V SA/Wa 2396/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2013-01-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
płatności rolnewsparcie bezpośrednieARiMRpostępowanie administracyjnenieważność decyzjipowierzchnia kwalifikowanaPEGkontrola administracyjnaprawo UErolnictwo

WSA w Warszawie uchylił decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej płatności rolne, uznając, że błędy popełnione przez organ pierwszej instancji nie stanowiły rażącego naruszenia prawa.

Spółka E. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Prezesa ARiMR utrzymującą w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej płatności rolne na rok 2009. Spółka zarzucała błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 73 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. WSA w Warszawie uchylił obie decyzje, stwierdzając, że błędy popełnione przez Kierownika Biura ARiMR przy ustalaniu powierzchni kwalifikowanej do płatności, choć stanowiły naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 77), nie były rażącym naruszeniem prawa uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z dnia [...] sierpnia 2012 r., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] marca 2012 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] marca 2010 r. przyznającej spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Kluczowym problemem było ustalenie powierzchni kwalifikowanej do płatności. Kierownik Biura przyznał płatności, jednak Dyrektor Oddziału stwierdził nieważność tej decyzji, uznając, że przyznano płatność do powierzchni przekraczającej maksymalny kwalifikowany obszar (PEG) dla działek ewidencyjnych nr A i B, co stanowiło naruszenie art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz art. 7 i 77 k.p.a. Prezes ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na rażące naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że choć Kierownik Biura popełnił błędy w ustaleniu stanu faktycznego (nieprawidłowe ustalenie powierzchni PEG dla działek A i B), co przełożyło się na zawyżenie kwoty płatności dla działki A i zaniżenie dla działki B, to naruszenia te nie miały charakteru rażącego. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem kontroli i może być wszczęte tylko w ściśle określonych przypadkach. Błędy popełnione przez organ, w tym wielokrotne wyznaczanie PEG dla tych samych działek, nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż nie istniała oczywista i jaskrawa sprzeczność z prawem. Sąd zaznaczył, że nie jest władny rozstrzygać sprawy co do jej istoty w postępowaniu nieważnościowym. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, błędy w ustaleniu powierzchni kwalifikowanej do płatności, choć stanowią naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 k.p.a.), nie mają charakteru rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jeśli nie zachodzi oczywista i jaskrawa sprzeczność z prawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że błędy w ustaleniu powierzchni PEG dla działek rolnych, które doprowadziły do nieprawidłowego przyznania płatności, nie były na tyle oczywiste i rażące, aby uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji w trybie nadzwyczajnym. Wskazano na wielokrotne wyznaczanie PEG i niejednoznaczność ustaleń organów, co podważało charakter rażącego naruszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s.b. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

u.p.s.b. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 art. 24 § 1

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.ksepe art. 9

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 art. 50 § 3

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1782/2003

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1782/2003

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 art. 17

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 29 stycznia 2009 r.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 479/2008

Rozporządzenie Rady (WE) nr 479/2008

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędy popełnione przez organ pierwszej instancji w ustaleniu powierzchni kwalifikowanej do płatności nie stanowiły rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 10 §1 i §2 k.p.a. (brak uwzględnienia wyjaśnień strony).

Godne uwagi sformułowania

sąd poddał analizie zasadność weryfikacji decyzji ostatecznej w drodze postępowania nieważnościowego organ działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej rażące naruszenie prawa występuje wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek nie można przyjąć, iż treść decyzji jaką podjął Kierownik Biura ARiMR o przyznaniu skarżącej płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa

Skład orzekający

Irena Jakubiec-Kudiura

przewodniczący

Barbara Mleczko-Jabłońska

sprawozdawca

Dorota Mydłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście błędów proceduralnych przy ustalaniu powierzchni kwalifikowanej do płatności rolnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych oraz specyfiki przepisów dotyczących płatności rolnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście błędów administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i rolniczego.

Błędy urzędnika nie zawsze oznaczają nieważność decyzji: WSA o rażącym naruszeniu prawa w płatnościach rolnych.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 2396/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2013-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Mleczko-Jabłońska /sprawozdawca/
Dorota Mydłowska
Irena Jakubiec-Kudiura /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Sygn. powiązane
II GSK 798/13 - Wyrok NSA z 2014-07-04
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77, art. 156 par. 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
art. 7 ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] marca 2012 r. o nr [...] 2. Zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz E. Sp. z o.o. w W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2012r. Nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor Oddziału) Nr [...] z [...] marca 2012 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej w sprawie przyznania E. Sp. z o.o w W. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem złożonym w dniu 19 maja 2009 r. E. Sp. z o.o. w W. wystąpiła o przyznanie płatności na rok 2009. We wniosku zadeklarowała do płatności działki rolne położone na czterdziestu czterech działkach ewidencyjnych znajdujących się w obrębie ewidencyjnymm I., R. , L., powiat c., woj. [...]
Decyzją z [...] marca 2010 r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: kierownik Biura) przyznał wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w łącznej wysokości 232 730, 35 zł., w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej kwotę 217 063, 49 zł. oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych kwotę 15 666,86zł. Decyzja ta stała się ostateczna.
Pismem z dnia 29 lutego 2012 r. Dyrektor Oddziału zawiadomił Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Kierownika Biura z [...] marca 2010r.
Decyzją z [...] marca 2012 r. nr [...] Dyrektor Oddziału stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. W podstawie prawnej przywołano art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Kierownik Biura wydał decyzję z naruszeniem art. 24 ust 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. ze zm.), dalej: rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004. Wskazano, że analiza sprawy wykazała, iż Kierownik Biura przyznając płatność nie wykorzystał wszystkich dostępnych środków w celu zebrania informacji na temat okolicznosci faktycznycjh i prawnych mających wpływ na przyznanie płatnosci, istniejacych w dniu wydania decyzji, przez co naruszył art. 7 kpa oraz art 77 kpa. Przynając płatność do powierzchni przekraczającej powierzchnię maksymalnego kwalifikowanego obszaru działek ewidencyjnych (PEG) ustalonej dla działek naruszył także
- art. 7 ust 4 ustawy z dnia 26 stycznia o platnościach w ramach systemu wsparcia bezposredniego ( Dz. U. z 2008r. nr 170 poz. 1051 ze zm. )
- art 17 rozporzadzenia Rady ( WE) nr 73 /2009 z 29 stycznia 2009r.
Dyrektor Oddziału zaznaczył, iż obowiązkiem Kierownika Biura było sprawdzenie czy zadeklarowane przez rolnika powierzchnie działek rolnych nie przekraczają PEG (powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza stanowiąca maksymalną kwalifikowaną powierzchnię na danej działce ewidencyjnej, o którą może ubiegać się rolnik). Wskazał jednocześnie, iż ustalenie to winno nastąpić w trakcie kontroli administracyjnej wniosku, w oparciu o bazę referencyjną w systemie informacji geograficznej (LPIS) oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika ARiMR na aktualnym obrazie ortofotomapy.
W konsekwencji, wobec tego, że decyzja Kierownika Biura z [...] marca 2010r. uwzględniała nieprawidłową powierzchnię PEG dla zadeklarowanych działek ewidencyjnych o nr A. i B. , należało stwierdzić, że płatności zostały przyznane w wysokości niezgodnej z przepisami prawa i orzec o stwierdzeniu nieważności tej decyzji.
Spółka E. odwołała się od decyzji Dyrektora Oddziału, wnosząc o jej uchylenie. Wydanemu rozstrzygnieciu zarzuciła:
1/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym uznaniu, że decyzja o przynaniu płatniosci nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych i stwierdzeniu w takich okolicznościach nieważnosci tejże decyzji;
2/ naruszenie przepisów postępowania – art. 7 kpa w zw. z art. 77 §1 i art. 80 kpa poprzez ustalenie, że okoliczność, iż Kierownik Biura błędnie wykonał pomiar powierzchni uprawnionej do płatności, a następnie przyznał płatność do powierzchni przekraczającej maksymalny kwalifikowany obszar przez co naruszył przepisy prawa, nie może być zinterpretowana na niekorzyść skarżącej, a skutki wadliwego działania organu nie mogą obciążać skarżącej obowiązkiem zwrotu różnicy pomiędzy kwotą przyznaną, a kwotą na nowo ustaloną;
3/ naruszenie przepisów postępowania – art. 8 kpa w zw. z art. 10 §1 i §2 kpa;
4/ naruszenie art. 73 pkt 4 Rozporządzenia Komisji ( WE ) z 24 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. ze zm.) poprzez jego nieuwzględnienie podczas gdy obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania jeżeli płatność dokonana została na skutek pomyłki właściwego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, Prezes ARiMR wydał w dniu [...] sierpnia 2012r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału z [...] marca 2012 r.
W uzasadnieniu organ przywołał przepisy prawa jakie znalazły zastosowanie w sprawie oraz stwierdził, iż decyzja Kierownika Biura z [...] marca 2010 r. rażąco narusza przepisy prawa procesowego tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2008, Nr 170, poz. 1051, ze zm.) w związku z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., bowiem przyznając płatności na rok 2009 do powierzchni 1,29 ha na działce ewidencyjnej nr A. oraz do powierzchni 15, 99 ha na działce ewidencyjnej nr B., na których znajdowały się zadeklarowane działki rolne Kierownik Biura przyznał przedmiotowe płatności nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do płatności na tych działkach zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowalnego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, dla których wartość maksymalnego obszaru kwalifikowanego (PEG) wyznaczonego na tych działkach ewidencyjnych wynosi;
1, 18 ha dla działki ew. o nr A.
16 ha dla działki o nr B.
Tym samym, zdaniem Prezesa ARiMR, Dyrektor Oddziału zasadnie stwierdził nieważność tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy podkreślił zarazem, że płatność bezpośrednia przyznana decyzją Kierownika Biura do działki ewidencyjnej nr B. jest mniejsza niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych dla ww. działki ( 16 ha).
Odnosząc się natomiast twierdzeń zawartych w odwołaniu Prezes ARiMR wskazał, iż przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, a tym samym podnoszony w odwołaniu zarzut zwrotu płatności w świetle powołanego w odwołaniu art. 73 pkt 4 rozporządzenia Komisji ( WE) Nr 796/2004, nie mieści się w zakresie rozpoznania przez Prezesa ARiMR w obecnym postępowaniau. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutów odwołania odnoszących się do naruszenia wskazanych w nim przepisów procedury administracyjnej - art. 8, w związku z art. 10 §1 i § 2 kpa. Dalej Prezes ARiMR podkreślił, że Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że powierzchnia zadeklarowanych we wniosku na rok 2009 gruntów jest powierzchnią uprawnioną do płatności w myśl powołanych przepisów. Natomiast, jak wskazał organ II instancji, wobec stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności Kierownik Biura będzie zobowiązany do wydania nowej decyzji rozstrzygającej o przyznaniu Spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w oparciu o stwierdzony stan faktyczny z uwzględnieniem maksymalnego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych zgodnie z art. 9 a ustawy z 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. ( Dz. U. 2004 nr 10 poz. 76 ze zm. ).
Na koniec Prezes ARiMR poinformował stronę, że o ile różnica pomiędzy kwotą płatności przyznaną na podstawie unieważnionej decyzji Kierownika Biura, a kwotą płatności przyznaną na mocy nowej decyzji tego organu nie przekroczy 100 euro tj. kwoty 422, 95 zł nienależnie lub nadmiernie pobrana płatność nie zostanie ustalona.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. Sp. zo.o. w W., działajaca poprzez profesjonalnego pełnomocnika wystąpiła o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR z [...] sierpnia 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału z [...] marca 2012r. nr [...] r., a także o zasądzenie kosztów postępowania w maksymalnej przewidzanej prawem wysokości.
W skardze przedstawiła zarzuty :
1/ naruszenia przepisów postępowania- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie przez Prezesa ARiMR w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że rozstrzygnięcie nie zostało poprzedzone kompleksowym sprawdzeniem zasadności i poprawności decyzji organu I instancji, co miało zasadnicze znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy, o czym świadczy fakt, iż Prezes ARiMR nie konwalidował wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia o nieważności decyzji z dnia 28 marca 2012r.,z uwagi na fakt, iż jedynym zasadnym rozstrzygnięciem było stwierdzenie, że decyzja wydana przez organ ARiMR na szczeblu powiatowym została wydana z naruszeniem prawa, niemniej naruszenie nie było rażące,albowiem decyzja o przyznaniu płatności - na postawie której to decyzji zostały zresztą przyznane środki, następnie wypłacone, a w efekcie celowo wykorzystane na rok 2009 - nie wywołała skutków niedających się pogodzić z wymogami praworządności, obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa;
2/ naruszenia przepisów, które miało wpływ na treść rozstrzygnięci- art. 6 k.p.a. w zw. z art.7k.p.a. w zw. z art.8 k.p.a. w zw. z art.80 k.p.a. w zw. z art.73 pkt 4 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004, str. 18 ze zm.), poprzez: arbitralne i nieuzasadnione przyjęcie, że zarzuty sformułowane przez skarżącą w punkcie 2 i 4. odwołania od decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2012r. pozostawały bez wpływu na wynik postępowania, podczas gdy, wypełnianie obowiązku polegającego na konieczności interpretacji wszelkich uchybień i naruszeń jakich dopuścił się organ ARiMR na szczeblu powiatowym na korzyść skarżącej, jak również uwzględnienie okoliczności, iż skutki wadliwego działania urzędnika nie mogą obciążać skarżącej (w szczególności finansowo), winno być dla organu nakazem nadrzędnym branym pod uwagę z urzędu, bez konieczności domagania się realizacji tychże przez skarżącą spółkę E. sp. z o.o. albowiem organ administracji stosownie do wytycznych zawartych w kpa obowiązany jest do działania na podstawie i w granicach wytyczonych przez przepisy prawa, przy jednoczesnym pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwowych, przy czym na równi z przepisami prawa krajowego organ administracji zobowiązany jest do stosowania przepisów prawa wspólnotowego normującego wspólne zasady dla systemów wsparcia dla rolników, niezależnie od swego subiektywnego przekonania w zakresie ich interpretacji;
3/ naruszenia przepisów postępowania - art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051) w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: dopuszczenie się przez Prezesa ARiMR nieprawidłowości w zakresie ustalenia wartości maksymalnego kwalifikowanego do płatności obszaru działki ewidencyjnej nr B oraz dla działki ewidencyjnej nr A, poprzez dowolne uznanie, iż:
- wartość maksymalnego obszaru kwalifikowanego (PEG) wyznaczonego na działce ewidencyjnej nr B wynosi 16,00 ha, i związku z tym płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznana skarżącej decyzją z dnia [...] marca 2010r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. Nr [...] do działki ewidencjnej nr [...] jest mniejsza niż powierzchnia niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, wartość maksymalnego obszaru kwalifikowanego (PEG) wyznaczonego na działce ewidencyjnej nr A wynosi 1,18 ha, pomimo, że we wniosku z dnia 20 lutego 2012 r.o stwierdzenie wyżej wymienionej decyzji, inicjującym postępowanie nieważnościowe, organ administracji wskazując na stwierdzony wskutek przeprowadzonej kontroli stan faktyczny - stanowiący umotywowanie dla stwierdzenia nieważności decyzji - w odniesieniu do działki nr B podał, iż podczas kontroli administracyjnej dla tejże działki nie uwzględniona została powierzchnia PEG wynosząca 15,89 ha (winno być zapewne 15,99 ha), a wyznaczona nowa powierzchnia kwalifikowana wynosi 15,75 ha i tym samym jest mniejsza niż ustalona powierzchnia kwalifikująca się do płatności zgodnie z pomiarem działki wykonanym w trakcie wizualizacji, natomiast w odniesieniu do działki nr A podał, iż podczas kontroli administracyjnej dla tejże działki wyznaczona nowa powierzchnia kwalifikowana wynosi 16 ha, zatem powierzchnia PEG działek nr B i A ustalona przez Prezesa ARiMR w skarżonej decyzji jest inna niż we wniosku [...] Oddziału Regionalnego Biura Powiatowego W. z siedzibą w W. ARiMR z dnia [...] lutego 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie płatności OB na rok 2009 i jednocześnie inna niż w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] marca 2010 r.
Nadto skarżący zarzucił, że organ dopuścił się równocześnie zaniechania wyjaśnienia w sposób jednoznaczny zasadniczej kwestii, mianowicie tego, czy powierzchnia zadeklarowana przez E. sp. z o.o. we wniosku o przyznanie płatności na - ok 2009 o którą ubiegała się spółka, jest powierzchnią uprawnioną do płatności w myśl obowiązujących przepisów prawa, do czego to organ był obowiązany.
W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął przedstawione wyżej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ stwierdził, iż stopień różnicy między obszarem deklarowanym, a maksymalną powierzchnią deklarowaną nie ma znaczenia dla oceny zasadności prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego.
Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że zasługuje ona na uwzględnienie, mimo że nie wszystkie podniesione w niej zarzuty, zdaniem Sądu okazały się słuszne.
W tym miejscu zaznaczyć należy, iż kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów zapadły w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
W podstawie prawnej decyzji Dyrektora Oddziału z [...] marca 2012 r. wskazano przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, zgodnie z którym, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstwy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Skoro zatem organ uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, Sąd poddał analizie zasadność weryfikacji decyzji ostatecznej w drodze postępowania nieważnościowego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Może zostać wszczęte na wniosek lub jak w niniejszej sprawie urzędu.
W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym, działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej (por. wyrok NSA z 27 października 1995 r., sygn. akt III SA 829/95, niepublikowany, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258). Powołany art. 156 § 1 k.p.a. stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji.
Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która, między innymi jak wskazuje pkt 2 tej normy, wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organy orzekające założyły, że w sprawie przyznania płatnosci beneficjentowi E. Sp. z o.o. w W. w ramach systemu wsparcia bezpośredniego doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego tj. przepisu art. 3 ust 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 7 i art. 77 §1 kpa, bowiem przyznając wnioskodawcy płatności bezpośrednie na rok 2009 do powierzchni 1,29 ha na działce ewidencyjnej Nr B. oraz do powierzchni 15,99 ha na działce ewidencyjnej Nr A., na których znajdowały sie zadeklarowane działki rolne Kierownik Biura Powiatowego AriMR w W. przyznał przedmiotowe płatnosci nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do płatności na tych działkach zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowalnego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art 24 ust 1 lit c rozporządzenia Komisji ( WE ) Nr 796/2004.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie przyjęto, iż rażące naruszenie prawa, będące przyczyną nieważności decyzji występuje wówczas, "gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek" (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985 r., s. 237 ). Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (zob. wyrok NSA z dnia 21 października 1992 r., V SA 86/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23). O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i jego wpływ na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (wyrok NSA z dnia 6 lutego 1995 r., II SA 1531/94, ONSA 1996, nr 1, poz. 37).
Badając zarzuty skargi w powyższym kontekście, a w szczególności zarzut naruszenia art. 156 §1 pkt 2 kpa Sąd w składzie rozpoznającym sprawę, wyraża stanowisko, podzielając w tym zakresie argumentację skargi, że wskazane przez organy wady decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z [...] marca 2010 r., będące wynikiem naruszenia przepisów postępowania, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia organu administracyjnego o przyznaniu płatności. Decyzja organu Agencji o przyznaniu producentowi rolnemu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego wydana została bowiem w oparciu o właściwą - mającą w sprawie zastosowanie podstawę prawną art. 7 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach - w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. 2008 Nr 170 poz. 1051 zez zm. ), po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku co do ustalenia powierzchni referencyjnej ustalonej w systemie informacji geograficznej. Organ administracyjny właściwie też, zgodnie z prawem, uznał, iż powierzchnia działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej winna zostać ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady Nr 73/ 2009 z dnia 19 stycznia 2009r. Przystępując do kontroli wniosku o płatność również zasadnie i zgodnie z prawem organ przyjął, iż w myśl z art. 24 ust 1 lit c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/ 2004 nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnie referencyjną. W oparciu o powyżej wskazane i mające w sprawie zastosowanie regulacje, organ stwierdził różnicę między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG), wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęcia obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta. Wyliczona przez organ na podstawie, jak wskazano dokumentów będących w zasobach Agencji procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną, a stwierdzoną w czasie kontroli wynosząca dla JPO 0,29 % ( 1, 26 ha ) uzasadniała, w ocenie organu, zgodnie z art. 50 ust 3 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 przyznanie płatności do powierzchni stwierdzonej 428,15ha, (kwalifikującej się do objecia płatnościami ), co zostało w sprawie uczynione. Co do płatności UPO ustalono, że powierzchnia działek rolnych stwierdzona w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 43, 89 ha, wobec zadeklarowanej 43, 95 ha, co w świetle powołanych przepisów uzasadniało przyznanie płatności do powierzchni deklarowanej kwalifikowanej 43, 95 ha. Do ustalenia płatności przyjęto, jak się później okazało nieprawidłową, błędną powierzchnię działki ewidencyjnej. Nr A – 1, 29 ha zamiast wynikającą z PEG powierzchnię ( ostatecznie przyjętą ) 1,18 ha, a co do działki ewidencyjnej Nr B zadeklarowaną 15, 99 ha zamiast wynikającą z PEG powierzchnię 16 ha. Dyrektor Oddziału stwierdzając nieważność decyzji o przyznaniu płatności uznał, że powyższe stanowi rażące naruszenie prawa - art. 24 ust 1 lit c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/ 2004. W tym miejscu wskazać należy, że w decyzji organu I instancji Dyrektor Oddziału nie wskazał, jakia powierzchnia przyjęta została dla ustalenia powierzcni kwalifikowanej (PEG) dla każdej z przedmiotowych działek bowiem, jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy powierzchnia ta dla ww. działek była wyznaczona w różnej wielkości i tak organy początkowo wskazywały, że dla działki nr ew A wynosi ona 1,27ha , następnie 1,06 ha, zaś dla działki nr ew. B początkowo wskazano powierzchnię 15, 89 ha, a następnie 15, 75 ha. Organ odwoławczy potwierdzając jako słuszne rozstrzygnięcie organu I instancji, co do prawidłowości wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym - stwierdzenia jej nieważności wobec rażącego naruszenia zasad postępowania administracyjnego, zweryfikował stanowisko Dyrektora Oddziału wskazując ostatecznie, że przyznanie płatności bezpośredniej do działki oznaczonej nr A do powierzchni przyznanej 1,29 ha, nstapolo nieprawidłowo w sytuacji PEG wynoszącej 1, 18 ha natomiast dla działki nr ew. B płatność przyznana została do powierzchni mniejszej niż zadeklarowana (15,99 ha), w sytuacji gdy maksymalny obszar kwalifikowany przypadający na działkę dla celów płatności obszarowych, do której mogą zostać przyznane płatności, wynosi dla niej 16 ha. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu wskazać należy, że w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] marca 2010r. o przyznaniu spółce płatności obszarowych w istocie doszło do naruszenia - art. 7, 77 kpa w zakresie ustalenia przez organ stanu faktycznego poprzez nieprawidłowe przyjęcie powierzchni referencyjnej działek, uprawnionej do płatności, co przełożyło się na ustalenie kwoty przyznanej skarżącj z tytułu wsparcia bezposredniegpo. Wydana w sprawie decyzja o przyznaniu płatności obszarowej ustala w stosunku do jednej z działek płatność za powierzchnię wyższą niż uprawniona tj. 1,29 ha (wobec PEG 1,18 ha ), a wobec drugiej o 1 ar mniejszą aniżeli wynikajaca z systemu ( przyznano do powierzchni 15,99 ha w sytuacji gdy PEG wynosi 16 ha), zatem błędnie przez organ przyjętą. Jednakże tego rodzaju uchybienie wobec kilkukrotnego wyznaczania dla ww. działek maksymalnego obszaru kwalifikowalnego wyznaczanego na tych działkach w toku postępowania co przełożyło się, jak wyżej wskazano na różne wielkości powierzchni, będące wynikiem nieprawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, a w rezultacie skutkujące zawyżeniem kwoty przyznanej płatności, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a co za tym idzie nie może być konwalidowane wzruszeniem decyzji w trybie postępwania nadzwyczajnego - nieważnościowego. Wskazane przez organ przepisy procedury administracyjnej nie mogą stanowić, w przypadku ich naruszenia podstawy do stwierdzenia nieważnosci decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Nie można bowiem przyjąć, wbrew twierdzeniom organu, iż treść decyzji jaką podjął Kierownik Biura ARiMR o przyznaniu skarżącej płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu Agencji o przynaniu rolnikowi płatności zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa. W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wnioskodawcy płatności bezpośrednich w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 157 §1 pkt 2 kpa. Słusznym jest natomiast stanowisko organu, że przedmiotem postępowania nieważnościowego nie jest ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, a co za tym idzie zarzuty odnoszące się kwestii zwrotu płatności o czym mowa we wskazanym w skardze art. 73 pkt 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796 / 2004 pozostają poza sferą rozważań w sprawie niniejszej. Podobnie nie można podzielić zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepsów procedury administracyjnej art. 8 kpa w związku z art. 10 § 1 i 2 kpa przez niedopełnienie obowązku uwzględnienia przy wydaniu decyzji wyjaśnień skierowanych przez skarżącą do Dyrektora Oddziału, skoro wniosek strony o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień wpłynął do organu już po wydaniu decyzji w I instancji. Prawa skarżącej nie zostały naruszone wobec tego, iż okoliczności na które chciała powołać się w postepowaniu przed Dyrektorem ARiMR mogła podnieść w postępowaniu przed organem odwoławczym. Również kwestią nie mogącą mieć zasadniczego znaczenia w sprawie pozostaje kwestia czy i na ile prawidłowo w wyniku postępowania przyjęta została właściwie powierzchnia uprawniona do płatności. Jak wyżej wskazano w postępowaniu nieważnosciowym organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym, działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej. Natomiast fakt, iż powierzchnia ta kształtowała się różnie został wzięty pod uwagę przez Sąd przy ocenie zasadności wzruszenia decyzji w trybie nieważności.
Z wyłożonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu w kwocie 200 zł. oraz kosztów zastępstwa adwokackiego wraz z opłatą skarbową w łącznej kwocie 257 zł orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI