V SA/WA 247/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-08-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
subwencja oświatowazwrot środkówszkoła muzycznasystem informacji oświatowejkontrola finansowajednostka samorządu terytorialnegoMinister FinansówWSA Warszawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję zobowiązującą miasto do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015, uznając, że uczniowie szkoły muzycznej zostali prawidłowo wykazani.

Sprawa dotyczyła zobowiązania Miasta D. do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015. Minister Finansów uznał, że zawyżono liczbę uczniów w szkole muzycznej, co skutkowało nadpłatą. Miasto nie kwestionowało zwrotu części subwencji związanej z dziećmi nieposiadającymi opinii o wczesnym wspomaganiu, ale sprzeciwiło się zwrotowi kwoty dotyczącej uczniów szkoły muzycznej. Sąd administracyjny uchylił decyzję, stwierdzając, że uczniowie szkoły muzycznej posiadali status ucznia na dzień 30 września 2014 r., a organ nie zbadał wystarczająco stanu faktycznego i przepisów dotyczących szkół artystycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi Miasta D. na decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] listopada 2019 r. o numerze [...], zobowiązującą Skarżące do zwrotu kwoty [...] zł jako nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015. Organ administracji oparł swoje stanowisko na wynikach audytu, który wykazał zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2014 r. Skarżące nie kwestionowało zwrotu subwencji w części dotyczącej dzieci nieposiadających opinii o wczesnym wspomaganiu rozwoju, jednakże nie zgodziło się z koniecznością zwrotu kwoty związanej z uczniami Szkoły Muzycznej. Miasto argumentowało, że uczniowie ci posiadali status ucznia na dzień 30 września 2014 r., mimo że ich rodzice złożyli rezygnację później, a specyfika szkół muzycznych i zasady klasyfikacji powinny być uwzględnione. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o systemie oświaty oraz statutu szkoły muzycznej, uznał, że uczniowie ci faktycznie posiadali status ucznia na dzień 30 września 2014 r. i powinni być uwzględnieni przy naliczaniu subwencji. Sąd stwierdził, że organ administracji nie ustalił wystarczająco stanu faktycznego sprawy, naruszając przepisy k.p.a., a także przepisy prawa materialnego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie od Ministra Finansów na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uczniowie ci powinni być uwzględnieni, jeśli formalnie posiadali status ucznia na dzień naliczania subwencji, a ich nieobecność nie przekraczała limitów określonych w statucie szkoły lub nie skutkowała skreśleniem z listy uczniów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że status ucznia szkoły artystycznej nie jest uzależniony od bieżącej obecności na zajęciach, a jedynie od formalnego wpisu na listę uczniów i braku decyzji o skreśleniu. Organ nie zbadał wystarczająco przepisów ustawy o systemie oświaty oraz statutu szkoły, opierając się jedynie na dziennikach lekcyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.j.s.t art. 37 § 1

Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 § 3

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015

Załącznik do rozporządzenia określa wagi przeliczeniowe uczniów.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty art. 20n § 1

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty art. 39 § 2

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty art. 39 § 3

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty art. 60 § 2

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty art. 60 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § 2 pkt 6

Pomocnicze

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uczniowie szkoły muzycznej posiadali status ucznia na dzień 30 września 2014 r., mimo braku bieżącej obecności na zajęciach, ponieważ nie zostali skreśleni z listy uczniów. Organ nie zbadał wystarczająco przepisów ustawy o systemie oświaty oraz statutu szkoły muzycznej, które regulują status ucznia i zasady klasyfikacji. Pojęcie 'rzeczywistej liczby uczniów' użyte w rozporządzeniu dotyczyło wagi P45, a nie wagi P18 właściwej dla szkół muzycznych.

Godne uwagi sformułowania

Status ucznia publicznej szkoły artystycznej przysługuje osobie, która została przyjęta do takiej szkoły i nie została skreślona z listy uczniów. Nieobecność ucznia na zajęciach ma znaczenie w odniesieniu do jego klasyfikacji tylko wówczas, gdy przekracza połowę czasu przeznaczonego na te zajęcia w szkolnym planie nauczania. Organ nie ustalił w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy, czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Konrad Łukaszewicz

przewodniczący sprawozdawca

Jadwiga Smołucha

członek

Marek Krawczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania subwencji oświatowej w szkołach artystycznych, znaczenie formalnego statusu ucznia dla celów finansowych, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki szkół muzycznych i sposobu naliczania subwencji w konkretnym roku (2015). Interpretacja przepisów o systemie oświaty może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów i dokładne badanie stanu faktycznego, nawet w pozornie rutynowych kwestiach finansowych. Pokazuje też specyfikę finansowania szkół artystycznych.

Czy uczniowie szkoły muzycznej, którzy nie chodzili na lekcje, mogą pozbawić miasto subwencji? Sąd wyjaśnia.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 247/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jadwiga Smołucha
Konrad Łukaszewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 712/21 - Wyrok NSA z 2025-01-15
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 ust. 1 lit. a i c, art. 200 i art. 250 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 2015 poz 1800
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw z par. 2 pkt 6
Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Marek Krawczak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2019 r., 2. zasadza od Ministra Finansów na rzecz [...] kwotę 7417 zł (słownie: siedem tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie zakończone decyzją Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju (zwanego dalej: "Ministrem Finansów") z dnia [...] listopada 2019 r. o numerze [...]w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. o numerze [...]Minister Finansów zobowiązał Miasto D. (zwane dalej: "Skarżącym") do zwrotu kwoty [...]zł jako nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w R. przeprowadził audyt w zakresie gospodarowania przez Skarżące środkami publicznymi, obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej za rok 2015, zakończony sprawozdaniem z przeprowadzonego audytu z dnia [...] listopada 2018 r. Na podstawie ustaleń audytu wyliczono, że otrzymana przez Skarżące część oświatowa subwencji ogólnej została zawyżona o [...]zł wskutek zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych.
Następnie organ wyjaśnił, że Minister Edukacji Narodowej dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 (Dz.U. z 2014 r. poz. 1977; zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 15 grudnia 2014 r."). Podstawę do naliczania wysokości części oświatowej subwencji ogólnej stanowiły m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów (dzieci, młodzieży, wychowanków) w roku szkolnym 2014/2015 wykazane przez dyrektorów szkół i placówek oświatowych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2014 r. i dzień 10 października 2014 r., zweryfikowane przez organ prowadzący (dotujący) szkoły i placówki oświatowe.
Minister Finansów wskazał, że na podstawie zgromadzonego przez organ materiału dowodowego stwierdzono, że w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2014 r.:
1) Szkoła Podstawowa nr [...] w D. – w tabeli U6 "Dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju na podstawie opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej", wykazała [...] dzieci, mimo, że na dzień 30 września 2014 r. nie posiadały opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3a ustawy o systemie oświaty, co spowodowało niesłuszne przeliczenie [...] dzieci wagą P44;
2) Oddział Przedszkolny przy Szkole Podstawowej nr [...] w D. – w tabeli U6 wykazał [...] dziecko, które na dzień sprawozdawczy nie legitymowało się opinią o potrzebie wczesnego wspomagania, co skutkowało zawyżeniem o [...] dziecko w wadze P44;
3) Szkoła Muzyczna [...] stopnia w D. – w tabeli U3.1 wykazała [...] uczniów, którzy na dzień 30 września 2014 r. nie byli uczniami Szkoły Muzycznej, zatem nie mogli być wykazani w systemie informacji oświatowej sporządzonym według stanu na dzień 30 września 2014 r., co skutkowało zawyżeniem o [...] liczby uczniów ogółem oraz o [...] liczby uczniów przeliczonych wagą P18 i P45.
W związku z tym organ uznał, że zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych o [...], a tym samym zawyżono o kwotę [...] zł część oświatową subwencji ogólnej na rok 2015.
Skarżące wystąpiło z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazało, że nie kwestionuje zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej dla Szkoły Podstawowej nr [...] w D. z oddziałem przedszkolnym w wysokości [...]zł, bowiem dzieci ujęte w tabeli U6 rzeczywiście nie posiadały wskazanych opinii. Natomiast Skarżące nie zgodziło się z koniecznością zwrotu subwencji w wysokości [...]zł za [...] uczniów Szkoły Muzycznej wykazanych w tabeli U3.1. W tym zakresie podniosło, że uczniowie ci posiadali status uczniów na dzień 30 września 2014 r., bowiem byli wpisani do księgi uczniów, zaś ich rodzice nie złożyli oświadczenia do końca września 2014 r. o rezygnacji dziecka ze szkoły.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r., w całości podzielając stanowisko zawarte w jej uzasadnieniu. Odnosząc się do argumentów zaprezentowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ podniósł, że w celu prawidłowego wyliczenia algorytmu dla Skarżącego niezbędne były dane o liczbie uczniów zawarte w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2014 r., przy czym algorytm jest tylko metodą statystyczną podziału subwencji i nie może uwzględniać wszystkich lokalnych problemów występujących w jednostce samorządu terytorialnego, i w jej szkołach, np. braku możliwości skreślenia uczniów z listy uczniów bez zgody rodziców. Organ wskazał następnie, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że w tabeli U3.1 wykazano na dzień 30 września 2014 r. – [...] uczniów, podczas gdy zgodnie ze stanem faktycznym uczniów było [...], w tym [...] uczniów w 6-letnim cyklu nauczania i [...] uczniów w 4-letnim cyklu nauczania. Różnica w liczbie uczniów wynika z zakwalifikowania w systemie dzieci, które zgodnie z dziennikami lekcyjnymi na rok szkolny 2014/2015, prowadzonymi na każdy instrument (trąbka, wiolonczela i kontrabas) oraz dziennikami lekcyjnymi prowadzonymi na teoretyczne lekcje zbiorowe oraz zespoły muzyczne w zakresie przedmiotów objętych planem nauczania – według stanu na dzień 30 września 2014 r. – nie uczęszczały na zajęcia realizowane przez Szkołę. Dotyczy to [...] dzieci z klasy I 4-letniego cyklu nauczania oraz [...] dziecka z klasy II 6-letniego cyklu nauczania.
Zdaniem Ministra Finansów, Szkoła Muzyczna nie była zatem uprawniona do wykazania dzieci nieuczęszczających na zajęcia w tabeli U3.1 na dzień 30 września 2014 r. Tym samym, przy naliczeniu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 zawyżono o [...] liczbę uczniów ogółem oraz przeliczonych wagą P18 i P45.
Za nieuzasadnione organ uznał wywody dotyczące specyfiki Szkoły Muzycznej [...] stopnia i zasad rekrutacji odmiennych od szkół z obowiązkiem szkolnym, bowiem nie miały one wpływu na naliczenie części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015. Jak wskazał przy tym Minister Finansów, przedmiotem postępowania był zwrot nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015, a nie badanie warunków i trybu przyjmowania uczniów do Szkoły Muzycznej, organizacji zajęć, a także przyczyn nieobecności uczniów w tej Szkole. Odnosząc się zaś do stanowiska Skarżącego, że zgodnie z regulaminem Szkoły Muzycznej dyrektor nie był uprawniony do skreślenia ucznia z listy uczniów, w przypadku braku odpowiedniego wniosku rodziców, organ zauważył, że brak wniosku rodziców o rezygnacji dziecka ze Szkoły nie uzasadniał nieprawidłowego wykazania przez Szkołę ww. dzieci w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2014 r., bowiem do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej mają zastosowanie przepisy prawa oświatowego obowiązujące w tym zakresie, w szczególności rozporządzenie z dnia 15 grudnia 2014 r.
Minister Finansów wskazał również, że dokonał analizy stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej, wyrażonego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. w zakresie uznania za prawidłowe wykazania w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2014 r. [...] uczniów Szkoły Muzycznej [...] stopnia w D. z uwagi na to, że jednym z warunków nabycia statusu ucznia jest przejście procesu rekrutacyjnego z wynikiem pozytywnym, zaś o przyjęciu ucznia do szkoły decyduje jej dyrektor. W ocenie organu, przyjęcie tego poglądu prowadziłoby do naruszenia przepisów rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2014 r., bowiem część oświatowa subwencji ogólnej jest dzielona między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego z uwzględnieniem zakresu realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych (szkolnych i pozaszkolnych) w odniesieniu do rzeczywistej liczby uczniów, zgodnie z opisami wag. Organ wskazał, że użyte pojęcie "rzeczywistej liczby" w opisie wagi P45 – przyjmując addytywność wag – nie może być odnoszone tylko do wykazania rzeczywistej na dzień 30 września 2014 r. liczby uczniów w tej wadze, ale także do pozostałych wag addytywnych (tu: liczba uczniów ogółem, waga P18). Zatem, dla celów naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 należało wykazać w systemie informacji oświatowej rzeczywistą liczbę uczniów na dzień 30 września 2014 r. Ponadto przyjęcie na dzień 30 września liczby uczniów tylko na podstawie posiadanego przez nich statusu ucznia, bez względu na to czy uczeń ten uczęszcza do szkoły na dzień sprawozdawczy, doprowadziłoby do przyjęcia określenia liczby uczniów nie na dzień 30 września, ale na dzień wpisu dziecka do księgi ucznia, tj. w innej dacie niż 30 września, co spowodowałoby naruszenie nie tylko przepisów rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2014 r., ale także przepisów ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1942 ze zm.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2019 r. Skarżące wniosło o jej uchylenie, jak również poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. w części dotyczącej kwoty [...] zł, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając naruszenie:
1) art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 23 ze zm.; zwanej dalej: "u.d.j.s.t") w związku z § 3 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2014 r. oraz załącznikiem do tego rozporządzenia poprzez błędną wykładnię polegającą na bezpodstawnym uznaniu, że waga P18 określona w załączniku do ww. rozporządzenia dotyczy rzeczywistej liczby uczniów, czego efektem było błędne przyjęcie przez organ, że Skarżące otrzymało kwotę części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej;
2) art. 7, art. 7b, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego polegającą na (a) nieuwzględnieniu faktu, że wszyscy uczniowie szkoły muzycznej I stopnia w mieście D. zostali prawidłowo zgłoszeni do bazy danych oświaty; (b) nieuwzględnieniu specyfiki szkół muzycznych oraz sposobu uczestnictwa uczniów tych szkół w zajęciach; (c) nieuwzględnieniu opinii wyrażonej w piśmie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] sierpnia 2019 r., wydanej w niniejszej sprawie zgodnie z zasadą współdziałania organów administracji publicznej
Rozwijając zarzuty skargi podniesiono, że jakkolwiek [...] uczniów szkoły muzycznej nie zawsze uczestniczyło we wszystkich zajęciach, to nie zmienia to faktu, że dnia 30 września 2014 r. byli oni formalnie uczniami szkoły muzycznej, gdyż nie zostali wykreśleni z listy uczniów i w każdej chwili mogli uczestniczyć w zajęciach. Skarżące zauważyło, że organ posłużył się pojęciem "rzeczywistej liczby uczniów" do opisu wagi P18, co uznać należy za nieprawidłowe, skoro prawodawca posłużył się nim tylko w odniesieniu do wag P45, P46 i P47. Zastrzeżenia budzi przy tym również sama klasyfikacja uczniów szkoły muzycznej do wagi P45, skoro dla tych uczniów przewidziana jest waga P18, natomiast waga P45 dotyczy uczniów innych placówek realizujących zadania pozaszkolne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy orzekający w sprawie organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., zgodnie z którym w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot – w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.
W kontrolowanej sprawie Minister Finansów zobowiązał Skarżące do zwrotu nienależnie przekazanej części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015, bowiem uznał, że na dzień 30 września 2014 r. zawyżono w systemie informacji oświatowej liczbę dzieci przeliczonych wagą P44 o [...] dzieci oraz liczbę uczniów przeliczonych wagą P18 i P45 – o [...] uczniów.
Zaznaczyć należy, że poza przedmiotem sporu pozostaje zobowiązanie do zwrotu części subwencji oświatowej w odniesieniu do [...] dzieci przeliczonych wagą P44. Skarżące samo przyznaje bowiem, że wskazane przez organ dzieci nie posiadały wymaganych opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej i w tym zakresie nie kwestionuje decyzji, uznając zasadność zwrotu kwoty [...]zł – jako nienależnej.
Spór w sprawie sprowadza się natomiast do ustalenia, czy w systemie informacji oświatowej prawidłowo wykazano na dzień 30 września 2014 r. – w tabeli U3.1 – liczbę [...] uczniów Szkoły Muzycznej [...] stopnia w D. – jak twierdzi Skarżące, czy też liczba uczniów przeliczeniowych została zawyżona o [...] uczniów, którzy nie uczęszczali w tej dacie na zajęcia realizowane przez tę Szkołę – jak wywodzi to organ.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że dla rozstrzygnięcia tak zakreślonego sporu decydujące znaczenie miało ustalenie, czy [...] zakwestionowanych uczniów posiadało status ucznia Szkoły Muzycznej [...] stopnia w D. – na dzień 30 września 2014 r. Ta bowiem data była miarodajna w zaprezentowanym przez organ stanie prawnym i miała zasadnicze znaczenie dla przyjęcia, czy wszyscy zgłoszeni w systemie informacji oświatowej uczniowie kwalifikowali się do odpowiednich wag przeliczeniowych, a tym samym czy obliczona z ich uwzględnieniem subwencja była prawidłowa (należna).
Rację w sporze ma Skarżące. Sąd podziela bowiem stanowisko, że na dzień 30 września 2014 r. wskazani uczniowie posiadali status uczniów objętych wagą P18 i podlegali wykazaniu w tabeli U3.1.
Przede wszystkim zauważyć należy, że Szkoła Muzyczna [...] stopnia w D. jest szkołą artystyczną nieprowadzącą kształcenia ogólnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1327) – w brzmieniu obowiązującym na dzień 30 września 2014 r. oraz wydanego na podstawie jej art. 9 ust. 3 – rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 29 grudnia 2004 r. w sprawie typów szkół artystycznych publicznych i niepublicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 6, poz. 42). Status ucznia publicznej szkoły artystycznej przysługuje osobie, która została przyjęta do takiej szkoły i nie została skreślona z listy uczniów. Wniosek taki płynie z analizy przepisów art. 20n ust. 1 i art. 39 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z nim, do publicznych szkół i publicznych placówek artystycznych mogą być przyjmowani kandydaci, którzy uzyskali pozytywny wynik postępowania rekrutacyjnego (art. 20n ust. 1), natomiast uczeń może zostać skreślony z listy uczniów w drodze decyzji dyrektora szkoły – w przypadkach określonych w statucie szkoły (art. 39 ust. 2). Należy przy tym zauważyć, że w myśl art. 39 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, wskazany tryb nie ma zastosowania do ucznia objętego obowiązkiem szkolnym. Już tylko taka redakcja przepisów art. 39 ust. 2 i 3 świadczy o odmiennym statusie uczniów szkół artystycznych nieprowadzących kształcenia ogólnego, zatem uczniów nieobjętych obowiązkiem szkolnym w rozumieniu ustawy o systemie oświaty.
W konsekwencji, aby ustalić czy wykazanie spornych uczniów w systemie informacji oświatowej było prawidłowe należało zbadać czy na dzień 30 września 2014 r. byli oni uczniami wpisanymi na listę uczniów Szkoły Muzycznej [...] stopnia w D. i czy do tego dnia nie została wydana w stosunku do tych uczniów decyzja dyrektora o ich skreśleniu z listy uczniów. W ocenie Sądu, organ nie ustalił powyższego w toku przeprowadzonego postępowania. Zabrakło nie tylko analizy wskazanych przepisów ustawy o systemie oświaty, ale również zapisów statutu Szkoły Muzycznej [...] stopnia w D., aktualnych w roku szkolnym 2014/2015. Już tylko z tego względu zasadne okazały się zarzuty natury procesowej, bowiem Minister Finansów nie ustalił w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy, czym naruszył przepisy, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie jednak od powyższego, zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy prowadzi – zdaniem Sądu – do odmiennego stanowiska niż zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Jak wynika bowiem ze Sprawozdania z przeprowadzonego audytu z dnia [...] listopada 2018 r., wszyscy sporni uczniowie posiadali status uczniów Szkoły Muzycznej [...] stopnia w D. na dzień 30 września 2014 r., skoro ich rodzice złożyli rezygnację z uczęszczania do szkoły dopiero po tej dacie. Co więcej w sprawozdaniu tym wskazane zostały konkretne daty, tj. [...] października i [...] listopada 2014 r. – jako daty rezygnacji, a w odniesieniu do niektórych z uczniów podane zostały również uchwały o skreśleniu z listy uczniów, podjęte po dniu 30 września 2014 r.
Skoro zatem Minister Finansów opierał się na danych z sytemu informacji oświatowej wprowadzonych na dzień 30 września 2014 r. i to te dane stanowiły podstawę do wyliczenia algorytmu, to nie można było przyjąć, że Skarżące wprowadziło nieprawidłowe dane, skoro były one aktualne na ten dzień sprawozdawczy.
Odnosząc się przy tym do próby wykazania przez organ, że decydujące znaczenie ma rzeczywisty udział uczniów w zajęciach szkolnych, bowiem prawodawca posłużył się w rozporządzeniu z dnia 15 grudnia 2014 r. pojęciem "rzeczywistej liczby uczniów", Sąd podziela argumenty Skarżącego, że taki zwrot został użyty jedynie w opisie wagi P45, natomiast nie został wprowadzony do opisu wagi P18, którą należy uznać za właściwą w odniesieniu do uczniów szkół muzycznych. Co jednak istotniejsze, wbrew opinii Ministra Finansów nie można abstrahować od tego, że w stanie faktycznym sprawy chodzi o uczniów szkoły muzycznej nieprowadzącej kształcenia ogólnego, zatem niewątpliwie o uczniów, których edukacja artystyczna odbywa się na odmiennych zasadach. Jak wynika z zapisów statutu Szkoły Muzycznej [...] stopnia w D. – udostępnionego na stronie internetowej tej szkoły – klasyfikowanie śródroczne i końcoworoczne polega na ustaleniu ocen klasyfikacyjnych z zajęć edukacyjnych określonych w szkolnym planie nauczania z wyłączeniem zajęć, z których uczeń był zwolniony, co należy wpisać zamiast oceny (§ 28 ust. 1). Przy czym istotne jest to, że zgodnie z postanowieniami § 28 ust. 4, 5 i 6 statutu, uczeń może nie być klasyfikowany z jednego, kilku lub wszystkich zajęć edukacyjnych, jeżeli nauczyciel nie miał podstaw do ustalenia oceny klasyfikacyjnej z powodu nieobecności ucznia na zajęciach edukacyjnych przekraczającej połowę czasu przeznaczonego na te zajęcia w szkolnym planie nauczania (ust. 4); uczeń nieklasyfikowany z powodu usprawiedliwionej nieobecności na zajęciach edukacyjnych może zdawać egzamin klasyfikacyjny (ust. 5); zaś na prośbę ucznia nieklasyfikowanego z powodu nieobecności nieusprawiedliwionej lub na prośbę jego rodziców (prawnych opiekunów) Rada Pedagogiczna może wyrazić zgodę na egzamin klasyfikacyjny (ust. 6). Już zatem choćby z zapisu § 28 ust. 4 statutu wynika, że nieobecność ucznia na zajęciach edukacyjnych ma znaczenie w odniesieniu do jego klasyfikacji tylko wówczas, gdy przekracza połowę czasu przeznaczonego na te zajęcia w szkolnym planie nauczania. Nadto, uczeń nieuczęszczający na zajęcia może być dopuszczony do egzaminu klasyfikacyjnego, co prowadzi do wniosku, że nie przestaje być uczniem szkoły muzycznej, pomimo absencji w zajęciach. Niezależnie zatem od tego, że nie można przyjąć, jak uczynił to organ, że sama nieobecność na zajęciach pozbawia ucznia jego statusu i możliwości klasyfikacji w danym roku szkolnym, nie można również wykluczyć tego, że uczeń, który do dnia 30 września nie uczestniczył w zajęciach szkoły artystycznej, będzie w nich uczestniczyć w kolejnych miesiącach, skoro postanowienia statutu dopuszczają klasyfikację ucznia z uwagi na nieobecność na zajęciach edukacyjnych. Podobnie nie można było wykluczyć na dzień 30 września 2014 r., że nieobecność ucznia okazałaby się usprawiedliwiona.
Sąd zaznacza przy tym, że wobec niezbadania przez organ istotnych dla sprawy zapisów statutu aktualnych na dzień 30 września 2014 r., a przez to również braku tego dokumentu w aktach administracyjnych sprawy, przywołując powyższe normy posiłkował się dostępną publicznie wersją statutu ujednoliconego uchwałą Rady Pedagogicznej z dnia [...] grudnia 2018 r. Braki w omawianym zakresie również świadczą o niekompletnym postępowaniu organu, bowiem postanowienia statutu uznać należało za właściwe do ewentualnego badania przez organ czy uczeń szkoły muzycznej nieuczestniczący w zajęciach na dzień 30 września danego roku szkolnego zachowuje status ucznia podlegającego klasyfikacji. Dodać tylko należy, że zgodnie z art. 60 ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty, statut szkoły artystycznej jest tworzony w oparciu o rozporządzenie ministra właściwego do spraw kultury, który może również uchylić statut lub niektóre jego postanowienia, jeżeli są one sprzeczne z prawem. W konsekwencji stwierdzić trzeba, że stanowisko Ministra Finansów podjęte wyłącznie w oparciu o analizę dzienników lekcyjnych (nieobecności na zajęciach) było niewystarczające. Bez dokonania szczegółowej analizy przepisów ustawy o systemie oświaty oraz przepisów wykonawczych dotyczących szkół artystycznych, a przede wszystkim bez analizy statutu szkoły w brzmieniu aktualnym na dzień 30 września 2014 r. powołane przez organ argumenty nie można było uznać za uprawnione.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że Minister Finansów uchybił przepisom postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., jak również dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t w związku z § 3 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2014 r., a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawiona przez Sąd ocenę prawną, wyczerpująco zgromadzi materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji administracyjnej oraz podejmie właściwe rozstrzygnięcie mając na względzie niekwestionowane przez Skarżące zobowiązanie do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 w odniesieniu do [...] dzieci przeliczonych wagą P44.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, o czym orzekł – na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. – w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Zawarte w punkcie drugim wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych oparte zostało na przepisach art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI