatowej nie jest działalnością gospodarczą (art. 170 Prawa oświatowego). W związku z tym, świadczenia mogą być przyznane jedynie pracownikom zatrudnionym w tej części działalności spółki, która stanowi działalność gospodarczą. Sąd stwierdził, że Dyrektor WUP prawidłowo zastosował się do wytycznych sądu z poprzedniego wyroku, rozdzielając pracowników zatrudnionych w działalności oświatowej od tych zatrudnionych w innej działalności gospodarczej. W konsekwencji, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Świadczenia przysługują pracownikom zatrudnionym w tej części działalności spółki, która stanowi działalność gospodarczą, a nie pracownikom zatrudnionym w działalności oświatowej, która zgodnie z prawem nie jest działalnością gospodarczą.

Uzasadnienie

Sąd, związany wcześniejszymi orzeczeniami, podkreślił, że art. 170 Prawa oświatowego wyłącza działalność oświatową z definicji działalności gospodarczej. Pomoc publiczna w ramach art. 15g ustawy COVID-19 przysługuje przedsiębiorcom. Dlatego wsparcie może dotyczyć jedynie pracowników zatrudnionych w tej części działalności spółki, która jest działalnością gospodarczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

ustawa COVID-19 art. 15g

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Prawo przedsiębiorców art. 4 § ust. 1 lub 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

p.o. art. 170 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie art. 3 § ust. 2 lub 3

Ustawa z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy art. 9 § ust. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działalność oświatowa nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców, a pomoc publiczna w ramach art. 15g ustawy COVID-19 przysługuje przedsiębiorcom. Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach w tej samej sprawie.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców i art. 170 p.o. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że skarżąca jest podmiotem będącym jednocześnie przedsiębiorcą i nie będącym przedsiębiorcą. Zarzut naruszenia art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że znaczenie dla rozpoznania sprawy ma ustalenie czy wniosek spółki dotyczy pracowników zatrudnionych w obrębie działalności oświatowej. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 6 k.p.a., art. 7 Konstytucji RP, art. 7, 7a i 81a k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi... Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ... Prowadzenie szkoły lub placówki... nie jest działalnością gospodarczą, o czym stanowi wprost przepis zawarty w art. 170 ust. 1 p.o. Wbrew temu co sugeruje strona skarżąca sąd w wyroku z dnia 24 marca 2022 r. w żaden sposób nie wskazał, że strona jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o Prawo przedsiębiorcy.

Skład orzekający

Tomasz Zawiślak

przewodniczący

Andrzej Siwek

członek

Marcin Maszczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy publicznej w związku z COVID-19 dla podmiotów prowadzących działalność oświatową oraz inną działalność gospodarczą. Znaczenie związania sądu oceną prawną z poprzednich orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej niepublicznych placówek oświatowych prowadzących dodatkową działalność gospodarczą w kontekście przepisów o pomocy związanej z COVID-19. Konieczność uwzględnienia wcześniejszych orzeczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu pomocy publicznej w czasie pandemii, ale skupia się na specyficznej interpretacji przepisów dotyczących działalności oświatowej i gospodarczej, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.

Czy szkoła może dostać pomoc na ochronę miejsc pracy? Sąd wyjaśnia, kiedy działalność oświatowa nie jest biznesem.

Dane finansowe

WPS: 29 242,56 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 2529/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-05-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek
Marcin Maszczyński /sprawozdawca/
Tomasz Zawiślak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Sygn. powiązane
I GSK 1432/23 - Wyrok NSA z 2025-11-21
Skarżony organ
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15g
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Andrzej Siwek, Asesor WSA - Marcin Maszczyński (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w [...] na rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
w W. (dalej: "skarżąca", "spółka" lub "strona") jest rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie (dalej: "Dyrektor WUP" lub "organ") z dnia 8 sierpnia 2022 r. nr FGŚP.III.4220.5999.2020.AF w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: FGŚP) na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z 12 maja 2020 r. nr [...] skarżąca zwróciła się
o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników objętych przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy, o którym mowa w art. 15g ustawy z dnia
2 marca 2020 r. o przeciwdziałaniu zwalczaniu i zapobieganiu COVID- 19 oraz innym chorobom zakaźnym oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej: ustawa COVID-19) za miesiąc maj-czerwiec 2020 r.
Organ pismem z dnia 2 września 2020 r. nr [...] poinformował, że rozpatrzył powyższy wniosek negatywnie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że zgodnie z art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 z wnioskiem
o przyznanie świadczenia ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych może wystąpić przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy
z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292 ze zm., dalej: "Prawo przedsiębiorców"). Dyrektor WUP stwierdził, że prowadzenie placówek przedszkolnych i szkolnych, nawet jeżeli mają one charakter niepubliczny, nie jest,
w ocenie organu, prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 170 ustawy z dnia
14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe – Dz.U. z 2018 r. poz. 1082 ze zm., dalej: "p.o.")
i w związku z tym osoba prowadząca takie placówki nie jest przedsiębiorcą
w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, a z załączonego wykazu pracowników wynika, że osoby tam wymienione są pracownikami szkoły.
Strona nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem organu i złożyła skargę.
Postanowieniem z dnia 11 maja 2021 r. r. V SA/Wa 1500/21 WSA w Warszawie odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej spółki postanowieniem z dnia 8 grudnia 2021 r. I GSK 1555/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe rozstrzygnięcie. W ocenie NSA odmowę zawarcia umowy o wypłatę wydaną na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych
z ochroną miejsc pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 669) w zw. z art. 15g ust. 1 i 17 ustawy COVID-19 zaliczyć należy do kategorii aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które podlegają kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wyrokiem z dnia 24 marca 2022 r. V SA/Wa 32/22 uchylił zaskarżony akt z dnia 2 września 2020 r.
W uzasadnieniu wyroku sąd zauważył, że organ ustalił, a skarżąca tego nie kwestionuje, iż przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej przedsiębiorcy jest prowadzenie szkoły podstawowej. Strona prowadzi także pozostałą działalność
w formie m.in.: zajęć sportowo-rekreacyjnych oraz usług logopedycznych.
WSA w Warszawie stwierdził, że zasadnicze znaczenie dla sprawy miało ustalenie, czy wniosek skarżącej dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej lub szkolnej czy innych pracowników zatrudnionych w innego rodzaju działalności spółki, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd wskazał, że w sprawie całkowicie pominięto, że porozumienie dotyczyło również pracowników niebędących nauczycielami. Ma to szczególne znaczenie w świetle stanowiska strony zawartego w skardze, że prowadzi ona pozostałą działalność w formie m.in.: zajęć sportowo-rekreacyjnych czy też świadczenia usług w zakresie logopedii, a zatem nie jej wychowanków/uczniów.
Sąd zalecił, aby organ rozpoznając ponownie sprawę uwzględnił
w szczególności, że porozumienie dotyczy także osób niebędących nauczycielami, którzy nie byli zatrudnieni w obrębie działalności szkolnej, a w innym rodzaju działalności skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia 8 sierpnia 2022 r. Dyrektor WUP odmówił spółce przyznania wnioskowanych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy w łącznej kwocie 29 242,56 zł na dofinansowanie wynagrodzeń za okres 2 miesięcy dla
6 pracowników, tj. I. L.-K., M. P., M. P., K.S., U. T., M.W. (organ wypłacił świadczenie dla
13 pracowników).
Organ wyjaśnił, że zasadnicze znaczenie dla rozpoznania sprawy miało ustalenie, czy wniosek spółki dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej lub szkolnej czy innych pracowników zatrudnionych w innego rodzaju działalności. Zauważył, że stosownie do wyroku WSA w Warszawie przeprowadzono szczegółową analizę całości zebranego materiału i organ stwierdził,
że wniosek nie zasługuje w całości na uwzględnienie. Z dokumentacji nadesłanej przez stronę wynika, że w spółce byli zatrudnieni pracownicy na stanowiskach związanych
z obsługą placówki opiekuńczo-oświatowej, których praca nie polegała na świadczeniu usług oświatowych. Pracownicy ci mają prawo do dofinansowania do wynagrodzeń,
o którym mowa w art. 15g ustawy CO\/ID-19. Z uwagi na fakt, że u pracodawcy są również zatrudnione osoby na stanowiskach polegających na wykonywaniu usług oświatowych, którzy zdaniem organu podlegają wyłączeniu wynikającemu z art. 170 p.o. (co nie zostało zakwestionowane przez sąd), tym samym nie nabyli prawa do uzyskania dofinansowania na podstawie art. 15g ustawy Covid-19. Dyrektor WUP stwierdził, że wskazane wyżej osoby były zatrudnione w spółce na stanowiskach odpowiednio: nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej – język angielski, nauczyciel wspomagający, nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej . Natomiast z przekazanej dokumentacji nie wynika, aby pracownicy ci wykonywali jeszcze inne czynności. Tym samym organ stwierdził, że 6 wskazanych osób było zatrudnionych na stanowiskach związanych z wykonywaniem usług oświatowych, a więc zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wyroku WSA dofinansowanie na ww. pracowników nie przysługuje.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca spółka wniosła o:
uznanie prawa skarżącej do przyznania jej świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID - 19 zgodnie ze złożonym wnioskiem (wraz z korektami),
ewentualnie o uchylenie zaskarżonej czynności w całości oraz przekazanie sprawy WUP do ponownego rozpatrzenia wraz z określeniem wytycznych dla organu w zakresie prawidłowej wykładni przepisów prawa,
zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców i art. 170 p.o. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżąca jest podmiotem będącym jednocześnie przedsiębiorcą
i nie będącym przedsiębiorcą, co w konsekwencji doprowadziło do wykreowania nieznanego polskiemu prawu hybrydowego podmiotu oraz do odmowy wypłaty dofinansowań w zakresie, w którym zdaniem organu strona nie jest przedsiębiorcą,
b) art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że znaczenie dla rozpoznania sprawy, tj. dla przyznania skarżącej wnioskowanych świadczeń ma ustalenie czy wniosek spółki dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności oświatowej podczas gdy wymogu takiego nie sposób wywodzić z art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19, tj. kryterium takie nie wynika
z ww. ustawy, a w konsekwencji w praktyce wykreowanie dodatkowego, nieznanego ustawie kryterium przyznania świadczeń;
2) postępowania, tj. art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 7 Konstytucji RP (zasada legalizmu), jak również art. 7, 7a i 81a k.p.a. poprzez przyjęcie dodatkowego kryterium nieznanego ustawie przy rozstrzygnięciu wniosku złożonego przez skarżącą i w konsekwencji odmowy wypłaty wnioskowanych środków pomimo przyjęcia, że strona posiada status przedsiębiorcy oraz poprzez nierozstrzygnięcie przez organ wszelkich wątpliwości na korzyść spółki.
W uzasadnieniu strona rozwinęła zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi.
Pismem procesowym z 28 kwietnia 2023 r. skarżąca podtrzymała dotychczas prezentowane zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał sprawę na podstawie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy COVID-19, który stanowi, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpatrując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, sąd stwierdził,
że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona skarżąca nie zwraca uwagi,
iż sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny
i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i ocena prawna zawarta w tych orzeczeniach wiąże tutejszy sąd.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie były przedmiotem zaskarżenia.
W myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach
w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Powyższe oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku
z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu
art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania
w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z 6 marca
2012 r. II OSK 2617/11, pub. LEX nr 1138187).
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2021 r. I GSK 1555/21 i prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2022 r.
V SA/Wa 32/22. W tym miejscu należy podkreślić, że NSA uznał akt Dyrektora WUP nie jako czynność organu, tylko inny akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które podlegają kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym obecnie sąd w żaden sposób nie mógł uznać rozstrzygnięcia organu zawartego w piśmie z dnia
8 sierpnia 2022 r. jako czynności organu, czego domaga się skarżąca w skardze.
Nie ma to jednak większego znaczenia w sprawie, gdyż to rozstrzygnięcie organu podlega kognicji sądów administracyjnych, o czy już definitywnie rozstrzygnął NSA.
Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku Warszawie
z dnia 24 marca 2022 r. V SA/Wa 32/22 stwierdził, że zasadnicze znaczenie dla sprawy miało ustalenie, czy wniosek skarżącej dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni
w obrębie działalności przedszkolnej lub szkolnej czy innych pracowników zatrudnionych w innego rodzaju działalności spółki, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd wskazał, że w sprawie całkowicie pominięto, że porozumienie dotyczyło również pracowników niebędących nauczycielami. Ma to szczególne znaczenie w świetle stanowiska strony zawartego
w skardze, że prowadzi ona inną działalność. Sąd nakazał, aby organ uwzględnił,
że porozumienie dotyczy także osób niebędących nauczycielami, którzy nie byli zatrudnieni w obrębie działalności szkolnej, a w innym rodzaju działalności skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej.
Zatem w pierwszej kolejności należy dokonać analizy sprawy pod kątem zastosowania się przez organ do wiążącej go oceny prawnej zawartej w ww. wyroku WSA w Warszawie Warszawie z dnia 24 marca 2022 r. V SA/Wa 32/22.
Sąd rozpoznając sprawę stwierdza, że w sprawie wyrażona ocena prawna została zastosowana przez Dyrektora WUP.
Przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie organu zawarte w piśmie z dnia
8 sierpnia 2022 r. odmawiające skarżącej przyznania świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy
w następstwie wystąpienia COVID-19 w łącznej kwocie 29 242,56 zł na dofinansowanie wynagrodzeń za okres 2 miesięcy dla 6 pracowników (organ wypłacił świadczenie dla 13 pracowników).
Zgodnie z art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 Prawa przedsiębiorców, organizacja pozarządowa w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057) oraz podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, państwowa lub prowadzona wspólnie z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego instytucja kultury, w rozumieniu ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 194), u której wystąpił spadek przychodów w następstwie wystąpienia COVID-19,
a także kościelna osoba prawna działająca na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia
i wyznania, oraz jej jednostka organizacyjna, może zwrócić się z wnioskiem
o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19, na zasadach określonych w ust. 7 i 10.
Według art. 15g ust. 7 i ust. 10 ustawy COVID-19 wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 6 i ust. 8, wypłacane przez podmioty, o których mowa w ust. 1, jest dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Tym samym - w świetle powyższej regulacji - w celu uzyskania dofinansowania
z FGŚP muszą zostać spełnione trzy podstawowe przesłanki. Po pierwsze podmiot musi posiadać status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, po drugie musi odnotować spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, po trzecie musi zatrudniać pracowników.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą.
Z definicji tej wynika, że aby zostać uznanym za przedsiębiorcę nie wystarczy odpowiedni wpis do KRS czy też CEIDG, niezbędne jest rzeczywiste wykonywanie tej działalności. Z kolei art. 3 Prawa przedsiębiorców definiuje działalność gospodarczą jako zorganizowaną działalność zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu
i w sposób ciągły.
Z art. 2 pkt 1 i 2 p.o. wynika, że system oświaty obejmuje m.in.: przedszkola,
w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami specjalnymi lub integracyjnymi, a także inne formy wychowania przedszkolnego oraz szkoły - podstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami przedszkolnymi, integracyjnymi, specjalnymi, przysposabiającymi do pracy, dwujęzycznymi, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe i mistrzostwa sportowego, ponadpodstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, dwujęzyczne, z oddziałami integracyjnymi, specjalnymi, dwujęzycznymi, przygotowania wojskowego, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe, mistrzostwa sportowego, rolnicze, leśne, morskie, żeglugi śródlądowej oraz rybołówstwa, a także szkoły artystyczne.
Prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, oraz innej formy wychowania przedszkolnego nie jest działalnością gospodarczą, o czym stanowi wprost przepis zawarty w art. 170 ust. 1 p.o.
W toku postępowania organ ustalił (co nie było kwestionowane), że przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej przedsiębiorcy jest edukacja szkolna. Strona wskazała w oświadczeniu z dnia 24 lipca 2020 r., że prowadzi także pozostałą działalność w formie m.in.: sprzedaży ubrań, zdjęć, jedzenia, prowadzenia zajęć gry na pianinie, gimnastyki artystycznej, szachów, karate, akrobatyki, gabinetu logopedii, organizacji wyjazdów integracyjnych, pozostałej działalności gastronomicznej.
WSA we wskazanym wyżej wyroku wprost nakazał organowi ustalenie pracowników, którzy są zatrudnieni przez stronę w innego rodzaju działalności spółki niż działalność szkolna, tj. w działalności którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej.
W tym miejscu należy podkreślić, że zarówno w orzecznictwie,
jak i piśmiennictwie prezentowany jest pogląd, że niepubliczna jednostka oświatowa nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawo przedsiębiorców, nawet jeżeli organ ją prowadzący jest przedsiębiorcą z tytułu prowadzenia innych niż oświatowa rodzajów działalności (por. wyroki WSA w Warszawie z 19 października 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 3383/21- dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA", por. M. Pilich, Komentarz do art. 170, w: M. Pilich, "Prawo oświatowe oraz przepisy wprowadzające. Komentarz", red. M. Pilich, Warszawa 2018, s. 733; por. też M. Szewczyk, Dochodzenie zwrotu dotacji dla niepublicznych jednostek oświatowych - wybrane problemy prawne, "Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu" 2019, nr 4, s. 69-70).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że WSA w Warszawie
w prawomocnym wyroku wiążącym tutejszy sąd nakazał ustalenie kręgu podmiotów,
co do których przysługuje ww. pomoc publiczna. Z tego kręgu podmiotów wyłączył nauczycieli. W świetle powołanych regulacji oraz stanowiska WSA w Warszawie
z dnia 24 marca 2022 r. uzasadnione jest stanowisko organu wykluczające ze wsparcia pracowników, którzy są zatrudnieni w ramach prowadzonej przez spółkę działalności oświatowej (nauczycieli), a uwzględniające wniosek dotyczący pracowników zatrudnionych w innego rodzaju działalności skarżącej niż działalność przedszkolna, którą w świetle przepisów prawa uznano za prowadzenie działalności gospodarczej. Dyrektor WUP w wyniku przeprowadzonego postępowania precyzyjnie ustalił, którzy pracownicy spółki są zatrudnieni przy działalności stricte oświatowej, do której ze względu na treść art. 170 ust. 1 p.o. nie stosuje się Prawa przedsiębiorców, w tym jego art. 4 ust. 1, a którzy pracownicy są zatrudnieni w związku z prowadzoną przez stronę działalnością, którą można uznać za działalność gospodarcza i do której zastosowanie znajduje m.in. art. 4 ust. 1 Prawo przedsiębiorców. Obecnie skarżąca nie może kwestionować powyższego stanowiska organu, gdyż organ zastosował się wprost do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z dnia
24 marca 2022 r. Skarżąca nie złożyła skargi kasacyjnej od ww. wyroku, zatem obecnie utraciła prawo do skutecznego kwestionowania oceny prawnej zawartej
w prawomocnym wyroku z dnia 24 marca 2022 r. Skoro sąd w wyroku z dnia 24 marca 2022 r. przywołał przepisy prawne i dokonał ich wykładni i nakazał określone działanie przez organ w celu ustalenia stanu faktycznego i na podstawie tego stanu wydania rozstrzygnięcia obejmującego innych pracowników innych niż osoby zatrudnione stricte w oświacie, to obecnie strona nie może skutecznie podważać działania organu
i rozszerzać pomoc na inne podmioty niż wskazane w powołanym wyroku.
Słusznie zatem uznał organ, że w zakresie prowadzonej działalności oświatowej (w przeciwieństwie do pozostałej działalności) skarżąca nie posiada statusu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, gdyż tego rodzaju działalność nie jest działalnością gospodarczą, nie mieści się zatem w kategorii podmiotów wskazanych w art. 15g ust. 1 ustawy o COVID-19. Powyższe rozdzielenie działalności oświatowej nie będącej działalnością gospodarczą i pozostałej działalności, stanowiącej taką działalności gospodarczą wprost zrealizowało wytyczne WSA. Tym samym obecnie podnoszony zarzut naruszenia art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców i art. 170 p.o. wskazujący na przyjęcie, że skarżąca jednocześnie jest podmiotem będącym przedsiębiorcą i nie będącym przedsiębiorcą, a także że błędnie przyjęto, że dla sprawy ma znaczenie ustalenie czy wniosek spółki dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności oświatowej, czy też nie (wykreowanie dodatkowego, nieznanego ustawie kryterium przyznania świadczeń) jest zupełnie nie zasadny. Ponownie sąd wskazuje, że zarówno organ, jak i tutejszy sąd jest związany oceną prawną wyrażoną we wspomnianym już wcześniej prawomocnym wyroku WSA w Warszawie i nie może formułować odmiennej oceny niż tak która została zamieszczona w ww. wyroku. Zauważenia ponownie wymaga, że we wskazanym wyroku sąd w żaden sposób nie zakwestionował stanowiska organu wskazującego, że skoro spółka prowadzi działalność oświatową,
to tak działalność nie jest działalnością gospodarczą (patrz art. 170 p.o.). Tym samym należy uznać, że ten argument organu sąd zaakceptował rozpoznając sprawę w jej całokształcie, tylko jedynie zmodyfikował rozumienie prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie prowadzonej przez stronę innej działalności uznając tę działalność za działalność gospodarczą.
W podobny sposób sąd ocenia pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania. Skoro sąd pierwotnie dokonał interpretacji przepisów i na podstawie tej interpretacji nakazał organowi ponowną analizę załączonych dokumentów i ustalenie na ich podstawie osób niebędących nauczycielami, którzy nie byli zatrudnieni w obrębie działalności szkolnej
(a w innym rodzaju działalności skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej), to obecnie powyższe zarzuty dotyczące naruszenia zasady legalizmu (art. 6 k.p.a. i 7 Konstytucji RP, czy też zasada prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) są zupełnie nie zasadne. Sąd również nie stwierdził naruszenia art. 7a i art. 81a k.p.a., gdyż organ zastosował się do oceny prawnej wyrażonej
w wyroku i dokonał interpretacji przepisów zgodnie z tym orzeczeniem, a więc obecnie brak jest podstaw do twierdzenia, że rozstrzygnięcie narusza wskazane przepisy.
Co więcej należy pokreślić, że w wypadku uwzględnienia argumentów spółki sąd wprost naraziłby się na zasadny zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Wbrew temu co sugeruje strona skarżąca sąd w wyroku z dnia 24 marca 2022 r. w żaden sposób nie wskazał,
że strona jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o Prawo przedsiębiorcy. Prawidłowo zauważył Dyrektor WUP, że przyjęcie stanowiska, iż strona prowadzi działalność gospodarczą doprowadziłoby do naruszenia art. 170 ust. 1 p.o.
i naruszałoby zasadę równości wobec prawa. Strona bowiem w zakresie prowadzonej przez siebie działalności oświatowej zostałaby potraktowana bardziej korzystnie niż inne niepubliczne placówki oświatowe, prowadzące taką samą działalność oświatową (niepubliczne szkoły i przedszkola), którym ze względu na treść art. 170 ust. 1 p.o. odmówiono wypłaty świadczeń, a które nie prowadziły dodatkowej działalności gospodarczej. Podmioty te znalazły się na skutek epidemii COVID-19 i związanym z nią zamknięciem szkół i przedszkoli w tak samo trudnej sytuacji co skarżąca, a nawet
w sytuacji trudniejszej, ponieważ nie uzyskiwały przychodów z dodatkowej działalności. Zatem w sprawie zasadnie i zgodnie z oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia
24 marca 2022 r. rozdzielono dwie prowadzone przez spółkę działalności (działalność oświatową prowadzoną w formie szkół i przedszkoli) od innej działalności prowadzonej przez organy założycielskie szkół i przedszkoli, która może stanowić działalność gospodarczą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców.
W ocenie sądu także komunikat Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. z 2 czerwca 2020 r. na który strona powołuje się w piśmie procesowym nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż po pierwsze był on już znany sądowi I instancji pierwotnie orzekającemu w sprawie. A więc sąd ten wydając stosowne zalecenia znał jego treść. Po drugie komunika ten nie ma znaczenia dla tej sprawy, gdyż komunikat ten dotyczy innej niż przedmiotowa pomoc. Dotyczy on pomocy udzielanej przez PFR, a nie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy.
Z tych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI