V SA/Wa 2238/20
Podsumowanie
WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji określającej podatek akcyzowy od quada, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z 2015 r. określającej podatek akcyzowy od quada, twierdząc, że organ podatkowy błędnie zakwalifikował pojazd, ignorując opinię diagnosty. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a zarzuty dotyczą meritum sprawy. WSA w Warszawie oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie o stwierdzenie nieważności ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.
Przedmiotem sprawy była skarga Spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z 2015 r. określającej Spółce podatek akcyzowy od quada. Spółka zarzucała rażące naruszenie prawa przy wydaniu pierwotnej decyzji, polegające na błędnej kwalifikacji pojazdu jako samochodu osobowego i zignorowaniu opinii diagnosty. Organy administracji uznały, że nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, a podniesione zarzuty dotyczą meritum sprawy, które powinno być rozpatrzone w zwykłym trybie odwoławczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił nadzwyczajny charakter postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, które nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Stwierdził, że organy prawidłowo oceniły, iż nie doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, a zarzuty Spółki dotyczyły oceny dowodów i wykładni przepisów, co nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi.
Uzasadnienie
Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Rażące naruszenie prawa musi wynikać w oczywisty sposób z prostego zestawienia treści decyzji i przepisu, a nie wymaga wnikliwej analizy stanu faktycznego czy sporów interpretacyjnych. Organ podatkowy ocenił dowody zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.), a podniesione zarzuty dotyczą meritum sprawy, a nie kwalifikowanych wad decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 197 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 151a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 128
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § 3
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Argumenty
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy zignorował opinię diagnosty przy kwalifikacji pojazdu. Organ podatkowy ustalił stan faktyczny samodzielnie, zamiast oprzeć się na dowodach specjalistycznych. Pierwotna decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.).
Godne uwagi sformułowania
Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem rangi nadzwyczajnej (wyjątkowym). Postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy co do jej istoty. Rażące naruszenie prawa ma wynikać w oczywisty sposób z prostego zestawienia ze sobą treści decyzji i treści przepisu. Nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w sytuacji, gdy w przedmiocie oceny możliwości stosowania i/lub wykładni określonej regulacji prawnej mają miejsce kontrowersje, spory i wątpliwości interpretacyjne.
Skład orzekający
Arkadiusz Tomczak
przewodniczący
Bożena Zwolenik
sprawozdawca
Krystyna Madalińska-Urbaniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej, a także ograniczenia tego trybu w stosunku do zwykłego postępowania merytorycznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji próby wzruszenia decyzji podatkowej w trybie nadzwyczajnym, gdy zarzuty dotyczą meritum sprawy i oceny dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe różnice między zwykłym trybem zaskarżania decyzji a nadzwyczajnym trybem stwierdzenia nieważności, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Kiedy zwykłe odwołanie nie wystarcza? WSA o granicach stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej.”
Dane finansowe
WPS: 1131 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
V SA/Wa 2238/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-03-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2020-11-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Arkadiusz Tomczak /przewodniczący/ Bożena Zwolenik /sprawozdawca/ Krystyna Madalińska-Urbaniak Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I FSK 2216/21 - Wyrok NSA z 2025-02-25 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 1325 art. 247, art. 121, art. 122, art. 197, art. 233 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi J. w W. (dalej: "Spółka", "Skarżąca", "Strona") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy") z [...] października 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora IAS z [...] czerwca 2020 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., określił J. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 1131,00 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu typu quad marki YAMACHA YFM700LTDEPS10 nr nadwozia VIN: [...], rok produkcji [...]. Ww. decyzja została doręczona Podatnikowi, w trybie art. 151a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 z późn. zm.), dalej: "O.p.", w dniu 29 maja 2015 r. Podatnik nie skorzystał z prawa do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Pismem z dnia 13 stycznia 2020 r. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] maja 2015 r. ze względu na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa. We wniosku podniesiono, że wydając decyzję organ w uzasadnieniu wskazał dowody, na których opierał się w postępowaniu. Treść uzasadnienia wskazuje, że znajdujące się w aktach konkretne dowody zostały przez organ wydający decyzję zlekceważone, zaś ustalenia poczynione, stojące u podstawy rozstrzygnięcia, stoją wbrew treści zgromadzanych i powołanych dowodów. Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. o numerze wskazanym wyżej, Dyrektor IAS odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] maja 2015 r. Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania, Dyrektor IAS zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że po przeanalizowaniu przesłanek stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 247 § 1 O.p., nie stwierdził zaistnienia przesłanek nieważności ww. decyzji z dnia [...] maja 2015 r. Podkreślił, że organ podatkowy I instancji w swojej decyzji umotywował zaklasyfikowanie przedmiotowego pojazdu typu quad, zgodnie z regułami nakreślonymi ustawą podatkową i Nomenklaturą Scaloną. Dokonana klasyfikacja odpowiada również przepisom ustawy Prawo o ruchu drogowym. Kontrolowana decyzja zawiera ustalenia w zakresie cech charakterystycznych pojazdu. Organ odwoławczy stwierdził, że podniesione w odwołaniu zarzuty, poza jednym przypadkiem, nie dotyczą przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 247 § 1 O.p. lecz w większości wprost odnoszą się do merytorycznego załatwienia sprawy co do istoty. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem rangi nadzwyczajnej (wyjątkowym), dlatego tę drogę dochodzenia swych praw strona winna stosować dopiero wtedy, gdy zawiodą inne metody wzruszenia konkretnej decyzji. Organ stwierdził, że wbrew zarzutom podnoszonym przez Stronę, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 O.p. w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 191, art. 197 § 1 O.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora IAS z [...] października 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] czerwca 2020 r. zarzucając organowi naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 w związku z art. 191, w zbiegu z art. 197 § 1 O.p. oraz art. 121 § 1 i art. 122 O.p. W uzasadnieniu wskazano, że rażące naruszenie prawa w pierwotnie wydanej decyzji polega na ustaleniu przez organ skarbowy samodzielnie pewnych faktów, które powinny być ustalone przez specjalistę w tej dziedzinie. Konkretnie chodzi o kwalifikację przedmiotowego pojazdu jako pojazdu samochodowego. Jedynym fachowym głosem w sprawie był przeprowadzony dowód w postępowaniu rejestracyjnym, tj. opinia uprawnionego diagnosty. W niniejszym postępowaniu właśnie tylko biegły diagnosta dysponował wiedzą pozwalającą na określenie do jakiej grupy pojazdów należy przedmiotowy pojazd. Skarżąca twierdzi, że organ wydający decyzję powinien opierać, się na dowodach ustalających stan fizyczny pojazdu, od którego zależy kwalifikacja prawna do kolejnych grup pojazdów, a nie wyłącznie na dowolnej interpretacji przepisu, dokonanej przez osobę kompetentną w przedmiocie prawa podatkowego, ale nieposiadająca specjalistycznej wiedzy technicznej - niezbędnej w tym konkretnym przypadku. Niewątpliwie w pierwotnej decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji stan prawny i faktyczny został ustalony zbyt szeroko, z pominięciem dowodów znajdujących się w aktach sprawy. Postąpiono tak, jakby przepisy postępowania administracyjnego i postępowania podatkowego nie przewidywały możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego, czy zasięgnięcia opinii biegłego, a nie ulega wątpliwości, że ustawodawca umieścił je w stosownych ustawach mając właśnie takie przypadki jak w sprawie niniejszej. W ocenie Spółki, dowodem bezspornym i w zasadzie jedynym przy ustalaniu kategorii pojazdu są przynajmniej jego oględziny, w najbardziej optymalnym wariancie połączone z posiadaniem wiedzy specjalistycznej w dziedzinie budowy u osoby dokonującej oględzin. Po to ustawodawca wprowadził różne kategorie by można było je prawidłowo stypizować przez wzgląd na różne zmienne, tj. budowę pojazdu, jego wyposażenie, przeznaczenie czy np. zdolność do poruszania się po drogach publicznych. Skarżąca zaznaczyła, iż nie ulega wątpliwości, że w sprawie niniejszej jedyną osobą, która posiada ww. wiedzę i mogła jej użyć do określenia kategorii pojazdu jest diagnosta, który dokonał fizycznie oględzin pojazdu i wystawił odpowiednie dokumenty. Zawierały (i zawierają) one niezbędne informacje, na podstawie których organ mógł wydać odpowiednią decyzję - organ był z nimi zaznajomiony, ponieważ znajdują się w aktach sprawy. Jednak nie skorzystał on z możliwości chociażby posiłkowania nią, bazując jedynie na samych przepisach i przede wszystkim "zwyczaju" wydawania takich decyzji w tym stanie sprawy, których z całą pewnością jest dużo. Organ nawet nie uzasadnił dlaczego nie wziął pod uwagę opinii diagnosty. Taka koncepcja stosowania prawa znalazła się również w zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2020 r. gdzie wprost przyznano, że o klasyfikacji towaru zdecydowała definicja "samochodu osobowego", podczas gdy uprawniony diagnosta stwierdził iż nie mamy w tym przypadku do czynienia z samochodem osobowym. Oznacza to, że w aktach sprawy znajduje się (i znajdował się w momencie wydania decyzji - nieważnej według Skarżącej) bezpośredni dowód stwierdzający stan pojazdu na potrzeby kwalifikacji w świetle przepisów dotyczących podatku akcyzowego. Dowód ten bez uzasadnienia i bez choćby przeprowadzenia dowodu przeciwnego pozostał "niezauważony" przez organ wydający decyzję w pierwszej instancji, a następnie przez Dyrektora IAS w decyzji zaskarżonej niniejszą skarga jak również w decyzji poprzedzającej. Odpowiednie przepisy określają sposób opodatkowania oraz jak należy dany pojazd - z punktu widzenia przepisów prawa podatkowego - traktować. Nie ma za to ani słowa o tym, "kto" stwierdza właściwości pojazdu. Uzurpowanie takiego uprawnienia przez organ wydający decyzję jest niewątpliwie nadużyciem. Ustawodawca przewidział bowiem taką sytuację, że do ustalenia stanu faktycznego niezbędne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego (o czym wyżej). W tym miejscu można posłużyć się przykładem, w którym organ nie stwierdza samodzielnie, czy podpis pod danym dokumentem jest podrobiony czy nie. Tym zagadnieniem zajmuje się biegły w dziedzinie pisma ręcznego. Tak samo i w niniejszym przypadku mając w aktach sprawy opinię uprawnionego diagnosty organ winien wziąć ją pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, że z uwagi na objecie Warszawy strefą czerwoną z tytułu panującej pandemii i wydaniem zarządzeń przez Prezesa NSA nr 39 z dnia 16 października 2020 r. i Prezesa WSA z dnia 16 października 20 r. nr 21 o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej w trybie posiedzeń niejawnych, sprawę przekazano do rozpoznania w trybie niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 374). Przepis ten stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dyrektor IAS nie naruszył przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, zostało unormowane w rozdziale 18 działu IV O.p. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji ostatecznej, stanowiącym odstępstwo od zasady trwałości decyzji, określonej w art. 128 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w O.p. oraz w ustawach podatkowych. Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma zasadnicze i podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Z tego względu zasada ta uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Z uwagi na szczególny charakter instytucji stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, niedopuszczalne jest stosowanie rozszerzającej wykładni przepisów określających zastosowanie tego nadzwyczajnego środka (wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1051/10). Instytucja stwierdzenia nieważności nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, abstrahując od stopnia tej wadliwości. Co istotne, postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie nieważnościowe ogranicza się do zbadania, czy kwestionowane ostateczne rozstrzygnięcie jest dotknięte jedną z kwalifikowanych wad, wymienionych enumeratywnie w art. 247 § 1 O.p., uzasadniających stwierdzenie nieważności. Zgodnie z brzmieniem art. 247 § 1 O.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: 1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) została wydana bez podstawy prawnej; 3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; 8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, jak wspomniano wyżej, jest przesłanka "rażącego naruszenia prawa" (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.). W rozpoznawanej sprawie przesłanka ta stanowiła podstawę decyzji organu podatkowego. Niewątpliwie określenie "rażące naruszenie prawa" jest pojęciem nieostrym. O rażącym naruszeniu prawa można będzie mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Rażące naruszenie prawa ma wynikać w oczywisty sposób z prostego zestawienia ze sobą treści decyzji i treści przepisu. Naruszenie prawa będzie miało cechę "rażącego" wtedy, gdy czynność postępowania organu podatkowego lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej, działanie organu w toku postępowania lub rozstrzygnięcie sprawy w decyzji w ogóle nie odpowiada nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub też łamie zakazy w nim ustalone. Takie rozumienie pojęcia "rażące naruszenie prawa" powoduje, że stwierdzenie nieważności z tej przyczyny może nastąpić w przypadku zastosowania w kwestionowanym rozstrzygnięciu normy prawnej, której znaczenie można ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny. Z tego względu nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w sytuacji, gdy w przedmiocie oceny możliwości stosowania i/lub wykładni określonej regulacji prawnej mają miejsce kontrowersje, spory i wątpliwości interpretacyjne. Co istotne z perspektywy rozpatrywanej sprawy, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p., gdy nie jest możliwe stwierdzenie naruszenia prawa bez wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy, co jest wykluczone w nadzwyczajnym postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji. Nie jest przy tym wyłączona możliwość stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego, jednakże naruszenie takie musi prowadzić do podjęcia wadliwego rozstrzygnięcia z tego właśnie powodu. W ocenie Sadu, Dyrektor IAS poczynił rozważania w zakresie art. 247 § 1 O.p. z poszanowaniem ogólnych zasad postępowania podatkowego, wynikających z art. 121 § 1 O.p. (zasady zaufania do organów podatkowych) i art. 122 O.p. (zasady prawdy obiektywnej). Podkreślenia wymaga, że podniesione w skardze zarzuty w większości odnoszą się do merytorycznego rozpoznania sprawy w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w akcyzie z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu typu quad. Przy czym, jak to słusznie podkreślił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, niezłożenie przez Spółkę odwołania od decyzji ostatecznej spowodowało, że Skarżąca pozbawiła się możliwości ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy i rozpatrzenia podniesionych przez nią zarzutów przez organ odwoławczy w trybie zwykłym. Zakres rozpoznania sprawy podatkowej w ramach postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, z uwagi na nadzwyczajny charakter tego postępowania, jest niewątpliwie odmienny od zakresu rozpoznania w ramach postępowania w trybie zwykłym, w toku którego dochodzi do rozpoznania sprawy co do istoty. Organ, przed którym uruchomiony został tryb nadzwyczajny orzeka bowiem jako organ kasacyjny. Tym samym w podjętej decyzji rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie o kwestiach dotyczących meritum sprawy (szerzej zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014 r., s. 651-652, i powołane tam orzecznictwo). Tryb nadzwyczajny nie może być zatem traktowany jako instrument prowadzący do ponownego rozpoznania sprawy podatkowej. Nadto jest on wyjątkiem od wyrażonej w art. 128 O.p. zasady ogólnej trwałości decyzji podatkowych, a organ podatkowy orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, co oznacza, że rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia – w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 247 § 1 O.p. Sąd stwierdza, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 O.p. w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 191, art. 197 § 1 O.p. Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów należy wskazać, że w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii, co wynika z art. 197 § 1 O.p. Z kolei, artykuł 191 O.p. wprowadza zasadę swobodnej oceny dowodów, polegającą na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Zgodnie z art. 180 § 1 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Sąd wskazuje, że Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...], ustalił podstawę opodatkowania opierając się, m.in. na informacji zawartej w systemie CEPIK z dnia 28 maja 2015 r., karcie informacyjnej pojazdu, wniosku o rejestrację czasową z dnia [...] grudnia 2010 r., karcie pojazdu, oświadczeniu z dnia [...] sierpnia 2010 r., faktura VAT nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z dnia [...] września 2010 r. wraz z załącznikiem, decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o czasowej rejestracji, decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r., oświadczeniu z dnia [...] lutego 2011 r., potwierdzeniu z dnia [...] stycznia 2013 r., zawiadomieniu o zbyciu pojazdu z dnia [...] stycznia 2013 r., faktura VAT nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., a więc na dokumentach. W analizowanej sprawie postępowanie podatkowe, w tym zwłaszcza sposób gromadzenia materiału dowodowego, jak również jego ocena, nie mogą zatem uzasadniać zarzutu rażącego naruszenia prawa w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Oceny tej nie zmieniają argumenty podniesione w skardze, tj. pominięcie opinii uprawnionego diagnosty w postaci wystawionych dokumentów rejestracyjnych na podstawie oględzin pojazdu oraz powołanie biegłego w tym zakresie. Są bowiem uzasadnione interesem skarżącej, bez uwzględnienia jednakże istoty trybu nadzwyczajnego postępowania podatkowego, mającego za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Dokonana przez Spółkę odmienna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o jej subiektywne przekonanie, a także odmienna wykładnia przepisów prawa, nie daje wystarczających podstaw do przyjęcia, że w sprawie ziściła się przesłanka, wynikająca z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Mając powyższe na względzie, zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy zobowiązany był do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 233 § 1 pkt 1 O.p. Zaskarżona decyzja w całości odpowiada prawu, a zatem skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę