Orzeczenie · 2023-02-21

V SA/Wa 22/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2023-02-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
taryfyściekizbiorowe zaopatrzenie w wodękosztypodatek od nieruchomościczynsz dzierżawnyochrona odbiorcówpostępowanie administracyjnekontrola sąduuzasadniony przypadek

Przedmiotem skargi była decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (PGW WP) z dnia 3 listopada 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wody Polskie z dnia 2 lipca 2021 r. Decyzje te odmawiały spółce Wodociągi Z. sp. z o.o. skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy za zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz zatwierdzenia nowej taryfy. Spółka argumentowała, że wzrost kosztów (podatku od nieruchomości, czynszu dzierżawnego, kosztów odprowadzania ścieków) stanowi "uzasadniony przypadek" do skrócenia taryfy. Organ I instancji uznał te wzrosty za nieuzasadnione i zbyt wysokie dla odbiorców, wskazując na możliwość optymalizacji kosztów i dopłat z budżetu gminy. Organ II instancji utrzymał tę decyzję, uznając ją za prawidłową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił jednak zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie art. 15 k.p.a. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie przeprowadził merytorycznego rozpoznania sprawy, ograniczając się do aprobaty decyzji organu I instancji i nie odnosząc się do zarzutów odwołania. Brak było konkretnego uzasadnienia, dlaczego wskazane przez spółkę okoliczności nie stanowią "uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 24j ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Sąd wskazał, że organ powinien ocenić, czy przedłożone dokumenty (uchwały rady miasta, aneksy do umów) faktycznie uzasadniają skrócenie taryfy, a swoje stanowisko szczegółowo uzasadnić, odnosząc się do materiału dowodowego i zarzutów strony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przez organy odwoławcze, wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnych, obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach taryfowych w sektorze wodno-kanalizacyjnym, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wzrost kosztów związanych z podatkiem od nieruchomości, czynszem dzierżawnym oraz odprowadzaniem ścieków stanowi "uzasadniony przypadek" pozwalający na skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy za zbiorowe odprowadzanie ścieków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organ odwoławczy nie zbadał należycie, czy wskazane przez spółkę okoliczności wypełniają pojęcie "uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 24j ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie odniósł się merytorycznie do zarzutów spółki i nie uzasadnił swojej decyzji, ograniczając się do aprobaty stanowiska organu pierwszej instancji. Brak było analizy przedłożonych dokumentów potwierdzających wzrost kosztów i oceny, czy stanowią one "uzasadniony przypadek".

Czy organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), ma obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy, czy wystarczy jedynie kontrola decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organ odwoławczy ma obowiązek ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, a nie tylko kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Zastosowanie art. 15 k.p.a. zostało naruszone przez organ odwoławczy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że decyzja organu odwoławczego ostatecznie kształtuje stosunek administracyjnoprawny, a zasada dwuinstancyjności służy realizacji konstytucyjnego prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy nie może ograniczać się do zatwierdzenia wyników postępowania organu pierwszej instancji.

Czy uzasadnienie decyzji administracyjnej musi zawierać wyczerpujące wyjaśnienie podstaw prawnych i faktycznych, wskazanie dowodów oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie zawierała uzasadnienia spełniającego wymogi art. 107 § 3 k.p.a., co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że uzasadnienie decyzji musi być czytelne i możliwe do weryfikacji, wyjaśniać podstawy rozstrzygnięcia, wskazane dowody oraz powody nieuwzględnienia innych dowodów. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia kontrolę sądową.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 3 listopada 2021 r. z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przepisy (20)

Główne

u.z.z.w. art. 24j § ust. 1

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

"Uzasadniony przypadek" może stanowić w szczególności zmiana warunków ekonomicznych oraz wielkości usług i warunków ich świadczenia, pod warunkiem udokumentowania.

Pomocnicze

u.z.z.w. art. 24c § ust. 1

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.z.z.w. art. 27a § ust. 1 i ust. 3 pkt 2

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.z.z.w. art. 27c § ust. 1 i 2

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.z.z.w. art. 20 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

rozporządzenie taryfowe art. 3 § pkt 1 lit. b

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie określenia taryf, wzrostu wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków

Dotyczy uzasadnienia wzrostu ceny 1 m3 ścieków.

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania sądowego.

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Określenie wysokości opłat za czynności radcy prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie przeprowadził merytorycznego rozpoznania sprawy i nie uzasadnił swojej decyzji. • Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu przez spółkę. • Organ odwoławczy nie zbadał kluczowej kwestii "uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 24j ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu. • Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego było ogólnikowe i nie pozwalało na kontrolę sądową.

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżoną decyzję • zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Wodociągów Z. sp. z o.o. kwotę 697 (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego • uchybienie fundamentalnej zasadzie wynikające z art. 15 k.p.a., albowiem ograniczył się jedynie do zaaprobowania oceny dokonanej przez Organ I instancji • nie można sprowadzać celu postępowania przed organem II instancji jedynie do kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji • rolą organu odwoławczego (...) jest bowiem ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy

Skład orzekający

Bożena Zwolenik

przewodniczący

Justyna Żurawska

sprawozdawca

Piotr Kraczowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przez organy odwoławcze, wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnych, obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach taryfowych w sektorze wodno-kanalizacyjnym, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa administracyjnego procesowego – zasady dwuinstancyjności i wymogów uzasadnienia decyzji, co jest istotne dla praktyków. Choć temat taryf za ścieki może być niszowy, problemy proceduralne mają szersze zastosowanie.

Sąd administracyjny przypomina: organ odwoławczy to nie tylko "klepka" dla decyzji niższej instancji!

Sektor

usługi komunalne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst