V SA/Wa 2172/19

V SA/Wa 2172/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Tomczak /sprawozdawca/
Beata Blankiewicz-Wóltańska /przewodniczący/
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 1479/21 - Wyrok NSA z 2025-03-21
Skarżony organ
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 869
art. 67 par 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 900
art. 116 par 1,2 i 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną za zwrot środków przekazanych tytułem dofinansowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi R. S. (dalej: Skarżący) jest decyzja Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z [...] września 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej: NCBiR) z [...] maja 2018 r., nr [...], orzekającej o odpowiedzialności Skarżącego, jako byłego członka zarządu spółki [...] sp. z o.o.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
Decyzją NCBiR nr [...] NCBR z [...] lutego 2015 r. określony został obowiązek zwrotu przez spółkę [...] sp. z o.o. kwoty [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych w związku z nieprawidłową realizacją przez spółkę projektu nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania, rozstrzygnięcie NCBiR zostało utrzymane w mocy decyzją nr [...] ówczesnego Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] czerwca 2015 r. Wobec bezskutecznego upływu terminu do zwrot środków, NCBiR wystawiło [...] lipca 2015 r. tytuł wykonawczy nr [...] oraz zwróciło się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec spółki [...] sp. z o.o. W toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego na rzecz NCBiR wyegzekwowana oraz przekazana została kwota [...] zł, co wynika z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] października 2015 r. Postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. sygn. [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
W tej sytuacji zawiadomieniem z [...] października 2017 r. (data doręczenia zawiadomienia) NCBiR wszczął postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej, tj. R. S. za zobowiązania spółki [...] sp. z o.o.
Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...], znak: [...] NCBiR orzekło o odpowiedzialności Skarżącego, jako byłego członka zarządu [...] sp. z o.o., za jej zobowiązania, jednocześnie określając że odpowiedzialność ta ma charakter solidarny ze spółką, z tytułu:
1) obowiązku zwrotu środków w wysokości [...] zł określonego decyzją nr [...] NCBiR z [...] lutego 2015 r.;
2) odsetek od należności, o której mowa w pkt 1, na dzień wydania niniejszej decyzji, w wysokości [...] zł,w
3) kosztów postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł,
w terminie 14 dni od doręczenia decyzji.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia NCBiR wskazało art. 116 § 1, 2 i 4, art. 107 9 1 i 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm.; daiej: "op") w zw. z art. 207 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077; dalej: "ufp") oraz art. 104 5 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: "kpa").
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił jej podstawy faktyczne i prawne.
Skarżący odwołał się od opisanego rozstrzygnięcia.
Zaskarżoną do Sądu decyzją Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju (dalej: Minister) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zaakceptował ją pod względem faktycznym i prawnym.
Minister odnosząc się do twierdzeń Skarżącego, że po złożeniu rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu w dniu [...] marca 2014 r. i przyjęciu rezygnacji na zgromadzeniu wspólników spółki, nie wykonywał funkcji członka zarządu, stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie potwierdza tej okoliczności.
Organ podniósł, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez NCBiR w przedmiocie zwrotu przez spółkę środków otrzymanych w ramach projektu nr [...], Skarżący złożył pełnomocnictwo, potwierdzone za zgodność z oryginałem przez adw. A. W., umocowujące wskazanego adwokata do reprezentowania spółki przed NCBiR oraz we wszelkich sprawach pomiędzy spółką a NCBiR, w tym w postępowaniach administracyjnych, cywilnych, karnych i egzekucyjnych. Organ zauważył, że pełnomocnictwo to opatrzone jest pieczęcią z danymi spółki [...] sp. z o. o. oraz datą: [...] marca 2014 r., pod treścią pełnomocnictwa znajduje się pieczęć "Prezes Zarządu R. S." i podpis R. M. S.. Treść pełnomocnictwa zawiera sformułowanie "Ja niżej podpisany, R. M. S., działając jako Prezes Zarządu [...] sp. z o. o. (...), uprawniony do jednoosobowej reprezentacji Spółki i składania w jej imieniu oświadczeń (...)". Organ dodatkowo wskazał, że w aktach sprawy znajduje się również kopia protokołu z przesłuchania świadka w przywołanej sprawie administracyjnej, w którym uczestniczył R. M. S. jako prezes zarządu spółki. Przesłuchanie odbyło się [...] sierpnia 2014 r. Protokół został podpisany przez R. M. S. reprezentującego stronę postępowania administracyjnego, t.j. [...] sp. z o. o.
Organ podkreślił, że oba dokumenty, w których Skarżący oświadczył, że jest prezesem zarządu Spółki, zostały sporządzone po [...] marca 2014 r., tj. po dacie, w której - wg obecnych twierdzeń Skarżącego - złożył rezygnację z pełnienia obowiązków członka zarządu spółki. Zdaniem organu dokumenty te stanowią tego, że po [...] marca 2014 r. Skarżący wykonywał obowiązki członka zarządu spółki.
Organ odwoławczy stwierdził również, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 116 § 1, 2 i 4 oraz art. 107 § 1 i 2 pkt 2 i 4 op w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o krajowym rejestrze sądowym poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z okolicznościami wynikającymi z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, w sytuacji w której Skarżący miał zostać z niego wykreślony przez Sąd Rejonowy [...] w G. ze skutkiem na dzień [...] marca 2014 r., w wyniku rezygnacji z pełnienia obowiązków prezesa zarządu. Minister wyjaśnił, że zgodnie z treścią ogłoszeń zawartych w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr 211 (4328) z dnia 20 października 2013 r. oraz nr 181 (4812) z dnia 17 września 2015 r., a także zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w G. z dnia [...] października 2013 r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...], Skarżący został wpisany do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego jako prezes jednoosobowego zarządu spółki z dniem [...] października 2013 r. a wykreślony z dniem [...] września 2015 r. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o krajowym rejestrze sądowym domniemywa się, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe. Ponadto, stosownie do ust. 2 art. 17 jeżeli dane wpisano do rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpienia niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu. Zdaniem organu odwoławczego, z tego względu organ I instancji miał podstawy, aby uznać, że dane dotyczące okresu pełnienia przez Skarżącego obowiązków członka zarządu Spółki, tj. od dokonania wpisu: [...] października 2013 r. do wykreślenia: [...] września 2015 r., są prawdziwe. W ocenie organu wobec faktu, że to nie Skarżący wystąpił z wnioskiem o sprostowanie wpisu lecz Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., nie może zasłaniać się zarzutem, że dane te nie są prawdziwe. Organ wyjaśnił, że postanowienie Sądu Rejonowego [...] w G., VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] września 2015 r, wydane w sprawie o sygn. akt [...], o wykreśleniu R. M. S. jako członka zarządu spółki, nie stanowi — wbrew twierdzeniom Skarżącego — zatwierdzenia przez Sąd rezygnacji Skarżącego jako prawnie wiążącej i sankcjonującej stan, zgodnie z którym po 3 marca 2014 r. nie pełnił on faktycznie i formalnie obowiązków członka zarządu spółki. Organ wskazał, że Sąd wydając powyższe postanowienie nie miał informacji, że Skarżący miał złożyć rezygnację z dniem [...] marca 2014 r. (vide uzasadnienie do ww. postanowienia oraz pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. do Sądu Rejonowego [...] w G.). Zdaniem organu postanowienie o wykreśleniu danej osoby jako członka zarządu spółki z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie stanowi dowodu i "usankcjonowania" niepełnienia przez daną osobę obowiązków członka zarządu z mocą wsteczną. Natomiast zaświadczenie o dokonaniu wpisu w dniu [...] września 2015 r. do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dla Spółki ma walor wyłącznie informacyjny. Minister stwierdził, że Skarżący błędnie wywodzi, że wykreślenie dokonane przez Sąd Rejestrowy oznacza potwierdzenie rezygnacji z dniem [...] marca 2014 r. z funkcji członka zarządu spółki.
W ocenie organu odwoławczego nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 pkt 1a op polegającej na jego nieprawidłowym zastosowaniu, a skutkujący wadliwym uznaniem przez organ I instancji, że w dniu [...] stycznia 2014 r. zaszły podstawy do ogłoszenia upadłości spółki, podczas gdy ustalenie to jest nieudowodnione i wymaga wiadomości specjalnych, zaś organ I instancji miał ustalić tę okoliczność arbitralnie bez uwzględnienia całościowej ówczesnej sytuacji spółki. Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 116 § 1 i 2 op, członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Podniósł, że należności określone decyzją NCBiR z [...] lutego 2015 r. nr [...] stanowią niepodatkowe należności budżetowe, o których mowa w art. 60 ust. 6 ufp. Wobec powyższego, zgodnie z art. 67 ust. 1 ufp, do spraw nieuregulowanych w przepisach ufp, a dotyczących kwot dotacji podlegających zwrotowi, stosuje się odpowiednio przepisy działu III op Skarżący pełnił obowiązki prezesa jednoosobowego zarządu spółki w okresie od [...] października 2013 r. do [...] września 2015 r. W okresie tym, w dniu [...] czerwca 2015 r., upłynął termin płatności zobowiązania określonego decyzją NCBiR z [...] lutego 2015 r. nr [...]. Z tego względu zdaniem Ministra spełniona została pierwsza z przesłanek odpowiedzialności Skarżącego, określona w art. 116 op. Wystąpiła również druga z przesłanek odpowiedzialności Skarżącego, ponieważ bezskuteczność egzekucji z majątku spółki została stwierdzona postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] kwietnia 2016 r., sygn. [...].
Zdaniem Ministra w odwołaniu Skarżący niezasadnie wywodził, że nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki, których termin płatności upływał po dniu 3 marca 2014 r. Z tego względu w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do odwoływania się do dowodu z opinii biegłego, który miałby zostać dopuszczony i przeprowadzony na okoliczność ustalenia, czy przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki zaistniały przed [...] marca 2014 r., czy też po tej dacie. Organ wyjaśnił, że okoliczność ta nie determinowała sposobu rozstrzygnięcia sprawy przez organ l instancji. Wskazał, że w przypadku spółki nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie jej upadłości do dnia zakończenia postępowania przed organem I instancji, a taki wniosek powinien był zostać zgłoszony, Czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości rozpoczął bieg [...] kwietnia 2013 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 121 § 1 op, ponieważ nie miał on zastosowania. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 67 § 1 ufp do postępowań indywidualnych w sprawach dotyczących niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym bezpośrednie zastosowanie znajdują przepisy kpa. Przepisy Działu III op (Zobowiązanie podatkowe) stosowane są zaś odpowiednio, z uwzględnieniem niezbędnych modyfikacji związanych z odrębnym charakterem prawnym niepodatkowych należności budżetowych i należności podatkowych. Postępowanie wobec Skarżącego prowadzone było przez NCBiR w oparciu o przepisy kpa. Powołanemu przez Skarżącego przepisowi op. odpowiada art. 8 § 1 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Podniósł, że Skarżący nie wskazał jednak w jakich konkretnie działaniach bądź zaniechaniach organu dopatruje się naruszenia wyrażonej w art. 8 § 1 kpa zasady pogłębiania zaufania.
Zdaniem Ministra w sprawie nie doszło też do naruszenia art. 122 op - poprzez uznanie przez organ I instancji, że wniosek o przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez Skarżącego jest bezzasadny. Wyjaśnił, że nie naruszono art. 78 § 1 i 2 kpa poprzez nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia dowodów. Wskazał, że postanowieniem znak: [...] z [...] kwietnia 2018 r. odmówiono przeprowadzenia wnioskowanych przez Skarżącego dowodów zgłoszonych na okoliczności: ustalenia okresu, w jakim Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki, a także daty, w jakiej spółka stała się niewypłacalna, wskazując, że okoliczności te zostały dostatecznie wyjaśnione innymi dowodami. Wyjaśnił, iż przeprowadzenie dowodów na okoliczność ustalenia czy przed dniem [...] marca 2014 r. istniały przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki z przyczyn szczegółowo opisanych wyżej, nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zdaniem organu nie doszło do naruszenia art. 191 o.p. oraz art. 89 k.p.a.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie w całości opisanej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] maja 2018 roku.
Skarżący zarzucił:
naruszenie prawa procesowego, tj. art. 187 § 1 op polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego w sprawie, nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w celu ustalenia czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 i 2 op oraz art. 202 § 1 ksh - orzeczono bowiem o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości spółki, chociaż w czasie gdy one powstały, nie był on członkiem jej zarządu, ponieważ jego mandat wygasł, a w konsekwencji uznano, że zachodzą przesłanki uzasadniające orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącego na gruncie art. 116 op;
nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w celu ustalenia czy R. S. po złożeniu rezygnacji z pełnienia członka zarządu 3 marca 2014 r. i przyjęciu rezygnacji na zgromadzeniu wspólników spółki [...] Sp. z o.o. pełnił w dalszym ciągu faktycznie i formalnie funkcję członka zarządu [...] Sp. z o.o.;
obrazę prawa materialnego, tj. z art. 116 § 1, 2 i 4 oraz 107 § 1 i 2 pkt 2 i 4 op w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o krs poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z informacjami wynikającymi z Rejestru Przedsiębiorców KRS, gdyż R. S. został wykreślony przez Sąd Rejonowy [...] w G. z rejestru ze skutkiem na dzień [...] marca 2014 r., bowiem podstawą faktyczną wykreślenia była rezygnacja z pełnienia obowiązków prezesa zarządu;
obrazę prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 op polegającą na jego nieprawidłowym zastosowaniu, skutkującym wadliwym uznaniem, że [...] stycznia 2014 r. zaszły podstawy do ogłoszenia upadłości spółki [...] sp. z o.o., podczas gdy zdaniem Skarżącego ustalenie to jest nieudowodnione i wymaga wiadomości specjalnych, a dokonano go arbitralnie, bez uwzględnienia całościowej sytuacji finansowej spółki w danym czasie;
naruszenie prawa procesowego, tj. art. 122 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 125 § 1 w zw. z art. 188 op poprzez brak podjęcia przez organ administracji czynności niezbędnej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a mianowicie nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony R. S., na okoliczności niepełnienia przez niego obowiązków członka zarządu, jak również niekierowania pracami spółki od 3 marca 2014 r., podczas gdy okoliczność ta jest istotna dla ustalenia stanu faktycznego sprawy;
naruszenie prawa procesowego, tj. art. 122 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 125 § 1 w zw. z art. 188 op poprzez brak podjęcia przez organ administracji czynności niezbędnej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a mianowicie nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka R. T. na okoliczności niepełnienia przez R. S. obowiązków członka zarządu od [...] marca 2014 r., K. J. na okoliczności niepełnienia przez R. S. obowiązków członka zarządu od 3 marca 2014 r., A. S. na okoliczności niepełnienia przez R. S. obowiązków członka zarządu, jak również niekierowania pracami spółki od [...] marca 2014 roku oraz A. S.-N. na okoliczności niepełnienia przez R. S. obowiązków członka zarządu, jak również niekierowania pracami spółki od [...] marca 2014 r., podczas gdy okoliczność ta jest istotna dla ustalenia stanu faktycznego sprawy;
naruszenie prawa procesowego, tj. art. 122 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 125 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 197 op poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a mianowicie nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu wyceny przedsiębiorstw, wyceny zdolności upadłościowej, szacowania opłacalności postępowania upadłościowego, określenia momentu wystąpienia przesłanek do ogłoszenia upadłości na okoliczność ustalenia:
czy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości [...] sp. z o.o., w jakim czasie członkowie zarządu spółki [...] sp. z o.o. powinni złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości,
czy w czasie urzędowania przez R. S. w charakterze prezesa zarządu (od [...] czerwca 2013 r. do [...] marca 2014 r. ) istniały przesłanki do ogłoszenia upadłości [...] sp. z o.o., podczas gdy okoliczności te niewątpliwie stanowią wiadomości specjalne oraz okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie;
naruszenie prawa procesowego, tj. art. 121 § 1 op poprzez wydanie decyzji, która stoi w sprzeczności z zasadą zaufania do organów państwa, która rodzi po stronie organu interpretację na korzyść podmiotu, którego postępowanie dotyczy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zwarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie sąd wyjaśnia, że z uwagi na objęcie Warszawy strefą czerwoną z tytułu panującej pandemii i wydaniem zarządzeń przez Prezesa NSA nr [...] z dnia [...] października 2020 r. i Prezesa WSA z dnia [...] października 20 r. nr [...] o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej w trybie posiedzeń niejawnych, sprawę przekazano do rozpoznania w trybie niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 374). Przepis ten stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 133 Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy, a w myśl art. 134 § 1 ppsa w jej granicach, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę według wskazanych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wziął pod uwagę także ustalenia wynikające z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 504/17, w którym Sąd oddalił skargę Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z [...] stycznia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] września 2016 r. orzekającą o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe spółki [...] Sp. z o.o. dotyczące m.in. okresu będącego przedmiotem rozstrzygania niniejszej sprawy. Podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 października 2019 r. sygn.. akt FSK 3776/17 oddalił skargę kasacyjną Skarżącego od przywołanego wyroku. Z kolei przywołana decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w G. z [...] stycznia 2017 r. i jej ustalenia stanowi dowód i podstawę w rozstrzygania organów obu instancji w rozpoznawanej obecnie sprawie.
Zgodnie z art. 67 § 1 ufp do postępowań indywidualnych w sprawach dotyczących niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym bezpośrednie zastosowanie znajdują przepisy kpa. Przepisy Działu III op (Zobowiązanie podatkowe) stosowane są zaś odpowiednio, z uwzględnieniem niezbędnych modyfikacji związanych z odrębnym charakterem prawnym niepodatkowych należności budżetowych i należności podatkowych.
Kwestię odpowiedzialność członka zarządu regulują przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.
Zgodnie z art. 116 § 2 op odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie spełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Na podstawie art. 116 § 4 op przepisy §1 - 3 stosuje się również do byłego członka zarządu (...).
W niniejszej sprawie Skarżący podnosił, że członkiem zarządu [...] Sp. z o.o. był do [...] marca 2014 r., bowiem z tą datą złożył rezygnację z pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu i na dalszym etapie nie wykonywał obowiązków członka zarządu spółki. Tymczasem ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów rejestrowych wynika, że Skarżący pełnił obowiązki prezesa jednoosobowego zarządu Spółki w okresie od [...] października 2013 r. do [...] września 2015 r. W okresie tym, w dniu [...] czerwca 2015 r., upłynął termin płatności zobowiązania określonego decyzją NCBiR z [...] lutego 2015 r. nr [...].
Z treści uchwały nr [...] z [...] czerwca 2013 r. wynika, że Skarżący został powołany na prezesa zarządu [...] Sp. z o.o. od dnia [...] czerwca 2013 r. Fakt ten został odnotowany również w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nr [...]. Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w G., VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] września 2015 r. sygn. akt [...]Sąd Rejonowy wykreślił z rejestru przedsiębiorców KRS nr [...] Skarżącego wpisanego jako jedynego członka zarządu [...] Sp. z o.o. w związku z uzyskaniem w dniu [...] czerwca 2015 r. przez Sąd informacji od Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o rezygnacji w marcu 2014 r. z funkcji prezesa zarządu oraz informacji od zgromadzenia wspólników, że [...] Sp. z o. o. nie posiada zarządu. Należy zauważyć, że Skarżący formalnie figurował w Krajowym Rejestrze Przedsiębiorców jako członek zarządu w okresie, w którym powstały zaległości spółki. Twierdzenie Skarżącego, że został wykreślony przez Sąd Rejonowy [...] w G. ze skutkiem na dzień [...] marca 2014 r., albowiem podstawą faktyczną wykreślenia była rezygnacja z pełnienia obowiązków prezesa zarządu, jest sprzeczne z danymi wynikającymi z Krajowego Rejestru Sądowego oraz z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, o rzekomej rezygnacji z pełnienia funkcji prezesa zarządu [...] Sp. z o.o. Skarżący poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. pismem z [...] maja 2015 r. (w sprawie zaległości podatkowych), w treści którego wskazał cyt.: "Funkcję Prezesa Zarządu w spółce [...] Sp. z o.o. przestałem pełnić w marcu 2014 roku, gdyż złożyłem rezygnację z pełnionej funkcji". W tym miejscu należy zauważyć, że Skarżący pomimo, że był jedynym wspólnikiem [...] Sp. z o.o. nie przesłał do Krajowego Rejestru Sądowego swojej rezygnacji z pełnionej funkcji prezesa zarządu w tej Spółce i nadal faktycznie działał w jej imieniu jako prezes zarządu, o czym mowa poniżej (kserokopia dokumentu rezygnacji datowanej na [...] marca 2014 r. wpłynęła wyłącznie do Naczelnika Urzędu Skarbowego i to dopiero [...] września 2015 r., tj. w trakcie prowadzonego postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich). Ponieważ w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Skarżący figurował jako prezes zarządu [...] Sp. z o.o,. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. [...]czerwca 2015 r. przesłał pismo Skarżącego z [...] maja 2015 r. do Sądu Rejonowego [...] w G., VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd Rejonowy [...] w G., VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem nr [...] z [...] września 2015 r. działając na podstawie art. 24 ust. 6 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 687) stwierdził, że zaistniała konieczność wykreślenia stanu niezgodnego z rzeczywistym i wykreślił z Rejestru Przedsiębiorców dane Skarżącego w zakresie pełnionej przez niego funkcji prezesa zarządu [...] Sp. z o.o. Jak wynika z treści niniejszego postanowienia wykreślenia Skarżącego Sąd dokonał z urzędu, w związku z otrzymanym zawiadomieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] czerwca 2015 r. oraz pismem Zgromadzenia Wspólników Spółki z [...] lipca 2015 r., podpisanym przez Skarżącego informującym, że [...] Sp. z o.o. nie posiada zarządu. W związku z powyższym nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Strony, że Sąd dokonując [...] września 2015 r. wykreślenia danych Skarżącego z prowadzonego rejestru cyt.: "zatwierdził rezygnację Skarżącego jako prawnie ważną i usankcjonował stan, że po [...] marca 2014 r. R. S. nie pełnił faktycznie i formalnie obowiązków członka zarządu".
Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. Z kolei z art. 17 ust. 1 powołanej ustawy wynika, że domniemywa się, ze dane wpisane do Rejestru są prawdziwe, natomiast art. 17 ust. 2 ustawy stanowi, że jeżeli dane wpisano do Rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu. Funkcją powyższych przepisów jest ochrona dobrej wiary "osób trzecich" działających w zaufaniu do danych ujawnionych w rejestrze przedsiębiorców - zasada domniemania prawdziwości wpisów w rejestrze przedsiębiorców. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt IV CSK 361/13, w którym wskazano, że o ważności czynności prawnej decyduje także system domniemań przyjęty w przepisach ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (art. 14 i art. 17 ust. 1 ustawy o KRS).
Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju zasadnie stwierdził, że wykazanie pełnienia obowiązków członka zarządu osoby prawnej i w związku z tym możliwości orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej na podstawie art. 116 § 1 op wymaga również ustalenia rzeczywistego oddziaływania Skarżącego na sprawy spółki. Za związaniem odpowiedzialności członków zarządu z rzeczywistym sprawowaniem tej funkcji Naczelny Sąd Administracyjny opowiedział się wielokrotnie. W jednym z orzeczeń stwierdził, że faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z o.o., nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce z o.o., powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu przewidzianą w art. 116 § 2 op (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013r., sygn. akt II FSK 2401/11).
W przedmiotowej sprawie - z niespornych ustaleń wynika, że Skarżący nie tylko formalnie figurował w rejestrze przedsiębiorców KRS jako prezes zarządu w okresie, w którym powstały zaległości Spółki, ale także posiadał rzeczywisty wpływ na sprawy [...] Sp. z o.o. i oddziaływał (czynne i faktyczne) na te sprawy, co potwierdzają zgromadzone dokumenty tj.:
- pełnomocnictwa z [...] marca 2014 r. udzielone przez Skarżącego adw. A. W. do reprezentowania Spółki przed Narodowym Centrum Badań i Rozwoju w W. oraz przed Urzędami Skarbowymi w szczególności przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w K., w treści których strona wskazuje, cyt: "Ja niżej podpisany, R. M. S., działając jako Prezes Zarządu "[...] sp. z o.o. (zwana dalej Spółką) z siedzibą przy ul. K. [...],[...] Ż., uprawniony do jednoosobowej reprezentacji Spółki i składania w jej imieniu oświadczeń (...),
- kopia protokołu z przesłuchania świadka w ww. sprawie administracyjnej, w którym uczestniczył Skarżący jako prezes zarządu spółki. Przesłuchanie odbyło się [...] sierpnia 2014 r. Protokół został podpisany przez Skarżącego reprezentującego stronę postępowania administracyjnego.
Z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z [...] stycznia 2017 r. (będącej także dowodem w obecnie rozpoznawanej sprawie) wynika również, że:
- Skarżący jako osobę reprezentująca spółkę podpisał deklaracje VAT-7, które wpłynęły do organu podatkowego w dniach [...] marca 2014 r., [...] lipca 2014 r., [...] sierpnia 2014 r., [...] września 2014 r., [...] października 2014 r., [...] listopad 2014 r., [...] grudnia 2014 r., [...] stycznia 2015 r., [...] marca 2015 r., [...] marca 2015 r., [...] maja 2015 r. oraz [...] czerwca 2015 r. Dodatkowo fakt podpisania wskazanych powyżej deklaracji przez Skarżącego potwierdzili podczas przesłuchania w charakterze świadka K. J., który prowadził w Spółce księgi rachunkowe oraz A. S., która świadczyła w Spółce usługi z tytułu umowy o dzieło,
- Skarżący jako osobę reprezentująca spółkę podpisał pismo [...] z [...] maja 2014 r. dotyczące odpowiedzi na wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] maja 2014 r.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Skarżący faktycznie sprawował funkcję prezesa zarządu "[...] Sp. z o.o. w okresie, kiedy powstały zobowiązania wynikłe z decyzją NCBiR z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. Jego formalne sprawowanie ww. funkcji potwierdzały zaś zapisy w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Zauważyć należy, że Skarżący był jedynym wspólnikiem [...] Sp. z o.o., a po dacie rzekomej rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu [...] marca 2014 r. nowy prezes został wpisany do Krajowego Rejestru Sadowego dopiero w [...] stycznia 2016 r. Podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach zwracał również uwagę na istotne znaczenie rzeczywistej zmiany sposobu zarządzania spółką po ewentualnej rezygnacji z pełnionej funkcji. Nie można bowiem nie uwzględnić faktu, że np. żadna nowa osoba nie zostaje w to miejsce powołana, a dotychczasowy członek zarządu wciąż faktycznie sprawuje dotąd pełnioną funkcję w organie wykonawczym danego podmiotu (wyrok NSA z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 862/12 oraz z dnia 7 stycznia 2016 r. sygn. akt I Sa/Gd 432/15).
W konsekwencji, nie sposób podzielić zawarte w skardze argumenty Skarżącego oraz zarzuty dotyczące nie uwzględnienia wniosków o powołanie biegłego z zakresu księgowości i przesłuchanie świadków na okoliczność braku faktycznego wykonywania obowiązków członka zarządu przez Skarżącego
Wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej łub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. poz. 978) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W niniejszej sprawie, organ prawidłowo ustalił, że bezskuteczność egzekucji z majątku spółki została stwierdzona postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. [...].
Podnieść należy, że w przypadku spółki [...] sp. z o.o. w ogóle nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie jej upadłości. Przy czym, jak wskazane zostało w ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z [...] stycznia 2017 r., taki wniosek powinien był zostać zgłoszony, a czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości rozpoczął bieg już [...] kwietnia 2013 r. Ponieważ Skarżący powołany został do zarządu spółki [...] sp. z o.o. z dniem [...] czerwca 2013 r., powinien był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości spółki niezwłocznie po objęciu obowiązków członka zarządu i ustaleniu, że stan finansowy spółki uzasadnia przedmiotowe zgłoszenie. Jak bowiem wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie zwalnia z obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości okoliczność, że przesłanki zgłoszenia wniosku powstały przed objęciem funkcji członka zarządu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 października 2011 r., sygn. akt II FSK 656/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt I FSK 1127/13). Wyjaśnić należy, że to na członkach zarządu spoczywa obowiązek monitorowania stanu finansowego spółki, stąd też wynika ich wina w przypadku niezłożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości zarządzanej spółki, o ile nie wykażą inaczej. Skarżący nie wykazał, aby niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Nie wskazał również mienia spółki [...] sp. z o.o., z którego możliwe byłoby zaspokojenie wierzytelności przysługującej NCBR.
W tych okolicznościach zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienie wniosków dowodowych z opinii biegłego sądowego z zakresu wyceny przedsiębiorstw i księgowości, wyceny zdolności upadłościowej, szacowania opłacalności postępowania upadłościowego, określenia momentu wystąpienia przesłanek do ogłoszenia upadłości, na okoliczność ustalenia w jakim czasie członkowie zarządu Spółki powinni złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości i czy przesłanki takie istniały w czasie [...] marca 2014 r. oraz przeprowadzenia dowodów na okoliczność określenia stanu majątkowego spółki były nieuzasadnione. Okoliczności te, jak wskazano wyżej, zostały wystarczająco wykazane w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Jednym z obowiązków członka zarządu jest monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, co z kolei uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości spółki. Podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie tylko formalnie figurował w rejestrze przedsiębiorców KRS jako prezes zarządu w okresie, w którym powstały zaległości Spółki, ale także posiadał rzeczywisty wpływ na sprawy [...] Sp. z o.o. i oddziaływał (czynne i faktyczne) na te sprawy, co potwierdzają zgromadzone w aktach sprawy podpisane przez stronę dokumenty.
Ponadto, za niezasadne uznać należy podniesione w skardze zarzuty naruszenia ogólnych zasad postępowania podatkowego i administracyjnego . Organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, prawidłowo zbadały i oceniły wszystkie przesłanki pozytywne obligujące do orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego jak i przesłanki ewentualnego wyłączenia przedmiotowej odpowiedzialności, w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy.
W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd na mocy art. 151 ppsa. oddalił skargę jako niezasadną.