V SA/Wa 2405/23

V SA/Wa 2405/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Asesor WSA - Robert Żukowski, Protokolant - specjalista Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Ministra Finansów z dnia 12 września 2023 r. znak ST4.4759.174.2023.5.FOJK w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2019 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez Gminę K. (dalej: strona lub skarżąca) jest decyzja Ministra Finansów (dalej: organ lub Minister) z 12 września 2023 r. znak ST4.4759.174.2023.5.FOJK zobowiązującą stronę do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2019 w wysokości 114 471 zł oraz do zapłaty odsetek ustalonych, jak dla zaległości podatkowych, od nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2019 r. – od dnia 7 lipca 2023 r. do dnia zapłaty.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu przeprowadził w Mieście i Gminie K. audyt w zakresie oceny gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia na 2019 rok, zakończony sprawozdaniem z 6 czerwca 2023 r. znak 1601- ICC.520.8.2023.4. W toku audytu stwierdzono wykazanie nieprawidłowych danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2018 r., co spowodowało naliczenie części oświatowej subwencji ogólnej za 2019 r. w kwocie wyższej od należnej o 114 470,52 zł. Miasto i Gmina K. otrzymało sprawozdanie z audytu 6 czerwca 2023 r.
Pismem z 16 czerwca 2023 r. strona wniosła zastrzeżenia do sprawozdania z audytu wraz z wnioskami dowodowymi.
Wnioskiem z 28 czerwca 2023 r. strona wystąpiła o skierowanie na drogę postępowania administracyjnego sprawy zobowiązania do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2019 r. Wnioskiem tym strona zakwestionowała ustalenia audytu wskazując, że nie zgadzając się z ustaleniami audytu wniosła w ustawowym terminie zastrzeżenia na piśmie, w których zawarła wnioski dowodowe.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu w piśmie z 3 lipca 2023 r. znak
1601-ICC.520.8.2023.7 (odpowiedź na zastrzeżenia do sprawozdania z audytu) wskazał, że podniesione przez stronę w zastrzeżeniach z 16 czerwca 2023 r. argumenty i wyjaśnienia oraz załączone dokumenty nie wpływają na przedstawione w sprawozdaniu z 6 czerwca 2023 r. nr 1601-ICC.520.11.2022.4 stanowisko w zakresie ustaleń dotyczących zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej na 2019 r. poprzez wprowadzenie nieprawidłowych danych do SIO przez Publiczną Szkołę Podstawową nr [...] w K. oraz Publiczną Szkołę Podstawową nr [...] im. [...] w K.. Końcowo audytujący stwierdził, iż stanowisko zaprezentowane w sprawozdaniu z 6 czerwca 2023 r. z przeprowadzonego audytu w tym zakresie nie podlega zmianie.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 37a ust. 2 pkt 2 i ust 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2267 ze zm.; dalej: ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego lub u.d.j.s.t.) oraz art 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.).
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Minister wskazał, że stosownie do art. 28 ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2019 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2018 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019 (Dz. U. z 2018 r., poz. 2446, dalej: rozporządzenie w sprawie podziału części oświatowej subwencji ogólnej).
Przepis § 3 powyższego rozporządzenia stanowi, że podział części oświatowej subwencji ogólnej, po odliczeniu rezerwy, o której mowa w art. 28 ust 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, będącej w dyspozycji ministra właściwego do spraw finansów publicznych, następuje według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia.
Wysokość subwencji uzależniona jest od liczby uczniów przeliczeniowych otrzymanej przez zastosowanie zróżnicowanych wag dla wybranych kategorii uczniów (wychowanków) i określonych typów i rodzajów szkół oraz wskaźnika korygującego, uwzględniającego stopnie awansu zawodowego nauczycieli. Według Algorytmu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2019 jest to na przykład waga:
P22 = 0,20 dla uczniów należących do danej mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub społeczności posługującej się językiem regionalnym oraz uczniów pochodzenia romskiego, dla których szkoła podejmuje zadania edukacyjne zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art 13 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2018 r., poz. 1457 ze zm.; dalej: ustawa o systemie światy): waga obejmuje uczniów, których liczba, odrębnie ustalona dla każdej mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub społeczności posługującej się językiem regionalnym oraz uczniów pochodzenia romskiego, jest wyższa niż: w szkole podstawowej - 112, w dotychczasowym gimnazjum - 14, a w szkole ponadpodstawowej i szkole ponadgimnazjalnej - 42 – N22,i.
Zgodnie z art. 28 ust. 7 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego do podziału części oświatowej subwencji ogólnej przyjmuje się dane zgromadzone w bazie danych systemu informacji oświatowej, o którym mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2017 r.,poz. 2159 ze zm.; dalej: ustawa o systemie informacji oświatowej, lub ustawa SIO).
Przed naliczeniem ostatecznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dane
zgromadzone w SIO podlegają weryfikacji przez jednostki samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 50 ustawy o systemie informacji oświatowej.
Zakres zadań oświatowych realizowanych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, stanowiący podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2019, został określony m.in. na podstawie danych o liczbie uczniów, wychowanków, dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających w zakresie zadań pozaszkolnych, wykazanych przez szkoły i placówki oświatowe w systemie informacji oświatowej - według stanu na dzień 30 września 2018 r. i dzień 10 października 2018 r., zweryfikowanych i potwierdzonych przez organy prowadzące/dotujące szkoły i placówki oświatowe.
Zgodnie z objaśnieniami do Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych, w tabeli JMN1 Nauczanie języka mniejszości narodowej lub etnicznej albo języka regionalnego, wykazuje się uczniów, którzy uczyli się na dzień 30 września 2018 r. języka mniejszości narodowej lub etnicznej albo języka regionalnego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1627, dalej: rozporządzenie w sprawie tożsamości narodowej).
Z załącznika nr 3 do ww. rozporządzenia wynika, że tygodniowy wymiar godzin zajęć nauki języka mniejszości w formie dodatkowej nauki języka w klasach I - VIII szkoły podstawowej wynosi 3 godziny, natomiast roczny wymiar godzin nauki własnej historii i kultury w klasach V i VI szkoły podstawowej wynosi 25 godzin.
Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ustalono, że w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2018 r.:
1. Publiczna Szkoła Podstawowa nr [...] w K. wykazała w SIO nieprawidłowe dane w wyniku czego doszło do zawyżenia w wadze P22 o 44 uczniów. Bowiem, jak wynika z ustaleń dokonanych w toku audytu w klasach "V b" (21 uczniów) i "VI a" (23 uczniów) nie przeprowadzono wymaganej - przepisami wyżej powołanego rozporządzenia tygodniowej liczby godzin (3 godziny) nauczania języka mniejszości narodowej - j. niemieckiego. Zatem uczniów ww. klas nie należało uwzględniać w wadze P22 gdyż dla tych uczniów nie zrealizowano wymaganej przepisami prawa liczby godzin lekcyjnych zajęć z języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej;
2. Publiczna Szkoła Podstawowa nr [...], im. [...] w K. wykazała w SIO nieprawidłowe dane w wyniku czego doszło do zawyżenia w wadze P22 o 54 uczniów. Bowiem, jak wynika z ustaleń dokonanych w toku audytu w klasach "V b" (16 uczniów), "V c" (17 uczniów) i "VI a" (21 uczniów) nie przeprowadzono wymaganej - przepisami wyżej powołanego rozporządzenia tygodniowej liczby godzin (3 godziny) nauczania języka mniejszości narodowej - j. niemieckiego. Ponadto w klasie "V c" nie przeprowadzono wymaganego ww. rozporządzeniem rocznego wymiaru godzin nauki własnej historii i kultury (przeprowadzono 23 godziny zamiast wymaganych 25 godzin). Zatem uczniów ww. klas nie należało uwzględnić w wadze P22, gdyż dla tych uczniów nie zrealizowano wymaganej przepisami prawa liczby godzin lekcyjnych zajęć z języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej oraz dodatkowo w jednej z ww. klas nie zrealizowano wymaganej przepisami prawa liczby godzin lekcyjnych zajęć nauki własnej historii i kultury.
Minister wyjaśnił, że strona w 2019 r. otrzymała kwotę 17 246 549 zł części oświatowej subwencji ogólnej. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 20,1114 uczniów przeliczeniowych - wyliczonych z uwzględnieniem standardu A wynoszącego 5568,5657 (zł) - oraz 20,2819 uczniów przeliczeniowych – wyliczonych z uwzględnieniem standardu A wynoszącego 122,2092 (zł), w związku z realizacją podwyżek nauczycieli od dnia 1 września 2019 r. oraz wprowadzeniem świadczenia na start dla nauczycieli stażystów - część oświatowa subwencji ogólnej dla strony wynosi 17 132 078 zł.
Kwotę 114 471 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymała strona na rok 2019, a kwotą ustaloną na podstawie skorygowanych danych, należy uznać za kwotę nienależną. Kwota ta wraz z odsetkami podlega zwrotowi do budżetu państwa.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucono powyższej decyzji, że wydana została z naruszeniem:
1) art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy przepis ten nie może stanowić podstawy żądania zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za zajęcia dydaktyczne zaplanowane, acz niezrealizowane,
2) art. 37 ust, 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, poprzez jego błędne zastosowanie i ustalenie, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2019 jest wyższa od należnej,
3) art. 49, art. 50 ust. 1-5 oraz art. 107 i art. 108 ustawy SIO, poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą wadliwym ustaleniem, że doszło do wprowadzenia nieprawidłowych danych do SIO przez Publiczną Szkołę Podstawową nr [...] w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] w K. oraz przez Publiczną Szkołę Podstawową nr [...] w K.,
4) art. 6 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej,
5) art. 8 k.p.a. w związku z prowadzeniem postępowanie w sposób nie budzący zaufania skarżącej do władzy publicznej,
6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez organ do wszystkich zarzutów skarżącej podnoszonych w zastrzeżeniach do sprawozdania z przeprowadzonego audytu Nr 1601-ICC,520.8.2023.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 37a ust. 2 pkt 2 i ust. 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji: zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Natomiast z przepisu art. 37a ust. 2 ww. ustawy wynika, że jednostka samorządu terytorialnego, w terminie 30 dni od dnia otrzymania dokumentu, o którym mowa w ust. 1 tj. sprawozdania z audytu lub wyniku kontroli:
1) składa ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych oświadczenie, w którym uznaje zasadność zwrotu do budżetu państwa całej nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, albo 2) występuje do ministra właściwego do spraw finansów publicznych z wnioskiem o skierowanie sprawy zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na drogę postępowania administracyjnego.
W przypadku wystąpienia do ministra właściwego do spraw finansów publicznych z wnioskiem, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, od nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej otrzymanej w latach poprzedzających rok budżetowy nalicza się odsetki ustalone jak dla zaległości podatkowych, od dnia następującego po upływie terminu, o którym mowa w ust. 2, do dnia zapłaty – ust. 6 art. 37a u.d.j.s.t.
Jak wynika z powyższego, wydanie przez Ministra decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, może nastąpić po zweryfikowaniu przez organ wysokości należnej subwencji i stwierdzeniu, że przysługuje w niższej wysokości niż kwota subwencji uprzednio ustalonej i wypłaconej. Minister wydał zaskarżoną decyzję, ponieważ uznał, że nastąpiło zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych, przyjętej do wyliczenia wysokości otrzymanej części oświatowej subwencji ogólnej. W ocenie Sądu stanowisko to jest prawidłowe.
Podstawę do naliczania części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2019 dla jednostek samorządu terytorialnego - w okresie objętym przedmiotową sprawą - stanowiły zgromadzone przez szkoły i placówki oświatowe dane w bazach danych oświatowych systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2018r. Stwierdzona w niniejszej sprawie nieprawidłowość w wykazywaniu danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2018 r. dotyczyła danych wprowadzonych do systemu przez: Publiczną Szkołę Podstawową nr [...] w K. i Publiczną Szkołę Podstawową nr [...] w K..
Przypomnieć należy, że Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2019 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2018 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019.
Zgodnie z § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia, część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2019 jest dzielona między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem zakresu realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych, określonych w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2018 r. poz. 1475, 1560, 1669 i 2245), ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996, 1000, 1290., 1669,i 2245) i ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60, 949 i 2203 oraz z 2018 r. poz. 2245). Algorytm ten przewidywał m.in. odrębne wagi, w tym wagę:
P22 = 0,20 dla uczniów należących do danej mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub społeczności posługującej się językiem regionalnym oraz uczniów pochodzenia romskiego, dla których szkoła podejmuje zadania edukacyjne zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art 13 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty; waga obejmuje uczniów, których liczba, odrębnie ustalona dla każdej mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub społeczności posługującej się językiem regionalnym oraz uczniów pochodzenia romskiego, jest wyższa niż: w szkole podstawowej - 112, w dotychczasowym gimnazjum - 14, a w szkole ponadpodstawowej i szkole ponadgimnazjalnej - 42 – N22,i
W algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na 2019 r., określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2018 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019, w opisie wagi P22 wskazano wyraźnie, że waga ta przeznaczona jest dla uczniów należących do danej mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub społeczności posługującej się językiem regionalnym oraz uczniów pochodzenia romskiego, dla których szkoła podejmuje zadania edukacyjne zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie miało zastosowanie wydane, na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, prawidłowo powołane przez organ rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym.
Zgodnie z § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia przedszkola, szkoły i placówki umożliwiają uczniom należącym do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym, w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, podtrzymywanie i rozwijanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej przez:
1) prowadzenie nauki języka mniejszości narodowej lub etnicznej, zwanego dalej
"językiem mniejszości", oraz języka regionalnego,
2) nauki własnej historii i kultury.
Stosownie do § 4 ust 1 omawianego rozporządzenia, nauka języka mniejszości lub języka regionalnego w szkołach może być organizowana:
1) w formie dodatkowej nauki języka mniejszości lub języka regionalnego;
2) przez prowadzenie zajęć edukacyjnych w dwóch językach: języku polskim i
języku mniejszości lub języku regionalnym;
3) przez prowadzenie zajęć edukacyjnych w języku mniejszości lub języku regionalnym.
Natomiast § 5 ust 1 i 3 tego rozporządzenia stanowi, że wymiar godzin nauki języka mniejszości lub języka regionalnego organizowanej w formach, o których mowa
w § 4 ust. 1, oraz nauki własnej historii i kultury określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. Przy czym wymiar godzin nauki języka mniejszości lub języka regionalnego oraz nauki własnej historii i kultury dyrektor szkoły określa w tygodniowym rozkładzie zajęć.
Jak wynika z załącznika nr 3 do ww. rozporządzenia tygodniowy wymiar godzin zajęć nauki języka mniejszości w formie dodatkowej nauki języka w klasach I -VIII szkoły podstawowej wynosi 3 godziny, natomiast roczny wymiar godzin nauki własnej
historii i kultury w klasach V i VI szkoły podstawowej wynosi 25 godzin.
Uwzględniając przytoczone regulacje prawne i niesporny stan faktyczny sprawy należy stwierdzić, że organ prawidłowo ustalił brak wykonania zadań edukacyjnych przez Publiczną Szkołę Podstawową nr [...] w K. oraz Publiczną Szkołę Podstawową nr [...] w K.– w zakresie wynikającym z powyższego załącznika. Niesporny stan faktyczny sprawy wskazuje bowiem, że 44 uczniów klas V i VI Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] w K., objętych nauczaniem języka mniejszości narodowej, w roku szkolnym 2018/2019 nie zrealizowało wymaganej tygodniowej liczby godzin (3 godziny) nauczania języka mniejszości narodowej (j. niemieckiego), natomiast 54 uczniów klas V i VI Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...], im. [...] w K., objętych nauczaniem języka mniejszości narodowej, w roku szkolnym 2018/2019 nie zrealizowało wymaganej tygodniowej liczby godzin (3 godziny) nauczania języka mniejszości narodowej (j. niemieckiego), a także w klasie V nie przeprowadzono wymaganego rocznego wymiaru godzin nauki własnej historii i kultury (przeprowadzono 23 godziny zamiast wymaganych 25 godzin).
Powyższe w pełni uzasadniało zastosowanie w rozpatrywanej sprawie przez organ art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Wbrew stanowisku skarżącej, przepisy dotyczące podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019 r., wskazują (w szczególności § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie podziału części oświatowej subwencji ogólnej) na powiązanie części oświatowej subwencji z realizowaniem przez jednostki samorządu terytorialnego zadań oświatowych. Stwierdzone niezrealizowanie zadań oświatowych w zakresie wymaganym dla dodatkowej nauki języka mniejszości, tj. języka niemieckiego oraz nauki własnej historii i kultury wskazuje na zawyżenie wyliczenia części oświatowej subwencji ogólnej w stosunku do jej wielkości należnej skarżącej w 2019 r. Podkreślić należy, że w wypadku stwierdzenia nieprawidłowości przy naliczaniu subwencji organ jest zobowiązany do wydania decyzji dotyczącej zwrotu nienależnie uzyskanej subwencji. Decyzja taka ma charakter decyzji związanej, a nie decyzji uznaniowej. Przeprowadzone postępowanie wykazało zaś zawyżenie liczby uczniów przeliczonych wagą P22, co czyniło zasadnym zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Sąd nie kwestionuje twierdzenia skarżącej, że wskazanie w SIO na dzień 30 września 2018 r. nastąpiło w oparciu o liczbę złożonych przez rodziców/opiekunów wniosków dotyczących nauczania języka mniejszości niemieckiej. Niemniej jednak przeprowadzony w skarżącej jednostce samorządu terytorialnego audyt - obejmujący sprawdzenie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi części oświatowej subwencji ogólnej, w tym wykonywanie obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę naliczenia subwencji na 2019 r. - wykazał, że dane wprowadzone do SIO według stanu na 30 września 2018 r. okazały się nieprawidłowe, w wyniku czego skarżąca uzyskała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej.
Reasumując dotychczasowe rozważania, w ocenie sądu, brak jest podstaw do przyjęcia w rozpoznawanej sprawie, że w sytuacji stwierdzonego (niespornego) niezrealizowania zaplanowanej, wymaganej przepisami rozporządzenia w sprawie tożsamości narodowej, liczby godzin nauki języka mniejszości (języka niemieckiego) oraz nauki własnej historii i kultury nie doszło do zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej za 2019 r. i tym samym nie powinien mieć zastosowania w tej sprawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Podkreślić należy, że warunkiem pozyskania dodatkowej kwoty subwencji na naukę języka mniejszości (języka niemieckiego) oraz na naukę własnej historii i kultury (z uwzględnieniem wagi P22) było rzeczywiste zrealizowanie tej nauki w wymiarze wynikającym z powyższego rozporządzenia.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 49, art. 50 ust. 1-5 oraz art. 107 i art. 108 ustawy o systemie informacji oświatowej należy zauważyć, że przepisy powyższej ustawy miały zastosowane w rozpatrywanej sprawie w zakresie wprowadzania danych do systemu informacji oświatowej, ich weryfikacji i odpowiedzialności za ich wprowadzanie do systemu.
Zgodnie z art. 49 ustawy SIO przekazanie danych do bazy danych SIO jest równoznaczne z potwierdzeniem przez kierownika podmiotu zobowiązanego do przekazywania danych do bazy danych SIO zgodności przekazanych danych ze stanem faktycznym i dokumentacją szkoły, placówki oświatowej lub innej jednostki wykonującej zadania z zakresu oświaty. Na podstawie danych zgromadzonych w bazie danych SIO zawartych w zbiorach danych szkół i placówek oświatowych, zbiorach danych innych jednostek wykonujących zadania z zakresu oświaty, zbiorach danych uczniów oraz zbiorach danych nauczycieli, według stanu na dzień 30 września, a w przypadku kolegiów pracowników służb społecznych według stanu na dzień 10 października, są sporządzane: 1) zestawienia zawierające dane dotyczące liczby uczniów i liczby etatów nauczycieli, niezbędne do dokonania podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego; 2) zestawienia zawierające dane dotyczące liczby uczniów i liczby etatów nauczycieli w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez ministrów (art. 50 ust. 1 ustawy SIO). Zestawienia, o których mowa w ust. 1 pkt 1, są udostępniane w bazie danych SIO jednostkom samorządu terytorialnego nie później niż do dnia 15 grudnia, a jeżeli dzień ten wypada w dniu ustawowo wolnym od pracy, w najbliższym dniu roboczym, natomiast jednostki samorządu terytorialnego, w terminie 30 dni od dnia udostępnienia w bazie danych SIO zestawień, o których mowa w ust. 1 pkt 1, potwierdzają prawdziwość danych zawartych w zestawieniach (art. 50 ust. 2 i 3 ustawy SIO). Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy SIO w celu potwierdzenia prawdziwości danych, dane zawarte w zestawieniach, o których mowa w ust. 1, są porównywane z danymi, którymi dysponuje jednostka samorządu terytorialnego lub minister prowadzący szkoły i placówki oświatowe, w szczególności z danymi posiadanymi w związku ze sprawowaniem nadzoru nad działalnością prowadzonej szkoły lub placówki oświatowej w zakresie spraw finansowych i administracyjnych oraz w związku z udzielaniem i rozliczaniem przez jednostkę samorządu terytorialnego dotacji dla publicznych szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego lub osoby fizyczne oraz dla niepublicznych szkół i placówek oświatowych. Jeżeli jednostka samorządu terytorialnego lub minister prowadzący szkołę lub placówkę oświatową stwierdzi nieprawdziwość danych przekazanych do bazy danych SIO przez szkołę lub placówkę oświatową lub poweźmie wątpliwość co do prawdziwości tych danych, niezwłocznie przekazuje o tym powiadomienie do bazy danych SIO oraz informuje szkołę lub placówkę oświatową, która przekazała dane do bazy danych SIO, o konieczności sprawdzenia przekazanych danych (art. 50 ust. 5 ustawy SIO). Natomiast w art. 107 i art. 108 powyższej ustawy uregulowano szczegółowo kategorie zbioru danych oświatowych (ich zawartość) wchodzących w skład SIO oraz kwestie podmiotów prowadzących bazy danych oświatowych.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne, oparte na dowodach zgromadzonych w ramach audytu przeprowadzonego wobec skarżącej za 2019 r., potwierdziło wprowadzenie nieprawidłowych danych w SIO według stanu na dzień 30 września 2018 r. Jak zostało wskazane na wcześniejszym etapie rozważań spowodowało to zawyżenie części oświatowej subwencji ogólnej uzyskanej przez skarżącą za 2019 r. Dlatego też nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia powyższych przepisów, oparty na twierdzeniu o prawidłowości danych wprowadzonych do SIO na dzień 30 września 2018 r.
Niezasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, że okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ustalone zostały w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy na który składają się sprawozdanie z audytu przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżącą do przeprowadzonego audytu, odpowiedź Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu na zastrzeżenia oraz pismo skarżącej w sprawie skierowania sprawy zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na drogę postępowania administracyjnego. Sprawozdanie z audytu jest dokumentem urzędowym sporządzonym przez uprawniony do tego organ na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej. Podkreślić należy, zgodnie z art. 37a ust. 1 u.d.j.s.t., że jeżeli ze sprawozdanie z audytu wynika, że jednostka samorządu terytorialnego otrzymała kwotę części oświatowej subwencji ogólnej wyższą od należnej, a tak było w rozpoznawanej sprawie, to dokumenty te stanowią podstawę do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji. W realiach rozpatrywanej sprawy prawidłowe było powołanie się przez organ, w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, na przepisy art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 37a ust. 2 pkt 2 i ust. 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Tym samym niezasadny jest zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 6 k.p.a. zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do - uzasadniającego uwzględnienie skargi - naruszenia wymogu (wynikającego z art. 8 k.p.a.) prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, ponieważ kontrolowane postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a wydana decyzja administracyjna odpowiada prawu. Natomiast wywiedzenie przez organ z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wniosków końcowych odmiennych od oczekiwanych przez skarżącą, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, nie może świadczyć o naruszeniu art. 8 k.p.a.
Oceny w powyższym zakresie nie zmieniają podniesione w skardze zarzuty, wskazujące na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., dotyczące nie odniesienia się przez organ, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżącą do sprawozdania z audytu (podtrzymanych na etapie wniosku o skierowanie sprawy zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2019 r. na drogę postępowania administracyjnego), ponieważ nie mogło to mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, w odniesieniu do zarzucanego w zastrzeżeniach błędnego ustalenia okresu zajęć dydaktycznych, które miały być finansowane z części oświatowej subwencji ogólnej dla skarżącej za 2019 r. podczas gdy część zajęć dotycząca miesięcy od września do grudnia 2018 r. finansowana była z części oświatowej subwencji ogólnej na 2018 r. Prawidłowe jest stanowisko organu odpowiadającego na zastrzeżenia, że przeprowadzony audyt odnosił się wyłącznie do roku 2019, co oznacza niezasadne twierdzenie, że korekta dotyczy także roku budżetowego 2018. Bezpodstawne tym samym jest twierdzenie skarżącej jakoby zaskarżona decyzja obejmowała zwrot środków wydatkowanych z budżetu skarżącej w roku 2018 r.
Odnosząc się do zastrzeżeń skarżącej dotyczących błędnego wyliczenia kwot dodatkowej subwencji oświatowej podlegającej zwrotowi poprzez przyjęcie do wyliczeń niewłaściwej wartości wskaźnika Wa,i (1,0347919086) jako niezgodnego ze wskaźnikiem Wa,i (1,034791928) wynikającym z dodatkowej metryczki subwencji oświatowej dla skarżącej na 2019 r. należy przypomnieć, że całkowita kwota części oświatowej subwencji ogólnej dla skarżącej w wysokości 16 863 573 zł w 2019 r. uległa zwiększeniu o dodatkowe środki, w związku z realizacją podwyżek wynagrodzeń nauczycieli od dnia 1 września 2019 r. o 9,6% oraz wprowadzeniem świadczenia na start dla nauczycieli stażystów, w wysokości 382 967 zł (zob. metryczka skarżącej subwencji oświatowej 2019 r. oraz dodatkowa metryczka subwencji oświatowej 2019, k.- 4,5 akt administracyjnych). W sprawozdaniu z przeprowadzonego audytu z 6 czerwca 2023 r. wynika, że przy wyliczeniu dodatkowej kwoty subwencji ogólnej przypadającej do zwrotu w przypadku Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] w K. oraz Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] w K. posłużono się następującymi wyliczeniami (odpowiednio): 44x 0,20 (waga P22) x1,0347919086 x 122,2092 zł = 1 112,86 zł oraz 54 x 0,20 (waga P22) x1,0347919086 x 122,2092 zł = 1 365, 78 zł (zob. k.- 515-516 akt administracyjnych). Powyższe wskazuje, że przyjęto do wyliczeń wskaźnik Wa,i o wartości 1,0347919086, wskazany przez skarżącą jako nieprawidłowy. Zauważyć jednak należy, że niezależnie od tego jaka wartość wskaźnika Wa,i (1,0347919086 lub 1,0347919128 – wskazany przez skarżącą jako prawidłowy) przyjęta zostanie do powyższej kalkulacji otrzymany zostanie ten sam wynik z dokładnością do jednego grosza (łącznie 2 478,64 zł). Dlatego też omawiana okoliczność nie ma znaczenia dla wyniku sprawy w kontekście prawidłowego wyliczenia wysokości do zwrotu dodatkowej kwoty subwencji oświatowej przez skarżącą za 2019 r.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, że wyliczenie powyżej wskazanej, przypadającej do zwrotu, dodatkowej kwoty subwencji ogólnej za 2019 r. nastąpiło niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019 r., - w którym wskazano, że w celu wyznaczenia ilorazu liczby uczniów w szkole i liczby klas w szkole, liczbę uczniów w szkole ustala się z wyłączeniem: uczniów oddziałów i szkół z nauczaniem w języku mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub w języku regionalnym oraz uczniów oddziałów i szkół, w których zajęcia edukacyjne są prowadzone w dwóch językach: polskim oraz języku mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub języku regionalnym, będącym drugim językiem nauczania - należy zauważyć, że podniesiona kwestia odnosi się do definicji legalnej symbolu Nm,i, który jest jednym ze składowych elementów algorytmu obliczenia wartości Ut, i (ust. 7a pkt 3), który jest składnikiem algorytmu na obliczenie dodatkowej kwoty subwencji, tj. KKi=Ut,,i·KK/Ut, dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z algorytmem wskazanym w ust. 7a pkt 3 powyższego rozporządzenia wartość Ut,i stanowi sumę wartości Upp,i , Nm,i (skorygowaną o Pm i Wa,i ) i Es,i (skorygowaną o Ps). Należy zauważyć, że do obliczenia wartości Upp, i służą wartości Uu,i będące uzupełniającą liczbą uczniów obliczoną w sposób określony w ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w publicznych szkołach i publicznych placówkach, w którym używane są m. in. wagi P22.
W świetle powyższego wartość Ut,i – jako suma wartości obejmująca zarówno liczbę uczniów ogółem w publicznych szkołach bez wyłączenia uczniów przeliczanych wagami P22 oraz uczniów szkół i oddziałów specjalnych, jak i liczbę uczniów w publicznych szkołach z wyłączeniem uczniów przeliczanych wagami P22 oraz uczniów szkół i oddziałów specjalnych – stanowi podstawę wyliczenia kwot korygujących KKi dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego określonych przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019 r. Dlatego też nie można przyjąć, że wypłacone skarżącej dodatkowe środki w związku z realizacją podwyżek wynagrodzeń nauczycieli od dnia 1 września 2019 r. o 9,6% oraz wprowadzeniem świadczenia na start dla nauczycieli stażystów były naliczone jedynie w oparciu o liczbę uczniów w publicznych szkołach z wyłączeniem uczniów przelicznych wagami P22 oraz uczniów szkół i oddziałów specjalnych, gdyż środki dodatkowej subwencji oświatowej na 2019 r. były naliczane również w oparciu o liczbę uczniów ogółem w publicznych szkołach, bez wyłączenia uczniów przeliczanych wagami P22. Zatem przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019 r. nie potwierdzają wyłączenia z naliczenia dodatkowej subwencji oświatowej na rok 2019 uczniów oddziałów z dodatkową nauką języka mniejszości narodowej.
W tym stanie rzeczy, wobec bezzasadności zarzutów skargi, jak i innych podstaw do uwzględnienia skargi, sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.