I SAB/Sz 143/25

I SAB/Sz 143/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-11-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 28 par.1, art.29, art. 58 par.1 pkt 3, art. 58 par.3, art. 232 1 pkt.1, art. 232 par.2;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 1427
art. 2;
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2020 poz 2261
art. 40 ust.1, ust.2, art. 40a, art .41a ust.1, art .41a ust.2, art. 41 ust.3;
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o Stowarzyszeniach (t. j.)
Dz.U. 2015 poz 1923
art. 10 ust.1, art. 10 ust.2;
Ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. w W. na bezczynność Prezesa Koła Łowieckiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
Uzasadnienie
P. w W. (dalej "skarżący" lub "Stowarzyszenie") wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prezesa Koła Łowieckiego, w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została podpisana przez radcę prawnego B. B., jako pełnomocnika Stowarzyszenia.
Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 9 września 2025 r. wezwał pełnomocnika do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł oraz do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, nadesłania dokumentu z którego będzie wynikała struktura organizacyjna oraz sposób reprezentacji strony nadto do przedłożenia wniosku z 12 lipca 2025 r. lub uwierzytelnionego odpisu wniosku o udzielenie informacji publicznej wraz z dowodem złożenia wniosku. Wezwanie zostało doręczone 7 października 2025r.
Pełnomocnik skarżącego, w dniu 10 września 2025 r., złożył poprzez platformę e-PUAP wniosek o udostępnienie akt w systemie PASSA. W tym dniu pełnomocnik złożył do Sądu:
- kopię zaświadczenia z 26 lipca 2023 r., wydanego przez Prezydenta W., że w dniu 23 maja 2019 r. w trybie art.40a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261; dalej "u.p.s."), stowarzyszenie zwykłe pn. P. zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Prezydenta W. pod numerem [...];
- regulamin stowarzyszenia zwykłego P. (nadesłano dwie strony, regulamin niepełny);
- kopię listy członków P. (aktualizacja) z 5 czerwca 2013 r., mającego siedzibę w W. przy Al. [...] (dalej "PTK - Al. [...]" );
- kopię pełnomocnictwa dla radcy prawnego B. B., mającego siedzibę Kancelarii w W. Al. [...] z podpisami trzech członków stowarzyszenia, widniejących na liście członków, tj. L. W., J. K., K. K. (bez daty).
W piśmie z dnia 17 października 2025 r. (złożonym drogą elektroniczą) pełnomocnik skarżącego w imieniu P. wskazał, że aktualna lista członków Stowarzyszenia w dacie wniesienia skargi została już dołączona do wniosku o udostępnienie akt w systemie PASSA, co pozwala Sądowi w razie potrzeby zweryfikować tożsamość i legitymację procesową Stowarzyszenia. To samo dotyczy aktualnego regulaminu Stowarzyszenia. Nadto podkreślił, że pełnomocnictwo, na podstawie którego działa pełnomocnik Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu, zostało udzielone w sposób ważny przez wszystkich członków stowarzyszenia, jeszcze przed wniesieniem skargi i nie zostało cofnięte, ani uchylone do chwili obecnej. W ocenie pełnomocnika, reprezentacja P. w niniejszym postępowaniu jest zatem prawidłowa, a wniesione do tutejszego Sądu dokumenty są wystarczające do wykazania zdolności sądowej strony i prawidłowości tej reprezentacji. Jednocześnie radca prawny nadesłał plik dokumentów tożsamych z załączonymi do pisma z 10 września 2025 r., tj. zaświadczenie Prezydenta W. z 26 lipca 2023 r. o wpisaniu stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, dwie kartki regulaminu Stowarzyszenia, pełnomocnictwo bez daty oraz pismo z 5 czerwca 2013 r. przekazujące Prezydentowi w W. zaktualizowaną listę członków Stowarzyszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczenia wymaga, że z dniem 5 listopada 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1427), która w art. 2 stanowi, że do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i
niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że do zażaleń uwzględnionych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 232 § 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Postępowanie wywołane skargą zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej, a tym samym oceny dopuszczalność skargi oraz formalnej poprawność jej wniesienia, należy dokonać w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 listopada 2025 r.
Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
W myśl natomiast art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Nieprzedłożenie takiego dokumentu powoduje, że nie można nadać skardze prawidłowego biegu.
W sytuacji, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do uzupełnienia pisma lub poprawienia w terminie siedmiodniowym, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi powoduje jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Na gruncie badanej sprawy skarga została wniesiona przez P., które jest stowarzyszeniem zwykłym, co potwierdza zaświadczenie Prezydenta W. z 26 lipca 2023 r. o wpisaniu ww. Stowarzyszenia w dniu 23 maja 2019 r. w trybie art. 40a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r., poz. 2261 - dalej "u.p.s.") do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonych przez Prezydenta W. pod numerem [...].
Stowarzyszenie zwykłe, zgodnie z art. 40 ust. 1 u.p.s., stanowi uproszczoną formę stowarzyszenia, nieposiadającą osobowości prawnej. Stowarzyszenie zwykłe powstaje i może rozpocząć działalność z chwilą wpisu do ewidencji prowadzonej przez organ nadzorujący (art. 40a u.p.s.), natomiast działa w oparciu o regulamin działalności, uchwalany przez osoby w liczbie co najmniej trzech, zamierzające założyć stowarzyszenie zwykłe (art. 40 ust. 2 u.p.s.).
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że instytucja ewidencji stowarzyszeń zwykłych została wprowadzona ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1923), która weszła w życie w dniu 20 maja 2016 r. Stosownie do art. 10 tej ustawy, w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, stowarzyszenia zwykłe działające na podstawie przepisów dotychczasowych są obowiązane dokonać wpisu do ewidencji, o której mowa w art. 40 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1. Brak wpisu skutkuje rozwiązaniem stowarzyszenia zwykłego z mocy prawa (ust.1). Do dnia dokonania wpisu do ewidencji, o którym mowa w ust. 1, stowarzyszenia zwykłe działają na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 2). Powyższy termin przewidziany na dokonanie wpisu do ewidencji mijał w dniu 20 maja 2018 r.
Zgodnie z art. 41a ust. 1 u.p.s., stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd. Jednakże w myśl art. 41a ust. 2 u.p.s. podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności. Czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu są w szczególności: 1) nabycie oraz zbycie nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego; 2) ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego; 3) zawarcie umowy kredytu albo pożyczki; 4) przejęcie długu, uznanie długu, zwolnienie z długu, przystąpienie do długu, zawarcie umowy poręczenia lub zawarcie innej podobnej umowy; 5) zaciągnięcie innych zobowiązań przekraczających wartość 10 000 zł (art. 41a ust. 3).
Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 41a ust. 3 pkt 1-5 u.p.s. jedynie przykładowo wymienił czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, a świadczy o tym użycie w przepisie sformułowania "w szczególności".
Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu należy uznać wniesienie skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 390/24, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W orzecznictwie podkreśla się także, że choć stowarzyszeniu zwykłemu niewątpliwie przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, to legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych, w tym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Oznacza to, że przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. Właściwym dokumentem, z którego wynika upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. wyroki z dnia 4 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 2086/13, z dnia 7 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 376/14, z dnia 28 października 2025 r. sygn. akt III OZ 538/25, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, jak i pozostałe powołane orzeczenia).
Odnosząc powyższe do sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że nadesłane do akt dokumenty nie są wystarczające dla ustalenia, że pełnomocnik został należycie umocowany do działania w imieniu skarżącego Stowarzyszenia, w tym do wniesienia skargi, a w szczególności nie potwierdzają, aby był on upoważniony przez wszystkich aktualnych członków Stowarzyszenia do jego reprezentowania przed sądami administracyjnymi.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że z ustaleń Sądu poczynionych z urzędu wynika, że P. istniało już wcześniej, ale zostało rozwiązane z mocy prawa z dniem 21 maja 2018 r., zaś obecnie składające skargę jest podmiotem nowym, który nie jest tożsamy z nieistniejącym już Stowarzyszeniem.
Zauważyć należy, że na stronie internetowej Urzędu W. (pod adresem [...]) znajduje się wykaz stowarzyszeń zwykłych rozwiązanych z mocy prawa z dniem 21 maja 2018 r. na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1923). W wykazie tym pod poz. [...] widnieje P., z siedzibą w W., co oznacza, że działało ono tylko do dnia 20 maja 2018 r., gdyż z dniem 21 maja 2018 r. uległo rozwiązaniu ex lege. Natomiast Stowarzyszenie, które wniosło niniejszą skargę, choć noszące taką samą nazwę, powstało dopiero w dniu 23 maja 2019 r., tj. z chwilą dokonania wymaganego wpisu do ewidencji, co wynika z zaświadczenia Prezydenta W. z dnia 26 lipca 2023 r. Prowadzi to do wniosku, że po upływie roku od rozwiązania P., funkcjonującego na podstawie przepisów sprzed nowelizacji u.p.s., powstało nowe Stowarzyszenie działające już w nowym reżimie prawnym u.p.s. Z tych też względów w świetle przedstawionych okoliczności prawnych jak i faktycznych brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, aby pomiędzy obu stowarzyszeniami zachodziła podmiotowa ciągłość, czy następstwo prawne.
W konsekwencji stwierdzić należy, że poprzednio i aktualnie funkcjonujące Stowarzyszenie to dwa różne podmioty, co nie pozostaje bez znaczenia dla oceny umocowania pełnomocnika do występowania w imieniu Stowarzyszenia jako strony skarżącej. Zwrócić należy bowiem uwagę, że nadesłane do akt sprawy pismo aktualizujące listę członków Stowarzyszenia opatrzone jest datą 5 czerwca 2013 r., a zatem nie dotyczy skarżącego Stowarzyszenia, lecz poprzednio działającego. Stąd pełnomocnik skarżącego w celu wykazania swojego umocowania, zgodnie z zobowiązaniem Sądu winien był złożyć aktualną listę, z której wynikałby skład członkowski wnoszącego skargę Stowarzyszenia, czego nie uczynił.
Wątpliwości budzi również dostarczone do Sądu pełnomocnictwo, albowiem nie zawiera daty jego sporządzenia. Wprawdzie brak daty pełnomocnictwa nie jest zasadniczo jego wadą istotną, jednakże na gruncie niniejszej sprawy nieopatrzenie pełnomocnictwa datą uniemożliwia stwierdzenie, czy zostało udzielone w imieniu członków poprzednio, czy też obecnie istniejącego stowarzyszenia. Nadto, pomimo wystosowanego wezwania nie przedłożono również pełnej treści regulaminu stowarzyszenia. Dwukrotnie przedstawiono wyłącznie tylko część (2 kartki) tego dokumentu organizacyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności przejąć trzeba, że Stowarzyszenie nie uzupełniło braków formalnych skargi, co uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę i stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu.