V SA/Wa 218/19

V SA/Wa 218/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania
Jarosław Stopczyński /sprawozdawca/
Michał Sowiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 1804/19 - Wyrok NSA z 2020-05-29
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 2046
art. 48 ust. 1, art. 49e, art. 49f ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7, art. 71, art. 11, art, 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych: oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem oceny sądu jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej także jako: organ, PFRON) z dnia [...] listopada 2018 r. znak sprawy: [...] mocą której organ:
1) uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] września 2018 r. znak [...]
2) nakazał W. (dalej także jako: strona, skarżąca) zwrot środków Funduszu przekazanych stronie w 2015 r., według algorytmu na podstawie art. 48 ust. 1 pkt. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 2018. 511 tekst jedn., dalej także jako ustawa rehabilitacji, lub ustawa), które następnie zostały przyznane przez W. w ramach realizacji zadania określonego w art. 12a ustawy o rehabilitacji w łącznej kwocie 76 600,00zł wypłaconej w ramach realizacji umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. oraz umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach i rozważaniach:
W wyniku kontroli przeprowadzonej u strony w dn. [...]-[...] września 2017r. PFRON stwierdził nieprawidłowości które wykazano w skierowanym do Prezydenta W. wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] grudnia 2017 r. (znak: [...]), polegające na:
1) W przypadku realizacji umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. na podstawie której przekazane zostało dofinansowanie ze środków PFRON w kwocie 50.000,00 zł, wnioskodawca w złożonym wniosku o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej poświadczył nieprawdę, wskazując, że nie korzystał ze środków PFRON lub z innych środków publicznych na podjęcie działalności gospodarczej lub rolniczej, ponieważ w dniu [...] grudnia 2006 r. zawarł z Powiatowym Urzędem Pracy w W. (zwanym dalej "PUP") umowę, na podstawie której otrzymał bezzwrotne środki publiczne z Europejskiego Funduszu Społecznego na podjęcie działalności gospodarczej. W związku z powyższym PUP w dniu [...] sierpnia 2016 r. wezwał wnioskodawcę do zwrotu otrzymanych na podstawie umowy środków PFRON w wysokości 50.000,00 zł wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, za okres od dnia otrzymania środków do dnia ich zapłaty, w związku z naruszeniem art. 12a ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym osoba niepełnosprawna może otrzymać jednorazowo środki PFRON na podjęcie działalności gospodarczej, jeśli nie otrzymała bezzwrotnych środków publicznych na ten cel.
Ponadto, zgodnie z wpisem do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, wnioskodawca w dniu [...] września 2016 r, zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i tym samym nie wywiązał się ze zobowiązania do jej prowadzenia przez okres co najmniej 24 miesięcy, co jest niezgodne z: § 6 ust 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (tj. Dz.U. z 2015, poz. 102), zwanego dalej "rozporządzeniem", oraz z § 2 ust. 3 umowy [...] z dnia [...] marca 2015 r;
2) W przypadku realizacji umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., na podstawie której przekazane zostało dofinansowanie ze środków PFRON w kwocie 50.000,00 zł, wnioskodawca w złożonym wniosku o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej poświadczył nieprawdę, wskazując, że nie korzystał ze środków PFRON lub z innych środków publicznych na podjęcie działalności gospodarczej lub rolniczej, ponieważ w dniu [...] października 2006 r. zawarł z Powiatowym Urzędem Pracy w K. umowę, na podstawie której otrzymał dotację ze środków publicznych na rozpoczęcie działalności gospodarczej. W związku z powyższym PUP w dniu [...] września 2016 r. wezwał wnioskodawcę do zwrotu otrzymanych środków PFRON w wysokości 45.029.00 zł (zgodnie z kalkulacją: 50.000,00 zł - 4.971,00 zł zwrócony przez wnioskodawcę w dniu [...] października 2015 r. podatek VAT) wraz z należnymi odsetkami, w związku z naruszeniem art. 12a ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym osoba niepełnosprawna może otrzymać jednorazowo środki PFRON na podjęcie działalności gospodarczej, jeśli nie otrzymała bezzwrotnych środków publicznych na ten cel. W dniu [...] grudnia 2015 r. Urząd Miejski W. zwrócił na rachunek bankowy PFRON środki w wysokości 4.971,00 zł z tytułu odzyskanego przez wnioskodawcę podatku VAT. Następnie w dniu [...] października 2016 r. wnioskodawca dokonał zwrotu na rachunek bankowy Urzędu Miejskiego W. środków PFRON w wysokości 20.000.00 zł, które Urząd Miejski W. przekazał na rachunek bankowy PFRON w dniu [...] stycznia 2017 r;
3) W przypadku umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., na podstawie której przekazane zostało dofinansowanie ze środków PFRON w kwocie 46.000,00 zł, wnioskodawca nie dokonał do Urzędu Miejskiego W. zwrotu z tytułu odzyskanego podatku VAT w wysokości 4.360,65 zł, co jest niezgodne z: § 6 ust. 2 pkt 2 lit. i) rozporządzenia oraz § 2 ust. 8 ww. umowy. W dniu [...] lutego 2017 r. nastąpiła śmierć wnioskodawcy, w związku z czym z dniem [...] lutego 2017 r. działalność gospodarcza tej osoby została wykreślona z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. W związku ze śmiercią wnioskodawcy, PUP, na podstawie § 5 ust. 5 umowy, wezwał poręczyciela do zwrotu środków finansowych w kwocie 1.508,20 zł oraz do zwrotu podatku VAT w kwocie 4.360,65 zł. W dniu [...] czerwca 2017 r. zawarto z poręczycielem ugodę pozasądową w sprawie rozłożenia na raty spłaty ww. należności. Ponadto wnioskodawca poniósł część kosztów z tytułu realizacji umowy z naruszeniem terminu 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy, co jest niezgodne z zapisami aneksu zawartego do ww. umowy. Nie zawarto aneksu wydłużającego termin poniesienia przez wnioskodawcę przedmiotowych kosztów, co jest niezgodne z § 6 ust. 4 rozporządzenia.
4) W przypadku umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. środki PFRON przekazane na podjęcie działalności gospodarczej, zostały przeznaczone na sfinansowanie jedynie wybranych przedmiotów i urządzeń, niezgodnie z § 1 ust. 3 ww. umowy. Nie zawarto aneksu do umowy uwzględniającego zmiany przedmiotu dofinansowania, co jest niezgodne z § 6 ust. 4 rozporządzenia;
5) W przypadku umowy nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. dotyczącej zwrotu kosztów wyposażenia stanowisk pracy, Pracodawca poniósł część kosztów z tytułu realizacji umowy z naruszeniem terminu 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy, co jest niezgodne z § 6 ust. 2 pkt 2 lit a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 marca 2011 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (tj. Dz.U. z 2015, poz. 93).
Mając na uwadze powyższe w wystąpieniu pokontrolnym wniesiono m.in o zwrot na rachunek bankowy Funduszu, zgodnie z art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, kwoty głównej w wysokości 80.897,85 zł wraz z należnymi odsetkami.
Po zapoznaniu się z wyjaśnieniami strony zawartymi w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. Fundusz wystosował do strony wezwanie do zapłaty w terminie 3 miesięcy od dnia jego doręczenia łącznej kwoty 80. 897,85 zł. W związku z niezrealizowaniem powyższego wezwania organ pismem z dnia [...] lipca 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, a po jego przeprowadzeniu decyzją z dnia [...].09.2018 r. (znak: [...]) nakazał Stronie – W. zwrot środków Funduszu przekazanych W. w 2015 r. według algorytmu na podstawie art. 48 ust. 1 pkt t ustawy o rehabilitacji, które następnie zostały przyznane przez W., w ramach realizacji zadania określonego w art. 12a ustawy o rehabilitacji, w łącznej kwocie 80.897,85 zł, wypłaconej w ramach realizacji umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. oraz umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.
Pismem z dnia [...].10.2018 r. (znak: [...]) Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając ww. decyzji:
- naruszenie przepisu art. 49e ust. I ustawy o rehabilitacji, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;
- nieuwzględnienie w wyliczeniu żądanej kwoty do zwrotu wpłat dokonanych przez Stronę w dniach: [...].09.2017 r., [...].11.2017 r., [...].12.2017 r., [...].03.2018 r., [...].06.2018 r. w wysokości łącznej w kwocie 3.577,85 zł z tytułu rozliczenia umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.;
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnej analizy i wyjaśnienia wszystkich okoliczności niniejszej sprawy, w tym brak wnikliwego ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez Stronę, co miało istotny wpływ na treść decyzji.
Wskazując na powyższe Strona wniosła o uchylenie ww. decyzji i umorzenie postępowania w całości.
W uzasadnieniu wniosku Strona podniosła, że w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek określonych w art. 49e ust. I ustawy o rehabilitacji, a nieprawidłowości ustalone w wyniku kontroli przeprowadzonej przez PFRON nie były związane z realizacją umów zawartych przez Stronę z beneficjentami.
Ponadto, Strona wyraziła pogląd, że dopiero prawomocne ustalenie przez sądy popełnienia czynu zabronionego, polegającego na złożeniu przez beneficjentów fałszywych oświadczeń, będzie stanowiło podstawę do podjęcia działań, zmierzających do odzyskania wypłaconych środków. Dodatkowo, w odniesieniu do umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.. Strona podniosła, że "śmierci beneficjenta umowy nie można zaliczyć do przyczyn naruszenia przez niego warunków realizacji umowy. Nie można również wywieść, że śmierć beneficjenta doprowadziła do nieprawidłowości, za które odpowiedzialna byłaby kontrolowana jednostka samorządu terytorialnego". Zdaniem Strony nieprawidłowości nie stanowi również rozłożenie na raty przez Prezydenta W. (w ramach posiadanych kompetencji) należności dotyczącej rzeczonej umowy, a w przypadku udzielenia beneficjentowi takowej ulgi, "brak jest podstawy prawnej wskazującej wprost obowiązek zwrotu środków".
Ponadto Strona podniosła, że w niniejszej sprawie, wobec niezaistnienia przesłanek wynikających z art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, samodzielną podstawę materialnoprawną wydania przez PFRON decyzji stanowi przepis art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji, co jest niedopuszczalne.
Dodatkowo Strona poinformowała, że w dniu [...].09.2018 r., z tytułu rozliczenia umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., na rachunek PFRON przelana została kwota w wysokości 720,00 zł.
Odnosząc się do powyższego wniosku organ wskazał iż w odpowiedzi na wezwanie do złożenia uzupełnienia materiału dowodowego strona poinformowała jedynie o dokumentach dotyczących: umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. (przesłanych już uprzednio przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o które organ nie występował, gdyż były już w jego posiadaniu) oraz umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., które były już uprzednio w posiadaniu organu. Strona nie nadesłała natomiast, pomimo wezwania organu, dokumentów potwierdzających dokonanie przez W. zwrotów na rachunek bankowy PFRON środków pochodzących z realizacji umów nr: [...] z dnia [...] marca 2015 r. oraz [...] z dnia [...] marca 2015 r. Jednocześnie Strona nadmieniła, że w sprawie wpłaty dokonanej w dniu [...].10.2016 r. przez Pożyczkobiorcę, z powództwa P.W. przed Sądem Rejonowym dla W. [...], pod sygn. akt [...]. w oparciu o art. 405 k.c., toczy się obecnie proces sądowy.
Organ wskazał jednocześnie, że po uwzględnieniu wpłat w zakresie należności głównych do zwrotu przez W. na rachunek bankowy Funduszu pozostaje łączna kwota 76.600,00 zł, w tym:
- kwota 50.000,00 zł z tytułu umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.;
- kwota 25.029,00 zł z tytułu umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.;
- kwota 1.571,00 zł z tytułu umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.
Organ zwraca uwagę, że zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez Fundusz, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji Prezes Zarządu Funduszu przekazuje środki Funduszu samorządom wojewódzkim i powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań, na wyodrębniony rachunek bankowy - według algorytmu.
Następnie organ zacytował treść art. 49e ust.1 i 2 ustawy o rehabilitacji oraz podniósł, iż z /orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że treść przepisu art. 49e ustawy o rehabilitacji stanowi, że do żądania zwrotu wydatkowanych środków PFRON wystarczające jest, ażeby doszło do stwierdzenia obiektywnie istniejących nieprawidłowości związanych z użyciem tych środków (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 25.02.2014 r. w sprawie o sygn. akt: V SA/Wa 1583/13).
Ponadto obowiązek zwrotu kwoty ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości jest niezależny od tego, kto dopuścił się nieprawidłowości w wykorzystaniu środków Funduszu (vide: wyrok NSA z dnia 28.08.2014 r. w sprawie o sygn. akt: II GSK 1064/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przedmiotowej sprawie w wyniku kontroli stwierdzone zostały nieprawidłowości, opisane szczegółowo w wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz w uzasadnieniu faktycznym niniejszej decyzji. Tym samym nieprawidłowe jest stanowisko Strony wyrażone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek określonych w art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, a nieprawidłowości ustalone w wyniku kontroli przeprowadzonej przez PFRON, nie były związane z realizacją umów zawartych przez Stronę z beneficjentami. Wobec powyższego, nieprawidłowy jest także zarzut strony, iż samodzielną podstawę materialnoprawną wydania przez PFRON decyzji z dnia [...] września 2018 r. (znak: [...]), stanowił przepis art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji. Ponadto, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych "obowiązek i termin zwrotu środków przez stronę postępowania, określony w przepisach art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji, jest niezależny od czynności podjętych przez stronę wobec beneficjenta umowy" (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2013 r. w sprawie o sygn. akt: V SA/Wa 1902/12 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2014 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1583/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, zdaniem organu, opisane przez Stronę działania podjęte przez W., mające na celu wyegzekwowanie od beneficjentów zwrotu środków Funduszu przekazanych na podstawie przedmiotowych umów, nie mogą mieć wpływu na dochodzenie przez PFRON od W. na podstawie art. 49e ustawy o rehabilitacji, zwrotu środków Funduszu przekazanych wg algorytmu. Stanowisko Strony, iż "dopiero prawomocne ustalenie przez sądy popełnienia czynu zabronionego, polegającego na złożeniu przez beneficjentów fałszywych oświadczeń, będzie stanowiło podstawę do podjęcia działań, zmierzających do odzyskania wypłaconych środków", może być zatem prawidłowe jedynie w kontekście stosunków prawnych, łączących W. z beneficjentami (np. w przypadku występowania przez Powiat w procesie karnym w charakterze oskarżyciela posiłkowego i wnoszenia o orzeczenie przez sąd w stosunku do oskarżonych środka karnego, o którym mowa w art. 46 § 1 k.k., tj. obowiązku naprawienia szkody, lub też w przypadku dochodzenia roszczeń od beneficjentów na drodze postępowania cywilnego). Natomiast w kontekście stosunku prawnego, łączącego PFRON i W., prawomocne ustalenie przez sądy popełnienia czynu zabronionego przez beneficjentów nie jest warunkiem koniecznym do dochodzenia przez Fundusz zwrotu środków Funduszu przekazanych wg algorytmu, gdyż fakt poświadczenia przez beneficjentów umów nr: [...] z dnia [...] marca 2015 r., [...] z dnia [...] marca 2015 r. nieprawdziwych informacji we wnioskach o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej, został obiektywnie stwierdzony.
Odnosząc się do postulatów podniesionych przez Stronę w petitum wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ stwierdził, iż w związku z przedłożeniem przez Stronę przy rzeczonym wniosku dowodów potwierdzających dokonanie przez W. zwrotów na rachunek bankowy PFRON w dniach: [...].09.2017 r., [...].11.2017 r., [...].12.2017 r., [...].03.2018 r., [...].06.2018 r., [...].09.2018 r., środków Funduszu dotyczących umowy nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., w łącznej kwocie 4.297,85 zł, konieczne jest uchylenie w całości decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września 2018 r. (znak: [...]) i ponowne orzeknięcie, co do wysokości kwoty przypisanej do zwrotu przez Stronę.
Zdaniem organu niezasadny jest natomiast wniosek Strony o umorzenie postępowania w całości, gdyż w niniejszej sprawie nie występuje żadna przesłanka, wskazująca na bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.
Wyżej opisaną decyzję zaskarżyła strona w jej pkt. 2 zarzucając jej
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a to: przepisu art49e ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.) poprzez:
a) błędną jego wykładnię i przyjęcie, że zaszła przesłanka w postaci stwierdzenia nieprawidłowości, dokonanych w wyniku kontroli dotyczących realizacji zawartych z beneficjentami środków umów, a tym samym niewłaściwe jego zastosowanie;
b) błędną jego wykładnię i przyjęcie, że Strona winna zwrócić przekazane środki niezależnie od podjętych przez Prezydenta W. względem beneficjenta czynności;
c) błędną jego wykładnię i przyjęcie, że: "fakt poświadczenia przez beneficjentów umów nr [...] z dnia [...] marca 2015r. oraz nr [...] z dnia [...] marca 2015r. nieprawdziwych informacji we wnioskach o przyznanie środków (...) został obiektywnie stwierdzony na podstawie umów zawartych przez beneficjentów w 2006r. z powiatowymi urzędami pracy, z których wynikało, że uprzednio otrzymali oni już bezzwrotne środki publiczne na podjęcie działalności gospodarczej" - w sytuacji, gdy przed właściwymi organami toczą się postępowania w zakresie poświadczenia nieprawdy co do złożonych przez beneficjentów oświadczeń i o tym będą dopiero rozstrzygać te organy w ramach swoich kompetencji,
d) wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w przywołanym przepisie art. 49e ust. 1,
2) naruszenie ogólnych przepisów postępowania, mających zasadniczy wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 7a, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich nie wzięcie pod uwagę i nie skonfrontowanie interesu społecznego przed wydaniem decyzji,
3) wadliwą argumentację uzasadnienia zaskarżonej decyzji
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1. uchylenie decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2018r. nakazującej zwrot wypłaconych środków PFRON w łącznej kwocie 76.600,00 zł,
2.obciążenie Organu kosztami postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270),. w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią bez wątpienia sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu są przekazywane przez Prezesa Zarządu samorządom wojewódzkim i powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań, na wyodrębniony rachunek bankowy – według algorytmu. W przypadku niezgodnego ich przeznaczenia, pobrania w nadmiernej wysokości w sytuacji zaistnienia nieprawidłowości – środki te na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji podlegają zwrotowi wraz z należnymi odsetkami, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W myśl art. 49 e ust. 2 ustawy o rehabilitacji, zwrotu dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu.
Zgodnie z art. 49 f ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji, na wniosek dłużnika lub strony umowy, której przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu, organy i podmioty powołane do zawierania takich umów mogą rozłożyć na raty spłatę należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny lub odroczyć termin ich płatności w drodze umowy – w przypadku uzasadnionym ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami gospodarczymi lub społecznymi, lub innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie, w szczególności w razie całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 49 ust. 5b. Jednakże obowiązek i termin zwrotu środków przez stronę postępowania, określony jest w przepisach art. 49 e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji i jest niezależny od czynności podjętych przez stronę, wobec beneficjenta umowy (w tym skorzystania przez stronę z uprawnienia przysługującego jej na podstawie art. 49 f ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji). Tym samym, w przypadku ustalenia, że środki Funduszu zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, zastosowanie ma przepis art. 49 e ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zgodnie z którym środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wpłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Zwrotu, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w terminie 3 miesięcy, od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu.
Odsetek nie nalicza się w przypadku gdy wystąpienie okoliczności powodujących obowiązek zwrotu lub wypłaty środków było niezależne od zobowiązanego.
Treść wspomnianego przepisu stanowi, że do żądania wydatkowanych środków PFRON wystarczające jest aby doszło do stwierdzenia obiektywnie istniejących nieprawidłowości związanych z użyciem tych środków. Nieprawidłowości mogą zostać wykryte w czasie kontroli, co miało miejsce w sprawie niniejszej. W ocenie sądu za zwrot środków wykorzystanych przez beneficjenta niezgodnie z przeznaczeniem i wbrew przepisom prawa odpowiada skarżąca. W związku z tym nie sposób uznać za trafny poglądu, że dopiero prawomocne ustalenie przez sądy popełnienia czynu zabronionego, polegającego na złożeniu przez beneficjentów fałszywych oświadczeń w następstwie, których pozyskali oni środki, będzie stanowiło podstawę do podjęcia działań zmierzających do ich odzyskania.
Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej, sąd zauważa, iż organ trafnie ustalił, że w odniesieniu do umowy nr [...] z dnia [...].03.2015 r. stwierdzone nieprawidłowości dotyczą naruszenia art.12a ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym osoba niepełnosprawna może otrzymać jednorazowo środki PFRON na podjęcie działalności gospodarczej, jeśli nie otrzymała bezzwrotnych środków publicznych na ten cel.
W odniesieniu do umowy nr [...] z dnia [...].03.2015 r. stwierdzone nieprawidłowości dotyczą naruszenia art. 12a ustawy o rehabilitacji, zaś w przypadku umowy nr [...] z dnia [...].03.2015 r. stwierdzone nieprawidłowości dotyczą naruszenia § 6 ust. 2 pkt. 2 lit. i rozporządzenia oraz § 2 ust. 8 ww. umowy, dotyczących obowiązku beneficjenta zwrotu równowartości odzyskanego podatku VAT oraz naruszenia zapisów aneksu nr 1 i 2 określających termin wykorzystania środków PFRON oraz nie zawarcia aneksu określającego nowy termin poniesienia kosztów ( co naruszyło § 6 ust. 4 rozporządzenia).
W ocenie sądu Skarżący błędnie wywodzi, że skierowane do Strony żądanie zwrotu środków może nastąpić dopiero w momencie wyegzekwowania przez nią należnych kwot od beneficjenta umowy. Obowiązek i termin zwrotu środków przez stronę postępowania, określony w przepisach art. 49 e ust.1 i2 ustawy o rehabilitacji jest niezależny od czynności podjętych przez Stronę wobec beneficjenta umowy.
Zatem działania podjęte przez W., mające na celu wyegzekwowanie od beneficjentów zwrotu środków PFRON przekazanych na podstawie ww. umów, nie mają wpływu na dochodzenie przez Organ od Skarżącego zwrotu środków PFRON przekazanych według algorytmu.
Zdaniem sądu nie jest zasadny zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania.
Organ podjął bowiem niezbędne czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia. Strona skarżąca miała pełną możliwość brania udziału w postępowaniu oraz składania wniosków, czy też uwag. Organ nie naruszył w związku z tym wymagań przewidzianych w art.10 i 8 kpa. Wyjaśnił również w sposób wyczerpujący przyczyny oraz podstawy prawne podjętego rozstrzygnięcia, stąd bezzasadny był zarzut skargi naruszenia art. 7,77 § 1 i 80 k.p.a.
W ocenie sądu całkowicie bezpodstawny jest zarzut wadliwości argumentacji przedstawionej przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zarzut ten jest w istocie na tyle ogólnikowy, iż nie poddaje się kontroli sądu.
Sąd stał poza tym na stanowisku, iż argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w pełni przekonują, natomiast skarżąca podejmuje z nimi wyłącznie jałową polemikę.
Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.