V SA/Wa 2277/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na odmowę przyznania świadczenia na ochronę miejsc pracy ze środków FGŚP, uznając, że dofinansowanie nie przysługuje pracownikom zatrudnionym w działalności oświatowej.
Spółka złożyła skargę na odmowę przyznania świadczenia na ochronę miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników objętych przestojem ekonomicznym w związku z COVID-19. Spółka prowadzi placówkę szkolną, która zgodnie z prawem nie jest działalnością gospodarczą, ale także inną działalność komercyjną. Organ odmówił dofinansowania dla pracowników zatrudnionych w działalności oświatowej, powołując się na art. 170 Prawa oświatowego. Sąd, związany wcześniejszymi orzeczeniami, oddalił skargę, potwierdzając, że dofinansowanie nie przysługuje pracownikom zatrudnionym w działalności oświatowej, nawet jeśli spółka prowadzi także inną działalność gospodarczą.
Przedmiotem sprawy była skarga spółki [...] sp. z o.o. na rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie odmawiające przyznania świadczenia na ochronę miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników objętych przestojem ekonomicznym w związku z COVID-19. Spółka wnioskowała o dofinansowanie za lipiec 2020 r. dla 17 pracowników. Organ odmówił, argumentując, że prowadzenie placówki szkolnej nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców, a pracownicy objęci wnioskiem byli zatrudnieni w ramach tej działalności. Po uchyleniu przez NSA wcześniejszego postanowienia WSA o odrzuceniu skargi i wyroku WSA uchylającym rozstrzygnięcie organu, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. WSA w wyroku z 18 lutego 2022 r. wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy wniosek dotyczy pracowników zatrudnionych w działalności oświatowej, czy też w innej działalności spółki, która może być uznana za gospodarczą. Organ, ponownie rozpoznając sprawę, odmówił przyznania świadczenia na łączną kwotę 6 863,60 zł dla 5 pracowników (K.B., K.K., A.K., P.R., J.S.), stwierdzając, że byli oni zatrudnieni na stanowiskach związanych wyłącznie z działalnością oświatową (asystent nauczyciela, nauczyciel). Sąd, rozpoznając kolejną skargę, uznał, że jest związany oceną prawną zawartą w poprzednich orzeczeniach, w tym wyrokiem WSA z 18 lutego 2022 r. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 170 Prawa oświatowego, prowadzenie szkoły nie jest działalnością gospodarczą. Organ prawidłowo rozdzielił pracowników zatrudnionych w działalności oświatowej od tych zatrudnionych w innej działalności spółki, która mogła być uznana za gospodarczą. W związku z tym, że wskazani pracownicy byli zatrudnieni wyłącznie w działalności oświatowej, dofinansowanie im nie przysługiwało. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ zastosował się do wiążącej oceny prawnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Dofinansowanie ze środków FGŚP na podstawie ustawy COVID-19 przysługuje przedsiębiorcom. Prowadzenie placówki oświatowej nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu Prawa oświatowego. Pracownicy zatrudnieni wyłącznie w działalności oświatowej nie kwalifikują się do tego dofinansowania, nawet jeśli podmiot prowadzi także inną działalność gospodarczą.
Uzasadnienie
Sąd, związany wcześniejszymi orzeczeniami, potwierdził, że kluczowe jest rozróżnienie między działalnością oświatową (niebędącą działalnością gospodarczą) a inną działalnością podmiotu, która może być uznana za gospodarczą. Dofinansowanie przysługuje tylko w odniesieniu do pracowników zatrudnionych w tej drugiej kategorii działalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 15g § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o przeciwdziałaniu zwalczaniu i zapobieganiu COVID-19 oraz innym chorobom zakaźnym oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Prawo przedsiębiorców art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Prawo oświatowe art. 170 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Pomocnicze
ustawa COVID-19 art. 15g § ust. 7
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o przeciwdziałaniu zwalczaniu i zapobieganiu COVID-19 oraz innym chorobom zakaźnym oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15g § ust. 10
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o przeciwdziałaniu zwalczaniu i zapobieganiu COVID-19 oraz innym chorobom zakaźnym oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Prawo przedsiębiorców art. 3
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ prawidłowo zastosował się do wiążącej oceny prawnej zawartej w wyroku WSA z dnia 18 lutego 2022 r., rozdzielając pracowników zatrudnionych w działalności oświatowej od tych zatrudnionych w innej działalności gospodarczej. Pracownicy zatrudnieni wyłącznie w działalności oświatowej nie kwalifikują się do dofinansowania ze środków FGŚP, gdyż prowadzenie szkoły nie jest działalnością gospodarczą.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców i art. 170 Prawa oświatowego poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżąca jest jednocześnie przedsiębiorcą i nie przedsiębiorcą. Zarzut naruszenia art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że znaczenie ma ustalenie, czy wniosek dotyczy pracowników zatrudnionych w obrębie działalności oświatowej. Zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, a także art. 7, 7a i 81a k.p.a. poprzez przyjęcie dodatkowego kryterium nieznanego ustawie i nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść spółki.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie były przedmiotem zaskarżenia. Prowadzenie szkoły lub placówki (...) oraz innej formy wychowania przedszkolnego nie jest działalnością gospodarczą. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania sprawy miało ustalenie, czy wniosek skarżącej dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej lub szkolnej czy innych pracowników zatrudnionych w innego rodzaju działalności.
Skład orzekający
Andrzej Siwek
sprawozdawca
Dorota Brzozowska
członek
Monika Kramek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dofinansowania wynagrodzeń w ramach ustawy COVID-19 dla podmiotów prowadzących działalność oświatową, rozróżnienie działalności gospodarczej od niegospodarczej w kontekście placówek edukacyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki prowadzącej szkołę i inną działalność gospodarczą, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych i zakresu zatrudnienia pracowników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego związanego z dostępem do pomocy publicznej w czasie pandemii dla placówek edukacyjnych, które jednocześnie prowadzą inną działalność gospodarczą. Pokazuje złożoność interpretacji przepisów.
“Czy szkoła może dostać unijną pomoc na pensje pracowników? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 2277/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-06-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Siwek /sprawozdawca/ Dorota Brzozowska Monika Kramek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I GSK 127/24 - Wyrok NSA z 2024-04-05 Skarżony organ Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Monika Kramek, Sędzia WSA - Andrzej Siwek (spr.), Asesor WSA - Dorota Brzozowska, , Protokolant st. specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi [...]sp. z o.o. w [...] na rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie z dnia 30 czerwca 2022 r. nr FGŚP.III.4220.12804.2020.ZJ w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "skarżąca spółka" lub strona) jest rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie (dalej: Dyrektor WUP lub organ) z dnia 30 czerwca 2022 r. nr FGŚP.III.4220.12804.2020.ZJ w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: FGŚP) na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] skarżąca zwróciła się o dofinansowanie do wynagrodzeń 17 pracowników objętych przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy, o którym mowa w art. 15g ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o przeciwdziałaniu zwalczaniu i zapobieganiu COVID- 19 oraz innym chorobom zakaźnym oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej: ustawa COVID-19) za miesiąc lipiec 2020 r. Organ pismem z dnia 10 sierpnia 2020 r. nr FGŚP.III.4220.12804.2020.ZJ poinformował, że rozpatrzył powyższy wniosek negatywnie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że spółka zajmuje się prowadzeniem placówki szkolnej, co świetle art. 170 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2018 r. poz. 1082 ze zm.) nie jest działalnością gospodarczą. Porozumienie stanowiące załącznik do wniosku dotyczy nauczycieli i innych pracowników zatrudnionych w szkole. W związku z tym wnioskodawca nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r. poz. 221 ze z., dalej: Prawo przedsiębiorców). Strona nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem organu i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn., akt V SA/Wa 1668/20 WSA w Warszawie odrzucił skargę jako niedopuszczalną. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej spółki postanowieniem z dnia 22 września 2021 r. sygn., akt I GSK 1049/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe rozstrzygnięcie. W ocenie NSA odmowę zawarcia umowy o wypłatę wydaną na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 669) w zw. z art. 15g ust. 1 i 17 ustawy COVID-19 zaliczyć należy do kategorii aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które podlegają kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.). WSA w Warszawie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wyrokiem z 18 lutego 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4903/21 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia 10 sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd zauważył, że organ ustalił, a skarżąca tego nie kwestionuje, iż przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej przedsiębiorcy jest prowadzenie szkoły podstawowej oraz wychowanie przedszkolne. W oświadczeniu z dnia 24 lipca 2020 r. (znanym organowi i stronie z analogicznej sprawy dotyczącej wniosku o pomoc za wcześniejszy okres, sprawa w tut. Sądzie o sygn. akt V SA/Wa 4579/21) skarżąca wskazała, że prowadzi także pozostałą działalność polegającą m.in. na sprzedaży książek, rehabilitacji i sprzedaży jedzenia. Z art. 170 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe wynika, że prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, oraz innej formy wychowania przedszkolnego nie jest działalnością gospodarczą. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania sprawy miało ustalenie, czy wniosek Skarżącej dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej lub szkolnej czy innych pracowników zatrudnionych w innego rodzaju działalności Skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Z załącznika nr 1 do Porozumienia w sprawie obniżenia wymiaru czasu pracy w związku z COVID-19 wynika, iż porozumienie dotyczy także osób niebędących nauczycielami, w tym między innymi asystenta dyrektora czy psychologa. Sąd podzielił zarzuty skargi dotyczące naruszenia naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 75 § 1 k.p.a., 77 k.p.a. i z art. 80 k.p.a., bowiem w niniejszej sprawie organ nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Całkowicie pominięto, że porozumienie dotyczyło również pracowników niebędących nauczycielami, w tym psychologa. Ma to szczególne znaczenie w świetle stanowiska Strony zawartego w skardze, że prowadzi ona pozostałą działalność w formie m.in.: zajęć integracji sensorycznej , innych zajęć rehabilitacyjnych czy lekcji języka angielskiego dla podmiotów zewnętrznych. Sąd zalecił, aby organ rozpoznając ponownie sprawę uwzględnił w szczególności, że porozumienie dotyczy także osób niebędących nauczycielami, którzy nie byli zatrudnieni w obrębie działalności szkolnej i przedszkolnej, a w innym rodzaju działalności skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Ponownie rozpoznając sprawę zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia 30 czerwca 2022 r. Dyrektor WUP odmówił spółce przyznania wnioskowanych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy w łącznej kwocie 6.863,60 zł na dofinansowanie wynagrodzeń za okres 1 miesiąca dla 5 pracowników (wsparciem objęto 12 pracowników – dopisek sądu), tj. K. B., K. K., A. K., P.R. oraz J. S. Organ wyjaśnił, że zasadnicze znaczenie dla rozpoznania sprawy miało ustalenie, czy wniosek spółki dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej lub szkolnej czy innych pracowników zatrudnionych w innego rodzaju działalności. Zauważył, że stosownie do wyroku WSA w Warszawie przeprowadzono szczegółową analizę całości zebranego materiału i organ stwierdził, że wniosek nie zasługuje w całości na uwzględnienie. Z dokumentacji nadesłanej przez stronę (umowy o pracę, aneksy do umów o-pracę, regulaminu i statutu szkoły prowadzonej przez podmiot [...]Sp. z o.o.) wynika, że w spółce byli zatrudnieni pracownicy na stanowiskach związanych z prowadzeniem działalności dodatkowej, odpłatnej (komercyjnej) na rzecz podmiotów zewnętrznych. Pracownicy ci mają prawo do dofinansowania do wynagrodzeń, o którym mowa w art. 15g ustawy CO\/ID-19. Z uwagi na fakt, że u pracodawcy są również zatrudnione osoby na stanowiskach polegających na wykonywaniu usług oświatowych, którzy zdaniem organu podlegają wyłączeniu wynikającemu z art. 170 Prawa oświatowego (co nie zostało zakwestionowane przez sąd), tym samym nie nabyli prawa do uzyskania dofinansowania na podstawie art. 15g ustawy COVID-19. Dyrektor WUP stwierdził, że zgodnie z załączonymi umowami o pracę i aneksami do umów osoby: K. B., K. K., A. K., P. R. oraz J. S. były zatrudnione w firmie [...] Sp. z o.o. na stanowiskach odpowiednio: asystent nauczyciela, asystent nauczyciela - wsparcie dzieci z niepełnosprawnością, nauczyciel - praca z dziećmi z orzeczoną niepełnosprawnością. Natomiast z przekazanej dokumentacji nie wynika, aby pracownicy ci wykonywali jeszcze inne czynności. Tym samym organ stwierdził, że 5 wskazanych osób było zatrudnionych na stanowiskach związanych z wykonywaniem usług oświatowych, a więc zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wyroku WSA dofinansowanie na ww. pracowników nie przysługuje. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca spółka wniosła o: uznanie prawa skarżącej do przyznania jej świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID - 19 zgodnie ze złożonym wnioskiem (wraz z korektami), ewentualnie o uchylenie zaskarżonej czynności w całości oraz przekazanie sprawy WUP do ponownego rozpatrzenia wraz z określeniem wytycznych dla organu w zakresie prawidłowej wykładni przepisów prawa, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów: 1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców i art. 170 Prawa oświatowego poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżąca jest podmiotem będącym jednocześnie przedsiębiorcą i nie będącym przedsiębiorcą, co w konsekwencji doprowadziło do wykreowania nieznanego polskiemu prawu hybrydowego podmiotu oraz do odmowy wypłaty dofinansowań w zakresie, w którym zdaniem organu strona nie jest przedsiębiorcą, b) art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że znaczenie dla rozpoznania sprawy, tj. dla przyznania skarżącej wnioskowanych świadczeń ma ustalenie czy wniosek spółki dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności oświatowej podczas gdy wymogu takiego nie sposób wywodzić z art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19, tj. kryterium takie nie wynika z ww. ustawy, a w konsekwencji w praktyce wykreowanie dodatkowego, nieznanego ustawie kryterium przyznania świadczeń; 2) postępowania, tj. art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP (zasada legalizmu), jak również art. 7, 7a i 81a k.p.a. poprzez przyjęcie dodatkowego kryterium nieznanego ustawie przy rozstrzygnięciu wniosku złożonego przez skarżącą i w konsekwencji odmowy wypłaty wnioskowanych środków pomimo przyjęcia, że strona posiada status przedsiębiorcy oraz poprzez nierozstrzygnięcie przez organ wszelkich wątpliwości na korzyść spółki. W uzasadnieniu strona rozwinęła zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpatrując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona skarżąca nie zwraca uwagi, iż sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i ocena prawna zawarta w tych orzeczeniach wiąże tutejszy sąd. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie były przedmiotem zaskarżenia. W myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powyższe oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z 6 marca 2012 r. II OSK 2617/11, pub. LEX nr 1138187). Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2021 r. sygn. akt I GSK 1049/21 i prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4903/21. W tym miejscu należy podkreślić, że NSA uznał rozstrzygnięcie Dyrektora WUP nie jako czynność organu, tylko inny akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które podlegają kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym obecnie sąd w żaden sposób nie mógł uznać rozstrzygnięcia organu zawartego w piśmie z dnia 30 czerwca 2022 r. jako czynności organu, czego domaga się skarżąca w skardze. Nie ma to jednak większego znaczenia w sprawie, gdyż to rozstrzygnięcie organu podlega kognicji sądów administracyjnych, o czy już definitywnie rozstrzygnął NSA. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 lutego 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4903/21 stwierdził, że zasadnicze znaczenie dla sprawy miało ustalenie, czy wniosek skarżącej dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej lub szkolnej , którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd wskazał, że w sprawie całkowicie pominięto, że porozumienie dotyczyło również pracowników niebędących nauczycielami. Ma to szczególne znaczenie w świetle stanowiska strony zawartego w skardze, że prowadzi ona inną działalność. Sąd nakazał, aby organ uwzględnił, że porozumienie dotyczy także osób niebędących nauczycielami, którzy nie byli zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej, a w innym rodzaju działalności skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Zatem w pierwszej kolejności należy dokonać analizy sprawy pod kątem zastosowania się przez organ do wiążącej go oceny prawnej zawartej w ww. wyroku WSA w Warszawie z 18 lutego 2022 r. Sąd rozpoznając sprawę stwierdza, że w sprawie wyrażona ocena prawna została zastosowana przez Dyrektora WUP. Przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie organu zawarte w piśmie z 30 czerwca 2022 r. odmawiające skarżącej przyznania świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19 w łącznej kwocie 6863,60 zł na dofinansowanie wynagrodzeń za okres 1 miesiąca dla 5 pracowników (wsparciem objęto 12 pracowników), tj. K.B., K. K., A.K., P. R. oraz J. S. Zgodnie z art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 Prawa przedsiębiorców, organizacja pozarządowa w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057) oraz podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, państwowa lub prowadzona wspólnie z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego instytucja kultury, w rozumieniu ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 194), u której wystąpił spadek przychodów w następstwie wystąpienia COVID-19, a także kościelna osoba prawna działająca na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, oraz jej jednostka organizacyjna, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19, na zasadach określonych w ust. 7 i 10. Według art. 15g ust. 7 i ust. 10 ustawy COVID-19 wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 6 i ust. 8, wypłacane przez podmioty, o których mowa w ust. 1, jest dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Tym samym - w świetle powyższej regulacji - w celu uzyskania dofinansowania z FGŚP muszą zostać spełnione trzy podstawowe przesłanki. Po pierwsze podmiot musi posiadać status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, po drugie musi odnotować spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, po trzecie musi zatrudniać pracowników. Zgodnie z art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Z definicji tej wynika, że aby zostać uznanym za przedsiębiorcę nie wystarczy odpowiedni wpis do KRS czy też CEIDG, niezbędne jest rzeczywiste wykonywanie tej działalności. Z kolei art. 3 Prawa przedsiębiorców definiuje działalność gospodarczą jako zorganizowaną działalność zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły. Z art. 2 pkt 1 i 2 Prawa oświatowego wynika, że system oświaty obejmuje m.in.: przedszkola, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami specjalnymi lub integracyjnymi, a także inne formy wychowania przedszkolnego oraz szkoły - podstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami przedszkolnymi, integracyjnymi, specjalnymi, przysposabiającymi do pracy, dwujęzycznymi, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe i mistrzostwa sportowego, ponadpodstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, dwujęzyczne, z oddziałami integracyjnymi, specjalnymi, dwujęzycznymi, przygotowania wojskowego, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe, mistrzostwa sportowego, rolnicze, leśne, morskie, żeglugi śródlądowej oraz rybołówstwa, a także szkoły artystyczne. Prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, oraz innej formy wychowania przedszkolnego nie jest działalnością gospodarczą, o czym stanowi wprost przepis zawarty w art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego. W toku postępowania organ ustalił (co nie było kwestionowane), że przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej przedsiębiorcy jest prowadzenie szkoły podstawowej. Strona wskazała w oświadczeniu z dnia [...]lipca 2020 r. że prowadzi także pozostałą działalność w formie m.in.: sprzedaż książek, rehabilitacja i sprzedaż jedzenia. WSA we wskazanym wyżej wyroku wprost nakazał organowi ustalenie pracowników, którzy są zatrudnieni przez stronę w innego rodzaju działalności spółki niż działalność przedszkolna i szkolna, tj. w działalności którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Organ realizując wytyczne ustalił, że spółka jest organem prowadzącym Szkołę Podstawową [...]w [...]. Ostatecznie stwierdził, na podstawie zebranych dokumentów, że do wsparcia nie kwalifikuje się pięciu pracowników zatrudnionych na stanowiskach asystent nauczyciela, asystent nauczyciela - wsparcie dzieci z niepełnosprawnością, nauczyciel - praca z dziećmi z orzeczoną niepełnosprawnością. Wskazać należy, że strona skarżąca nie neguje stanowiska organu, iż ww. pracownicy byli zatrudnieni wyłącznie na stanowiskach związanych z wykonywaniem usług oświatowych W tym miejscu należy podkreślić, że zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie prezentowany jest pogląd, że niepubliczna jednostka oświatowa nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawo przedsiębiorców, nawet jeżeli organ ją prowadzący jest przedsiębiorcą z tytułu prowadzenia innych niż oświatowa rodzajów działalności (por. wyroki WSA w Warszawie z 19 października 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 3383/21- dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA", por. M. Pilich, Komentarz do art. 170, w: M. Pilich, "Prawo oświatowe oraz przepisy wprowadzające. Komentarz", red. M. Pilich, Warszawa 2018, s. 733; por. też M. Szewczyk, Dochodzenie zwrotu dotacji dla niepublicznych jednostek oświatowych - wybrane problemy prawne, "Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu" 2019, nr 4, s. 69-70). Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku wiążącym tutejszy sąd nakazał ustalenie kręgu podmiotów, co do których przysługuje ww. pomoc publiczna. Z tego kręgu podmiotów wyłączył nauczycieli. W świetle powołanych regulacji oraz stanowiska WSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2022 r. uzasadnione jest stanowisko organu wykluczające ze wsparcia pracowników, którzy są zatrudnieni w ramach prowadzonej przez spółkę działalności oświatowej (nauczycieli), a uwzględniające wniosek dotyczący pracowników zatrudnionych w innego rodzaju działalności skarżącej niż działalność szkolna, którą w świetle przepisów prawa uznano za prowadzenie działalności gospodarczej. Dyrektor WUP w wyniku przeprowadzonego postępowania precyzyjnie ustalił, którzy pracownicy spółki są zatrudnieni przy działalności stricte oświatowej, do której ze względu na treść art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego nie stosuje się Prawa przedsiębiorców, w tym jego art. 4 ust. 1, a którzy pracownicy są zatrudnieni w związku z prowadzoną przez stronę działalnością, którą można uznać za działalność gospodarcza i do której zastosowanie znajduje m.in. art. 4 ust. 1 Prawo przedsiębiorców. Obecnie skarżąca nie może kwestionować powyższego stanowiska organu, gdyż organ zastosował się wprost do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z dnia 18 lutego 2022 r. Skarżąca nie złożyła skargi kasacyjnej od ww. wyroku, zatem obecnie utraciła prawo do skutecznego kwestionowania oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku z dnia 18 lutego 2022 r. Skoro Sąd w wyroku z dnia 18 lutego 2022 r. przywołał przepisy prawne i dokonał ich wykładni i nakazał określone działanie przez organ w celu ustalenia stanu faktycznego i na podstawie tego stanu wydania rozstrzygnięcia obejmującego innych pracowników innych niż osoby zatrudnione stricte w oświacie, to obecnie strona nie może skutecznie podważać działania organu i rozszerzać pomoc na inne podmioty niż wskazane w powołanym wyroku. Słusznie zatem uznał organ, że w zakresie prowadzonej działalności oświatowej (w przeciwieństwie do pozostałej działalności) skarżąca nie posiada statusu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, gdyż tego rodzaju działalność nie jest działalnością gospodarczą, nie mieści się zatem w kategorii podmiotów wskazanych w art. 15g ust. 1 ustawy o COVID-19. Powyższe rozdzielenie działalności oświatowej nie będącej działalnością gospodarczą i pozostałej działalności, stanowiącej taką działalności gospodarczą wprost zrealizowało wytyczne WSA. Tym samym obecnie podnoszony zarzut naruszenia art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców i art. 170 Prawa oświatowego wskazujący na przyjęcie, że skarżąca jednocześnie jest podmiotem będącym przedsiębiorcą i nie będącym przedsiębiorcą, a także że błędnie przyjęto, że dla sprawy ma znaczenie ustalenie czy wniosek spółki dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności oświatowej, czy też nie (wykreowanie dodatkowego, nieznanego ustawie kryterium przyznania świadczeń) jest zupełnie nie zasadny. Ponownie Sąd wskazuje, że zarówno organ, jak i tutejszy sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2022 r. i nie może formułować odmiennej oceny niż tak która została zamieszczona w ww. wyroku. Zauważenia ponownie wymaga, że we wskazanym wyroku Sąd w żaden sposób nie zakwestionował stanowiska organu wskazującego, że skoro spółka prowadzi działalność oświatową, to tak działalność nie jest działalnością gospodarczą (patrz art. 170 p.o.). Tym samym należy uznać, że ten argument organu Sąd zaakceptował rozpoznając sprawę w jej całokształcie, tylko jedynie zmodyfikował rozumienie prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie prowadzonej przez stronę innej działalności uznając tę działalność za działalność gospodarczą. W podobny sposób Sąd ocenia pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania. Skoro sąd pierwotnie dokonał interpretacji przepisów i na podstawie tej interpretacji nakazał organowi ponowną analizę załączonych dokumentów i ustalenie na ich podstawie osób niebędących nauczycielami, którzy nie byli zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej (a w innym rodzaju działalności skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej), to obecnie powyższe zarzuty dotyczące naruszenia zasady legalizmu (art. 6 k.p.a. i 7 Konstytucji RP, czy też zasada prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) są zupełnie nie zasadne. Sąd również nie stwierdził naruszenia art. 7a i art. 81a k.p.a., gdyż organ zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku i dokonał interpretacji przepisów zgodnie z tym orzeczeniem, a więc obecnie brak jest podstaw do twierdzenia, że rozstrzygnięcie narusza wskazane przepisy. Co więcej należy pokreślić, że w wypadku uwzględnienia argumentów spółki Sąd wprost naraziłby się na zasadny zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Wbrew temu co sugeruje strona skarżąca Sąd w wyroku z dnia 18 lutego 2022 r. w żaden sposób nie wskazał, że strona jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o Prawo przedsiębiorcy. Prawidłowo zauważył Dyrektor WUP, że przyjęcie stanowiska, iż strona prowadzi działalność gospodarczą doprowadziłoby do naruszenia art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego i naruszałoby zasadę równości wobec prawa. Strona bowiem w zakresie prowadzonej przez siebie działalności oświatowej zostałaby potraktowana bardziej korzystnie niż inne niepubliczne placówki oświatowe, prowadzące taką samą działalność oświatową (niepubliczne szkoły i przedszkola), którym ze względu na treść art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego odmówiono wypłaty świadczeń, a które nie prowadziły dodatkowej działalności gospodarczej. Podmioty te znalazły się na skutek epidemii COVID-19 i związanym z nią zamknięciem szkół i przedszkoli w tak samo trudnej sytuacji co skarżąca, a nawet w sytuacji trudniejszej, ponieważ nie uzyskiwały przychodów z dodatkowej działalności. Zatem w sprawie zasadnie i zgodnie z oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 18 lutego 2022 r. rozdzielono prowadzoną przez spółkę działalność oświatową prowadzoną w formie szkoły od innej działalności prowadzonej przez organy założycielskie szkół i przedszkoli, która może stanowić działalność gospodarczą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców. Z tych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI