V SA/Wa 2211/10

V SA/Wa 2211/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-03-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2010-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Mleczko-Jabłońska /przewodniczący/
Cezary Kosterna /sprawozdawca/
Izabella Janson
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Osoby niepełnosprawne
Sygn. powiązane
II GSK 1480/11 - Wyrok NSA z 2011-11-30
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 59 poz 404
art. 1, 5 ust. 2
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - tekst jednolity.
Dz.U. 2008 nr 14 poz 92
art. 7, 33 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity
Dz.U. 2007 nr 245 poz 1810
par. 9 ust. 1, ust. 3, par. 2 pkt 12
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób  niepełnosprawnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Cezary Kosterna (spr.), Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2011r. sprawy ze skargi Z. S. A. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia... grudnia 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy wydania zaświadczeń o pomocy de minimis; oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Przedmiotem skargi z 15 stycznia 2010r. wniesionej przez Z. przy ...S.A. w S., zwany dalej Z. ..., jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej nr ... z ... grudnia 2009r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z ... listopada 2009r. odmawiające wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.
2. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
2.1. Wnioskiem z ... kwietnia 2009r. (data pisma) Z. ... zwrócił się o wydanie zaświadczeń o udzielonej pomocy de minimis w kwocie ... zł, z tytułu wydatkowania z Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: zfron) tej kwoty na dostosowanie miejsc pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 12 lit e rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej: rozporządzenie ZFRON) Do wniosku skarżący załączył: dokumentację potwierdzającą dokonanie wydatków na zakup mebli biurowych tj. fakturę i wyciągi bankowe z konta zfron, oświadczenie wynikające z § 9 ust. 3 rozporządzenia ZFRON ( o tym, że nie jest przedsiębiorcą w trudnej sytuacji ekonomicznej i nie otrzymał innej pomocy publicznej w odniesieniu do tych samych kosztów), oraz trzy indywidualne programy rehabilitacji pracowników (dalej: IPR).
Z dokumentów IPR wynika, że:
a) w odniesieniu do P. P. z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (spowodowany ... oraz innymi dolegliwościami związanymi ze ...), specjalistą do spraw koszykówki, dostosowanie stanowiska do psychofizycznych możliwości pracownika, aby uniknąć lub przynajmniej ograniczyć zakres ich oddziaływania na pracownika, warto dostosować warunki pracy m.in. poprzez zakup dostosowanego biurka, krzesła jak i regałów odpowiednich do wymiarów ciała, mieszczących większą ilość segregatorów, by szafki i półki znalazły się w strefie wygodnego zasięgu rąk, z ruchomymi szafkami na kółkach,
b) w odniesieniu do J. H., z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (...), kierownikiem sekcji piłki nożnej, dostosowanie stanowiska do psychofizycznych możliwości pracownika, poprzez wyposażenie go w funkcjonalne meble biurowe, zapewniające wygodna pozycję ciała, to jest regały, szafki, stolik, biurko, fotel oraz klimatyzator regulujący stała temperaturę otoczenia,
c) w odniesieniu do L. K., prezesa zarządu, z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (...), dostosowanie stanowiska pracy w celu poprawy efektywności pracy i ograniczenia uciążliwości spowodowanych stanem zdrowotnym, poprzez zakup odpowiedniego fotela dopasowanego do wzrostu i wymiarów ciała, jak również dobrze rozmieszczonego i odpowiednio wymiarowego biurka, szafy
i regałów.
W piśmie z ... września 2009 r. PFRON wyjaśnił, że we wniosku i załączonych do niego dokumentach brak jest wskazania związku miedzy rezultatami
a niepełnosprawnością pracownika, a przedmiotowe wydatki mają na celu dostosowanie warunków pracy do możliwości pracowników i specyfiki ich stanowisk pracy, a tym samym do wymogów bhp. Organ wezwał skarżącego na podstawie art. 10 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zmianami – dalej; Kpa o przedstawienie dowodów mogących rzutować na rozstrzygniecie sprawy oraz do wypowiedzenia się co do ustaleń Funduszu.
W odpowiedzi na to skarżący w piśmie z 24 września 2009 r. obszernie uzasadnił swój wniosek. Zgodził się z organem, ze wyposażenie w meble biurowe nie może być uznane za przystosowanie stanowiska pracy, jednak można ten wydatek sfinansować na podstawie § 2 ust. 1 pkt 12 lit f rozporządzenia ZFRON, i ten przepis wskazał, jako podstawę prawną wniosku.
2.2. Postanowieniem z ... listopada 2009r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił wydania zaświadczenia de minimis na dzień .. czerwca 2009r. na kwotę ... zł. Zdaniem organu
w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż zakup mebli biurowych stanowi działanie związane z przystosowaniem stanowisk stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności i przyczyni się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracowników. Modernizacja stanowisk pracy w sprzęt niezbędny do wykonywania obowiązków służbowych zgodnie z zaleceniami lekarskimi jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy,
co wynika z przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Wydatki
na meble biurowe należy zatem uznać za mające na celu dostosowanie warunków pracy do możliwości pracowników i specyfiki stanowisk pracy tych osób, a tym samym do wymogów bhp. Indywidualne programy rehabilitacji dla osób niepełnosprawnych nie mogą stanowić pretekstu do dokonywania inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn, urządzeń, narzędzi stanowiących wyposażenie stanowiska pracy, ale nie mających związku z niepełnosprawnością pracownika. Z przedstawionych IPR nie wynika, aby przedmiotowy wydatek miał związek z niepełnosprawnością osób, dla których opracowano programy, a jego dokonanie było uzasadnione spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika.
2.3. Skarżący wniósł zażalenie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Podniósł, że prostując swój wniosek wskazał na podstawę wydatków § 2 ust. 1 pkt 12 lit f) rozporządzenia zfron, a więc finansowanie innych kosztów zmniejszających ograniczenia zawodowe pracownika niepełnosprawnego, gdy tymczasem organ podnosił argumenty dotyczące finansowania przystosowania stanowiska pracy,
o jakich mowa w wydatków § 2 ust. 1 pkt 12 lit e) rozporządzenia zfron. Wskazał,
że wydatki na realizację indywidualnych programów rehabilitacji to katalog otwarty,
i mogą to być wszystkie wydatki zaproponowane przez komisję rehabilitacyjną pod warunkiem, że zmniejszą ograniczenia zawodowe osoby niepełnosprawnej. Zarzucił też, że postępowanie dowodowe prowadzone przez organ w sprawie wydawania zaświadczeń na podstawie art. 218 Kpc nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, a organ administracji nie posiada wiedzy i kompetencji do oceny zmniejszenia ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej objętej indywidualnym programem rehabilitacji. Organ nie wykazał, że nie ma możliwości potwierdzenia danych zgłoszonych przez wnioskodawcę, i że nie dysponuje odpowiednimi danymi, nie wskazał też, że skarżąca jest w trudnej sytuacji ekonomicznej, lub przekroczyła limit ... EUR pomocy de minimis, lub otrzymała inną pomoc na pokrycie tego samego kosztu.
3. Rozpoznając sprawę w wyniku złożenia przez skarżącego zażalenia, Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z ... grudnia 2009r. utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON z ... listopada 2009r. W uzasadnieniu podtrzymał w całości argumentację organu I instancji. Wskazał, iż nie można uznać, że zakup mebli stanowi wydatek ponoszony w ramach realizacji programów rehabilitacji. Taki zakup sprzyja poprawie warunków wykonywania pracy na określonym stanowisku niezależnie od tego, czy pracę wykonuje pracownik w pełni sprawny, czy też niepełnosprawny. Powołał przepisy Kodeksu pracy i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy wskazując, że to z tych przepisów wynika obowiązek urządzenia stanowiska pracy stosownie do rodzaju wykonywanych czynności oraz psychofizycznych właściwości pracowników. Organ odwoławczy wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 kwietnia 2009 r. w sprawie sygn. akt V SA/Wa 2836/08, zgodnie z którym sam fakt sfinansowania wydatków w ramach IPR nie oznacza, ze spełniony został warunek udzielenia pomocy w ramach pomocy de minimis, a wydatek taki powinien służyć sfinansowaniu kosztów, o jakich mowa w § 2 pkt 12a rozporządzenia ZFRON.
Zdaniem Ministra IPR nie mogą stanowić pretekstu do dokonywania w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych urządzeń stanowiących wyposażenie stanowiska pracy, do jakich pracodawca jest zobowiązany na mocy przepisów
o bezpieczeństwie i higienie pracy. W związku z powyższym nie ma podstaw
do obciążania rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych kwotą wydatkowaną na wyposażenie stanowiska oraz do wydania zaświadczenia
o pomocy de minimis.
Odnosząc się do powołanego przez Z. ... pisma Biura Pełnomocnika Rządu
do Spraw Osób Niepełnosprawnych organ wskazał, iż istnieje możliwość zakupu indywidualnego sprzętu dla osób niepełnosprawnych w ramach IPR. Jednakże
w niniejszym przypadku nie można było uznać za taki sprzęt mebli biurowych, bowiem brak było jakichkolwiek cech indywidualnych i dostosowania do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika, a tym samym indywidualnego oddziaływania skutkującego zmniejszeniem ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego.
Odnosząc się do zarzutu, iż postępowanie dowodowe, w przedmiotowej sprawie, dokonane przez PFRON nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach
i orzecznictwie sądów administracyjnych organ odwoławczy wyjaśnił, że PFRON jako organ udzielający pomocy ma możliwość zbadania - szczególnie w toku postępowania administracyjnego - sposobu wydatkowania przekazywanych środków, tj. czy zostały wydatkowane zgodnie z ich przeznaczeniem oraz z zachowaniem zasad dotyczących wydatkowania środków publicznych. Zaświadczenie o pomocy de minimis ma potwierdzić dokonanie wydatku, ale wydatku zgodnego z katalogiem określonym rozporządzeniem, więc nie można było potwierdzić wydatku dokonanego wbrew tym przepisom i PFRON, jako organ udzielający pomocy miał prawo odmówić wydania takiego zaświadczenia. Treść art. 219 Kpa wskazuje zaś, że organ nie jest zobligowany wyłącznie do wydawania zaświadczeń.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. ... wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej
z ... grudnia 2009r. oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1) Naruszenie zasad postępowania administracyjnego, co do przeprowadzonej oceny dowodów oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zdaniem skarżącego, skoro wydane w sprawie przez wyspecjalizowane jednostki opinie poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami, skoro opinie te są ze sobą spójne i nie można im postawić skutecznie zarzutu braku obiektywizmu, a nadto są uzasadnione w sposób czytelny i wyczerpujący - to organ administracyjny nie miał podstaw do odmówienia im wiarygodności. Skarżący podkreślił, że IPR zawiera orzeczenie lekarskie, doradcy zawodowego, które są sporządzone w sposób rzetelny i solidny, które znajdują poparcie w przeprowadzonych badaniach, są prawidłowo
i wyczerpująco uzasadnione wiążą organ orzekający w danej sprawie. Organ administracyjny nie posiada wiedzy fachowej, specjalistycznej, która jest niezbędna do orzekania w przedmiocie zmniejszenia ograniczeń zawodowych. Wiedzę taką posiadają uprawnione jednostki opracowujące w tym zakresie IPR.
2) naruszenie zasad postępowania administracyjnego, a to zasady legalności poprzez bezpodstawną odmowę realizacji prawa strony do otrzymania zaświadczenia o pomocy de minimis w sytuacji, gdy przepisy prawa przyznawały stronie to prawo.
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f) rozporządzenia MPiPS z 19 grudnia 2007r., poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że zakup mebli stanowi kosztu realizacji IPR w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej.
4) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 218 § 1 k.p.a. poprzez przekroczenie granic postępowania wyjaśniającego. Postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 k.p.a. musi bazować na faktach i okolicznościach wynikających bezpośrednio z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru czy zbioru danych. Jest to postępowanie obejmujące czynności o charakterze materialno-technicznym. Organ administracji w tym wypadku "zaświadcza" o tym co jest w jego ewidencji, rejestrach bądź innych danych (por. art. 218 § 1 k.p.a.), bez ich przetwarzania.
5. Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł
o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
6. Przedmiotem żądania strony było wydanie przez PFRON zaświadczenia
o pomocy de minimis ze względu na poniesione przez skarżącego wydatki z konta zfron na zakup mebli biurowych na wyposażenie miejsc pracy trzech pracowników
z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.
Problematyka dotycząca pomocy de minimis została przeniesiona na grunt prawa polskiego w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis, jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską - art 87 i 88 (Dz. U. z 2004 Nr 90, poz. 864/2 ze zmianami), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r.
w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. WE L 10 z 13.01:2001) zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5).
Na gruncie prawa krajowego podstawową rolę pełni ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.- dalej: u.p.s.p.p.)
W myśl art. 1 ustawa ta określa zasady postępowania w sprawach dotyczących pomocy państwa spełniającej przesłanki określone w art. 87 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską - obecnie art. 107 ust. 1 Traktatu
o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Art. 5 tej ustawy stanowi, że:
• Przy obliczaniu pomocy de minimis nie wlicza się pomocy publicznej udzielonej w ramach programu pomocowego, pomocy indywidualnej oraz pomocy indywidualnej na restrukturyzację, zatwierdzonych przez Komisję zgodnie z art. 88 Traktatu WE, pomocy udzielanej w ramach wyłączeń grupowych, a także pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.
• Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do obliczania pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.
• Podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.
Ponadto dla potrzeb niniejszej sprawy istotne znaczenie mają także przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U, 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm., dalej: ustawy o rehabilitacji) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 245, poz. 1810 ze zm. ).
Zgodnie z art. 7 ustawy o rehabilitacji - rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej, przy czym rehabilitacja lecznicza osób niepełnosprawnych odbywa się na podstawie odrębnych przepisów. Jak stanowi art. 33 ust. 1 tejże ustawy prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji, zgodnie zaś z treścią ust 4 tego artykułu, środki funduszu rehabilitacji są przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków.
Artykuł 5 ust. 2 u.p.s.p.p. normuje kompetencję podmiotów udzielających pomocy w rozumieniu art. 2 pkt 12 u.p.s.p.p. do wydawania jej beneficjentom potwierdzenia udzielenia pomocy de minimis. Przepis ten stanowi realizację postanowienia 3 ust. 1 rozporządzenia nr 69/01, na mocy którego państwo członkowskie jest zobligowane do informowania zainteresowanego przedsiębiorstwa, iż udzielone wsparcie ma charakter pomocy de minimis. Przepis ten nakłada na podmioty udzielające pomocy także obowiązek określonego działania - podjęcia czynności o charakterze zaświadczenia, przy czym pod pojęciem zaświadczenia należy rozumieć czynność materialno-techniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego [J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 733. Ustawa o postępowaniu
w sprawach dotyczących pomocy publicznej nie normuje żadnych dodatkowych kwestii związanych z zakresem i trybem realizacji obowiązku wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Zagadnienia te regulują (bez uregulowania szczegółowych kwestii proceduralnych: wydane na podstawie art. 5 ust. 3 u.p.s.p.p. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis [Dz. U. Nr 187, poz. 1930 (dalej jako rozporządzenie o pomocy de minimis], a w zakresie przez to rozporządzenie nie uregulowanym - odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy Działu VII k.p.a. (art. 217-220 k.p.a), przy czym to odpowiednie zastosowanie nie oznacza stosowania tych przepisów wprost, a stosowanie odpowiednie z uwzględnieniem przede wszystkim funkcji zaświadczeń o pomocy de minimis wynikającej z powołanych przepisów o pomocy publicznej i o rehabilitacji osób niepełnosprawnych.
W przedmiotowej sprawie zaświadczenie o pomocy de minimis wydawane jest
w odniesieniu do wydatków związanych z rehabilitacją zawodową, społeczną
i leczniczą, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków.
Zaś zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis, jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Ubiegając się o wydanie zaświadczenia pracodawca jest obowiązany złożyć dokumenty o jakich mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia. Rodzaj wydatków, które można pokryć z zakładowego funduszu rehabilitacji został wskazany w § 2 przedmiotowego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. We wspomnianym § 2 rozporządzenia w jego pkt 12 wskazano,
że ze środków funduszu rehabilitacji realizowane są wydatki na indywidualne programy rehabilitacji, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których fą finansowane m.in. inne wydatki ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacji. W § 6 rozporządzenia postanowiono, że warunkiem wykorzystania środków funduszu rehabilitacji na wydatki, o których mowa w § 2 ust 1 pkt 12 jest opracowanie programu rehabilitacji. Przywołane przepisy wskazują w jakich okolicznościach pomoc może być zakwalifikowana jako pomoc de minimis oraz wskazują na to, że podstawą zakwalifikowania tej pomocy jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydawane przedsiębiorcy przez uprawniony podmiot.
Skarżący dokonując oceny charakteru żądanego przez siebie zaświadczenia prezentuje stanowisko, że zaświadczenie, które w przedmiotowej sprawie wydaje jako podmiot uprawniony PFRON jest zaświadczeniem, które wydawane jest obligatoryjnie, zaś zasadność żądania ze względu na charakter zaświadczenia, nie może być badana pod warunkiem złożenia dokumentów o jakich mowa w § 9 ust 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007r. Skarżący twierdzi bowiem, że zaświadczenie to jako wydawane ze względu na to, że wymaga tego przepis prawa jest zaświadczeniem o jakim mowa w treści art. 217 § 2 pkt 2 kpa. Zatem, wg skarżącego, postępowanie powinno się ograniczyć do sprawdzenia, czy kwota o którą wnioskuje strona w zaświadczeniu nie przekroczy kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą miesięcznego dofinansowania a kwotą wynagrodzenia pracowników przekazaną na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, z przeznaczeniem na indywidualny program rehabilitacji pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej.
Organy wykroczyły, zdaniem skarżącego, poza normy postępowania uproszczonego (art. 218 kpa). Nie tylko zażądały dostarczania indywidualnych programów rehabilitacji, to jeszcze zakwestionowały ocenę specjalistów (lekarza, doradcy zawodowego jedynie kompetentnych zgodnie z ustawą do dokonania takiej oceny – powołanych w skład komisji rehabilitacyjnej) Stanowiło to przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, gdyż zdaniem skarżącej, organ nie wskazał powodu, dla którego odmówił wiarygodności oceny dokonanej prze komisję rehabilitacyjną, zwłaszcza, że sam organ nie posiadał władzy specjalistycznej do dokonania tej oceny.
Odnosząc się do tych zarzutów WSA jest zdania, że jakkolwiek z § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007r. w sprawie zfron, wynika, że warunkiem uznania pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia, treść tego przepisu wskazuje, że nie jest to zaświadczenie o jakim mowa wprost w art. 217 § 2 pkt 1 kpa. Przepis ten kładzie bowiem nacisk na konieczność uzyskania zaświadczenia, co w ocenie Sądu nakłada na przedsiębiorcę konieczność wykazania, że poniósł wydatek kwalifikujący się do znania go za pomoc de minimis. Przepisy Działu VII Kpa regulują tylko kwestie proceduralne związane z wydaniem zaświadczenia, jednak z funkcji zaświadczeń, wynikającej z przepisów artykuł 5 ust. 2 u.p.s.p.p.., przy uwzględnieniu art. 33 ust. 1 i 4 ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych i przepisów rozporządzenia zfron (w szczególności § 12) wynika kompetencja PFRON do merytorycznej oceny wydatków zgłaszanych przez zainteresowanego do objęcia ich zaświadczeniem o pomocy de minimis, czy są one wydatkami, o jakich mowa w tych przepisach.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę podziela pogląd wyrażony przez
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 9 października 2008 r. II SA/Wr 382/08, że postępowanie związane z wydaniem zaświadczenia nie jest postępowaniem administracyjnym o jakim mowa w art. 1 pkt 1 kpa lecz ma charakter administracyjny stanowiąc formę uproszczonego działania administracyjnego. Zdaniem Sądu wyrażonym w tym wyroku, w postępowaniu tym nie prowadzi się
w pełni postępowania dowodowego o jakim jest mowa w dziale II kpa5 stosując jednak ogólne zasady postępowania określone w kpa. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela ten pogląd w takim znaczeniu, że uznaje, iż postępowanie dowodowe (wyjaśniające) jakkolwiek okrojone (art. 218 § 2 kpa).- musi i może być prowadzone w zakresie niezbędnym do zbadania zgłoszonego żądania. Zdaniem Sądu w postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia o pomocy de minimis organ zobowiązany do wydania zaświadczenia, jest uprawniony do wyjaśnienia kwestii powiązania zgłoszonego żądania z rodzajem poniesionego wydatku, którego ma dotyczyć zaświadczenie. Odnosząc wspomniane uwagi do rozstrzyganej sprawy należy uznać, że rodzaj wydatku usprawiedliwiał żądanie złożenia indywidualnych programów rehabilitacyjnych.
Organ zobowiązany był w sprawie zbadać czy zakup mebli biurowych dokonany w ramach indywidualnych programów rehabilitacji spełnia przesłanki, o których mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Pacy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r., w szczególności czy wynika wprost z indywidualnych programów rehabilitacji oraz czy został dokonany w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych niepełnosprawnych pracowników, to bezpodstawnym jest zarzut skarżącej, iż organ bezprawnie zażądał nadesłania indywidualnych programów rehabilitacji, a przez to przekroczył granice postępowania wyjaśniającego.
Sąd nie zgodził się również z zarzutem przekroczenia przez organ – nieposiadający zdaniem skarżacego fachowej wiedzy specjalistycznej – swobodnej oceny dowodów, jakoby poprzez odmowę dania wiarygodności opiniom dotyczącym zmniejszenia ograniczeń zawodowych, sporządzonym przez wyspecjalizowane jednostki. Wyjaśnić trzeba, że organy nie oceniały merytorycznie orzeczeń lekarskich a jedynie kwestionowały zasadność poniesienia określonych wydatków w ramach indywidualnych programów rehabilitacji oraz pod kątem zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracowników, a więc w granicach kompetencji przyznanych im przez ustawodawcę, m. in. na podstawie § 9 ust. 1 ww. rozporządzeniu Ministra Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. Organ nie jest związany opiniami specjalistów wchodzących w skład komisji rehabilitacyjnej, w zakresie oceny, czy określony wydatek przyczyni się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownika, a zatem czy może być dokonany z zakładowego funduszu rehabilitacji gdyż orzekanie o tym jest jego kompetencją, a nie komisji rehabilitacyjnej. Opinia komisji oraz ewentualnie inne opinie lekarskie podlegają ocenie organu orzekającego, jak i inne dowody w sprawie. Zatem organ powinien na nich polegać (w razie braku przeciwdowodu) co do zakresu i stopnia niepełnosprawności oraz zakresu ograniczeń zawodowych pracownika, ale jeszcze raz należy podkreślić, że nie mogą one zastąpić organu w ocenie zasadności dokonania konkretnego wydatku. W zaskarżonym postanowieniu wykazano, że w przedmiotowej sprawie zakup mebli nie wpłynie na zmniejszenie, czy też wyeliminowanie ograniczeń osób niepełnosprawnych wynikających z ich niepełnosprawności, a służy po prostu wypełnieniu obowiązków pracodawcy do zapewnienia wyposażenia stanowisk pracy zgodnie z wymogami bezpieczeństwa i higieny pracy. Organ trafnie przyjął, że nie zostało wykazane, by zakupione meble miały jakieś szczególne cechy świadczące o indywidualnym przystosowaniu ich do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności pracowników skarżącego, których dotyczyły indywidualne programy rehabilitacji. Nie można wiec było uznać, że zakup mebli biurowych był zakupem indywidualnego sprzętu dla osób niepełnosprawnych w ramach indywidualnych programów rehabilitacyjnych skutkującym zmniejszaniu ograniczeń zawodowych pracowników.
Nie przekroczył też organ zasad swobodnej oceny materiału dowodowego uznając, iż zakupione meble biurowe nie mogą wpłynąć na zmniejszenie ograniczeń zawodowych pana P. P., pana L. K., i pana J. H., a więc nie wydatki te nie spełniają wymogów określonych w § 2 pkt 12 litera f rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007r..
Stwierdzić zatem należy, iż organ prawidłowo poddał analizie wszystkie trzy indywidualne programy rehabilitacji opracowane dla prezesa zarządu i trenerów piłki nożnej i koszykówki oraz pozostały materiał dowodowy. Prawidłowo również przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, ustalono stan faktyczny i dokonano jego oceny z perspektywy mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, przy czym ocena ta nie nosi znamion dowolności.
Biorąc to wszystko pod uwagę zaskarżone rozstrzygnięcie należało uznać za prawidłowe, nie naruszające prawa. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte postanowienie. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływa na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrola decyzji.
Biorąc to wszystko pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r, Nr 153, poz. 1270 ze zm.), był zobowiązany orzec, jak w sentencji.