V SA/Wa 2490/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-05-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wodaściekitaryfaenergia elektrycznakoszty dystrybucjipostępowanie administracyjneustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodęPGW Wody PolskieWSA Warszawa

WSA w Warszawie oddalił skargę Gminy na decyzję Prezesa PGW Wody Polskie, uznając brak wystarczającego udokumentowania przez Gminę przesłanek wniosku o skrócenie okresu obowiązywania taryfy wodno-ściekowej.

Gmina złożyła skargę na decyzję Prezesa PGW Wody Polskie odmawiającą skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy wodno-ściekowej i zatwierdzenia nowej. Główną przesłanką wniosku Gminy był wzrost cen energii elektrycznej. Organy administracji uznały jednak, że Gmina nie przedstawiła wystarczających dowodów, w szczególności dotyczących kosztów dystrybucji energii elektrycznej, które również zostały uwzględnione w kalkulacjach. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że wnioskodawca nie sprostał wymogowi udokumentowania przesłanek uzasadniających skrócenie taryfy.

Przedmiotem sprawy była skarga Gminy na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Organy odmówiły skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oraz zatwierdzenia nowej taryfy na okres 3 lat. Gmina jako główną przyczynę wniosku o skrócenie taryfy wskazała wzrost cen zakupu energii elektrycznej. Organ I instancji uznał, że Gmina nie udowodniła wystarczająco okoliczności mających wpływ na wniosek, w szczególności nie przedłożyła umowy dystrybucyjnej potwierdzającej stawki, a także nie wykazała prawidłowej alokacji kosztów dystrybucji i braku subsydiowania skrośnego. Organ odwoławczy podzielił te ustalenia, podkreślając, że mimo iż koszty dystrybucji nie były główną przesłanką, to zostały uwzględnione w kalkulacjach wzrostu kosztów energii i wymagały udokumentowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie w przedmiocie skrócenia taryfy ma charakter wyjątku i wymaga szczególnego uzasadnienia oraz udokumentowania przesłanek. Sąd uznał, że Gmina nie sprostała wymogowi udokumentowania kosztów dystrybucji, mimo wezwań organów, ograniczając się do oświadczenia o niezmienności stawek. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na stronie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Gmina nie wykazała wystarczająco przesłanek uzasadniających skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy, ponieważ nie udokumentowała w sposób należyty kosztów dystrybucji energii elektrycznej, które zostały uwzględnione w kalkulacjach wzrostu kosztów energii.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie w przedmiocie skrócenia taryfy jest wyjątkiem od reguł i wymaga szczegółowego udokumentowania przesłanek. Mimo że główną przesłanką był wzrost cen energii, Gmina nie przedstawiła dowodów potwierdzających koszty dystrybucji, mimo wezwań organów, ograniczając się do oświadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.z.z.w.o.ś. art. 24j § ust. 1

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.z.z.w.o.ś. art. 24c § ust. 3

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.z.z.w.o.ś. art. 27a § ust. 1

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.z.z.w.o.ś. art. 27c

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.z.w.o.ś. art. 20 § ust. 1

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.z.z.w.o.ś. art. 24b § ust. 2

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.z.z.w.o.ś. art. 24b § ust. 4 pkt 1

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.z.z.w.o.ś. art. 24b § ust. 4 pkt 2

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.z.z.w.o.ś. art. 24c § ust. 1

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków art. 3 § ust. 1 lit. b

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające udokumentowanie przez Gminę kosztów dystrybucji energii elektrycznej, mimo uwzględnienia ich w kalkulacjach wzrostu kosztów energii. Postępowanie w przedmiocie skrócenia taryfy wymaga szczególnego uzasadnienia i udokumentowania przesłanek, a Gmina nie sprostała temu wymogowi.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 24j ustawy z.z.w.o.ś. poprzez dowolną ocenę przesłanek wniosku o skrócenie taryfy. Naruszenie art. 24c ust. 3 w zw. z art. 24j ust. 1 ustawy z.z.w.o.ś. poprzez brak nałożenia obowiązku przedłożenia poprawionego projektu taryfy lub uzasadnienia. Naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób dogłębny materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Wyjątek taki nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej, a jego granice winny być ściśle przestrzegane. Za przypadek uzasadniony na gruncie regulacji art. 24j ust. 1 ustawy z.z.w.o.ś. uznamy taki przypadek, którego istnienie zostało wykazane, ale koniecznie winny za nim przemawiać obiektywne racje w kontekście regulacji ustawy dotyczącej taryf oraz ich zatwierdzania. Organ nie ma obowiązku poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.

Skład orzekający

Krystyna Madalińska-Urbaniak

przewodniczący

Monika Kramek

sprawozdawca

Agnieszka Dauter-Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dowodowe w postępowaniu o skrócenie okresu obowiązywania taryf za wodę i ścieki, obowiązek udokumentowania przesłanek przez wnioskodawcę, zakres kompetencji organu w postępowaniu wnioskowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu skrócenia taryfy, a nie standardowego zatwierdzania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych i wpływu wzrostu cen energii na taryfy. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i energetycznym.

Gmina przegrywa walkę o nową taryfę wodną – kluczowy błąd w dokumentacji kosztów energii.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 2490/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Dauter-Kozłowska
Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący/
Monika Kramek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
602  ceny
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Monika Kramek (spr.), Asesor WSA - Agnieszka Dauter-Kozłowska, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2023 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...]sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skrócenia okresu obowiązywania taryfy oraz odmowy zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Gminy [...] (dalej: strona, skarżąca, Gmina) jest decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Prezes PGW WP, organ odwoławczy) z [...] sierpnia 2022 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ regulacyjny, organ I instancji, Dyrektor RZGW) z [...] czerwca 2022 r., nr [...] o odmowie skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej oraz zatwierdzenia nowej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy [...] na okres 3 lat.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:
Wnioskiem z [...] kwietnia 2022 r. Gmina zwróciła się do Dyrektora RZGW o skrócenie obowiązywania dotychczasowej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zatwierdzenie nowej taryfy w tym zakresie na terenie gminy [...].
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Dyrektor RZGW decyzją z [...] czerwca 2022 r., działając na podstawie art. 24c ust. 3, art. 24j ust. 1, art. 27a ust. 1 i art. 27c ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r., poz. 2028, dalej: ustawa z.z.w.o.ś.) odmówił skrócenia dotychczasowej oraz zatwierdzenia nowej taryfy.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że decyzja negatywna zapadła w związku z tym, że Gmina niewystarczająco udowodniła okoliczności mające wpływ na złożenie wniosku o skrócenie i nie wykazała jak one wpływają na zmiany w wysokości cen. Jako główną przyczynę wniosku złożonego w trybie art. 24j ustawy z.z.w.o.ś. Gmina wskazała zmianę cen zakupu energii elektrycznej, a nie przedłożyła w szczególności umowy dystrybucyjnej, w celu potwierdzenia ustalonych w niej stawek, co było przedmiotem wezwania wystosowanego do strony w toku postępowania.
Dalej, organ I instancji podniósł, że Gmina nie odniosła się do udziału kosztów dystrybucji w kosztach energii, podczas gdy jednym z warunków jakie winna spełniać taryfa jest eliminowanie subsydiowania skrośnego. W przypadku kosztów dystrybucji organ regulacyjny nie mógł zweryfikować, czy strona dokonała prawidłowej alokacji kosztów między zbiorowym zaopatrzeniem w wodę, a zbiorowym odprowadzaniem ścieków, czy dotyczą one wyłącznie działalności podstawowej, czy też Gmina nie próbuje zrekompensować sobie wzrostów kosztów zakupu energii poprzez przerzucenie ich do kosztów dystrybucji. Zdaniem organu regulacyjnego niewystarczająco także uzasadniono inne okoliczności stanowiące podstawę wniosku o skrócenie obowiązującej taryfy, tj. brak pokrycia kosztów prowadzonej działalności.
Kolejną przesłanką decyzji negatywnej, wskazaną przez organ regulacyjny, był brak optymalizacji kosztów w taki sposób, aby zaprojektowana taryfa wypełniała zalecenia wskazane m.in. w treści § 3 ust. 1 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. z 2022, poz. 1074).
Zdaniem organu I instancji Gmina nie podjęła nawet próby ponownej kalkulacji cen i stawek opłat.
W odwołaniu od tej decyzji Gmina zarzuciła naruszenie:
1) art. 8 i 80 kpa oraz art. 24j ust. 1 ustawy z.z.w.o.ś. poprzez subiektywne uznanie niewystarczalności przesłanek do złożenia wniosku o skrócenie taryf, pomimo przedstawienia przez wnioskodawcę wyczerpujących zestawień i wyjaśnień dotyczących przesłanek zastosowania trybu ustalonego w art. 24j ust. 1 ustawy z.z.w.o.ś.;
2) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. oraz art. 24c ust. 3 ustawy z.z.w.o.ś. poprzez zastosowanie w uzasadnieniu do decyzji sformułowań ogólnych dotyczących braku optymalizacji kosztów celem ochrony interesów odbiorców usług, bez wskazania elementów projektu taryfy lub uzasadnienia wymagających poprawienia;
3) art. 80 i 81 k.p.a. poprzez podanie jako przyczynę odmowy zatwierdzenia wniosku braku wyjaśnienia przez wnioskodawcę pokrycia przychodami kosztów prowadzonej działalności, przy braku wcześniejszego zasygnalizowania przez organ konieczności udzielenia wyjaśnień w tym zakresie;
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji Prezes PGW WP w decyzji z [...]czerwca 2022 r. podzielił ustalenia i ocenę prawną organu regulacyjnego.
Wskazał, że jako przesłankę skrócenia okresu obowiązywania aktualnych taryf strona podała zmianę warunków ekonomicznych, będących podstawą określenia kosztów funkcjonowania Gminy, przy czym najistotniejsza zmiana dotyczyła ponoszonych kosztów energii elektrycznej. Z wyjaśnień strony wynika, że wcześniejsza umowa na zakup energii elektrycznej obowiązywała do końca 2021 r., w związku z powyższym zostało przeprowadzone postępowanie przetargowe na wyłonienie nowego dostawcy energii. W wyniku postępowania przetargowego zmieniła się cena zakupu energii elektrycznej z kwoty netto 326,00 zł/MWh na 906,00 zł/MWh.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że Gmina w projekcie taryfy wskazała na konieczność podwyższenia cen wody w wysokości 9,38% i stawki opłaty abonamentowej w wysokości 48,68% przypadku pierwszej (jedynej) taryfowej grupy
odbiorców w pierwszym roku obowiązywania taryfy oraz wzrost cen wody o 9,72% i stawki opłaty abonamentowej o 48,68% w drugim i trzecim roku planowanej taryfy w porównaniu do cen i stawek dotychczas obowiązujących. Wskazała także na wzrost ceny ścieków o 9,75% i stawki opłaty abonamentowej o 27,37% w pierwszym roku obowiązywania planowanej taryfy dla pierwszej (jedynej) taryfowej grupy odbiorców oraz wzrost cen odbioru ścieków o 10,04 % i wzrost stawki opłaty abonamentowej o 27,37% w drugim i trzecim roku obowiązywania taryfy w porównaniu do cen i stawek
obecnie obowiązujących. Ponadto Gmina do wniosku o skrócenie obowiązywania dotychczasowej taryfy załączyła umowę na zakup energii elektrycznej zawartą w dniu [...]grudnia 2021 r. na okres od dnia [...]stycznia 2022 r. do dnia [...]grudnia 2022 r., określającą cenę energii elektrycznej za jedną kWh energii elektrycznej na kwotę netto 0,9060 zł. Następnie na wezwanie organu regulacyjnego dołączyła do akt postępowania umowę na zakup energii elektrycznej z dnia [...]października 2019 r. zawartą na okres od dnia [...]stycznia 2020 r. do dnia [...]grudnia 2021 r. określającą cenę energii elektrycznej za jedną kWh energii elektrycznej na kwotę 0,3260 zł netto i 0,40098 zł brutto.
Z analizy treści obu umów organ odwoławczy wywiódł, że sprzedaż energii elektrycznej odbywa się za pośrednictwem sieci dystrybucyjnej należącej do operatora systemu dystrybucyjnego, zaś warunki świadczenia usług dystrybucji określa odrębna umowa dystrybucyjna.
Prezes PGW WP wskazał, że organ regulacyjny w wezwaniu z dnia [...]maja 2022 r. zobowiązał Gminę do przedstawienia szczegółowej kalkulacji kosztów dystrybucji energii z wyszczególnieniem ilości zużytej energii na poszczególnych obiektach w ostatnim roku obrachunkowym oraz oszacowaniem i uzasadnieniem wielkości zużycia. Następnie w zawiadomieniu z dnia [...]czerwca 2022 r. wystosowanym w trybie art. 79a § 1 k.p.a. organ regulacyjny wyjaśnił, że wnioskodawca odnośnie kosztów dystrybucji energii elektrycznej przedstawił wynik końcowy bez szczegółowej kalkulacji, nie przedstawił również dowodu potwierdzającego ustalone stawki kosztów dystrybucji, np. umowy. Strona w ostatecznie sformułowanym stanowisku podkreśliła, że w latach taryfowych koszty dystrybucji energii elektrycznej nie zostały zmienione w stosunku do "wykonania tych kosztów za ostatni rok okresu obrachunkowego", jednak nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego koszty dystrybucji.
Prezes PGW WP podzielił ocenę organu regulacyjnego, że wobec wskazania jako głównej przesłanki skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy zmiany cen zakupu energii elektrycznej, niezbędnym dla wydania pozytywnego rozstrzygnięcia było szczegółowe udokumentowanie kosztów związanych z tą zmianą.
Uznając za bezsporny fakt wzrostu ceny energii za 1 kWh, organ odwoławczy podniósł, że jednocześnie Gmina w tabelach dotyczących porównania kosztów dystrybucji i zakupu energii w ostatnim roku obrachunkowym i w poszczególnych latach taryfowych przedstawionych osobno dla działalności zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, nie dokonała rozbicia kosztów dystrybucji na poszczególne obiekty. Ponadto, co zdaniem organu odwoławczego istotne w sprawie, w żaden sposób nie udokumentowała kosztów dystrybucji energii elektrycznej pomimo, że została prawidłowo zawiadomiona przez organ I instancji, że okoliczność ta może stanowić o wydaniu decyzji negatywnej.
Organ odwoławczy odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wyjaśnił, że jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 8 i 80 k.p.a. oraz art. 24 j ust. 1 ustawy z.z.w.o.ś. poprzez subiektywne, jak wskazuje strona, uznanie niewystarczalności przesłanek wniosku o skrócenie taryf, uznał za niezasadny. Jednocześnie organ podkreślił, że
przesłanki skrócenia okresu obowiązywania taryfy muszą być udokumentowane, zatem oświadczenie wnioskodawcy co do wysokości kosztów dystrybucji oraz co do
niezmienności tych kosztów, nie może zostać uznane za wystarczające udokumentowanie zgłaszanej przesłanki, zwłaszcza wobec subsydiarnego charakteru dowodu z wyjaśnień wnioskodawcy.
W skardze na decyzję Prezesa PGW WP skarżąca zarzuciła naruszenie:
I. prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy t.j.:
1) art. 24j ustawy z.z.w.o.ś. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na dowolnej ocenie przesłanek uzasadniających wystąpienie przez skarżącą z wnioskiem o skrócenie obowiązywania dotychczasowej taryfy, co w konsekwencji doprowadziło do uchybienia naczelnej zasadzie wynikającej z art. 15 k.p.a.;
2) art. 24c ust. 3 w zw. z art. 24j ust. 1 u.z.z.w.o.ś. poprzez brak nałożenia obowiązku w zakresie przedłożenia poprawionego projektu taryfy, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 1, lub poprawionego uzasadnienia, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 2, wraz ze wskazaniem elementów projektu taryfy lub uzasadnienia wymagających poprawienia oraz brak wyznaczenia w tym celu stosownego terminu;
II. prawa proceduralnego mającego wpływ na wynik sprawy t.j.:
art. 7 oraz art. 77 k.p.a. polegające na nierozpatrzeniu w sposób wystarczająco dogłębny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Gmina składając wniosek o skrócenie taryf bezspornie udokumentowała zmianę warunków w postaci wzrostu cen energii elektrycznej natomiast w ogóle nie powoływała się na okoliczność zmiany kosztów dystrybucji energii elektrycznej. Koszty dystrybucji energii elektrycznej nie stanowiły zatem przesłanki skrócenia okresu obowiązywania taryfy. Przesłankę tę stanowiła natomiast zmiana (wzrost o blisko 278%) kosztów energii elektrycznej, która została w poparta odpowiednimi dokumentami - umowami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zarzuty skargi nie uwzględniają szczególnego charakteru postępowania zainicjowanego wnioskiem strony o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy oraz zatwierdzenie w jej miejsce nowej taryfy, stanowiącego wyjątek od zwykłych reguł i procedur zatwierdzania taryfy i wymagającej – po stronie wnioskodawcy – wyjątkowo szczegółowego uzasadnienia złożonego wniosku oraz udokumentowania okoliczności potwierdzających zmianę taryfy, jako podstawę zastąpienia dotychczasowej nową taryfa.
Postępowanie w przedmiocie zatwierdzania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków regulują przepisy prawa materialnego zawarte w przywołanej wyżej ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (ustawa z.z.w.o.ś.).
Z kolei akt wykonawczy do ustawy, tj. rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, reguluje szczegółowe sposoby określania taryf (rozporządzenie taryfowe).
Po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw regulacja odnosząca się zarówno do określania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, jak również zatwierdzania tychże taryf uległy istotnej modyfikacji.
Zgodnie z obecnie obowiązującym art. 20 ust. 1 ustawy z.z.w.o.ś. przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę na okres 3 lat. Taryfa ta zgodnie z regulacjami ww. ustawy powinna zostać zatwierdzona przez organ regulacyjny - właściwego dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Mając na uwadze czasowy wymiar obowiązywania taryf, zgodnie z art. 24b ust. 2 ustawy z.z.w.o.ś., przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne składa wniosek o zatwierdzenie taryfy w terminie 120 dni przed dniem upływu okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy.
Tym samym obecnie na gruncie regulacji ustawy z.z.w.o.ś. w brzmieniu wynikającym z ustawy nowelizacyjnej zasadą jest, że zatwierdzona taryfa obowiązuje przez okres 3-letni i nowa taryfa zatwierdzana jest w związku z następującym upływem okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizacyjnej wydłużenie okresu obowiązywania taryf ma na celu w szczególności możliwość bilansowania dostępnych zasobów wodnych w okresie dłuższym niż 1 rok z uwagi na możliwość wystąpienia zjawisk ekstremalnych (np. suszy) oraz wyceny dostępności tego zasobu, a tym samym pewności tej wyceny dla odbiorców usług wodnych, a co za tym idzie odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Oznacza to, że skrócenie okresu obowiązywania aktualnej taryfy w celu wcześniejszego zatwierdzenia w jej miejsce nowej taryfy na podstawie art. 24j ustawy z.z.w.o.ś. ma charakter wyjątku ustawowego od standardowego trybu zatwierdzania taryf wynikającego z regulacji właściwych przepisów w. ustawy, a w szczególności art. 24b ust. 2 ustawy z.z.w.o.ś. w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy. Wyjątek taki nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej, a jego granice winny być ściśle przestrzegane.
O tym, że zatwierdzanie taryf w trybie art. 24j ustawy z.z.w.o.ś. ma charakter wyjątku ustawowego świadczy nie tylko poczynione wyżej zestawienie tego przepisu z całością regulacji ustawy z.z.w.o.ś. odnoszącą się do taryf oraz ich zatwierdzania, ale również samo brzmienie treści tego przepisu, wyraźnie wskazujące na to, że wynikający zeń szczególny tryb wcześniejszego zatwierdzenia nowej taryfy w miejsce obowiązującej może mieć miejsce tylko w uzasadnionych przypadkach.
Już z samej literalnej treści art. 24j ust. 1 ustaw z.z.w.o.ś. wynika, że zastosowane w nim pojęcie "uzasadnionego przypadku" nie odnosi się do wykazania jego rzeczywistego zaistnienia w postępowaniu przed organem regulacyjnym, a do znaczenia takiego przypadku, tego czy usprawiedliwia on skrócenie obowiązywania dotychczasowej taryfy w celu zatwierdzenia w jej miejsce nowej taryfy. Odnieść przy tym należy się do znaczenia słowa "uzasadniony" w języku polskim. Wskazuje się, że uzasadniony w użyciu przymiotnikowym to "oparty na obiektywnych racjach, podstawach, słuszny, usprawiedliwiony". Za przypadek uzasadniony na gruncie regulacji art. 24j ust. 1 ustawy z.z.w.o.ś. uznamy taki przypadek, którego istnienie zostało wykazane, ale koniecznie winny za nim przemawiać obiektywne racje w kontekście regulacji ustawy dotyczącej taryf oraz ich zatwierdzania.
Z brzmienia art. 24j ust. 1 ustawy z.z.w.o.ś. wynika, że wskazany w nim uzasadniony przypadek odnoszony jest do samych okoliczności jakie mają stanowić podstawę dla jego stosowania, a nie kwestii ich udowodnienia, skoro za uzasadniony przypadek mogą być w szczególności uznane zmiany warunków ekonomicznych oraz wielkości usług i warunków ich świadczenia. Zaznaczyć trzeba, że w powołanym przepisie wyraźnie dodano, że okoliczności te mają być udokumentowane, zatem wykazane. Mając na uwadze racjonalność ustawodawcy, gdyby pojęcie uzasadnionego przypadku w treści art. 24j ust. 1 ustawy z.z.w.o.ś. miałoby być odnoszone wyłącznie do kwestii wykazania jego zaistnienia nie byłoby potrzeby wskazywania na to, że przedmiotowe zmiany stanowiące przykład takiego przypadku miałyby zostać udokumentowane.
Specyficzną cechą postępowania prowadzonego na podstawie art. 24j ustawy z.z.w.o.ś. jest jego swoista dwuetapowość. W pierwszym etapie organ regulacyjny ustala, czy okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę rzeczywiście stanowią o zajściu uzasadnionego przypadku stanowiącego o możliwości skrócenia okresu obowiązywania aktualnej taryfy i zatwierdzenia w jej miejsce nowej. Pozytywna ocena choćby jednej z okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę obliguje organ do przeprowadzenia oceny, analizy i weryfikacji nowego wniosku taryfowego, tj. podjęcia czynności, o których mowa w art. 24c ust. 1 ustawy z.z.w.o.ś., bowiem bez tej oceny wstępnej (w zakresie skrócenia) nowy wniosek taryfowy nie będzie mógł zostać zatwierdzony - bez względu na to, czy wynik jego oceny i analizy byłby pozytywny czy negatywny. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotnym jest, że poza samym przedstawieniem przyczyny dla wcześniejszego zatwierdzenia nowej taryfy, we wniosku o skrócenie należy wyjaśnić jej wpływ na dotychczasową taryfę, z którego wynika konieczność dokonania zmiany. Zasadnym przy przesłance zmiany warunków ekonomicznych jest wykazanie stosunku zmian będących podstawą wniosku do założeń przyjętych na etapie konstruowania obowiązującej taryfy, tj. wykazanie, że zmiany, które zaistniały, odbiegają od tego co przyjęto przygotowując wcześniejszy wniosek taryfowy.
Jak wynika z akt sprawy jako przesłankę uzasadniającą wniosek o skrócenie okresu obowiązywania taryfy wskazano wzrost cen energii elektrycznej.
Jakkolwiek zgodzić się należy ze skarżącą, że zmiana kosztów dystrybucji energii elektrycznej nie byłą wskazana, jako przesłanka wniosku o skrócenie obowiązywania dotychczasowej taryfy, to jednak okoliczność ta była szczegółowo badana przez organy obu instancji, bowiem, jak wskazała skarżąca w uzasadnieniu wniosku taryfowego "Zakład zaplanował w kosztach energii także opłatę za dystrybucję i opłatę mocową- na poziomie ostatniego roku obrachunkowego" (K-71 akt administracyjnych).
Do wniosku o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy strona załączyła umowę nr [...]z dnia [...]grudnia 2021 r. zawartą pomiędzy Gminą [...]jako Zamawiającym, a [...] S.A. jako Wykonawcą, której przedmiotem jest sprzedaż energii elektrycznej w okresie od [...]stycznia 2022 r. do [...]grudnia 2022 r. Z § 1 ust. 2 umowy wynika, że nie obejmuje ona świadczenia usług dystrybucji energii elektrycznej zawieranej przez Zmawiającego przy pomocy Wykonawcy z Operatorem Sieci Dystrybucyjnej.
Z akt sprawy wynika również, że w wykonaniu wezwania organu regulacyjnego, skarżąca przesłała kalkulacje dotyczące porównania kosztów dystrybucji i zakupu energii w ostatnim roku okresu obrachunkowego i w poszczególnych latach taryfowych osobno dla działalności zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Z kalkulacji tych wynika, że ustalając wysokość kosztów energii elektrycznej na poszczególnych obiektach zarówno w zakresie zaopatrzenia w wodę jaki odprowadzania ścieków, do wartości wynikającej ze zużycia energii elektrycznej doliczono koszty dystrybucji energii, przy czym wartość dystrybucji wskazana w ostatnim roku obrachunkowym została przyjęta w tej samej wysokości w planowanym okresie taryfowym. Następnie wzrost kosztów energii elektrycznej został obliczony, jako różnica pomiędzy kosztem energii ostatniego roku obrachunkowego i pierwszego roku planowanej taryfy, zatem z uwzględnieniem kosztów dystrybucji.
Zgodzić się w tych warunkach należało z organem, że choć wysokość kosztów dystrybucji energii elektrycznej nie została wskazana, jako przesłanka wniosku o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy, to wobec faktu, że koszty te zostały uwzględnione przez skarżącą w kalkulacjach wykazujących wzrost kosztów energii elektrycznej, winny być udokumentowane w rozumieniu art. 24j ustawy z.z.w.o.ś.
Słusznie zatem organ regulacyjny domagał się udokumentowania kosztów poniesionych przez skarżącą w tym zakresie, a przede wszystkim stawek opłaty dystrybucyjnej i ich udziału we wzroście ogólnych kosztów energii elektrycznej.
Tymczasem skarżąca poprzestała na złożeniu oświadczenia, co do niezmienności stawek kosztów dystrybucji, nie przedkładając dokumentu potwierdzającego powyższą okoliczność.
W związku z powyższym, Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym wskazywane we wniosku z dnia [...]kwietnia 2022 r. argumenty nie zostały wystarczająco udowodnione, w kontekście spełnienia okoliczności uzasadniających skrócenie okresu obowiązywania obecnej taryfy.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 24c ust. 3 w zw. z art. 24j ust. 1 ustawy z.z.w.o.ś. poprzez brak nałożenia obowiązku w zakresie przedłożenia poprawionego projektu taryfy, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 1 lub poprawianego uzasadnienia, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 2 ustawy z.z.w.o.ś. należy wyjaśnić, że wbrew stanowisku skargi brak było podstaw, aby organy obu instancji na podstawie art. 24c ust. 3 ustawy z.z.w.o.ś. nałożyły w toku postępowania na skarżącą obowiązek przedłożenia we wskazanym terminie poprawionego projektu taryfy wskazując elementy projektu taryfy lub uzasadnienia wymagające poprawienia.
Stosownie do art. 24j ust. 1 ww. ustawy w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie przepisy art. 24b-24e i art. 24f ust. 1 ustawy z.z.w.o.ś. (a więc również wskazany art. 24c ust. 3) stosuje się odpowiednio. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego "stosowanie odpowiednie" zawiera w sobie trzy możliwości (sposoby) działania w zależności od brzmienia samego przepisu, który zamierza się zastosować odpowiednio, oraz w zależności od ewentualnego wyniku takiego stosowania. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wskazuje, że w literaturze i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa oznacza, bądź stosowanie odnośnych przepisów bez żadnych zmian do innego zakresu odniesienia, bądź stosowanie ich z pewnymi zmianami, bądź też niestosowanie tych przepisów do innego zakresu odniesienia. W świetle powyższego, stosowanie "odpowiednio" przepisów oznacza, że niektóre przepisy stosuje się bezpośrednio, niektóre modyfikuje się, zaś jeszcze innych nie stosuje się wcale.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że gdyby wolą ustawodawcy było zawarcie w decyzji odmawiającej skrócenia okresu obowiązywania taryfy obowiązków, o których wspomina skarżąca, przepis art. 24j ust. 2 wymagałby stosowania odpowiednich przepisów "wprost". Trudno natomiast w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 24j ustawy z.z.w.o.ś. nałożyć na wnioskodawcę przedmiotowe obowiązki w sytuacji, w której wniosek o skrócenie taryfy jest fakultatywnym działaniem przedsiębiorstwa. W przypadku, gdy organ w postępowaniu o skrócenie okresu obowiązywania taryfy i zatwierdzenia nowej nie dostrzega przesłanek takiego rozstrzygnięcia, wówczas odmawia wnioskowanej modyfikacji. Z treści art. 24j ust. 1 ustawy z.z.w.o.ś. wynika wyraźnie, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w trakcie obowiązywania dotychczasowej taryfy może złożyć do organu regulacyjnego wniosek o skrócenie okresu obowiązywania tej taryfy wraz z projektem nowej taryfy oraz uzasadnieniem. Tym samym to w kompetencji przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego leży to, czy będzie ono wnosiło o skrócenie okresu obowiązywania aktualnej taryfy i przedłożenie do zatwierdzenia określonego przezeń projektu nowej taryfy. Organ regulacyjny, ani Prezes PGW WP jako organ odwoławczy nie może jednak w tym trybie obligować przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego do modyfikacji jego wniosku czy zobowiązywać do jego ponowienia w zmodyfikowanej formie. To strona jest dysponentem takich ewentualnych przyszłych działań (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2022 r. Sygn. akt V SA/Wa 4209/21 – publ. CBOSA).
W sprawie, zdaniem Sądu nie doszło również do naruszenia powołanych w skardze przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. Organ na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z uwagi na specyfikę prowadzonego w sprawie postępowania wnioskowego dokonał adekwatnych ustaleń faktycznych odnoszących się do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.
Z akt sprawy wynika, że organ regulacyjny w piśmie z dnia [...]maja 2022 r. wskazywał jednoznacznie na braki przedstawionej kalkulacji kosztów energii elektrycznej. Także wystosowane do skarżącej w trybie art. 79a § 1 k.p.a. zawiadomienie wskazuje, jako niespełnioną przesłankę zależną od strony, która może stanowić o wydaniu decyzji negatywnej - brak udokumentowania ponoszonych kosztów dystrybucji energii elektrycznej. Organ regulacyjny wskazywał zatem okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy na etapie badania zasadności przesłanek skrócenia taryfy, podjął także niezbędne czynności w celu zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego. W odpowiedzi na powyższe skarżąca ograniczyła się jedynie do złożenia oświadczenia, co do niezmienności kosztów dystrybucji. Należy podkreślić w tym miejscu, że organ nie ma obowiązku poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.
Reasumując Sąd stwierdził bezzasadność zarzutów skargi i wobec braku innych podstaw do jej uwzględnienia - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.
Na zgodny wniosek stron, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów, tj. na postawie art. 120 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI