V SA/Wa 2373/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny odmówił spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z powodu niewykazania przez nią trudnej sytuacji majątkowej i braku współpracy w dostarczeniu wymaganych dokumentów.
Spółka z o.o. wnioskowała o zwolnienie od kosztów sądowych w wysokości 100 zł, powołując się na zajęcie kont bankowych i środków ruchomych. Sąd wezwał do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, jednak spółka odmówiła ich przedstawienia, uznając wezwanie za fikcję. Sąd, opierając się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i utrwalonym orzecznictwie, odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na brak dowodów potwierdzających niemożność poniesienia kosztów oraz na niewywiązanie się przez spółkę z obowiązku współpracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek spółki z o.o. i. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów. Spółka, zobowiązana do uiszczenia 100 zł wpisu sądowego, wnioskowała o zwolnienie, argumentując blokadą kont bankowych i zajęciem środków ruchomych przez komorników. Przedstawiła dane o kapitale zakładowym, wartości środków trwałych i stracie za ostatni rok obrotowy. Sąd wezwał spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, jednak spółka odmówiła ich dostarczenia, kwestionując celowość takiego działania. Sąd, powołując się na art. 246 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Ponieważ spółka nie wykonała wezwania do złożenia dokumentów, uniemożliwiła sądowi dokonanie porównania jej obciążeń finansowych z możliwościami płatniczymi. Sąd przywołał orzecznictwo NSA wskazujące, że niedopełnienie obowiązku złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentacji uzasadnia oddalenie wniosku. Podkreślono, że sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia, a strona musi należycie udokumentować swoją sytuację. Sąd zauważył również, że spółka była już wcześniej informowana o zasadach przyznawania prawa pomocy i w podobnych sprawach jej wnioski były odrzucane z powodu ogólnikowych i nieudokumentowanych zapewnień o trudnej sytuacji majątkowej. Wobec braku wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy, sąd postanowił odmówić jego przyznania w zakresie częściowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże swojej trudnej sytuacji majątkowej i nie współpracuje z sądem w dostarczeniu wymaganych dokumentów.
Uzasadnienie
Ciężar dowodu wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów obrazujących sytuację majątkową uniemożliwia sądowi dokonanie oceny i prowadzi do oddalenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 246 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odmawia przyznania prawa pomocy, gdy strona nie wykonała wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia lub dokumentów.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 255
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka nie wykonała wezwania do złożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową. Brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskodawcy. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w celu ustalenia sytuacji majątkowej strony.
Odrzucone argumenty
Spółka argumentowała, że wezwanie do złożenia dokumentów jest fikcją i nie uzasadnia odmowy zwolnienia.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu nie wykonała wezwania do złożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy.
Skład orzekający
Konrad Łukaszewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w przypadku braku współpracy strony z sądem i niewykazania jej trudnej sytuacji majątkowej."
Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań sądowoadministracyjnych i wniosków o prawo pomocy składanych przez osoby prawne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania w sprawach o prawo pomocy, podkreślając obowiązki strony i ograniczenia sądu. Jest to typowa, ale pouczająca sytuacja dla praktyków prawa.
“Spółka chciała zwolnienia z 100 zł wpisu, ale sąd odmówił. Dlaczego?”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 2373/15 - Postanowienie WSA w Warszawie Data orzeczenia 2015-07-30 Data wpływu 2015-05-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Konrad Łukaszewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane II GZ 738/15 - Postanowienie NSA z 2015-11-26 II GZ 590/16 - Postanowienie NSA z 2016-06-14 Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 246 § 2 pkt 2, art. 255, art. 258 § 2 pkt 7 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi i.Sp. z o.o. w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia (...) marca 2015 r. Nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadnienie Spółka z o.o. i. z siedzibą w G. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy Spółki wynosi 6.000.000,00 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 448.672,96 zł, natomiast wysokość straty za ostatni rok obrotowy wyniosła 56.585,17 zł. Skarżąca wskazała, iż nie posiada rachunku bankowego. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż Spółce zablokowano wszystkie konta bankowe uniemożliwiając pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi, co powoduje niemożność opłacenia wpisu sądowego. Nadto wskazano, iż wszystkie środki ruchome zostały zajęte przez komorników. Zarządzeniem z dnia 8 lipca 2015 r. wezwano Spółkę do złożenia dodatkowego oświadczenie poprzez nadesłanie wskazanych dokumentów. Pismem z dnia 24 lipca 2015 r. wnioskująca poinformowała, iż żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty. Zdaniem Spółki, "jest to fikcja, która ma uzasadniać odmowę zwolnienia", wobec czego nie nadeśle ona żądanych dokumentów. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Rozpoznając przedmiotowy wniosek uznano, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za jego uwzględnieniem. Wskazać należy, iż Spółka nie wykonała wezwania do złożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, wobec czego brak jest możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Przypomnieć należy, iż ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony. Skoro wnioskująca nie udziela informacji w tym zakresie, to dokonanie takiego porównania staje się niemożliwe. W konsekwencji powoduje to, że wniosek podlega oddaleniu. Powyższe stanowisko jest także prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z dnia 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do pisma Spółki z dnia 24 lipca 2015 r., nadesłanego w odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia, wskazać należy na stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym, Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 774/13). Na koniec nie można pominąć tej okoliczności, iż zasady udzielenia nadzwyczajnej instytucji prawa pomocy były już Spółce wyjaśniane w innych zainicjowanych przez nią sprawach, w których odmawiano jej zwolnienia od kosztów sądowych. W jednej z takich spraw Naczelny Sąd Administracyjny oddalając zażalenie Spółki podkreślił w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 czerwca 2014 r. o sygn. akt II GZ 303/14, że zapewnienia strony o trudnej sytuacji majątkowej, ogólnikowe i nieudokumentowane – nie mogą stanowić podstawy oceny sytuacji majątkowej. W sprawie niniejszej z materiałów przedstawionych przez spółkę nie wynika, że nie może ona zapłacić wpisu w wysokości 100 zł w sytuacji, gdy prowadzi nadal działalność gospodarczą, obraca znacznymi sumami i posiada majątek trwały. Sąd wskazał nadto, iż strona winna mieć świadomość, iż wnosząc o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo dokładny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny wykazywać, iż wnioskujący znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy. Na wnioskodawcy spoczywa więc w tym zakresie ciężar dowodu. Z kolei w inny postanowieniu wydanym wobec Spółki, Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż z treści wniosku spółki wynika, że posiada dosyć stabilną sytuację finansową umożliwiającą jej poniesienie kosztów związanych z wszczęciem a następnie z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego w swojej sprawie. Sąd zauważył przy tym, iż działalność gospodarcza spółki jest finansowana przez inwestora zagranicznego jak również to, że sytuacja spółki jest stabilna i nie jest wobec niej prowadzone postępowanie upadłościowe i likwidacyjne (vide: postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II GZ 316/14). Zatem inicjując kolejne postępowanie o prawo pomocy w niniejszej sprawie, w którym Spółka jest wzywana do złożenia dodatkowego oświadczenia, odmowę złożenia dodatkowego oświadczenia poprzez nadesłanie wskazanych dokumentów należy ocenić negatywnie. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI