V SA/Wa 2354/19

V SA/Wa 2354/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-08-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania /przewodniczący/
Jarosław Stopczyński /sprawozdawca/
Konrad Łukaszewicz
Symbol z opisem
6553
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 17/21 - Wyrok NSA z 2024-10-16
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2013 poz 50
art. 36, art. 40
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych
Dz.U. 2018 poz 800
art. 75
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty opłaty za przekroczenie kwot indywidualnych ustalonych dla dostawców hurtowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Spółdzielnia Mleczarska [...] w [...] jako podmiot skupujący uczestniczyła w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka. Mechanizm ten prowadzony był w oparciu o przepisy Rozdziału 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (w brzmieniu na dzień 2 października 2015 r., Dz. U. z 2013 r., poz. 50) - dalej jako "ustawa o organizacji rynku mleka"..
Mechanizm "Kwotowanie produkcji mleka" funkcjonował w Polsce od [...] kwietnia 2004 r. do [...] marca 2015 r. i został zniesiony na mocy art. 230 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013.
W dniu [...] września 2019 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w B. wydał w stosunku do Spółdzielni Mleczarskiej [...] decyzję nr [...] o odmowie stwierdzenia nadpłaty w wysokości [...] zł.
W dniu [...] września 2019 r. do Dyrektora OT KOWR w B. wpłynęło odwołanie od ww. decyzji, złożone przez Spółdzielnię.
W odwołaniu Strona zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, tj.:
1. Art. 75 § 2 i art. 28 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.) - dalej "O.p.", poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy płatnikowi - podmiotowi skupującemu - nie przysługuje prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty;
2. Art. 41 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r, o organizacji rynku mleka I przetworów mlecznych (tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 1430), poprzez pominięcie jego w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy.
3. Art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz. U z 2019 r. DOZ. 8691 poprzez jego błędną wykładnię.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W związku z przekroczeniem kwoty krajowej w roku kwotowym 2013/2014 Dyrektor OT Agencji Rynku Rolnego w B. (ARR), obecnie Dyrektor OT KOWR w B. przesłał do Spółdzielni Mleczarskiej [...] informację o wysokości należnej opłaty z której wynika, iż należna opłata jaką Spółdzielnia Mleczarska [...] zobowiązana była przekazać do Prezesa ARR, obecnie Dyrektora Generalnego KOWR przed dniem [...] października 2014 r. wynosiła [...] zł. Natomiast w związku z przekroczeniem kwoty krajowej w roku kwotowym 2014/2015, Spółdzielnia Mleczarska [...] zobowiązana została przez Dyrektora OT ARR w B. do wniesienia należnej opłaty przed dniem:
• 1 października 2015 r. - I rata w wysokości [...] zł
• 1 października 2016 r, - II rata w wysokości [...] zł
• 1 października 2017 r. - III rata w wysokości [...] zł Jednocześnie z uwagi na wydanie przez Dyrektora OT KOWR w B. w dniu [...] lipca 2019 r. decyzji nr [...] następnie utrzymanej w mocy decyzją nr [...] Dyrektora Generalnego KOWR z dnia [...] sierpnia 2019 r. wysokość należnej opłaty wzrosła o kwotę [...] zł.
Spółdzielnia Mleczarska [...] na dzień wydania niniejszej decyzji dokonała następujących wpłat
1. Rok kwotowy 2013/2014 - [...] zł.
2. Rok kwotowy 2014/2015
- I rata - [...] zł;
- II rata - [...] zł;
- III rata – [...]
Ponadto w dniu [...] lipca 2019 r. wpłynęła wpłata [...] zł.
W dniu [...] sierpnia 2019 roku do OT KOWR w B. wpłynął wniosek o stwierdzenie nadpłaty wynikającej z poniesionej w nadmiernej wysokości i odprowadzonej przez Spółdzielnię opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej w roku kwotowym 2013/2014 i 2014/2015, ustalonej dla dostawców hurtowych w łącznej wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu wniosku Strona podkreśliła, iż wywiązała się z obowiązku przekazania należnej opłaty od wszystkich dostawców hurtowych. Ponadto wskazała powołując się na art. 28 § 1 O.p., iż przysługuje jej wynagrodzenie z tytułu terminowego wpłacenia podatków pobranych na rzecz budżetu państwa w wysokości 0,3% przekazanej kwoty, która z wyliczeń Strony wynosi [...] zł.
Po dokonaniu analizy przepisów mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 36 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, właściwi miejscowo dyrektorzy oddziałów terenowych Agencji do dnia [...] września w stosunku do dostawców hurtowych, ustalają w drodze decyzji, po uwzględnieniu krajowego współczynnika realokacji, wysokość należnych opłat oraz przesyłają do podmiotów skupujących, także w wersji elektronicznej, zbiorcze informacje o wysokości należnych opłat. Natomiast stosownie do treści ust. 2 ww. artykułu dostawca hurtowy, w terminie określonym w art. 15 ust. 1 Rozporządzenia Komisji WE 595/2004 z dnia 30 marca 2004 r. jest obowiązany do wniesienia podmiotowi skupującemu opłaty ustalonej w stosunku do niego w drodze decyzji. Z kolei zgodnie z treścią art. 36 ust. 3 ww. ustawy, podmiot skupujący jest obowiązany przekazać opłatę, o której mowa w ust. 2 na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie określonym w art. 15 ust, 1 rozporządzenia Komisji WE 595/2004. Zatem, przed dniem 1 października każdego roku podmioty nabywające wpłacają do właściwego oddziału Agencji należną kwotę, zgodnie z zasadami ustanowionymi przez państwo członkowskie. Podmioty nabywające są odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych przez producentów na podstawie art. 79 rozporządzenia {WE) nr 1234/2007, zgodnie z art. 81 ust. 1 tego rozporządzenia.
Stosownie do treści art. 41 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych wpływy z tytułu należnej opłaty Agencja przekazuje niezwłocznie na rachunek dochodów budżetu państwa.
Natomiast zgodnie z treścią art. 3 ust 1 rozporządzenia nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych państwa członkowskie ponoszą odpowiedzialność przed Wspólnotą za opłatę wyrównawczą wynikającą z przekroczenia krajowej ilości referencyjnej określonej w załączniku I, ustalonej na poziomie krajowym, oddzielnie dla dostaw i dla sprzedaży bezpośredniej, i wypłacają ją w okresie między 16 października a 30 listopada następującym po upływie danego okresu dwunastomiesięcznego, w granicach 99 % należnej kwoty, na rzecz Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).
Przekazanie wpłat na konto dochodów budżetu państwa jest tylko i wyłącznie czynnością techniczną, ponieważ Agencja /KOWR nie jest uprawniona do reprezentowania państwa członkowskiego przed Wspólnotą Europejską.
Przepis art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka wskazuje, iż w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III O.p., z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) 595/2004.
Organ odwoławczy stoi na stanowisku, że gdyby przyjąć optykę prezentowaną przez Skarżącą, polegającą na zastosowaniu wprost normy wyrażonej w art. 28 O.p., powstałby stan faktyczny sprzeczny z prawem unijnym.
Ustawodawca przy projektowaniu przepisów ustawy o organizacji rynku mleka celowo wprost nie nadał podmiotom skupującym przymiotu płatnika, ponieważ są one czymś więcej niż płatnikiem, z uwagi na posiadane uprawnienia egzekucyjne, a także nakazał odpowiednie stosowanie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, aby nie dopuścić do takich sytuacji, w których podmiot przypisuje sobie uprawnienia , których de facto ustawodawca mu nie przyznał.
Organ odwoławczy odnosząc się do art. 72 §1 Ordynacji podatkowej wskazał, iż nadpłata to kwota nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna, zaś podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Zatem istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci pomimo braku obowiązku podatkowego, albo płaci za dużo, czyli podatek zapłacony przewyższa kwotę należną. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo wskazał, iż kwota jaką Skarżąca wpłaciła tytułem należnej opłaty wyrównawczej nie przewyższała kwoty jaka była wymagana przepisami prawa. Obowiązek wpłaty opłaty wyrównawczej przez Skarżącą wynikał bezpośrednio z brzmienia art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Poza tym podstawą wynagrodzenia o którym mowa w art. 28 § 1 O.p. są kwoty pobranych i wpłaconych na rzecz budżetu państwa podatków. Przesłankami, od których łącznego spełnienia uzależnione jest prawo płatnika do wynagrodzenia są:
1. pobór podatku od podatnika,
2. jego terminowa wpłata na rzecz uprawnionego wierzyciela.
W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z pobraniem podatku na rzecz budżetu państwa. Zatem prawa do wynagrodzenia płatnik nie nabędzie, gdy wpłaci uprawnionemu podatek z własnych środków, bowiem przesłanka poboru podatku od podatnika nie zostanie spełniona.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła w całości Spółdzielnia Mleczarska [...] zarzucając organowi pierwszej i drugiej instancji wydanie decyzji z naruszeniem prawa procesowego, które miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, polegające na naruszeniu:
1. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej oraz z naruszeniem zasady bezstronności;
2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieuwzględnienie słusznego interesu społecznego i interesu obywatela oraz zebranie i rozpoznanie materiału dowodowego w sposób nie wyczerpujący;
3. art. 72 § 1 i art. 28 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm.) , poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy płatnikowi - podmiotowi skupującemu - nie przysługuje prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty;
4. art. 107 §1 pkt. 4 i 6 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na zaniechaniu wskazania podstawy prawnej zaskarżonej decyzji;
5. art. 41 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych ( tekst jednolity Dz. U. 2019 r. , poz. 1430) poprzez pominięcie jego w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy;
6. art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 października 2015 r., (Dz.U.2013.50 tj. z dnia 14 stycznia 2013 r. ze późn. zm.), w zw. z art. 72§1 , poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż instytucja nadpłaty co do zasady nie może mieć zastosowania w sytuacjach związanych z przekazaniem opłaty za przekroczenie kwoty mlecznej, gdzie żadne wyłączania nie ograniczają takiego prawa.
7. art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 869. poprzez brak jego zastosowania;
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o :
1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w B. z [...].09.2019 r.;
2. zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji zgodnie z żądaniem strony;
3. zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie sąd podkreśla, że opłaty uiszczone przez skarżącą jako płatnika w ramach realizacji mechanizmu tzw. kwotowania mleka nie są podatkami w rozumieniu tzw. ustaw podatkowych, a podmiot skupujący uznany za płatnika opłaty nie jest podmiotem tożsamym z pojęciem płatnika na gruncie ustaw podatkowych. W związku z powyższym nie może mieć tu zastosowanie art. 28 O.p. Brak jest również przestanek do samodzielnego obliczenia wynagrodzenia i odliczenia od wpłaconych przez płatnika kwot w ramach realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka co stanowi w konsekwencji brak podstaw do żądania nadpłaty z tego tytułu. Podkreślić trzeba, że stosownie do treści art. 36 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, właściwi miejscowo dyrektorzy oddziałów terenowych Agencji do dnia 15 września w stosunku do dostawców hurtowych, ustalają w drodze decyzji, po uwzględnieniu krajowego współczynnika realokacji, wysokość należnych opłat oraz przesyłają do podmiotów skupujących, informacje o wysokości należnych opłat. Natomiast stosownie do treści ust. 2 ww. artykułu dostawca hurtowy, w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 595/2004 z dnia 30 marca 2004 r. jest obowiązany do wniesienia (podmiotowi skupującemu) opłaty ustalonej w stosunku do niego w drodze decyzji. Podmiot skupujący jest natomiast obowiązany przekazać opłatę, na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego, w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 595/2004. Zatem przed dniem 1 października każdego roku podmioty nabywające winny były wpłacać do właściwego oddziału Agencji należną kwotę, zgodnie z zasadami ustanowionymi przez państwo członkowskie.
Powyższe wynika z treści art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka ( w wersji mającej znaczenie w przedmiotowej sprawie- D.U.2019.1430). Zgodnie treścią art. 3 ust 1 rozporządzenia nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych, państwa członkowskie ponoszą odpowiedzialność przed Wspólnotą za opłatę wyrównawczą wynikającą z przekroczenia krajowej ilości referencyjnej.
Podkreślić należy, iż podmiot skupujący ma określone przepisami prawa obowiązki polegające, m. in. na przekazaniu na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji należnej opłaty. Wszystkie wpłaty z tego tytułu przekazuje się niezwłocznie na konto dochodów budżetu państwa, które następnie przekazywane są w wysokości 99% na konto EFOGR. Z przepisów unijnych wynika odpowiedzialność państwa członkowskiego przed Wspólnotą za opłaty wyrównawcze oraz obowiązek przekazania opłaty w wysokości 99% na rzecz EFOGR. Opłata wyrównawcza nie jest więc wpłacana na rzecz budżetu państwa.
Ponadto art. 40 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka wskazuje, iż w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III O.p., z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) 595/2004.
Natomiast zgodnie z art. 72 § 1 O.p za nadpłatę uważa się kwotę:
1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;
2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
Zatem nadpłata to kwota nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Kwota jaką Skarżąca wpłaciła tytułem należnej opłaty wyrównawczej nie przewyższała kwoty jaka była wymagana przepisami prawa. Obowiązek wpłaty opłaty wyrównawczej przez Skarżącą wynikał bezpośrednio z brzmienia art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, nie zaś z innych przepisów mających charakter stricte podatkowy.
Sąd podkreśla, że podstawą wynagrodzenia, o którym mowa w art. 28 § 1 O.p., są kwoty pobranych i wpłaconych na rzecz budżetu państwa podatków. Przesłankami, od których łącznego spełnienia uzależnione jest prawo płatnika do wynagrodzenia są:
1. pobór podatku od podatnika,
2. jego terminowa wpłata na rzecz uprawnionego wierzyciela,
Oczywistym jednak jest, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z pobraniem podatku na rzecz budżetu państwa.
W sprawie niniejszej nie jest sporne, że skarżący wpłacił na rachunek bankowy organu kwotę jaką zobowiązany był wpłacić wobec przekroczenia przez jego dostawców kwot indywidualnych. A zatem opłata nie została uiszczona przez Skarżącą w kwocie wyższej niż należna. Wobec powyższego nie ma w sprawie zastosowania art. 72 § 1 O.p.
Raz jeszcze przypomnieć należy, iż nadpłata to kwota nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna, zaś podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł (istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci pomimo braku obowiązku podatkowego, albo płaci za dużo).
Sąd zauważa, iż wbrew treści skargi organ II instancji wskazał podstawę prawną wydanej decyzji opierając ją na treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw, art. 54 i 55 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KOWR oraz art. 8 ust. 3 pkt 1 ustawy o KOWR. Utrzymując w mocy decyzję I instancji, za prawidłowe uznał w całości rozstrzygnięcie oparte m.in. na art. 75 § 4a Ordynacji podatkowej, art. 40 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, art. 5 ust.2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003. Brak wskazania w sentencji decyzji organu II instancji przepisów wskazanych przez organ I instancji nie oznacza, że organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nie wziął tych przepisów pod uwagę.
Mając zatem na względzie powyższe tut. Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.