V SA/Wa 2485/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję obniżającą płatności rolnośrodowiskowe z powodu rzekomego naruszenia zasad zmianowania roślin, wskazując na błędy proceduralne organu odwoławczego.
Skarga dotyczyła decyzji obniżającej płatności rolnośrodowiskowe z powodu rzekomego niezachowania zmianowania roślin i błędów w deklarowanej powierzchni. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie odnosząc się jednak do argumentów skarżącej dotyczących prawidłowego stosowania płodozmianu i interpretacji przepisów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, który nie zbadał wszystkich istotnych okoliczności i nie odniósł się do zarzutów skargi.
Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję obniżającą płatności rolnośrodowiskowe za 2014 rok. Obniżenie wynikało z rzekomego niezachowania wymogu stosowania co najmniej trzech grup roślin w zmianowaniu oraz z różnic w deklarowanej i faktycznej powierzchni gruntów. Organ pierwszej instancji nałożył sankcję w wysokości 64,13%, co oznaczało zmniejszenie płatności o 22 528,10 zł. Skarżąca w odwołaniu podnosiła, że stosowała płodozmian zgodny z wymogami i ówczesną nomenklaturą, powołując się na publikacje i interpretacje Ministerstwa Rolnictwa. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie odnosząc się jednak rzeczowo do argumentacji skarżącej, w tym do interpretacji Ministra Rolnictwa z 2013 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ odwoławczy dopuścił się wadliwości postępowania, nie badając wszystkich istotnych okoliczności i nie odnosząc się do zarzutów skargi. Sąd podkreślił, że organ powinien był szczegółowo zbadać kwestię stosowania płodozmianu przez skarżącą, uwzględniając dostępne interpretacje i publikacje, a w razie wątpliwości powołać biegłego. W związku z naruszeniem przepisów postępowania, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, nie badając wszystkich istotnych okoliczności i nie odnosząc się do argumentacji skarżącej dotyczącej prawidłowego stosowania płodozmianu i interpretacji przepisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco kwestii stosowania płodozmianu przez skarżącą, nie odniósł się do jej argumentów i powołanych interpretacji, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada udzielania niezbędnych informacji.
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku art. 38 § ust. 1
Określa zasady zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej w przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu wymogów pakietu.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r.
Dotyczy szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy".
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.
Ustanawia szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do procedur kontroli i wzajemnej zgodności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie odniósł się do treści wniesionego środka zaskarżenia. Organ odwoławczy nie zbadał prawidłowości stosowania płodozmianu przez skarżącą w kontekście interpretacji Ministra Rolnictwa. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do dalszych zarzutów i twierdzeń skarżącej zawartych w odwołaniu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy. Podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (...) niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do interpretacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013r znak [...] do której interpretacji zastosowała się skarżąca a z której jednoznacznie wnika, że "do wymogów Pakietu 1 zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia MR i RW z dnia 26 lutego 2009 w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm) należy przestrzeganie prawidłowego doboru i następstwa roślin, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grup roślin z wyłączeniem roślin wieloletnich." Organy państwa zgodnie z art 7,8,9,77 kpa winny działać w taki sposób aby pogłębiać zaufanie do państwa i jego organów, rozstrzygać sprawy zgodnie z zasadą praworządności, a także i udzielać niezbędnych informacji, a nie jak wynika z ze skarżonej decyzji dezinformować i narażać obywatela na wymierne straty.
Skład orzekający
Bożena Zwolenik
przewodniczący
Beata Blankiewicz-Wóltańska
członek
Piotr Piszczek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji, zwłaszcza w kontekście nierozpatrzenia wszystkich zarzutów i argumentów strony, a także prawidłowej interpretacji przepisów dotyczących płatności rolnośrodowiskowych i wymogów programów rolnośrodowiskowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013. Interpretacja przepisów może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organu administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna (płodozmian) jest złożona. Podkreśla znaczenie prawidłowego procedowania i odniesienia się do argumentów strony.
“Błędy proceduralne organu kosztowały rolnika tysiące złotych – sąd uchyla decyzję!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 2485/15 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2016-01-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-06-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Beata Blankiewicz-Wóltańska Bożena Zwolenik /przewodniczący/ Piotr Piszczek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant ref. staż. - Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. na rzecz J.S. kwotę 3 092 zł (trzy tysiące dziewięćdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie 1. J.S. złożyła w dniu [...] maja 2014 r. Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok wraz z załącznikami. 2. Dnia [...] stycznia 2015 r., po rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. W trakcie kontroli administracyjnej sprawy stwierdzono, iż wnioskodawca nie zachował zmianowania roślin w gospodarstwie. W związku z powyższym na płatność w wariancie 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania nałożona została sankcja w wysokości 64,13% co odpowiada zmniejszeniu płatności o kwotę 22 528,10 zł. Ponadto podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2014. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej wykonywane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Dla działki rolnej o identyfikatorze "A" w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia wynosi 16,11 ha, przy powierzchni deklarowanej 16,86 ha. Dla działki rolnej o identyfikatorze "H" w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia wynosi 1,55 ha, przy powierzchni deklarowanej 1,60 ha. Łączna powierzchnia wykluczonych z płatności gruntów wynosi zatem 0,80 ha. 3. W dniu [...] stycznia 2015 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. zostało złożone (data nadania - [...] styczeń 2015r.) w terminie ustawowym odwołanie Z.S. reprezentującej J.S. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] stycznia 2015 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. W odwołaniu zakwestionowano prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji podnosząc, że "Na działkach rolnych A, AA, B, D, H zrealizowałam ułożony w 2010 roku płodozmian, który uwzględniał zarówno wymogi agrotechniczne trzech grup roślin, jak również przeznaczenie plonu zgodnie z ówczesną nomenklaturą zgodnie z załącznikiem nr 3 wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów dla pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone 1) przestrzeganie prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich’’. 4. W dniu [...] marca 2015 r., Dyrektor [...] OR ARiMR po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego w myśl art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. postanowił decyzją utrzymać w mocy zaskarżony akt administracyjny . Zgodnie z celem Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone, zastosowanie zmianowania poprzez trzy grupy upraw roślin na danej działce rolnej ma na celu wdrożenie systemu produkcji rolnej przyjaznego środowisku. System ten ma za zadanie korzystnie wpływać na biologiczną aktywność gleby, zawartość substancji organicznej w glebie, strukturę i uwilgotnienie gleby, jak również ograniczenie zachwaszczenia i zdrowotność łanu i tworzyć, w miarę zamknięty obieg składników pokarmowych. Oznacza to, że prawidłowy dobór i następstwo roślin powinien uwzględniać dostosowanie do różnorodnych warunków glebowych, wymagania przedplonowe oraz agrotechnikę. Biorąc pod uwagę powyższe, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie opinii Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego oraz wniosek doradców rolnośrodowiskowych opublikowało listę podziału roślin na grupy do zastosowania w zmianowaniu dla Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone. Powyższa lista została również zamieszczona na stronie internetowej ARiMR pod adresem: http://www.arimr.gov.pl/fileadmin/pliki/PB_2013/PRS_2013/LISTA_GRUP_UPRAW_PO_W ERYFIKACJI_MRIRW ARIMR.pdf Organ weryfikując spełnienie przez producenta wymogi, o którym mowa w części I. Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia jest zobowiązany wziąć pod uwagę okres realizacji programu rolnośrodowiskowego począwszy od pierwszego roku. Zmniejszeń i wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności organy dokonują na podstawie rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. WE L 25 z dn. 28.01.2011 r.). Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Dyrektor podniósł, że jednym z wymogów uzyskania płatności rolnośrodowiskowej w zakresie realizacji Wariantu 1.1 – Zrównoważony sposób gospodarowania jest m.in. przestrzeganie prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu, co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin , z wyłączeniem roślin wieloletnich. Podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy na działce rolnej o identyfikatorze: A o powierzchni 16,11 ha, B o powierzchni 5,78 ha, D o powierzchni 25,00 ha, AA o powierzchni 14,09 ha, H o powierzchni 1,60 ha organ rozpatrujący sprawę stwierdził deklarację gatunków roślin z jednej lub 2 grup przez kolejne 5 lat zobowiązania rolno środowiskowego. W związku z powyższym na działkach rolnych o identyfikatorach A o powierzchni 16,11 ha, B o powierzchni 5,78 ha, D o powierzchni 25,00 ha, AA o powierzchni 14,09 ha, H o powierzchni 1,60 ha wnioskodawca powinien zastosować 3 grupy roślin natomiast zastosował dwie grupy upraw : - działka rolna o identyfikatorze A o powierzchni 16,11 ha, roślina występująca w plonie głównym: pszenżyto jare - grupa upraw zboża (rok 2010), mieszanka zbożowa z wsiewką seradeli - grupa upraw zboża (rok 2011), mieszanka zbożowa jara - grupa upraw zboża (rok 2012), wyka ozima - grupa upraw strączkowe (rok 2013), pszenżyto ozime - grupa upraw zboża (rok 2014); - działka rolna o identyfikatorze B o powierzchni 5,78 ha, roślina występująca w plonie głównym: pszenżyto jare - grupa upraw zboża (rok 2010), pszenica jara z wsiewką seradeli - grupa upraw zboża (rok 2011), pszenżyto jare - grupa upraw zboża (rok 2012), wyka ozima - grupa upraw strączkowe (rok 2013), owies - grupa upraw zboża (rok 2014); - działka rolna o identyfikatorze D o powierzchni 25,00 ha, roślina występująca w plonie głównym: mieszanka zbożowa jara - grupa upraw zboża (rok 2010), pszenżyto ozime z wsiewką seradeli - grupa upraw zboża (rok 2011), żyto ozime - grupa upraw zboża (rok 2012), wyka ozima - grupa upraw strączkowe (rok 2013), mieszanka zbożowa jara - grupa upraw zboża (rok 2014); - działka rolna o identyfikatorze AA o powierzchni 14,09 ha, roślina występująca w plonie głównym: pszenżyto jare - grupa upraw zboża (rok 2010), pszenżyto jare z wsiewką seradeli - grupa upraw zboża (rok 2011), mieszanka zbożowa- grupa upraw zboża (rok 2012), wyka ozima - grupa upraw strączkowe (rok 2013), żyto ozime - grupa upraw zboża (rok 2014); - działka rolna o identyfikatorze H o powierzchni 1,60 ha, roślina występująca w plonie głównym: pszenżyto jare - grupa upraw zboża (rok 2010), mieszanka zbożowa z wsiewką seradeli - grupa upraw zboża (rok 2011), żyto ozime - grupa upraw zboża (rok 2012), wyka ozima - grupa upraw strączkowe (rok 2013), pszenżyto jare - grupa upraw zboża (rok 2014). W związku z powyższym na płatność w wariancie 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania nałożona została sankcja w wysokości 64,13% co odpowiada zmniejszeniu płatności o kwotę 22 528,10 zł. Następnie opisano poszczególne procentowe sankcje odnoszące się do poszczególnych działek rolnych, wynikające z zastosowania kodu sankcjonującego SI stosowanego w przypadku nieprzestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin. Zgodnie z § 38 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 z późn. zm.) jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa dotycząca tego pakietu przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o tyle procent, ile odpowiada procentowemu stosunkowi powierzchni: gruntów ornych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane te wymogi w ramach tego pakietu. 5. W skardze – negującej rozstrzygnięcie w całości –zarzucono : -naruszenie § 38 ust. 2 załącznika nr 3 T.Pakiet 1. Rolnictwo Zrównoważone pkt 1 rozporządzenia MR i RW z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Programu środowiskowego objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2013, poz. 361) poprzez przyjęcie , że skarżąca na wskazanych w zaskarżonych decyzjach działek rolnych uprawiała dwie a nie trzy grupy upraw rolnych , - art 7, art. 9, art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, braku wyczerpujących informacji co do stosowania prawa przez skarżącą w konsekwencji tych zaniechań organów administracji zmniejszona została płatność rolnośrodowiskowa. W efekcie wniesiono : - o zmianę zaskarżonej decyzji i utrzymującej tą decyzją w mocy decyzję Nr [...] decyzję Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] stycznia 2015r i przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w pełnej wysokości w kwocie 35 128,80 zł (tj. bez pomniejszania o kwotę 22 528,10 zł) lub - o uchylenie skarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego AR i MR w W. oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] stycznia 2015 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, - o zasądzenie kosztów postępowania sądowego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa prawnego w sprawie. 6. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami rozstrzygnięć . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy - zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tego aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obowiązującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwieniem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych - co do zasady - sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność ( a niekiedy bezczynność) tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy. II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.). Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych - w pierwszym rzędzie weryfikowana poprzez pryzmat podstawowych zasad postępowania administracyjnego - stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparaty administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa (vide P. Piszczek: Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego w świetle orzecznictwa NSA, Episteme 2008, nr 79, s. 21-54). III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego - Dz. U z 2013 r., poz. 267 ze zm. ( dalej k.p.a.) lub w innych przepisach (np. w art. 247 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa- Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej o.p.). Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy. Za usprawniające tok postępowania administracyjnego należy uznać rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 145 § 3 p.p.s.a. polegające na tym, że w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 tego przepisu, Sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza to postępowanie. IV. Kolejną - istotną zmianą - służącą usprawnieniu postępowania administracyjnego jest przyznanie sądom administracyjnym uprawnienia do merytorycznego orzekania (art. 145a p.p.s.a.), które stanowi odstępstwo od funkcjonującego równolegle modelu kasacyjnego. Celem zmian jest przyznanie sądowi - w zakresie objętym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 p.p.s.a. - uprawnienia zobowiązania organu w kwestii wydania decyzji lub postanowienia o wskazanym rozstrzygnięciu w określonym przez Sąd terminie. O ile okoliczności sprawy będą uzasadniały wydanie stosownego rozstrzygnięcia, Sąd nie tylko może uchylić zaskarżony akt administracyjny, ale wskazać - w wiążący sposób - tryb załatwienia sprawy, albo jej rozstrzygnięcie. Regulacja ta przyznaje więc Sądowi prawo do merytorycznego rozstrzygnięcia, które jest jednak wyłączone, gdy przepisy pozostawiają to uznaniu organu. V. Istotnym - z punktu widzenia zakresu przedmiotowego kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne I instancji - jest art. 134 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; wprowadzony został jednak wyjątek od tej zasady dotyczący skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego. Przeprowadzona zmiana wynika z brzmienia dodanego art. 57a p.p.s.a., który wprost stanowi o związaniu sądu administracyjnego granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną w tego rodzaju sprawach. VI. Za istotną wadę przeprowadzonego przez Organ odwoławczy postępowania, należy uznać to, że nie odniósł się on do treści wniesionego środka zaskarżenia. Skarżąca wskazała, że realizowała " ułożony w 2010 r płodozmian, który uwzględniał zarówno wymogi agrotechniczne trzech grup roślin, jak również przeznaczenie plonu zgodnie z ówczesną nomenklaturą ‘’. Odwołująca powołała się na opublikowaną w 2010 r. przez MR i RW " propozycję podziału roślin na grupy, wraz z przykładowymi gatunkami ‘’ , z tabelą , a także publikację Z. Jasińska , A. Kotecki ( red. ) : "Szczegółowa uprawa roślin ‘’ , Warszawa 2003 r, t. 2 . Próżno szukać w decyzji Organu II instancji jakiegokolwiek rzeczowego odniesienia się do tej argumentacji. Nie dostrzega się w ogóle ani publikacji książkowej, ani danych ujętych w tabelce mających wykazać zachowanie płodozmianu. W aktach sprawy też brakuje " ułożonego w 2010 r. płodozmianu ‘’, który – aby ocenić, czy być przez skarżącą respektowany – należy dołączyć do akt sprawy. Organ odwoławczy poza rozwinięciem uzasadnienia decyzji Organu I instancji (poprzez przytoczenie szerszego zakresu przepisów prawnych) nie ustosunkował się także do dalszych zarzutów i twierdzeń Skarżącej zawartych w odwołaniu. Powielił mianowicie twierdzenie, że na działkach wymienionych w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wskazano iż skarżąca zastosowała dwie grupy upraw a nie trzy, tak jak tego wymagają obowiązujące przepisy. Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do interpretacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013r znak [...] do której interpretacji zastosowała się skarżąca a z której jednoznacznie wnika, że "do wymogów Pakietu 1 zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia MR i RW z dnia 26 lutego 2009 w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm) należy przestrzeganie prawidłowego doboru i następstwa roślin, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grup roślin z wyłączeniem roślin wieloletnich. "W związku z wątpliwościami dotyczącymi kwalifikacji poszczególnych gatunków roślin do odpowiednich grup roślin została przygotowana propozycja podziału roślin na grupy. Tabela ta została przekazana do ARiMR oraz udostępniona na stronie internetowej jako pomoc dla doradców rolnośrodowiskowych i stanowiła pewnego rodzaju materiał informacyjny. Informacje zawarte w wymienionej tabeli były propozycją pewnych wariantów połączenia upraw w ramach określonych grup roślin na potrzeby realizacji Pakietu Nr 1. Z dalszej treści tego pisma wynika, że "zasadne jest traktowanie upraw (zasiewów) traw z motylkowatymi i mieszanek zbożowo strączkowych jako oddzielnych grup roślin w przypadku gdy rośliny te uprawiane są na działce do dwóch lat, przy uprawie od 3 lat i dłużej należy traktować je jako uprawy wieloletnie''. Plan działalności środowiskowej skarżąca opracowywała pod nadzorem doradcy rolniczego i z uwzględnieniem cyt. wyżej pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżąca – w jej ocenie - na wymienionych w decyzjach działkach A, B, D, AA, i H zastosowała w sposób niekwestionowany 3 grupy roślin uprawnych stosując mieszankę zbożową np. pszenżyto z wsiewką seradeli, których plony zbierane były w tym samym czasie. Takie stanowisko przedstawiła organom wydającym decyzje o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej , co obrazuje załączona do skargi tabela. Biorąc pod uwagę potrzebę wyjaśnienia wpływu poglądów MR i RW zaprezentowanych w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. a także interpretacji rozporządzenia tego Organu z 26 lutego 2009 r. z uwzględnieniem poglądów doktryny (vide wskazana wyżej publikacja książkowa ) na decyzję Skarżącej co do zastosowanego płodozmianu istnieje potrzeba szczegółowego odniesienia się do tej kwestii. O ile Organ nie radzi sobie z tą kwestią należy powołać w sprawie biegłego i zasięgnąć jego opinii. Pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wbrew intencjom i interpretacjom organów orzekających w sprawie nie może być traktowane wyłącznie "informacyjnie" czy jako "poglądowe’’. Jest to pismo organu administracji publicznej najwyższego szczebla ogólnie dostępne, z którego treści wynika, że ma być pomocne przy opracowywaniu planów działalności środowiskowej przez organy doradztwa rolniczego. I tak zapewne było traktowane. Organy państwa zgodnie z art 7,8,9,77 kpa winny działać w taki sposób aby pogłębiać zaufanie do państwa i jego organów, rozstrzygać sprawy zgodnie z zasadą praworządności, a także i udzielać niezbędnych informacji, a nie jak wynika z ze skarżonej decyzji dezinformować i narażać obywatela na wymierne straty. W efekcie – z uwagi na potrzebę dokonania szeregu czynności , których Sąd dokonać nie może – należy uwzględnić skargę. Podstawą rozstrzygnięcia stanowi treść art. 145 § 1 pkt. 1 c i art. 200 p.p.s.a. .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI