V SA/Wa 2281/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, uznając, że organy nie wyjaśniły wystarczająco okoliczności choroby wnioskodawcy.
Skarżący W.W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2010 r., tłumacząc uchybienie jednodniowym terminem pobytu w szpitalu. Zarówno Prezes PFRON, jak i Minister Pracy i Polityki Społecznej odmówili przywrócenia terminu, uznając, że choroba nie wykluczała możliwości złożenia wniosku lub ustanowienia pełnomocnika. WSA uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 i 58 KPA, przez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i ocenę braku winy skarżącego.
Sprawa dotyczyła skargi W.W. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej, które utrzymało w mocy decyzję Prezesa PFRON o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2010 r. Skarżący powoływał się na pobyt w szpitalu od 10 grudnia 2010 r. do 21 stycznia 2011 r. jako przyczynę uchybienia terminu, który upływał 20 stycznia 2011 r. Organy administracji uznały, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, argumentując, że długotrwała choroba nie wyklucza możliwości złożenia wniosku osobiście lub przez pełnomocnika, a także że skarżący nie wykazał należytej staranności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o dofinansowanie jest terminem prawa materialnego, ale jego przywrócenie jest możliwe na podstawie art. 58 KPA, pomocniczo stosowanego zgodnie z art. 66 ustawy o rehabilitacji. Sąd podkreślił, że organy administracji miały obowiązek wszechstronnie wyjaśnić okoliczności sprawy, zwłaszcza w kontekście choroby skarżącego i możliwości złożenia wniosku drogą elektroniczną ze szpitala lub przez pełnomocnika. Stwierdzono naruszenie art. 7, 77, 58 i 107 KPA, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, choroba może być podstawą do przywrócenia terminu, ale organ administracji musi dokładnie zbadać, czy uchybienie nastąpiło bez winy strony, czy istniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca działanie, oraz czy strona podjęła wszelkie możliwe kroki, w tym ustanowienie pełnomocnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły wystarczająco okoliczności choroby skarżącego i nie oceniły, czy istniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca złożenie wniosku lub ustanowienie pełnomocnika, zwłaszcza w kontekście możliwości składania wniosków drogą elektroniczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.r.z.o.n. art. 26 c § ust. 1 i 6
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Pracodawca składa PFRON miesięczne informacje i wniosek o wypłatę dofinansowania. Minister określa szczegółowe warunki, tryb, terminy i wzory.
rozp. MPiPS art. 5 § ust. 1 i 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
Termin składania wniosku do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy. Termin przywraca się na prośbę pracodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
k.p.a. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki przywrócenia terminu: uprawdopodobnienie braku winy, wniesienie prośby w ciągu 7 dni od ustania przyczyny, jednoczesne dopełnienie czynności.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.r.z.o.n. art. 66
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
W sprawach nieunormowanych stosuje się KPA, KC i KP.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów strony.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki w celu usunięcia naruszeń prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy przepisów postępowania (art. 7, 77, 58, 107 KPA) poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności okoliczności choroby skarżącego i możliwości złożenia wniosku lub ustanowienia pełnomocnika. Błędna ocena braku winy skarżącego w uchybieniu terminu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku. W sytuacji, gdy wnioskodawca powołuje się na chorobę, a zatem na okoliczność, która w większości przypadków wyłącza winę w uchybieniu terminu, obowiązkiem organu było dokładne wyjaśnienie okoliczności i powodów uchybienia terminu przez skarżącego.
Skład orzekający
Beata Blankiewicz-Wóltańska
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Mydłowska
członek
Krystyna Madalińska-Urbaniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście choroby strony i możliwości składania wniosków drogą elektroniczną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, ale ogólne zasady dotyczące przywrócenia terminu są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych przez organy administracji, nawet w rutynowych sprawach dotyczących terminów. Podkreśla ludzki aspekt postępowania administracyjnego.
“Choroba jako wymówka czy uzasadniona przeszkoda? Sąd wyjaśnia, kiedy można przywrócić termin w urzędzie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 2281/11 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2012-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-11-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Beata Blankiewicz-Wóltańska /przewodniczący sprawozdawca/ Dorota Mydłowska Krystyna Madalińska-Urbaniak Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Finanse publiczne Sygn. powiązane II GSK 684/12 - Wyrok NSA z 2013-09-12 Skarżony organ Minister Pracy i Polityki Społecznej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2008 nr 14 poz 92 art. 26 c ust. 1 i 6; art. 66 Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 63 par 2 i 3; art.7 i 77 art. 58 par 1 i 2; art. 107 par 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Przedmiotem rozpoznania przez WSA w Warszawie jest skarga W. W. (dalej: skarżący) na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2011r. znak [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc grudzień 2010 r. Pismem z dnia 25 stycznia 2011 r. skarżący wystąpił do PFRON z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc grudzień 2010 r. wyjaśniając, że uchybienie wynosiło jeden dzień i nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracodawcy. Niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku strona uzasadniała pobytem w szpitalu MSWiA w [...] w dniach od 10.12.2010 r. do 21.01.2011 r., na potwierdzenie swoich wyjaśnień przedstawiła kserokopię wypisu ze szpitala. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc grudzień 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że podane przez stronę wyjaśnienia nie spełniają przesłanek wymienionych w art. 58 Kpa umożliwiających przywrócenie wnioskowanego terminu. Ponadto Prezes PFRON stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła, że jej stan zdrowia uniemożliwił złożenie wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2010 r. osobiście lub przez osobę trzecią w przewidzianym prawem terminie. W związku z zażaleniem W. W. skierowanym do Ministra Pracy i Polityki Społecznej na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] czerwca 2011 r., organ II instancji postanowieniem z dnia [...] września 2011r. znak [...] utrzymał w mocy to postanowienie. W uzasadnieniu Minister wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych termin do złożenia wniosków o wypłatę dofinansowania upływa 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dofinansowanie dotyczy. Skarżący nie złożył wniosku w przewidzianym terminie, natomiast pismem z dnia 25 stycznia 2011 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku Wn-D za miesiąc grudzień 2010 r. Dowodem przedstawionym przez stronę w postępowaniu była karta informacyjna leczenia szpitalnego stwierdzająca hospitalizację w terminie od 10 grudnia 2010 r. do 21 stycznia 2011 r. Minister stwierdził, że skarżący nie spełnił przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a., umożliwiających przywrócenie terminu. Organ odwoławczy nie uznał, że do 20 stycznia 2011 r. istniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca stronie działanie. Organ stwierdził przy tym, że nie kwestionuje choroby W. W., ani dowodów potwierdzających pobyt w szpitalu, lecz podkreślił, że o winie strony nie przesądza sam fakt choroby. Z karty informacyjnej leczenia nie wynikało – zdaniem organu - że skarżący był nieświadomy, niezdolny do składania oświadczeń woli i nie mógł chodzić, a zatem - nawet podczas pobytu w szpitalu - mógł ustanowić pełnomocnika. Minister skonstatował, że strona będąc pracodawcą prowadzącym działalność gospodarczą, dbając o własny interes i dokładając zwyczajnej należytej staranności powitana zorganizować zastępstwo na czas pobytu w szpitalu i to właśnie brak wykazania należytej staranności świadczy o winie. Organ wskazał, że strona uprawdopodobniła swój zły stan zdrowia. Należy jednak zauważyć, że w momencie kiedy mijał termin do złożenia przedmiotowego wniosku, to choroba trwała już od dłuższego czasu i nie był to nagły przypadek. Skoro skarżący był świadomy swojej choroby i sam zgłosił się na leczenie, to okoliczności przez niego podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu nie wskazują na brak winy w jego uchybieniu. Na to postanowienie W. W. złożył skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: • błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mających wpływ na jego treść polegający na stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie nie zachodzą kumulatywnie przesłanki określone w art. 58 k.p.a, tzn. brak winy zainteresowanego, uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, wniesienie prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, równoczesne dopełnienie czynności, dla której termin był przewidziany, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na brak winy skarżącego w uchybieniu terminowi do dokonania czynności, wniosek o przywrócenie terminu został złożony w przewidzianym terminie wraz z wnioskiem o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc grudzień 2010 r. ; art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny okoliczności, na które skarżący powoływał się we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc grudzień 2010 r., co skutkowało niedokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego i załatwieniem sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego; art. 107 § 3 kpa poprzez nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu, których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (vide. T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz.92 z p. zm.) – dalej jako ustawa i wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 8, poz. 43) – dalej jako rozporządzenie oraz przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ustawy stanowi w art. 26 c ust. 1, że pracodawca składa PFRON miesięczne informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych i wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dany miesiąc. W art. 26 c w ust. 6 jest ponadto zawarta delegacja dla Ministra do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków udzielania oraz trybu przekazywania miesięcznego dofinansowania, terminów składania, wzorów informacji i wniosku, o których mowa w ust. 1, oraz wykazu dokumentów załączanych do wniosku i wymogi, jakie muszą spełniać pracodawcy, przekazując dokumenty w formie elektronicznej przez teletransmisję danych. Dodatkowo w art. 66 ustawy zostało zawarte stwierdzenie, że w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Natomiast w § 5 ust. 1 rozporządzenia jest ustalone, że pracodawca składa wniosek i informację w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczą. Jednocześnie ust. 4 rozporządzenia stanowi, że termin, o którym mowa w ust. 1, przywraca się na prośbę pracodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zaskarżone postanowienia dotyczyły odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, które w myśl wskazanych powyżej przepisów skarżący winien był przesłać do dnia 20 stycznia 2011 r. , zostały zaś wydane w oparciu o przepis art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Podstawowe zatem w rozpatrywanej sprawie jest określenie, czy termin wskazany przepisem § 5 ust. 1 rozporządzenia jest terminem materialnym, czy też procesowym. W nauce prawa "terminem" nazywa się zastrzeżenie dodatkowe czynności prawnej poprzez które jej skutek zostaje ograniczony w czasie. W stosunkach administracyjnoprawnych termin ma istotne znaczenie prawne. Ten element wprowadzany jest do konstrukcji instytucji prawnej zarówno przez przepisy prawa materialnego jak i przepisy prawa procesowego. Stąd też wyróżnia się terminy materialne i terminy procesowe. Terminem materialnym jest okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Natomiast terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania lub uczestników postępowania. Różnica pomiędzy terminem materialnym a terminem procesowym sprowadza się do różnych płaszczyzn skutków prawnych ich uchybienia. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a w przypadku wszczęcia podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Uchybienie terminu procesowego wywołuje natomiast skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu. Strona może jednak bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu czynności procesowej, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu. Zakwalifikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego oparte jest na kryterium charakteru normy prawnej wyznaczającej termin. Jeżeli norma prawna odnosi się bezpośrednio do sfery praw i obowiązków danego podmiotu, przewidziany w niej termin jest terminem materialnym. Jeżeli natomiast norma prawna jest elementem określonej procedury przewidzianej przez prawo, reguluje sposób działania organu lub sposób zachowania się podmiotu w toku procedury, mającej na celu ustalenie praw lub obowiązków tego podmiotu, wówczas termin przewidziany w takiej normie jest terminem procesowym. W ocenie Sądu termin do uiszczenia opłaty, o którym mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia, jest terminem prawa materialnego, bowiem jego niezachowanie ma bezpośredni wpływ na sferę praw i obowiązków pracodawcy. Istnieje zatem pytanie, czy możliwe jest w ogóle przywrócenie terminu i na jakich zasadach powinno się ono odbywać. Zdaniem Sądu w niniejszym postępowaniu jest możliwe przywrócenie terminu, gdyż wskazuje na to cytowany zapis § 5 ust. 4 rozporządzenia. Skoro zaś w ustawie w art. 66 wskazano pomocnicze stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w postępowaniu mającym na celu przywrócenie terminu wskazanego w rozporządzeniu należy stosować przepis art. 58 § 1 i 2 k.p.a. (patrz: np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2541/10, niepubl.). W art. 58 k.p.a. wskazano następujące przesłanki przywrócenia przez organ terminu: a) uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę, że uchybienie nastąpiło bez jego winy - wnoszący musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. W prośbie o przywrócenie terminu powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (wyr. NSA z dnia 14 stycznia 2000 r., I SA/Gd 794/99, niepubl.). Nie chodzi tutaj jednak o nadzwyczajny wysiłek, który stanowiłby zagrożenie dla zdrowia czy życia zainteresowanego (wyr. NSA z dnia 18 lipca 2001 r., SA 431/100, niepubl.). Sama ocena, czy wystąpiły okoliczności powodujące niemożność zachowania terminu, należy do organu administracji publicznej rozpatrującego prośbę o przywrócenie terminu. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (wyr. NSA z dnia 13 października 1999 r., IV SA 1656/97, niepubl.). Okolicznościami wskazującymi na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu jest m.in. nieprawidłowe doręczenie pisma (wyr. NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., IV SA 2121/98, niepubl.), obłożna choroba uniemożliwiająca stronie działającej osobiście wniesienie odwołania, przerwa w komunikacji, powódź, pożar lub nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyr. NSA z dnia 19 września 2000 r., SA 1072/00, niepubl.). b) wniesienie prośby o przywrócenie terminu - organ administracji publicznej nie może działać w sprawie przywrócenia terminu z urzędu, może to uczynić to bowiem jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego, sama zas prośba jest pismem procesowym, do którego stosuje się przepisy o podaniach i powinna zawierać elementy wskazane w art. 63 § 2 i 3 k.p.a. c) jednocześnie z wniesieniem prośby należy dokonać czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin – oznacza to, iż wnosząc prośbę o przywrócenie terminu, należy jednocześnie wraz z tą prośbą dokonać czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, niespełnienie tego obowiązku skutkuje zaś odmową przywrócenia terminu. d) wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, przy czym należy podkreślić, że ten 7-dniowy termin jest nieprzywracalny (art. 58 § 3 k.p.a.) (patrz: A. Matan, komentarz do art. 58 k.p.a. w: A. Matan, Cz. Martysz, G. Łaszczyca , Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo LEX 2010). W orzecznictwie przyjęto, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na niekorzyść wnoszącego (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 456/09, LEX nr 553455). Odnosząc się do kwestii braku winy wskazywanej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zgodzić należy się z organem, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, przy czym jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Typowym przykładem braku winy może być choroba, która uniemożliwiła zainteresowanemu wyręczenie się osobami trzecimi. O braku winy można bowiem mówić w sytuacjach niezależnych od składającego wniosek o przywrócenie terminu, w których nie miał on wpływu na zdarzenie, określane często jako losowe. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie bez przeszkody pokonać przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem (własnym bądź innych), życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Sąd podziela pogląd, wskazany w przytoczonym wyroku, iż w odróżnieniu od nagłej choroby, która nie pozwala na wyręczenie inną osobą, długotrwałe schorzenie nie wyklucza właśnie dokonania konkretnej czynności procesowej. Również nie każda nagła choroba będzie uzasadniać brak winy w uchybieniu terminu. Jednakże należy mieć na uwadze, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku (patrz:. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r. II OSK 1397/05, LEX nr 315129). Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy wnioskodawca powołuje się na chorobę, a zatem na okoliczność, która w większości przypadków wyłącza winę w uchybieniu terminu, obowiązkiem organu było dokładne wyjaśnienie okoliczności i powodów uchybienia terminu przez skarżącego, szczególnie w sytuacji, gdy czynność, którą miał wykonać skarżący (złożenie wniosku Wn-D za grudzień 2010r.) jest czynnością, której dokonuje się za pośrednictwem programu komputerowego i łącza internetowego drogą elektroniczną. Organ tego nie uczynił wskazując jedynie, iż długotrwałe schorzenie nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej. Powyższe jest niewystarczające, zwłaszcza bez rozpatrzenia aspektu, czy wnioskujący o przywrócenie terminu miał w ogóle możliwość dokonania tej czynności ze szpitala lub wyręczenia się pełnomocnikiem, który byłby w stanie tego dokonać. Należy bowiem rozróżnić złożenie pisma (wniosku, odwołania, skargi itp.) w postaci zwykłego dokumentu, sporządzonego odręcznie lub maszynowo (wydruk komputerowy) i własnoręcznie podpisanego przez stronę lub jej pełnomocnika, od dokumentu, który można złożyć tylko i wyłącznie drogą elektroniczną, opatrzonego podpisem kwalifikowanym. Rozstrzygnięcie sprawy, co do jej istoty może nastąpić zatem tylko po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. Ocena czy skarżący wykazał, że uchybienie nastąpiło bez jego winy należy do organu administracji publicznej, jednakże taka ocena powinna spełniać powyższe wymogi. W rozpoznawanej sprawie organ uchybił jednakże takiemu obowiązkowi. Z przedstawionych wyżej powodów, w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, można bowiem zarzucić organowi administracji naruszenie przepisów art. 7 w związku z art. 77 k.p.a., art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W tych okolicznościach Sąd uznał, że organ wydał orzeczenie bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających zasadnicze znaczenie w sprawie, czym naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co skutkowało orzeczeniem jak w sentencji wyroku. Przepisu art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zastosowano z uwagi na negatywny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI