V SA/Wa 2272/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2013-02-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
subwencja oświatowazwrot środkówfinanse publiczneniepełnosprawnośćorzeczeniaSIOkontrola skarbowasamorząd terytorialnyWSAMinister Finansów

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę powiatu na decyzję Ministra Finansów nakazującą zwrot części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 rok z powodu błędnego wykazywania uczniów z niepełnosprawnościami.

Sprawa dotyczyła zwrotu do budżetu państwa części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 rok, przyznanej Powiatowi O. Minister Finansów decyzją zobowiązał Powiat do zwrotu kwoty 305.874 zł, uznając ją za nienależnie uzyskaną z powodu zawyżenia liczby uczniów z niepełnosprawnościami uwzględnionych przy naliczaniu subwencji. Powiat kwestionował tę decyzję, podnosząc zarzuty proceduralne i merytoryczne, w tym dotyczące podstawy prawnej i konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając decyzję Ministra Finansów za zgodną z prawem.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja Ministra Finansów nakazująca Powiatowi O. zwrot do budżetu państwa części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 w kwocie 305.874 zł. Organ ustalił, że Powiat otrzymał zawyżoną subwencję z powodu nieprawidłowości w wykazywaniu w Systemie Informacji Oświatowej (SIO) danych o liczbie uczniów, w szczególności uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Minister Finansów oparł swoje rozstrzygnięcie na wynikach kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej, które wykazały, że przy naliczaniu subwencji uwzględniono uczniów, którzy nie posiadali wymaganych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego na dzień 30 września 2008 r., co było warunkiem koniecznym do zastosowania odpowiednich wag w algorytmie podziału subwencji. Powiat O. w skardze zarzucał organowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym brak zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej oraz zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że decyzja Ministra Finansów była prawidłowa. Sąd podkreślił, że podstawą do naliczenia subwencji były dane o stanie na 30 września 2008 r., a posiadanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego było warunkiem koniecznym do uwzględnienia ucznia przy odpowiedniej wadze. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych ani materialnoprawnych, w tym art. 16 k.p.a. dotyczącego zasady dwukrotnego rozstrzygania tej samej sprawy, wskazując na odmienność stanu faktycznego i prawnego w stosunku do wcześniejszej decyzji Ministra Finansów z 2009 r. Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym wyniki kontroli skarbowej, był wystarczający do wydania decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, posiadanie przez ucznia orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego na dzień sporządzenia sprawozdania SIO było warunkiem koniecznym do uwzględnienia go przy odpowiedniej wadze w algorytmie naliczania subwencji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o systemie oświaty oraz rozporządzenia w sprawie podziału subwencji jednoznacznie wskazują, że orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego jest warunkiem koniecznym do uwzględnienia ucznia przy odpowiedniej wadze. Brak takiego orzeczenia na wymagany dzień skutkuje uznaniem subwencji za nienależnie otrzymaną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.d.j.s.t. art. 37 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Podstawa do zobowiązania jednostki samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie otrzymanej części oświatowej subwencji ogólnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.j.s.t. art. 38

Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

k.p.a. art. 16

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.o. art. 71b § ust. 3

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

u.s.i.o. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej

u.s.i.o. art. 3 § ust. 3 pkt 1 lit. h

Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej

u.s.i.o. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na dzień 30 września 2008 r. było warunkiem koniecznym do uwzględnienia ucznia przy odpowiedniej wadze w algorytmie subwencji. Dane z SIO, zweryfikowane przez Urząd Kontroli Skarbowej, stanowiły wystarczającą podstawę do ustalenia nienależnie otrzymanej kwoty subwencji. Art. 37 u.d.j.s.t. jest samoistną podstawą do żądania zwrotu subwencji, nie ma konieczności stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie ustalania wysokości subwencji.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 38 u.d.j.s.t. poprzez niezastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej. Zarzut zaniechania przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego (np. uzyskania orzeczeń z 2012 r.). Zarzut naruszenia art. 16 k.p.a. (zasada dwukrotnego rozstrzygania tej samej sprawy). Zarzut przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

posiadanie przez ucznia orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego było warunkiem koniecznym do uwzględnienia tego ucznia przy odpowiedniej wadze. Dane te są wiarygodne i wystarczające do wyliczenia podlegającej zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej. art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. stanowi samoistną podstawę do żądania zwrotu nienależnie otrzymanej części subwencji.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący

Izabella Janson

sędzia

Andrzej Kania

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania i zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej, zwłaszcza w kontekście wykazywania uczniów z niepełnosprawnościami i wymogów formalnych orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z 2009 roku, ale zasady interpretacji przepisów o subwencjach i dowodach pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania edukacji, jakim jest subwencja oświatowa, a także precyzyjnych wymogów formalnych związanych z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego. Jest to interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i finansowym.

Czy błąd w dokumentacji ucznia może kosztować samorząd setki tysięcy złotych subwencji?

Dane finansowe

WPS: 305 874 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 2272/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2013-02-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2012-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 1087/13 - Wyrok NSA z 2014-09-30
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2010 nr 80 poz 526
art. 37 ust. 1 pkt 2; art. 38
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 16; art. 76 § 1; art. 80; art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję własną w sprawie zwrotu do budżetu państwa części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 rok.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia [...] maja 2011 r. Minister Edukacji Narodowej wystąpił do Ministra Finansów z informacją, iż Powiat O. (dalej: Powiat) otrzymał zawyżoną część oświatową subwencji ogólnej za lata 2007 – 2009. Wskazano, iż z noty sygnalizacyjnej Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] o wynikach kontroli przeprowadzonej w Powiatowym Zespole Nr [...] Szkół Ogólnokształcących Mistrzostwa Sportowego i Technicznego w O. oraz w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w O., dotyczącej prawidłowości sporządzania w latach 2006-2008 sprawozdań statystycznych w zakresie liczby uczniów klas sportowych, klas mistrzostwa sportowego oraz uczniów z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego wynika, że w 2009 r. udzielono kwotę części oświatowej subwencji ogólnej wyższą od należnej o 321.451 zł.
Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu przez Powiat części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009, o czym zawiadomiono stronę pismem z dnia [...] października 2011 r., zwracając się jednocześnie o zajęcie stanowiska w sprawie.
Pismem z dnia 10 listopada 2011 r. Starosta O. poinformował, iż klasyfikowanie uczniów upośledzonych ze sprzężeniami na dzień 30 września 2008 r. był zgodny z obowiązującym wówczas stanem prawnym i faktycznym stopniem niepełnosprawności dzieci, potwierdzonym przez badania psychologiczne i orzeczenia psychologiczne z 2009 r., zaś tylko procedury i termin wdrażania rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej uniemożliwił uzupełnienie orzeczeń o wpis o sprzężeniach.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Minister Finansów zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 rok w wysokości 305.874 zł.
W podstawie prawnej decyzji powołano art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 ze zm.), dalej: u.d.j.s.t., oraz art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] poinformował Powiat o wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009, a następnie – decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] – dokonał zmniejszenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 do kwoty 56.947.819 zł, w związku z uwzględnieniem przy jej naliczaniu zawyżonej liczby uczniów przy wadze P12 o 713 uczniów. Następnie, Minister Edukacji Narodowej poinformował pismem z dnia [...] maja 2011 r., że w wyniku nieprawidłowości w wykazywaniu w systemie informacji oświatowej (dalej: SIO) danych o liczbie uczniów, Powiat otrzymał w roku 2009 zawyżoną część oświatową subwencji ogólnej, zaś pismem z dnia [...] października 2011 r. dodatkowo wyjaśnił, że zaniżona liczba uczniów przy wagach P2 i P4 dotyczy uczniów, którzy zostali uwzględnieni przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009, ale przy niewłaściwych wagach, w wyniku ich błędnego wykazania przez szkoły w SIO.
Minister Finansów wskazał, iż podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 został dokonany według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009 (Dz. U. Nr 235, poz. 1588), dalej: rozporządzenie z 22 grudnia 2008 r. Algorytm przewidywał m.in. odrębne wagi dla uczniów niepełnosprawnych, w tym wagę P5 = 9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych w szkołach podstawowych i gimnazjach, dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Organ stwierdził przy tym, iż zarówno z opisu wagi P5 jak i pozostałych wag dla uczniów wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy jednoznacznie wynika, że posiadanie przez ucznia orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego było warunkiem koniecznym do uwzględnienia tego ucznia przy odpowiedniej wadze.
Następnie organ podniósł, iż podstawę do naliczenia ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 stanowiły dane o liczbie uczniów (wychowanków) wykazane przez szkoły w SIO według stanu na dzień 30 września 2008 r.
Wobec powyższego, w ocenie Ministra Finansów, przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009, mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie wykazani w SIO według stanu na dzień 30 września 2008 r., a w przypadku uczniów niepełnosprawnych – uczniowie, którzy posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego.
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem Powiatu, że klasyfikowanie uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi według stanu na dzień 30 września 2008 r. było zgodne z obowiązującym wówczas stanem prawnym. Wbrew twierdzeniom Powiatu, zawartym w piśmie z dnia 10 listopada 2011 r., warunków – do wykazania w SIO według stanu na dzień 30 września 2008 r., a następnie ujęcia przy wadze P5 – nie spełniały dzieci, które według stanu na dzień 30 września 2008 r. nie posiadały orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność sprzężoną, a orzeczenia te uzyskały dopiero w 2009 r. Jedyną podstawą do ujmowania uczniów niepełnosprawnych w SIO były orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydawane przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych. Odnosząc się do podnoszonego przez stronę terminu wejścia w życie rozporządzenia z 18 września 2008 r. (w dniu 15 października 2008 r.) Minister zauważył, iż do tego dnia poradnie psychologiczno-pedagogiczne wydawały orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania (Dz. U. Nr 13, poz. 114, z późn. zm.). Zgodnie z wzorem orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 lutego 2001 r., w orzeczeniu wskazywano z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, orzeka się o potrzebie kształcenia specjalnego. Terminologia użyta w tym rozporządzeniu była zgodna z terminologią obowiązującą wówczas w przepisach ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Z kolei, w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 137, poz. 1304), pojęcie "rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych" zostało zastąpione pojęciem "rodzaje niepełnosprawności". Rodzaje niepełnosprawności zostały wymienione w § 2 ust. 1 pkt 1- 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie określenia warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. 19, poz. 166). W pkt 9 ww. przepisu mowa jest o sprzężonych niepełnosprawnościach. Wobec tego organ podniósł, że we wzorze orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, należy również wskazać z uwagi na jaki rodzaj niepełnosprawności dziecka orzeka się o potrzebie kształcenia specjalnego, a w przypadku niepełnosprawności sprzężonej należy wskazać współwystępujące niepełnosprawności. W ocenie Ministra, nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem Powiatu, że procedury i termin wdrażania rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych uniemożliwiał uzupełnienie orzeczeń o wpis o sprzężeniach.
W konsekwencji organ stwierdził, iż część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2009, o której Powiat został powiadomiony pismem z dnia [...] stycznia 2009 r., a następnie skorygowana decyzją z dnia [...] września 2009 r., została skalkulowana z uwzględnieniem liczby uczniów przeliczeniowych zawyżonej o 75,73369814 uczniów i wynosiła 56.947.819 zł. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 75,73369814 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi 56.641.945 zł. Kwotę 305.874 zł – stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymał Powiat na rok 2009, a kwotą ustaloną w postępowaniu – należało uznać za kwotę nienależną i podlegającą zwrotowi do budżetu państwa.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 9 maja 2012 r. Powiat wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości jako bezprzedmiotowego, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przeprowadzenie postępowania zgodnie z wymogami. Decyzji zarzucił obrazę przepisów art. 38 u.d.j.s.t. i art. 16 k.p.a. oraz innych przepisów i zasad postępowania administracyjnego. W szczególności podkreślono, iż dla wydania orzeczenia zobowiązującego do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, niezbędne jest powołanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisu pozwalającego ustalić czy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej oraz wykazanie, iż część oświatowa jest wyższa od należnej, czego organ nie dokonał. Zarzucono, iż Minister Finansów, wydając zaskarżoną decyzję w podstawie prawnej nie przywołał przepisów pozwalających na ustalenie, jaka kwota jest należna i już tylko ta wada powoduje, że zaskarżona decyzja ostać się nie może. W tym zakresie wskazano, iż skoro art. 38 u.d.j.s.t., w sposób nie budzący najmniejszych wątpliwości odsyła do rozdziału III Ordynacji podatkowej, to zastosowanie winien mieć m. in. art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej. W pierwszej kolejności Minister winien więc wyjaśnić czy kwota do zwrotu – rozumiana jako zobowiązanie – miałaby powstać w związku z zaistnieniem zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, czy też w związku z doręczeniem decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Nadto, w ocenie strony, organ już raz orzekał o zmniejszeniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 (decyzją z [...] września 2009 r.), co powoduje, że naruszono zasadę wynikającą z art. 16 k.p.a., zaś ewentualne postępowanie w tym zakresie winno toczyć się w trybie nadzwyczajnym.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. o numerze [...] Minister Finansów utrzymał w mocy decyzje własną z dnia [...] kwietnia 2012 r.
W uzasadnieniu organ zaprezentował ustalony stan faktyczny sprawy oraz przywołał treść przepisów stanowiących podstawę zapadłego rozstrzygnięcia. Akceptując prawidłowość decyzji wydanej w pierwszej instancji Minister wskazał, iż ustalając stan faktyczny sprawy oparł się na dokumentach z kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w [...], m.in.: na wyniku kontroli z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] skierowanym do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w O., wyniku kontroli z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], skierowanym do Powiatu O., a także na wyjaśnieniach przedstawionych przez Ministra Edukacji Narodowej. Dokumenty na podstawie których dokonano ustalenia stanu faktycznego zostały sporządzone przez organ kontroli skarbowej i organ administracji publicznej w zakresie ich działania, co w ocenie Ministra Finansów powoduje, że stanowią one dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Minister zauważył, iż dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy niezbędne jest ustalenie ilu uczniów szkół wchodzących w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno- Wychowawczego w O., którzy zostali wykazani w SIO jako uczniowie objęci kształceniem specjalnym posiadało, według stanu na dzień 30 września 2008 r., orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym wydane z uwagi na niepełnosprawność sprzężoną. Liczba uczniów posiadających takie orzeczenia została ustalona przez Urząd Kontroli Skarbowej w [...], po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem i przekazywaniem danych stanowiących podstawę do naliczania części oświatowej subwencji ogólnej za lata 2007- 2009. Dane te są wiarygodne i wystarczające do wyliczenia podlegającej zwrotowi części oświatowej subwencji ogólnej. Podkreślono przy tym, iż dowodami w sprawie mogą być jedynie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym inne poradnie specjalistyczne, o których mowa w przepisach dotyczących podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009. Dowodami nie mogą być natomiast akta zdrowotne wychowanków, opinie biegłych, przesłuchania świadków (niepełnosprawnych dzieci lub ich rodziców). Zarówno z opisu wagi P5, jak i pozostałych wag dla uczniów wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy jednoznacznie wynika, że posiadanie przez ucznia orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego było warunkiem koniecznym do uwzględnienia tego ucznia przy odpowiedniej wadze. Wymagane przepisami orzeczenia, uczniowie powinni posiadać w dniu sporządzania sprawozdania SIO. Zatem wydanie w roku 2012 przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów nieposiadających takich orzeczeń, według stanu na dzień 30 września 2008 r., nie miałoby znaczenia dla oceny prawidłowości naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009.
W konsekwencji tak ustalonego stanu faktycznego, kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymał Powiat na rok 2009, a kwotą ustaloną w decyzji pierwszej instancji należało uznać za nienależną, co powoduje, że organ był zobowiązany do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt. 2 u.d.j.s.t.
Ustosunkowując się do zarzutów strony Minister podniósł, iż decyzja została oparta na prawidłowej podstawie prawnej, bowiem materialnoprawną podstawę do orzekania o zwrocie nienależnej kwoty części oświatowej subwencji stanowi art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., co znalazło wyraz nie tylko w powołaniu tego przepisu w sentencji decyzji ale również i w jej uzasadnieniu prawnym. Organ zauważył przy tym, iż wskazywany przez stronę przepis art. 38 u.d.j.s.t., w ustępie 1 pkt 3 zawiera zwrot "o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej", co wskazuje, iż w pierwszej kolejności należy stosować przepisy ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
W zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 16 k.p.a. organ wyjaśnił, iż decyzja z dnia [...] września 2009 r. dotyczyła zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, w związku z zawyżeniem liczby uczniów Liceum Ogólnokształcącego Mistrzostwa Sportowego przy wadze P12 dla uczniów klas mistrzostwa sportowego, natomiast w niniejszym postępowaniu ustalono podlegającą zwrotowi kwotę, w związku z zawyżeniem liczby uczniów szkół wchodzących w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w O. Wprawdzie obie sprawy dotyczą uzyskania przez Powiat O. nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009, ale w sprawach tych zawyżenie liczby uczniów przyjętej do naliczenia ostatecznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 dotyczy innych szkół i odnosi się do innych wag określonych w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Powiat wniósł o uchylenie decyzji Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2012 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzucił:
a) obrazę art. 38 ust. 1 u.d.j.s.t. poprzez błędną wykładnie i w konsekwencji niezastosowanie na podstawie stosownego odesłania odpowiednich przepisów ustawy Ordynacja podatkowa oraz nieustosunkowanie się przez Ministra Finansów do podniesionego zarzutu skierowanego przeciwko decyzji wydanej w dniu 20 kwietnia 2012 r. – co spowodowało nie rozpoznanie istoty wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (w trybie art. 127 § 3 kpa);
b) obrazę art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. w związku z treścią art. 6,7,8,9 oraz art. 77 k.p.a. poprzez błędną wykładnie i przyjęcie, iż Minister Finansów nie może prowadzić stosownego postępowania dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów i przyjęcie, iż organ nie jest zobowiązany, nie ma kompetencji i nie może przeprowadzić niezbędnego postępowania dowodowego celem ustalenia ilości uczniów (wychowanków) wymagających kształcenia specjalnego (odpowiadającą danej wadze), które to naruszenie miało wpływ na treść orzeczenia, a to poprzez wydanie orzeczenia przy braku dowodów stwierdzających bądź zaprzeczających istnienia przesłanek do zastosowania poszczególnych wag;
c) obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonej decyzji a to art. 76 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie całkowicie dowolne oceny i tym samym przyjęcie iż przywołane przez organ dokumenty (dowody) świadczą o ilości dzieci (wychowanków) z danymi schorzeniami, gdy tymczasem okoliczność taka nie wynika z dokumentów, z których przeprowadzono dowód;
d) obrazę przepisów postępowania, które miały wpływ na treść orzeczenia, w szczególności art. 16 k.p.a. poprzez orzekanie w sprawie, co do której wydano już wcześniej ostateczną decyzję, które to orzeczenie miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji poprzez wydanie orzeczenia merytorycznego w tej samej sprawie w której już toczyło się postępowanie; w tym zakresie dodatkowo zarzucono brak możliwości zweryfikowania czy postępowanie które uprzednio zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji nie dotyczyło tych samych okoliczności faktycznych jak w niniejszej sprawie, poprzez zaniechanie dowodu z wcześniejszej decyzji;
e) zaniechanie rozpoznania istoty zarzutów postawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez czysto formalne podtrzymanie dotychczasowego stanowiska i jego uzasadnienie.
W obszernym uzasadnieniu zaprezentowano stanowisko podnoszone uprzednio w toku postepowania administracyjnego, iż w sprawie winny znaleźć zastosownaie odpowiednie regulacje ustawy Ordynacja podatkowa, z uwagi na brzmienie art. 38 ust. 1 u.d.j.s.t. W ocenie strony skarżącej, art. 37 ust. 1 pkt. 2 u.d.j.s.t. stanowi jedynie część podstawy materialnoprawnej do (ewentualnego) orzeczenia o zwrocie subwencji oświatowej, nie wyłącza jednak zastosowania w odpowiednim zakresie przepisów Ordynacji podatkowej – w zakresie procedury i charakteru decyzji.
Uzasadniając zarzut zaniechania przeprowadzenia wyczerpujacego postępowania dowodowego w sprawie podkreślono, iż norma art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. nakazuje organowi bezwzględne ustalenie czy część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, a jednoczesnie nie wprowadza w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń dowodowych. Zdaniem Powiatu, można to uczynić jedynie poprzez zweryfikowanie ze stanem faktycznym ilości dzieci cierpiących na dane schorzenia (np. sprzężone). Tylko bowiem po przeprowadzeniu takiego dowodu (z orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalistycznego) będzie można ustalić czy spełniona jest przesłanka z art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. Tym samym niezbędnym jest w wypadku braku orzeczeń wydawanych przez właściwe poradnie (jedynych dokumentów wymaganych przez prawo w tym zakresie) ich uzyskanie, celem potwierdzenia bądź zaprzeczenia danej okoliczności (stanu zdrowia). Wskazano także, iż ani Urząd Kontroli Skarbowej ani też Minister Edukacji Narodowej nie są organami uprawnionymi do stwierdzania, które dzieci (wychowankowie) posiadają tzw. schorzenia sprzężone bądź też kwalifikują się do poszczególnych uczniów w danych wagach. Nie leży to w kompetencji tych organów. Tym samym, Minister Finansów rażąco naruszył dyspozycję wspomnianego przepisu, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia poprzez dokonanie przeliczenia wartości subwencji do zwrotu. W konsekwencji doprowadziło to do przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a.
W zakresie naruszenia przepisu art. 16 k.p.a. wyprowadzono twierdzenia, iż skoro Minister Finansów raz już orzekł o zmniejszeniu subwencji na rok 2009 i uczynił to ostateczną decyzją, to nie może tego uczynić ponownie. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe satnowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra Finansów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.
Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej należy w pierwszej kolejności przedstawić przepisy regulujące kwestie ustalania wysokości części oświatowej subwencji ogólnej przyznawanej z tytułu kształcenia dzieci i młodzieży niepełnosprawnej.
Stosownie do art. 71b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawną oraz niedostosowaną społecznie wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i w specjalnych ośrodkach szkolno wychowawczych oraz specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także w ośrodkach umożliwiających dzieciom i młodzieży, upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, realizację odpowiednio obowiązku przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki.
Zgodnie natomiast z art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.
Art. 71b ust. 5 ww. ustawy zobowiązuje Starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego.
Należy również wyjaśnić, że w okresie którego dotyczy rozpoznawana sprawa obowiązywała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 49, poz.463 ze zm., dalej ustawa o SIO). Stosownie do art. 4 ust.1 tej ustawy, szkoły i placówki oświatowe prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach i absolwentach. Zbiór ten, stosownie do art. 3 ust.3 pkt 1 lit. h ustawy o SIO, powinien obejmować między innymi zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty, albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. Dane, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1, są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 marca i 30 września każdego roku (art.8 ust.1 ustawy o SIO).
Z kolei art. 28 ust. 6 u.d.j.s.t. zawiera delegację, zgodnie z którą Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego, określa, w drodze rozporządzenia, sposób podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem w szczególności typów i rodzajów szkół i placówek prowadzonych przez te jednostki, stopni awansu zawodowego nauczycieli oraz liczby uczniów w tych szkołach i placówkach. W wykonaniu delegacji Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2008 r. Załącznik do tego rozporządzenia zawiera algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na 2009 rok.
Minister Edukacji Narodowej, dysponując bazą danych SIO, zweryfikowaną przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia z dnia 22 grudnie 2008 r.
W końcu wskazać należy na treść przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia, iż jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych – w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy – w drodze decyzji, zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty, chyba że jednostka samorządu terytorialnego dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot.
Mając na uwadze powyższe regulacje – w ocenie Sądu – Minister Finansów słusznie wszczął z urzędu postępowanie mające na celu zobowiązanie Powiatu do zwrotu nienależnej uzyskanej kwoty za rok 2009. Jak wynika bowiem z informacji Ministra Edukacji Narodowej – opartej na ustaleniach Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] (wynik kontroli z dnia [...] marca 2011 r.), Powiat otrzymał wyższą od należnej kwotę oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009. Zgodnie z omówionymi wyżej przepisami, tylko uczniowie posiadający orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, mogli być wykazani w SIO i objęci odpowiednią wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 dla danej jednostki samorządu terytorialnego.
Poddane kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie postępowania prowadzone przez Ministra Finansów uznać należy za zgodne z właściwymi regulacjami procesowymi, zaś zapadłe w ich wyniku decyzje za prawidłowe. Organ, opierając się na informacji Ministra Edukacji Narodowej i aktach postępowania kontrolnego, przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne z powołaniem się na właściwe przepisy prawa materialnego.
Dla rozstrzygnięcia sprawy zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej niezbędne było dokonanie ustalenia, ilu uczniów szkół wchodzących w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w O., którzy zostali w SIO wykazani jako uczniowie objęci kształceniem specjalnym, posiadało według stanu na dzień 30 września 2008 r. orzeczenia publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym wydane z uwagi na niepełnosprawność sprzężoną. Zgodnie z algorytmem stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2008 r., zarówno z opisu wagi P5, jak i pozostałych wag dla uczniów wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy jednoznacznie wynika, że posiadanie przez ucznia orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, było warunkiem koniecznym do uwzględnienia tego ucznia przy odpowiedniej wadze. W świetle bowiem przepisów ustawy o systemie oświaty, podstawą do objęcia dziecka kształceniem specjalnym jest orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych.
Sąd nie znajduje podstawy do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 38 u.d.j.s.t. poprzez jego niezastosowanie.
W ocenie Sądu art. 37 u.d.j.s.t. stanowi samoistną podstawę do żądania zwrotu nienależnie otrzymanej części subwencji. W ocenie Sądu, w sprawie nie zachodziła konieczność stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie ustalania wysokości części oświatowej subwencji ogólnej podlegającej zwrotowi, bowiem została ona ustalona w oparciu o przeprowadzone uprzednio postępowanie kontrolne, którego wyniki zostały zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym zakresie organ, opierając się na informacji Ministra Edukacji Narodowej i aktach postępowania kontrolnego, przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne z powołaniem się na właściwe przepisy prawa materialnego. Strona miała możliwość zgłaszania zarzutów w zakresie nienależnie otrzymanej kwoty, kwestionując wydaną w oparciu o art. 37 ust. pkt 2 u.d.j.s.t. decyzję zobowiązującą do jej zwrotu. Tak zresztą nastąpiło w niniejszej sprawie, bowiem zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy, jak i w skardze, sformułowano zarzuty odnoszące się bezpośrednio do ustalonej kwoty nienależnie przekazanej części subwencji. Nie można też przyjąć, jak to wywodzi autor skargi, iż stanowisko organu w zakresie stosowania art. 38 u.d.j.s.t. w niniejszej sprawie, wskazuje że przepis ten pozostaje martwy. Wskazać należy, iż dział III Ordynacji podatkowej obejmuje regulacje dotyczące szeregu instytucji prawa podatkowego, które mogą znaleźć odpowiednie zastosowanie w postępowaniach dotyczących zwrotu, o ile nie zostały uregulowane w sposób szczególny w u.d.j.s.t.
Rozpatrując kolejne zarzuty, dotyczące błędów w przeprowadzonym postępowaniu, czy wręcz zaniechania prowadzenia postępowania dowodowego, stwierdzić należało, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Zgodzić należy się w tym zakresie z organem, iż przeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy w stopniu większym niż dokumenty, na których oparto rozstrzygnięcia organu. W szczególności rację należy przyznać Ministrowi Finansów gdy podnosi, iż wydanie w roku 2012 przez publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego uczniom nieposiadających takich orzeczeń, według stanu na dzień 30 września 2008 r., nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy. Orzeczenia te nie spełniałyby wymogów zawartych w rozporządzeniu z dnia 22 grudnia 2008 r. Tylko uczniowie wykazani w SIO posiadający w dniu 30 września 2008 r. orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych mogli zostać uwzględnieni przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej. W przedmiotowej sprawie dowodami mogą być zatem jedynie orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego, które uczniowie posiadali według stanu na dzień 30 września 2008 r. W związku z powyższym – w ocenie Sądu – przeprowadzenie postulowanego dowodu nie znajdowało uzasadnienia w świetle art. 75 k.p.a., gdyż okoliczności sprawy były należycie wyjaśnione. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji Minister Finansów zgromadził bowiem dokumenty niezbędne do ustalenia stanu faktycznego i wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Nie mogły również zostać uwzględnione zarzut naruszenia art. 76 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu, Minister Finansów dokonał wnikliwej analizy i oceny zgromadzonego w sprawie materiału. Okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zostały ustalone w oparciu o dokumenty z kontroli – przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w [...] – w zakresie prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem i przekazywaniem danych stanowiących podstawę do naliczania części oświatowej subwencji ogólnej za lata 2007-2009, a także o wyjaśnienia przedstawione przez Ministra Edukacji Narodowej. Urząd Kontroli Skarbowej na podstawie badanych dokumentów ustalił stan faktyczny uczniów w poszczególnych szkołach wchodzących w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego i wychowanków internatu Ośrodka wraz z zakwalifikowaniem ich do odpowiedniej grupy niepełnosprawności, na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Dane te są wiarygodne i wystarczające do wyliczenia podlegającej zwrotowi części oświatowej subwencji ogólnej. Urząd Kontroli Skarbowej w [...] dokonał ustalenia liczby uczniów posiadających orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych w wyniku przeprowadzonej kontroli w ramach swoich kompetencji określonych w przepisach ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 214, ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy do zadań Urzędów Kontroli Skarbowej należy kontrola zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi. Analizy danych dokonał Minister Edukacji Narodowej będący organem administracji rządowej, do którego zadań należy m.in. gromadzenie i przetwarzanie danych niezbędnych do podziału części oświatowej subwencji ogólnej oraz wyliczania kwot tej części subwencji dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Powiatu. Zatem zgodzić należało się z Ministrem Finansów, iż dokumenty na podstawie których dokonał ustalenia stanu faktycznego zostały sporządzone przez organ kontroli skarbowej i organ administracji publicznej w zakresie ich działania. Stanowią więc dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Nie są trafne zarzuty strony skarżącej, że organy prowadzące kontrolę przekroczyły swoje kompetencje, bowiem dokonały one jedynie ustaleń w zakresie faktycznej liczby uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego znajdujących się w dokumentacji szkolnej. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego (art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty). Zgodnie z wzorem orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania (Dz. U. Nr 13, poz. 114, ze zm.) w orzeczeniu o potrzebie kształcenia zespoły orzekające wskazywały "z uwagi na" jaki rodzaj niepełnosprawności ucznia jest ono wydawane. Orzeczenia wydawane zarówno na podstawie przepisów ww. rozporządzenia, jak i rozporządzenia z dnia 18 września 2008 r., nie stwierdzają u ucznia niepełnosprawności. Orzekanie o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności należy do zadań Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności i Stopniu Niepełnosprawności działającego na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja jest prawidłowo skonstruowana, zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. W decyzji została wskazana zawyżona liczba uczniów w podziale na poszczególne szkoły wchodzące w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego i wychowanków Internatu oraz przy poszczególnych wagach, wykazana w SIO i uwzględniona przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009. Minister Finansów odniósł się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wyjaśnił także dlaczego nie przeprowadził wnioskowanego dowodu z orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych.
Minister Finansów nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 16 k.p.a. poprzez orzekanie w sprawie, co do której wydano już wcześniej ostateczną decyzję. Przyjmując zaprezentowany pogląd autora skargi w tym zakresie, sytuacja taka prowadziłaby do zaistnienia jednej z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Aby jednak omawiany przepis znalazł zastosowanie koniecznym jest stwierdzenie, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. W doktrynie przyjmuje się, że tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy (vide: B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 8. Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2006, str. 747). Wobec powyższego stwierdzić trzeba, iż wskazane decyzje nie zapadły w tożsamej sprawie. Wprawdzie przedmiotem sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją, jak również decyzją Ministra Finansów z dnia [...] września 2009 r., było uzyskanie przez Powiat nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009, jednakże w sprawach tych zawyżenie liczby uczniów dotyczy wykazania nieprawdziwych danych o liczbie uczniów przez inne szkoły i odnosi się do innych wag określonych w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2008 r. Zatem brak jest tożsamości zarówno na gruncie przedmiotu spraw, jak też ich stanu prawnego.
Odnosząc się do wywodu przedstawionego w końcowej części skargi, dotyczącego "niezwrócenia uwagi" przez organ na możliwość zastosowania się do przepisów rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2008 r., należy zauważyć, że szkoły i placówki wykazywały dane o liczbie uczniów na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej, w tym dane o liczbie uczniów według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Dane uzyskane o liczbie uczniów ze sprawozdań systemu informacji oświatowej, a w przypadku etatów nauczycieli sprawozdania EN-3 stanowiły podstawę do wyliczenia dla danej jednostki samorządu terytorialnego kwoty części oświatowej subwencji ogólnej według algorytmu stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2008 r. Zgodzić zatem należy się z Ministrem Finansów, iż nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych weszły w życie z dniem 15 października 2008 r. Jak wskazał Minister Finansów w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. do czasu wejścia w życie ww. rozporządzenia publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne wydawały orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania.
Mając na uwadze powyżej przedstawione motywy przyjąć należało, iż Minister Finansów nie naruszył prawa przy orzekaniu o zwrocie do budżetu państwa części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 rok, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI