V SA/Wa 2458/13

V SA/Wa 2458/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-06-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2013-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 2548/14 - Wyrok NSA z 2016-03-31
Skarżony organ
Minister Rozwoju Regionalnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą E. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadających do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych; oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...], Władza Wdrażająca Programy Europejskie (WWPE), działająca jako Instytucja Wdrażająca (IW) zobowiązała skarżącego J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą E. do zwrotu środków, w związku ze stwierdzeniem naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240 ze zm. – dalej "uofp") oraz przedstawieniem do rozliczenia w ramach wniosków o płatność nr [...] wydatków poniesionych nieefektywnie. Organ orzekł o zwrocie środków nierozliczonej części zaliczki w następujących kwotach:
1) wniosek o płatność [...] – kwota [...] zł
2) wniosek o płatność [...] – kwota [...] zł.
Jednocześnie, WWPE zobowiązała beneficjenta do uiszczenia ww. zobowiązania wraz z odsetkami na rachunki bankowe wskazane w decyzji.
W dniu [...] czerwca 2013 r. do Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka (IZ POIG) wpłynęło odwołanie beneficjenta. Skarżący w odwołaniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych poprzez nie uwzględnienie przy wydaniu zaskarżonej decyzji całego materiału dowodowego oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Podniesiono także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 184 ust.1 uofp w zw. z zapisami rozdziału 4.3, podrozdział 3. pkt 2 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (dalej "Wytyczne"), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że jedynym wskaźnikiem efektywności w realizacji projektu jest porównanie cen nabycia towarów z ich cenami rynkowymi. Ponadto zarzucono naruszenie art. 1 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że zapłacenie za towar dostarczony w ramach złożonego stosunku zobowiązaniowego - mającego na celu wybudowanie infrastruktury, uruchomienie jej a następnie serwisowanie - ceny wyższej niż cena rynkowa, przy jednoczesnym spełnieniu kryterium oszczędności i efektywności odnośnie do całokształtu kontaktów handlowych, w ramach których dostarczono towar i kosztów całego projektu, jest nieprawidłowością w rozumieniu tego przepisu, a więc zdarzeniem polegającym na naruszeniu przepisu prawa wspólnotowego wynikającym z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, podczas gdy koszty całego stosunku zobowiązaniowego, w ramach którego dokonano opłaty cząstkowej są niezbędne dla prawidłowej realizacji projektu, odpowiadają wartości rynkowej tego typu skomplikowanych usług i nie narażają budżetu Unii Europejskiej na nieuzasadnione wydatki, zamówione usługi oceniane in extenso maja bowiem wartość odpowiadającą w pełni standardom rynkowym i zostały zakontraktowane w odpowiedniej procedurze.
W toku postępowania odwoławczego organ zwrócił się do skarżącego o przekazanie pełnej dokumentacji dotyczącej wyboru wykonawcy usługi A. Sp. z o.o. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. beneficjent przekazał ww. dokumenty.
W dniu [...] lipca 2013 r. organ odwoławczy zwrócił się do WWPE o przekazanie korespondencji WWPE z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz informacji pokontrolnej z kontroli projektu na miejscu. Pismem z dnia [...] lipca 2013r., WWPE przekazała ww. dokumenty oraz wyjaśnienia.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Minister Rozwoju Regionalnego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym.
W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, iż analiza treści umowy nr [...] zawartej w dniu [...] lipca 2011r. pomiędzy beneficjentem a A. Sp. z o.o. oraz wniosku o dofinansowanie nr [...], prowadzi do wniosku, że kosztorys projektu we wniosku o dofinansowanie składa się z kategorii wydatków, które dotyczą zakupu towarów/urządzeń lub wykonania usług. Załącznik nr 1 do umowy nr [...] oraz oferta wykonawcy A. Sp. z o.o. z dnia [...] czerwca 2011 r. przedstawia ponadto specyfikację techniczną zamawianych produktów i usług. Specyfikacja przedstawia kategorie tożsame z kategoriami wydatków wymienionymi we wniosku o dofinansowanie. Oba dokumenty przewidują osobne kategorie/zadania dotyczące produktów i osobne dotyczące usług: [...]. Na te usługi, w budżecie projektu, zaplanowano dodatkowe środki na ich finansowanie. Z porównania powyższych dokumentów wynika, że beneficjent sam podzielił koszty projektu na kategorie produkty/towary oraz kategorie usługi. Zdaniem organu odwoławczego, powyższy podział świadczy o tym, że ceny usług nie zostały zawarte w cenach towarów i stanowiły odrębne koszty w projekcie. W związku z tym, że przedmiotowe usługi stanowią odrębny wydatek w umowie, którego dotyczy odrębny budżet w projekcie, to bezzasadne jest twierdzenie strony, że przy weryfikacji faktur VAT, które dotyczą zakupu sprzętu, organ powinien odnieść się do projektu jako całości, w tym do usług, które stanowią odrębny wydatek w projekcie i umowie.
Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, iż z akt sprawy wynika, że zakupiony towar/sprzęt wyszczególniony na fakturze VAT nr [...] z dnia [...] września 2011 r. oraz z fakturze VAT nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. podczas kontroli na miejscu w sierpniu 2012 r. był jeszcze magazynowany. A zatem żadne usługi nie mogły być wykonane. Fakt ten potwierdzają ww. faktury, na których nie widnieją koszty usług jako osobna pozycja na fakturze.
Ponadto organ wyjaśnił, iż weryfikacji podlegają wydatki już poniesione, a nie wydatki które zostały zaplanowane oraz, że każdy wydatek jest oddzielnie badany pod kątem zgodności z zasadami unijnymi i krajowymi. Zgodnie z Rozdziałem 5 Wytycznych - Weryfikacja wydatków i dokumentów poświadczających poniesienie wydatków - weryfikacja wniosków o płatność polega na sprawdzeniu każdego poniesionego wydatku załączonego do wniosku, między innymi pod kątem faktycznego poniesienia wydatków oraz ich zgodności z zasadami unijnymi i krajowymi. Dopiero po pozytywnej weryfikacji wniosku o płatność następuje refundacja wydatków poniesionych przez beneficjenta lub wypłata kolejnej transzy zaliczki.
Minister podkreślił, iż wynik weryfikacji wniosków o płatność, do którego zostały załączone ww. faktury, został sporządzony w oparciu o opinię biegłego sądowego z dnia [...] maja 2012r. (pismo WWPE z dnia [...] stycznia 2013r., znak: [...]). Organ odwoławczy, analizując treść opinii, stwierdził, że odnosi się ona do zapisów § 6 umowy nr [...] dotyczących usług gwarancyjnych oraz serwisowych. Z opinii uzupełniającej biegłego sądowego z dnia [...] czerwca 2012 r. wynika ponadto, że usługa serwisowania w ogóle nie została zawarta, gdyż zgodnie z opinią biegłego: "w przedmiotowym zapytaniu ofertowym oraz w umowach nie znaleziono również warunków serwisowania zarówno dla poszczególnych urządzeń jak i całej sieci". W przypadku usług gwarancyjnych, biegły sądowy zwrócił także uwagę na zapisy umowy nr [...] dotyczące gwarancji i podkreślił fakt, że zgodnie z tą umową, gwarancja rozpoczyna się od daty podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego i wskazał, że "rozszerzenie gwarancji nadanej przez Wykonawcę w tych okolicznościach jest szczególne niezasadne i niecelowe" oraz "w takich okolicznościach udzielona przez Wykonawcę gwarancja jest gwarancją fikcyjną".
Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że zapisy umowy nr [...] są zgodne z projektem umowy załączonym do zapytania ofertowego przesłanego potencjalnym wykonawcom, a nie indywidualnymi warunkami gwaranta, to zdaniem organu należało przyjąć, że z treści § 6 tej umowy wynika co najwyżej zapowiedź udzielenia kupującemu gwarancji, a nie fakt udzielenia gwarancji zgodnej z art. 577 § 1 k.c. W związku z tym, iż w aktach sprawy nie ma stosownego dokumentu gwarancyjnego, należało przyjąć, iż w cenie zakupionego towaru nie mieszczą się usługi gwarancyjne oraz serwisowe.
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z zapisami Wytycznych, weryfikacji podlegają wydatki już poniesione, a nie zaplanowane, a każdy wydatek jest oddzielnie badany pod kątem zgodności z zasadami unijnymi i krajowymi. Z powyższych zapisów oraz umowy o dofinansowanie nr [...] wynika, iż każdy ponoszony wydatek w ramach projektu powinien być zgodny z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
Podejrzenie, że projekt realizowany jest niezgodnie z umową o dofinansowanie nr [...], tj. że mogło dojść do naruszenia postanowień Wytycznych (Rozdziału 4.3), zostało potwierdzone opinią biegłego sądowego, która polegała na porównaniu cen rynkowych towarów z cenami towarów wykazanymi na fakturach. W przypadku wydatków poniesionych przez stronę, opinia biegłego wykazała, że w ramach faktury nr [...] wartość cen dystrybucyjnych stanowi ok. 33 % cen zafakturowanych, a w przypadku faktury nr [...] wartość cen dystrybucyjnych stanowi 46 % cen zafakturowanych. Powyższe oznacza, że nie została spełniona zasada efektywności, a tym samym doszło do naruszenie Wytycznych, gdzie zgodnie z zapisami Rozdziału 4.3 podrozdział 3 pkt 2: "Wydatki kwalifikowalne muszą być zgodne z postanowieniami prawa krajowego i unijnego oraz dokonane w sposób oszczędny, to jest poniesione przy zachowaniu zasady osiągnięcia założonego efektu przy jak najniższych kosztach".
Minister podkreślił, że obowiązek porównania cen nabytych prac/usług/dostaw z cenami rynkowymi narzucony stronie, wynika z Wytycznych. W przedmiotowej sprawie, opinia biegłego dotycząca porównania cen powyższych faktur z cenami rynkowymi, udowodniła, że beneficjent nie postępował zgodnie z zapisami tych Wytycznych. Twierdzenie beneficjenta, że efektywność należy oceniać, mając na uwadze nie poszczególne koszty jednostkowe, a przede wszystkim koszty całego przedsięwzięcia, które mieszczą się w ramach kwot przyjętych w umowie o dofinansowanie, jest jak już wyżej zauważono, sprzeczne z zapisami Wytycznych w zakresie kontroli, jak też Wytycznych w zakresie kwalifikowania, ponieważ przy weryfikacji wniosków o płatność ocenie podlegają jedynie wydatki poniesione, a nie zaplanowane do poniesienia w projekcie.
W ocenie organu, strona nie dochowała należytej staranności w celu zapewnienia, aby wydatki poniesione w ramach projektu były efektywne, tj. poniesione po jak najniższych kosztach przy zachowaniu osiągnięcia założonego celu. Organ, na podstawie zebranego materiału dowodowego wskazał, że strona naruszyła zapisy art. 184 uofp i tym samym doszło do nieprawidłowości w projekcie w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2006.210.25 z późn.zm). Zgodnie z powyższym przepisem przez pojęcie "nieprawidłowości" należy rozumieć: "jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego".
Zdaniem organu odwoławczego zapłata za towary/usługi po zawyżonych cenach, na co wskazuje opinia biegłego sądowego, mogła spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku, w tym przypadku wydatku w zawyżonej znacząco wysokości, jeśli nie zostałaby wykryta przez IW.
Minister w sposób wyczerpujący odniósł się także do pozostałych zarzutów odwołania dotyczących przepisów proceduralnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji WWPE z dnia [...] kwietnia 2013 r. Zarzucił naruszenie przepisów mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie;
- art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w toku wydawania przedmiotowej decyzji końcowego stanowiska pełnomocnika skarżącego z dnia [...]września 2013r. pomimo, iż do jego złożenia doszło we wskazanym przez organ administracyjny terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia o zebraniu wszystkich materiałów w sprawie i możliwości wypowiedzenia się co do nich, a tym samym doszło do faktycznego pozbawienia strony realnej możliwości udziału w toczącym się postępowaniu i obrony swoich praw, podczas gdy stanowisko pełnomocnika wskazywało na szereg istotnych uchybień w toku postępowania, a także zawierało stanowisko strony, co do kluczowego materiału dowodowego w sprawie, to jest opinii biegłego sądowego W. C. z dnia [...] maja 2012r. wskazując między innymi, że:
W. C. nie jest biegłym rzeczoznawcą lecz biegłym innej specjalności;
biegły nie uwzględnił usług związanych ze sprzedażą towarów (gwarancja, dostawa, montaż, obowiązek dostarczenia sprzętu zamiennego w przypadku awarii etc.);
biegły nie wyceniał wartość takich samych towarów w różnych projektach w sposób odmienny,
biegły wydał opinię, której metodologia budzi uzasadnione wątpliwości i zastrzeżenia, a przede wszystkim dokonał wyceny towaru nie na dzień ich zakupu, ale na dzień sporządzania opinii;
nie uwzględnił stanowiska beneficjenta w przedmiocie poniesionych kosztów;
oraz poprzez naruszenie zaufania strony do organu postępowania administracyjnego albowiem do wydania decyzji doszło w trakcie trwania siedmiodniowego terminu do zapoznania się z materiałami sprawy i wyrażania stanowiska w jego przedmiocie, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zebrany przez organ materiał dowodowy jest bowiem wadliwy, a strona została pozbawiona możliwości ustosunkowania się do niego, co stanowiło pogwałcenie podstawowej gwarancji strony w postępowaniu administracyjnym, a mianowicie prawa do czynnego udziału w postępowaniu i korzystania z pomocy pełnomocnika;
- art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie przez Ministra Rozwoju Regionalnego w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2013r. Władzy Wdrażającej Programy Europejskie w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nierozliczonej części zaliczki, podczas gdy decyzja z dnia [...] kwietnia 2013r. została wydana z uchybieniem przepisów obowiązującego prawa, a mianowicie:
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia przy wydaniu zaskarżonej decyzji całego analizowanego materiału dowodowego, a przede wszystkim nie uwzględnienia treści umowy nr [...] zawartej pomiędzy skarżącym a spółką A. sp. z o.o., poprzez pryzmat której należy oceniać faktury VAT nr [...], a także protokołów zdawczo-odbiorczych dla zamówienia nr [...] oraz zamówienia [...], które wskazują, że nabycie towaru stanowiło wyłącznie element stosunku zobowiązaniowego zmierzającego do realizacji projektu, w ramach którego kontrahent skarżącego zobowiązał się nie tylko do sprzedaży towarów, ale również do ich dostawy, montażu, serwisu, podłączenia abonentów oraz uruchomienia sieci, a także objęcia całości sprzętu gwarancją w tym wykonywaniem jej napraw przez okres odpowiednio 24 i 36 miesięcy.
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia przy wydaniu zaskarżonej decyzji pism skierowanych przez skarżącego do Dyrektora Władzy Wdrążającej Programy Europejskie w dniu [...] marca 2012r. oraz z dnia [...] lutego 2013r., co w rezultacie naruszyło zasadę zaufania do organu rozstrzygającego jak i zasadę prawdy obiektywnej, podczas gdy wyjaśnienia skarżącego tłumaczą w pełni sposób wydatkowania środków i wskazują na efektywność podjętych w ramach realizowania projektu działań, a także przedstawiają uwagi, co do dokonanej przez biegłego - na zlecenie Władzy Wdrażającej Programy Europejskie - wyceny towarów, które to zastrzeżenia nie zostały w całości uwzględnione i omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;
- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nie poinformowanie J. S. o zebraniu wszystkich dowodów w sprawie oraz możliwości zapoznania się z nimi i ustosunkowania się do nich, czym uniemożliwiono stronie postępowania administracyjnego wypowiedzenie się co do całości zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w szczególności: przedstawienie stanowiska co do nie powołania w toku postępowania administracyjnego biegłego rzeczoznawcy do wyceny ruchomości, złożenie wniosku o powołanie biegłego o odpowiedniej specjalności, a także zgłoszenie uwag i zastrzeżeń co do opinii - dokumentu sporządzonego przez biegłego z zakresu informatyki i teleinformatyki oraz złożenie końcowego stanowiska strony w przedmiocie zebranego materiału dowodowego, a tym samym pozbawiono J. S. prawa do aktywnego udziału w czynnościach bezpośrednio poprzedzających wydanie decyzji, podczas gdy uprawnienie to ma charakter podstawowy i gwarancyjny, gdyż końcowe stanowisko J. S. mogło mieć wpływ na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę decyzji administracyjnej;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niepowołanie w toku postępowania administracyjnego biegłego rzeczoznawcy do wyceny ruchomości, podczas gdy porównanie cen nabycia towarów z ich cenami rynkowymi i uznanie, że doszło do nieefektywnego poniesienia kosztów powinno być podstawą wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2013r., a stwierdzenie czy cena nabycia towarów w ramach złożonego stosunku zobowiązaniowego obejmującego nie tylko dostawę towaru, ale i usługi w tym skomplikowane roboty budowlane oraz serwis gwarancyjny odbiega od ceny rynkowej towarów nabywanych w ramach tego rodzaju stosunków gospodarczych wymaga bez wątpienia wiedzy specjalnej biegłego rzeczoznawcy powołanego w postępowaniu administracyjnym, poinformowania strony o przeprowadzaniu dowodu z biegłego, umożliwienie stronie udziału w przeprowadzaniu dowodu z biegłego, zadawania mu pytań i składania wyjaśnień;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez oparcie decyzji z dnia [...] kwietnia 2013r. na wydanej poza postępowaniem administracyjnym opinii biegłego sądowego z zakresu teleinformatyki i informatyki W. C., której autor nie dysponując wiedzą specjalną z zakresu wyceny ruchomości popełnił szereg rażących błędów metodologicznych, w konsekwencji których opinia:
nie zawiera wskazania w jaki dokładnie sposób ustalono cenę rynkową;
oparta jest na danych uzyskanych ze stron internetowych czterech dowolnie wybranych dostawców sprzętu, a ceny towarów zostały ustalone na dzień przygotowywania opinii, a nie na dzień ich zakupu,
nie uwzględnia usług związanych ze sprzedażą towarów (gwarancja, dostawa, montaż, obowiązek dostarczenia sprzętu zamiennego w przypadku awarii etc.),
podczas gdy podstawą ustaleń powinna być wydana w toku postępowania administracyjnego opinia biegłego rzeczoznawcy z zakresu wyceny ruchomości, który powinien nie tylko podać oględzinom wyceniany towar, ale również w sposób prawidłowy ustalić ceny rynkowe towarów z chwili ich nabycia, a nie z chwili sporządzenia opinii; jak również pozbawienie strony możliwości udziału w przeprowadzaniu dowodu z biegłego - a tak potraktowany został przez organ przedmiotowy dokument - podczas, gdy strona postępowania powinna być o tym fakcie przeprowadzania dowodu z opinii biegłego poinformowana, móc zadawać biegłemu pytania i składać wyjaśnienia;
- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez oparcie przedmiotowej decyzji na uzgodnieniach i zaleceniach Instytucji Pośredniczącej dla Działania 8.4 - MAiC, które to uzgodnienia i zalecenia zawarte zostały w szczególności w piśmie z dnia [...] marca 2012r. o sygnaturze [...] skierowanym przez Dyrektora Władzy Wdrążającej Programy Europejskie do Zastępcy Dyrektora Departamentu Funduszy Strukturalnych Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji oraz odpowiedzi na to pismo z dnia [...] marca 2012r. - sygn. [...], podczas gdy zalecenia te nie stanowią przepisów powszechnie obowiązującego prawa i jako takie nie mogą stać się podstawą władczych działań organów administracji publicznej podejmowanych w stosunku do podmiotów prywatnych, albowiem organy administracji są zobowiązane do działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa;
- art. 140 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 94 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez faktyczne zaniechanie oceny przeprowadzonych dowodów i ograniczenie się wyłącznie do powtórzenia błędnych ustaleń organu pierwszej instancji, a dotyczących przede wszystkim umowy Nr [...] zawartej pomiędzy Skarżącym a spółką A. sp. z o.o., a co za tym idzie uznaniu, iż w myśl tej umowy stosunek zobowiązaniowy łączący Skarżącego oraz spółkę A. sp. z o.o. nie obejmuje świadczenia usług, w tym usług serwisowych i gwarancyjnych objętych przewidzianym w umowie wynagrodzeniem podczas, gdy treść umowy wyraźnie wskazuje na przyjęcie przez A. sp. z o.o. zobowiązania do wykonania konkretnych usług, a także uznaniu, iż znajdująca się w aktach sprawy opinia biegłego W. C. jest miarodajna i prawidłowa, podczas gdy zawiera ona szereg błędów merytorycznych pozbawiających ją walorów dowodowych, na co jednoznacznie wskazał Skarżący w stanowisku z dnia [...] września 2013r., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady zaufania obywateli do władzy publicznej oraz uczyniło zaskarżone orzeczenie dowolnym i arbitralnym;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I i II instancji wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których uznano, że w ramach projektu nr [...] doszło do wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o jakich mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, podczas gdy strona postępowania szczegółowo wyjaśniła przyczyny przyjętego sposobu wydatkowania środków jednoznacznie wskazując, że wskaźnikiem efektywności i oszczędności przy wydatkowaniu środków nie może być tylko i wyłącznie cena rynkowa towaru, gdyż umowa Nr [...] będąca podstawą nabycia towarów obejmuje nie tylko zakupu towaru, ale również jego dostawę, montaż, konfiguracje, uruchomienie, podłączenie, a także świadczenie usług gwarancyjnych i serwisowych, w tym między innymi wykonywania napraw gwarancyjnych w ciągu 48 godzin od chwili zgłoszenia awarii przez okres 36 i 24 miesięcy;
- art. 79 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ II instancji poinformowania Skarżącego o przeprowadzaniu dowodu z oględzin strony internetowej [...] dotyczących ustalenia ceny towaru oferowanego przez prowadzącego tę stronę przedsiębiorcę i porównania jej z ceną zakupu towaru przez J. S., co doprowadziło do całkowicie wadliwych ustaleń organu odwoławczego albowiem organ ustalił w ten sposób cenę towaru na dzień dokonania oględzin, a nie na dzień zakupu towaru, podczas gdy Skarżący poinformowany odpowiednio o terminie czynności i o jej przeprowadzeniu wskazałby na niecelowości takiej czynności dowodowej z uwagi na fakt dynamiki zmian cen sprzętu elektronicznego;
- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez dokonanie przez organ I jak i II instancji całkowicie odmiennej oceny kwalifikowalności wydatków poniesionych przez beneficjenta aniżeli uczyniła to Komisja Oceniająca projekty WWPE, która analizując wniosek o dofinansowanie uznała wskazane w nim wydatki za kwalifikowane i zaaprobowała projekt do dofinansowania, co doprowadziło do podpisania pomiędzy WWPE a beneficjentem w dniu [...] października 2010r. umowy o dofinansowanie, które to działanie WWPE jest bez wątpienia sprzeczne z zasadą, w myśl której wszelkie organy administracji obowiązane są działać w sposób budujący zaufanie obywatela do władzy publicznej, gdyż zachowaniem nielojalnym wobec obywatela jest pierwotne akceptowanie jego planowanych przedsięwzięć, a następnie ich kwestionowanie z jednoczesnym obciążeniem obywatela negatywnymi konsekwencjami nagłej i niezrozumiałej zmiany stanowiska organów administracji w przedmiocie kwalifikowalności ponoszonych wydatków;
- art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w zw. z rozdziałem 4.3 podrozdział 3 pkt. 2 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że jedynym wskaźnikiem efektywności w realizowaniu projektu jest porównanie cen nabycia towaru z cenami tynkowymi tych towarów, podczas gdy cena towaru stanowi jedynie element łączącego skarżącego i jego kontrahenta stosunku zobowiązaniowego, którego celem nie jest jedynie nabycie towaru, ale przygotowanie niezbędnej do zrealizowania projektu infrastruktury, a efektywność wydatkowania środków należy oceniać poprzez pryzmat całości tego stosunku obejmującego nie tylko dostawę towaru, ale również związane z nią usługi, w tym skomplikowane roboty budowlane, a także usługi serwisowe i gwarancyjne, mając na uwadze nie poszczególne koszty jednostkowe, ale przede wszystkim koszty całego przedsięwzięcia, które mieszczą się w ramach kwot przyjętych w umowie o dofinansowanie i wniosku o dofinansowanie, a także są efektywnym i oszczędnym sposobem osiągnięcia założonego w projekcie rezultatu;
- art. 2 pkt. 7 Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. poprzez jego błędną wykładnie polegającą na uznaniu, iż zapłacenie za towar dostarczany w ramach złożonego stosunku zobowiązaniowego - mającego na celu wybudowanie infrastruktury, uruchomienie jej, a następnie serwisowanie – ceny wyższej niż cena rynkowa, przy jednoczesnym spełnieniu tego kryterium odnośnie całego projektu jest nieprawidłowością w rozumieniu tego przepisu, a więc zdarzeniem polegającym na naruszeniu przepisu prawa wspólnotowego wynikającym z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, podczas gdy koszty całego stosunku zobowiązaniowego w ramach którego dokonano opłaty cząstkowej są niezbędne dla prawidłowej realizacji projektu, odpowiadają wartości rynkowej tego typu skomplikowanych usług i nie narażają budżetu Unii Europejskiej, zamówione usługi oceniane in extenso mają bowiem wartość odpowiadającą w pełni standardom rynkowym i zostały zakontraktowane w odpowiedniej procedurze.
Powyższe zarzuty skarżący rozwinął z obszernym uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju Regionalnego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 28 maja 2014r. skarżący wskazał, iż w sprawie zachodzi przesłanka nieważności decyzji administracyjnej, ponieważ wydana została przez osobę, która nie miała stosownego upoważnienia. Do pisma załączył fotokopie upoważnień.
Na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. pełnomocnik organu zaprzeczył zarzutowi braku upoważnienia dla Dyrektora M. Ł. do wydania decyzji w niniejszej sprawie. Na potwierdzenie powyższego organ nadesłał pismo procesowe z dnia [...] czerwca 2014r. i załączył wymagane upoważnienie. Do ww. pisma załączono również kopię oświadczenia z dnia [...] czerwca 2013r. o wypowiedzeniu umowy oraz kopię pozwu wniesionego w dniu [...] kwietnia 2014r. o wydanie nakazu zapłaty.
W odpowiedzi skarżąca nadesłała wyjaśnienia z dnia [...] czerwca 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zarzutem najdalej idącym jest zarzut podpisania decyzji przez osobę nieuprawnioną zgłoszony w piśmie procesowym z dnia 28 maja 2014 r., skutkujący wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Do pisma skarżący dołączył fotokopię upoważnienia z dnia [...] stycznia 2012 r. udzielonego przez Ministra Rozwoju Regionalnego Panu M. Ł., Dyrektorowi Departamentu Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności. Upoważnienie to obejmuje podejmowanie wszelkich czynności przewidzianych dla organu związanych z postępowaniami administracyjnymi w zakresie określonym w art. 66 i 67 ustawy o finansach publicznych w szczególności do wydawania postanowień i zaświadczeń. Skarżący argumentował, że skoro dokument ten wymienia postanowienia i zaświadczenia, oznacza to, że upoważnienie nie obejmuje wydawania decyzji. Na poparcie swojego stanowiska złożono także fotokopię upoważnienia dla I.W. – Podsekretarza Stanu w MRR. Upoważnienie to dotyczy takiej samej kategorii spraw, ale wymienia także prawo do wydawania decyzji.
Zarzut ten należy uznać za bezzasadny. Po pierwsze organ przedstawił upoważnienie dla M. Ł. z [...] kwietnia 2011 r. , które swoim zakresem obejmuje wydawanie decyzji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, o których mowa w art. 207 ust. 9, 61, 152 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz 211 ust. 4 ustawy z 30 czerwca 2005. o finansach publicznych. Po drugie zaś upoważnienie do wydania decyzji w sprawie niniejszej wynika także z treści upoważnienia przedstawionego przez stronę, nie pozyskanego nawiasem mówiąc z akt tej konkretnej sprawy. Tak jak to słusznie wskazuje organ w piśmie z 9 czerwca 2014 r. powołane w upoważnieniu przepisy art. 66 i 67 ufp dotyczą postępowań m.in. w sprawach należności wymienionych w art. 60 pkt 6 ufp tzn. należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Upoważnienie używa słowa "w szczególności", co oznacza, że wydawanie postanowień i zaświadczeń nie wyczerpuje zakresu udzielonego upoważnienia. Używa też sformułowania "do podejmowania wszelkich czynności przewidzianych dla organu związanych z postępowaniami administracyjnymi w zakresie określonym w art. 66 i 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (...)". Z tych też względów pogląd, że upoważnienie to nie obejmuje wydawania decyzji należy uznać za błędny.
Za niezasadne należy także uznać zarzuty dot. innych naruszeń procedury, z których większość dotyczy treści oraz trybu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego ds. informatyki i teleinformatyki W. C.
Nie można zgodzić się z zarzutem, że dowód ten został przeprowadzony z naruszeniem art. 79 k.p.a. Dowód ten nie został bowiem w ogóle przeprowadzony w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i ramach postępowania administracyjnego. Nie można zapominać, że stronę skarżącą łączyła umowa o dofinansowanie realizacji projektu "[...]" z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] – umowa o charakterze cywilnoprawnym. W ramach tej umowy beneficjent zobowiązał się do poddania kontroli m.in. w zakresie prawidłowości wydatkowania środków publicznych (§ 9 umowy). Wobec wątpliwości co do prawidłowości (efektywności) wydatkowania środków w ramach dwóch wniosków o płatność – [...] i [...] Władza Wdrażająca Programy Europejskie zleciła biegłemu z zakresu informatyki i teleinformatyki porównanie cen rynkowych z cenami towarów zakupionych przez J. S. Dopiero w wyniku ustaleń wynikających z tego dokumentu zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie zwrotu środków w oparciu o art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych (k. 312 akt adm.).
Opinia biegłego sądowego W.C. nie jest więc opinią biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. Jednak nie należy zapominać, że w polskim postępowaniu administracyjnym nie istnieje formalna teoria dowodów. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jak wspomniano wyżej ten tryb weryfikacji wydatków dokonanych przez skarżącego był całkowicie uzasadniony w świetle wiążącej go umowy o dofinansowanie. Instytucja Pośrednicząca miała prawo i obowiązek dokonać weryfikacji dokonywanych ze środków publicznych wydatków. Ponieważ budziły wątpliwości ceny, za jakie zostały zakupione urządzenia techniczne, weryfikację tych wydatków zlecono osobie posiadającej wiadomości specjalne z dziedziny informatyki.
Za bezzasadny należy także uznać zarzut dot. nieadekwatności specjalizacji W.C. do przedmiotu opinii. Osoba ta jest biegłym sądowym z zakresu najzupełniej odpowiadającego przedmiotowi opinii – tj. informatyki i teleinformatyki. Należy więc uznać, że posiada zweryfikowane w toku wpisywania na listę biegłych sądowych wiadomości specjalne z tych dziedzin. Przedmiotem badania był [...]. Trudno więc uznać, że jego specjalność jest nieodpowiednia do zakresu opinii. Trudno w szczególności uznać, że "lepszym" specjalistą od niego byłby biegły z zakresu wyceny ruchomości, który nie posiada przecież wiadomości specjalnych z zakresu [...], a co najwyżej ruchomości codziennego użytku. Jeśli chodzi o metodologię badania cen to wynika ona bezpośrednio z opinii, nie wymaga żadnych umiejętności specjalnych i polega na ustaleniu poziomu cen u kilku dostawców takich samych urządzeń. Zdaniem sądu wiadomości specjalne są potrzebne do ustalenia czy urządzenia przyjęte do porównania są tożsame z tymi zakupionymi przez skarżącego. A w takim zakresie biegły C., w ocenie Sądu, wiadomości posiada.
Należy też zauważyć, że w toku postępowania skarżący miał możliwość zapoznania się z opinią, zgłoszenia do nich uwag. Skorzystał z tego prawa, zgłaszając uwagi do opinii w piśmie z [...].02.2013 r., zaś biegły na skutek tych uwag zmodyfikował częściowo swoją opinię.
Również trudno podzielić zarzut dotyczący sporządzenia opinii bez przeprowadzenia oględzin zakupionych urządzeń. Należy przypomnieć, że przedmiotem opinii było sprawdzenie poziomu cen na wymienione we wniosku o płatność i szczegółowo określone nazwami i parametrami urządzenia techniczne, nie zaś sprawdzenie np. stanu tych urządzeń lub porównanie czy zakupione urządzenia odpowiadają opisowi na fakturze. Oględziny były więc zupełnie nieprzydatne dla celów opinii.
Także za niezasadny należy uznać zarzut dot. zastosowania cen z daty wydania opinii a nie daty zakupu tych urządzeń. Z treści opinii wynika bowiem, że celem badania jest "Przeprowadzenie porównania cen rynkowych z cenami towarów zakupionymi przez P. sp. z o.o. oraz P., w ramach realizacji projektów działania 8.4 POIG według stanu na dzień złożenia zamówienia przez Beneficjenta".
W opinii zachowano więc pełną porównywalność cen i wszelkie zarzuty w tym zakresie należy uznać za nie mające podstaw.
Również za niezasadny należy uznać zarzut dot. niewskazania w opinii w jaki sposób dokładnie ustalono cenę rynkową Metoda analizy została opisana w opinii, ceny z faktur zostały porównane z cenami uzyskanymi od czterech dystrybutorów. Trudno zrozumieć zarzut, że dystrybutorzy ci są dowolnie wybrani – w jaki sposób wpływa to na wiarygodność podanych danych. Dopóki nie zostanie zakwestionowana wiarygodność cen pozyskanych od dystrybutorów, tego typu zarzuty nie mogą odnieść żadnego skutku. A cen tych skarżący nie zakwestionował. Za zupełnie kuriozalny można z kolei uznać zarzut, że biegły badał ceny detaliczne, a skarżący kupował sprzęt po cenach hurtowych, które przecież mogły być wyższe od cen detalicznych. Byłby to chyba pierwszy taki przypadek w stosunkach handlowych.
Podstawowym argumentem skarżącego na obronę efektywności poniesionych wydatków na zakup sprzętu jest argument, że umowa nr [...] będąca podstawą nabycia towarów obejmuje nie tylko zakup towaru, ale także jego dostawę, montaż, konfigurację, uruchomienie, podłączenie oraz świadczenie usług gwarancyjnych i serwisowych, i to w zakresie ponadstandardowym. Argument ten też należy uznać za całkowicie chybiony. Jest bowiem w sprawie niesporne, że dostarczone urządzenia nie zostały zamontowane, skonfigurowane, podłączone i uruchomione. Są składowane w magazynie, a skarżący nawet nie [...]. Nie ma więc także mowy o świadczeniu usług serwisowych i gwarancyjnych dla sprzętu, który nie funkcjonuje. Skoro sprzęt nie został zamontowany i leży bezużytecznie w magazynie to należy przyjąć, że zapłata nastąpiła za usługi nie wykonane. Faktury VAT nr [...] z [...].09.2011 r. oraz [...] z [...].12.2011 r. również nie zawierają pozycji związanej z kosztami montażu i instalacji.
Ponadto, na co słusznie zwraca uwagę organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, kosztorys projektu we wniosku o dofinansowanie składa się kategorii wydatków, które dotyczą zakupu towarów/urządzeń lub wykonania usług. Załącznik nr 1 nr 1 do umowy nr [...] oraz oferta wykonawcy A. Sp. z o.o. z dnia [...]czerwca 2011 r. przedstawia ponadto specyfikację techniczną zamawianych produktów i usług. Specyfikacja zaś przedstawia kategorie tożsame z kategoriami wydatków wymienionymi we wniosku o dofinansowanie. Oba dokumenty przewidują osobne kategorie/zadania dotyczące produktów i osobne dotyczące usług: [...]. Na te usługi, w budżecie projektu, zaplanowano środki na ich finansowanie. Beneficjent sam więc podzielił koszty projektu na kategorie produkty/towary oraz kategorie usługi. Stąd prawidłowy jest wniosek, że ceny usług nie zostały zawarte w cenie towarów.
Również zapytanie ofertowe, na co słusznie zwraca uwagę biegły C., nie zawiera żadnych warunków dotyczących serwisowania, zawarte w umowie zapisy z firmą A. ustalenia dot. usuwania usterek w ciągu 48 godz. Nie stanowią żadnych "specjalnych" wymogów dla tej kategorii usług i nie mają znaczącego wpływu na cenę.
Za częściowo zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 10 k.p.a.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego został powiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez MRR. Został mu wyznaczony 7-dniowy termin od daty doręczenia powyższego pisma. Pismo zostało adw. M. A. doręczone w dniu [...] sierpnia 2013 r. (k. 531 akt adm.) . Termin ten upływał więc 5 września 2013 r. W dniu [...] września 2013 r. pełnomocnik skarżącego nadał listem poleconym w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.) pismo zawierające stanowisko strony . Pismo do Kancelarii Ogólnej MRR dotarło w dniu [...].09.2013 r., zaś do Departamentu Konkurencyjności i Innowacyjności w dniu [...].09.2013 r. (k. 557 akt adm.). Zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...].09.2013 r., a więc przed upływem terminu wyznaczonego stronie. Stanowi to niewątpliwie naruszenie art. 10 k.p.a. Jednocześnie z okoliczności sprawy nie wynika, aby zachodziły przesłanki wymienione w art. 10 § 2 k.p.a.
Jednak zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a sąd może uchylić decyzję, jeśli stwierdzi takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie wpłynęło na treść rozstrzygnięcia. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest bowiem wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (patrz: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005, z. 4, poz. 66, wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10, LEX nr 786594 i z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157). Skarżący nie wykazał, że taka sytuacja zaistniała. W piśmie z [...] września 2013 r. zawarte zostało wyłącznie stanowisko strony prezentowane w toku całego postępowania, w tym w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wszystkie twierdzenia i wnioski w nim zawarte znalazły się także w skardze. Do większości zarzutów organ odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismo nie zawiera nowych wniosków dowodowych lub wskazania nowych faktów, nieznanych organowi. Z tych też względów uchybienie to nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Podstawa prawna zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości.
Zgodnie z art. 207 ufp w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja, o której mowa w ust. 9, stała się ostateczna, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Zgodnie zaś z art. 184 ufp wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa.
Na gruncie sprawy niniejszej takie procedury zostały zawarte w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Zgodnie z Rozdziałem 4.3 podrozdział 3 pkt 2 wydatki kwalifikowalne muszą być zgodne z postanowieniami prawa krajowego i unijnego oraz dokonane w sposób oszczędny, to jest poniesione przy zachowaniu zasady osiągnięcia założonego efektu przy jak najniższych kosztach. Na wniosek instytucji będącej stroną umowy o dofinansowanie, beneficjent jest zobowiązany przedstawić informacje poświadczające zgodność poniesionego wydatku ze wskazanymi przez tę instytucję przepisami prawa krajowego lub unijnego, jak również poświadczające efektywność poniesionego wydatku, w szczególności porównanie cen nabytych prac/usług/dostaw z cenami rynkowymi.
Kwestia powyższa ma również zastosowanie w przypadku weryfikacji wniosku o płatność w sytuacji gdy zlecenie płatności dotyczące kwoty wydatków kwalifikowanych nastąpiło w formie zaliczki. Mając na względzie, brzmienie Rozdziału 5 pkt 9 Wytycznych w zakresie procesu kontroli jedynie po pozytywnej weryfikacji wniosku o płatność następuje refundacja wydatków poniesionych przez beneficjenta lub wypłata kolejnej transzy zaliczki. W niniejszej sprawie pismem z dnia 9 marca 2012 r. Władza Wdrażająca Programy Europejskie jako Instytucja Wdrażająca dla działania 8.4 POIG podjęła decyzję o wstrzymaniu skarżącemu wypłaty dofinansowania i dokonaniu weryfikacji wniosku o płatność w zakresie wydatków poniesionych w ramach pobranych zaliczek. Powyższe uprawnienie wynikało wprost z § 9 ust. 19 Umowy o dofinansowanie z 9 marca 2011 r., w myśl którego w przypadku zastrzeżeń co do prawidłowości wydatkowania środków lub sposobu realizacji umowy, WWPE jest uprawniona do wstrzymania wypłaty dofinansowania do czasu ostatecznego wyjaśnienia zastrzeżeń. Weryfikacja wniosku o płatność nie zakończyła się wynikiem pozytywnym z uwagi na wystąpienie uzasadnionego podejrzenia, iż projekt jest realizowany niezgodnie z umową o dofinansowanie. Wobec stwierdzenia powyższych okoliczności instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, stosując przepis art. 207 ust. 8 uofp wezwała skarżącego do zwrotu środków w określonej wezwaniem kwocie.
Skoro wyniki weryfikacji wydatków objętych wnioskami o płatność nr [...] i [...] doprowadziły do zakwalifikowania tych wydatków jako poniesionych nieefektywnie, co nie budzi wątpliwości, a skarżący mimo wezwania nie zwrócił pobranych kwot, organ miał zatem podstawy do orzeczenia w trybie art. 207 ust. 9 uofp o zwrocie środków nierozliczonej części zaliczki w następujących kwotach:
1) wniosek o płatność [...] – kwota [...] zł
2) wniosek o płatność [...] – kwota [...] zł. wraz z odsetkami.
W tej sytuacji, wobec prawidłowo dokonanych przez organy ustaleń okoliczności faktycznych oraz ich oceny prawnej w świetle znajdujących zastosowanie przepisów europejskiego oraz krajowego prawa materialnego, skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.