V SA/Wa 2154/24

V SA/Wa 2154/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /przewodniczący/
Arkadiusz Tomczak /sprawozdawca/
Robert Żukowski
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Siwek, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Asesor WSA - Robert Żukowski, Protokolant sekr. sąd. - Agnieszka Ciszek, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 28 maja 2024 r. nr DWZ-2/2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nr DWZ- 2/2024, z dnia 28 maja 2024 r. nakładającą na Spółkę administracyjną karę pieniężną w wysokości 1 137 153,33 zł za nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r., to jest działanie naruszające zakaz, o którym mowa w art. 13b ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.
Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
Na podstawie art. 13c ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1790, dalej jako: "ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych" lub "ustawa") oraz danych przekazanych przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: także: "Prezes Urzędu" lub "Prezes UOKiK") przeprowadził analizę prawdopodobieństwa nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej także: "Spółka" lub "Strona" lub "Strona postępowania").
Działając w oparciu o treść art. 13c ust. 2 i art. 13e ust. 2 w zw. z art. 13b ustawy Prezes Urzędu 22 października 2020 r. wszczął postępowanie w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę postępowania, obejmujące okres czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r., tj. trzech kolejnych miesięcy, przypadających w okresie 2 lat przed dniem wszczęcia postępowania.
Po podjęciu szeregu czynności, pismem z 21 czerwca 2023 r. Prezes Urzędu poinformował Stronę, iż zakończył zbieranie materiału dowodowego w postępowaniu w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę i na tej podstawie dokonał ustaleń faktycznych i prawnych opisując je w przedmiotowym piśmie. Ponadto, Prezes Urzędu wskazał, że Strona ma prawo zapoznać się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzieć się w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowego pisma.
Strona postępowania skorzystała z przysługującego jej prawa i pismem z 29 czerwca 2023 r. ustosunkowała się do przedstawionych przez Prezesa Urzędu ustaleń i zarzutów.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją z dnia 19 lipca 2023 r., nr DZP- 36/2023, działając na podstawie art. 13v ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w punkcie:
I.1 stwierdził nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę postępowania w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r., to jest działanie naruszające zakaz, o którym mowa w art. 13b ust. 1 i 2 Ustawy;
I.2 nałożył na Stronę postępowania administracyjną karę pieniężną w wysokości
1 213 852,39 zł, płatną do budżetu państwa.
II.1 obciążył Stronę kosztami postępowania w wysokości 476,00 zł;
II.2 zobowiązał Stronę postępowania do zwrotu na swoją rzecz kosztów postępowania w terminie 14 dni od dnia, w którym rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów stało się ostateczne.
W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu opisał szczegółowo przebieg prowadzonego postępowania, podjęte czynności i wymianę korespondencji pomiędzy Prezesem Urzędu a Stroną postępowania. Opis tych czynności odzwierciedla sposób w jaki Prezes UOKiK prowadził postępowanie jako organ I instancji, jakie dowody pozyskał i w jakiej postaci, nadto do dokonania jakich czynności i złożenia jakich wyjaśnień wzywał Spółkę.
Ponadto, w uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu szczegółowo wyjaśnił przesłanki zastosowania ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustalił, że Spółka mieści się w zakresie podmiotowym przepisów ustawy i tym samym może być adresatem decyzji ustalającej nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Po dokonanej analizie materiału dowodowego (zgromadzonych dokumentów oraz informacji i wyjaśnień przekazanych przez Stronę postępowania), Prezes Urzędu wyłączył z prowadzonego postępowania świadczenia pieniężne, nieobjęte zakresem przedmiotowym bądź podmiotowym ustawy, oraz wykraczające poza zakres czasowy z uwagi na wymagalność świadczeń pieniężnych. Zatem za świadczenia, które zostały wyłączone spod rozstrzygania lub nie zostały uwzględnione do sumy wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie, uznano następujące świadczenia:
1. świadczenia o charakterze pieniężnym niestanowiące wynagrodzenia za dostawę towaru lub wykonanie usługi w transakcji handlowej, niepodlegające badaniu pod kątem ich terminowego spełnienia, tj. świadczenia nieobjęte zakresem przedmiotowym Ustawy (karta akt postępowania DZP.93.57.2020 - 439, Tabela W.1, tom 3):
2. wynikające z transakcji handlowych, dla których kontrahenci Strony wystawili faktury korygujące na pełną wartość świadczenia pieniężnego wynikającego z faktury pierwotnej, gdyż storno zapisu księgowego sporządzone na podstawie faktur korygujących wskazuje, że nie doszła do skutku transakcja handlowa, tj. że nie dostarczono towarów lub nie wykonano usługi, będącej podstawą spełnienia świadczenia pieniężnego przez Stronę (karta akt postępowania DZP.93.57.2020 - 440, Tabela W.2, tom 3);
3. stanowiące wynagrodzenie za dostarczone towary lub wykonane usługi w transakcjach handlowych, które - pomimo tego, że zostały wykazane przez Stronę w materiale dowodowym - nie kwalifikowały się do objęcia ich ramami wyznaczonymi przez okres objęty niniejszym postępowaniem, tj. czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r., w tym:
- spełnione przez Stronę postępowania przed okresem objętym postępowaniem, tj. przed dniem 1 czerwca 2020 r. (karta akt postępowania DZP.93.57.2020 - 441, Tabela W.3, tom 3);
- wymagalne po okresie objętym postępowaniem, tj. po dniu 31 sierpnia 2020 r. (karta akt postępowania DZP.93.57.2020 - 442-445, Tabela W.4, tom 3);
4. spełnione przez Stronę postępowania w terminie (karta akt postępowania DZP.93.57.2020 - 446-453, Tabela T, tom 3).
Następnie Prezes Urzędu wskazał, których świadczeń pieniężnych, wymagalnych w okresie objętym postępowaniem, Strona postępowania nie spełniła w tym okresie lub spełniła je po terminie umownym uzgodnionym przez strony transakcji handlowych, ustalił ich wysokość, liczbę dni opóźnienia oraz wyliczył dla każdego niepełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia jednostkową karę pieniężną (dalej również: "JKP"). Wyliczył sumę wartości tych świadczeń pieniężnych, dokonując przeliczenia wartości świadczeń pieniężnych wyrażonych w walutach obcych na podstawie kursu walut określonego w przepisie art. 10 ust. 1a ustawy. W wyniku powyższego ustalił, że w okresie objętym postępowaniem Strona nie spełniła lub spełniła po terminie wymagalne świadczenia pieniężne, które zostały opisane w uzasadnieniu decyzji oraz wyszczególnione w tabelach Z.1 - Z.6 stanowiących załączniki do decyzji, przy czym były to świadczenia pieniężne:
Suma wyżej wymienionych wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. przez Stronę postępowania wyniosła 71 475 602,16 zł , a zatem przekroczyła próg ustawowy, o którym mowa w art. 13b ust. 2 Ustawy w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych (Dz.U. z 2019 r. poz 1649 - dalej jako: "ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych" lub "ustawa zmieniająca").
W uzasadnieniu decyzji Prezes UOKiK odniósł się również do przesłanki odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 13v ust. 6 ustawy. Ustalił, że suma wartości świadczeń pieniężnych nieotrzymanych lub otrzymanych po terminie przez Stronę postępowania w okresie objętym postępowaniem wyniosła 8 877 361,87 zł. Suma wartości świadczeń pieniężnych nieotrzymanych przez Stronę łub otrzymanych po terminie w okresie objętym postępowaniem (łącznie 8 877 361,87 zł) była niższa od sumy świadczeń pieniężnych niespełnionych lub spełnionych po terminie przez Stronę w okresie objętym postępowaniem (71 475 602,16 zł). Zatem w sprawie nie zachodziła przesłanka odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 13v ust. 6 ustawy.
Ponadto, rozpatrując sprawę w I instancji Prezes Urzędu uznał, iż - wbrew twierdzeniom Strony postępowania - do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w niniejszej sprawie nie doszło także na skutek działania siły wyższej, tj. wystąpienia pandemii COVID-19. W związku z powyższym, w przedmiotowym postępowaniu nie zachodzi przesłanka odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 13v ust. 7 u stawy.
Jednocześnie po rozważeniu podniesionych przez Stronę argumentów, Prezes Urzędu wydając decyzję w I instancji nie znalazł również podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie wystąpił uzasadniony przypadek stanowiący przesłankę odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej poprzez zastosowanie art. 13v ust. 8 ustawy.
Prezes Urzędu odniósł się również do twierdzeń pisma Spółki z 29 czerwca 2023 r.
Prezes Urzędu, w oparciu o przepisy ustawy oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, obliczył jednostkowe kary pieniężne za każde niespełnione przez Stronę postępowania lub spełnione po terminie świadczenie pieniężne, które było wymagalne w okresie objętym postępowaniem (Tabele Z.1 - Z.6). Suma tych kar wyniosła łącznie 1 213 852,39 zł i w tej wysokości Prezes Urzędu nałożył na Stronę postępowania administracyjną karę pieniężną.
Strona postępowania w ustawowym terminie wystąpiła z wnioskiem z 16 sierpnia 2023 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. W treści wniosku Strona zarzuciła Prezesowi Urzędu naruszenie:
art. 7 Kpa w zw. z art. 77 kpa, art. 13v ust. 7 i art. 13q ustawy poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie przyczyn powstania opóźnienia, a w szczególności brak uznania, że przyczyny opóźnienia miały charakter siły wyższej oraz niepodjęcie z urzędu działań zmierzających do weryfikacji powołanych przez Stronę okoliczności potwierdzających ten fakt;
art. 13v ust. 7 ustawy poprzez brak zastosowania tego przepisu, tj. nieodstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy, z zebranego materiału dowodowego wynika, że do opóźnienia doszło na skutek działania siły wyższej;
art. 13v ust. 8 ustawy poprzez uznanie, że funkcja i cele ustawy powodują brak możliwości stwierdzenia, że w sprawie wystąpił "uzasadniony przypadek", podczas gdy wskazany przepis o możliwości odstąpienia przez Prezesa Urzędu od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej zawarty został wprost w ustawie, co z punktu widzenia dyrektyw wykładni językowej i funkcjonalnej powinno skutkować każdorazowym przeanalizowaniem wystąpienia przesłanki "uzasadnionego przypadku", a wskutek tego nieprzeprowadzenie merytoryczne analizy w zakresie stwierdzenia czy w sprawie wystąpił "uzasadniony przypadek", co umożliwiłoby podjęcie decyzji opartej o zasady swobodnego (a nie dowolnego) uznania administracyjnego - ponadto Strona postępowania wskazała, że pomimo, iż ww. przepis został uchylony 8 grudnia 2022 r. to zgodnie z przepisami przejściowymi znajduje zastosowanie w analizowanej sprawie.
Strona postępowania wniosła o uwzględnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
W toku postępowania odwoławczego, Prezes Urzędu działając na podstawie art. 136 § 1 kpa przeprowadził dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Pismami z 31 października 2023 r. wystąpił do 28 kontrahentów Spółki: o przekazanie oświadczeń o posiadanym statusie w 2020 r.: mikro, mały, średni czy duży przedsiębiorca - w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1, ze zm. - dalej jako "Traktat"). Ponadto Prezes Urzędu wezwał kontrahentów Spółki do przekazania dodatkowych informacji w zakresie dat doręczenia faktur, dat dostawy towaru lub wykonania usługi, wskazania terminów zapłaty wynikających z transakcji handlowych objętych niniejszym postępowaniem, wskazania czy umowy zawarte ze Stroną postępowania przewidywały badanie towaru lub usługi oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających datę dostawy towaru lub wykonania usługi i datę ewentualnego badania towaru lub usługi oraz kopii umowy zawartej ze Stroną. Dodatkowo Prezes Urzędu wezwał kontrahentów do wskazania sposobu doręczania faktur Stronie postępowania.
Pismem z 9 listopada 2023 r. Prezes Urzędu wezwał kontrahenta Spółki – [...] SPÓŁKA AKCYJNA z siedzibą w P. do przekazania: oświadczenia o posiadanym w roku 2019 i 2020 statusie: mikro, mały, średni, duży przedsiębiorca; dodatkowych informacji w przedmiocie ewentualnego dokonania ustaleń co do badania towaru lub usługi w zakresie transakcji handlowych zawartych ze Stroną postępowania oraz wskazania terminów zapłaty ustalonych dla wymienionych w wezwaniu transakcji, a w przypadku dokonania przez strony transakcji handlowych dodatkowych ustaleń zmieniających termin zapłaty - o wskazanie nowych terminów płatności.
Pismem z 21 listopada 2023 r. Prezes Urzędu wezwał Stronę postępowania do przekazania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących transakcji handlowych odnośnie do których, Spółka zakwestionowała we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ustalenia dotyczące terminów zapłaty świadczeń pieniężnych, w tym o wskazanie transakcji handlowych rozliczonych w drodze potrącenia ustawowego oraz wskazanie transakcji, co do których termin zapłaty świadczenia został przesunięty w drodze dodatkowych ustaleń stron transakcji. Dodatkowo Prezes Urzędu wezwał Stronę do wyjaśnienia podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności, które, zdaniem Strony, przemawiają za odstąpieniem od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, w tym uszczegółowienia danych dotyczących prezentowanego zestawienia "Saldo odbiorców" i "Saldo dostawców" oraz liczby pracowników przebywających w okresie: maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. na zwolnieniach lekarskich z podziałem na poszczególne miesiące ww. okresu oraz z podziałem na pracowników produkcyjnych i administracyjnych.
Pismem z 30 listopada 2023 r. Prezes UOKiK wezwał spółkę [...] sp. z o.o. do przekazania informacji dotyczących zawartych ze Stroną postępowania umów, m. in. dat doręczenia faktur, sposobu doręczenia faktur, uzgodnionych terminów zapłaty świadczeń pieniężnych oraz do przesłania dokumentów źródłowych, w tym potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii umowy.
Pismami 19 grudnia 2023 r. Prezes Urzędu ponownie wezwał kontrahentów Spółki: A. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]; A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]; [...] sp. z o.o. z siedzibą w P.; [...] sp. z o.o. z siedzibą . w B. do złożenia oświadczeń o posiadanym w 2020 r. statusie przedsiębiorcy oraz przestania informacji dotyczących umów zawartych ze Stroną postępowania.
Prezes Urzędu pismem z 19 marca 2024 r. zawiadomił Stronę, że zgromadził kompletny materiał dowodowy pozwalający na zakończenie postępowania oraz o prawie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Pismem z 4 kwietnia 2024 r. Strona wypowiedziała się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego, ponownie wskazując na zaistniałe, w jej ocenie, okoliczności, "które powinny skutkować zastosowaniem przez Prezesa UOKiK instytucji odstąpienia od wymierzenia kary ze względu na wystąpienie uzasadnionego w sprawie przypadku", (karta akt postępowania DWZ.93.17.2023 - 764-741, tom IV) W uzasadnieniu pisma Spółka ponowiła argumentację dotyczącą wynikającego z pandemii COVID-19 spadku obrotów i spadku produkcji oraz konieczności zmiany organizacji pracy ze względu na korzystanie przez pracowników ze zwolnień lekarskich. Odnosząc się do zebranego w toku ponownego rozpoznawania sprawy materiału dowodowego Spółka wskazała na stosowane w ramach współpracy z kontrahentami kompensaty umowne i ustawowe, przedłużanie terminów zapłaty w przypadku części transakcji handlowych zawartych ze spółką [...] S.A., dokonywanie w formie ustnej lub elektronicznej ustaleń dotyczących warunków i terminów transakcji z innymi przedsiębiorcami oraz na pozytywną ocenę współpracy ze Spółką przedstawioną przez kontrahentów Strony w pismach składanych w toku ponownego rozpoznawania sprawy. Strona wskazała dalej, że - w jej ocenie - weryfikacja statusu kontrahentów w oparciu o pisemne oświadczenia dostawców Strony, jak uczynił to Prezes Urzędu, jest niewystarczające, a Prezes UOKiK powinien podjąć czynności zmierzające do faktycznej weryfikacji tej okoliczności. Zdaniem Strony nie można wykluczyć, że cześć kontrahentów niewłaściwie zakwalifikowała swój status jako "MŚP". Końcowo Spółka podniosła, że nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. spowodowane było działaniem siły wyższej, co winno być traktowane jako uzasadniony przypadek uprawniający do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Wobec złożenia przez Stronę pisma z dnia 4 kwietnia 2024 r. - "wypowiedzenie w sprawie zebranego materiału dowodowego" i zawartej w nim argumentacji, Prezes Urzędu do akt sprawy dołączył dodatkowe materiały: Roczne sprawozdanie finansowe [...] sp. z o.o. za okres od: 2019-01-01 do 2019-12-31; Roczne sprawozdanie finansowe [...] sp. z o.o. za okres od 01-01-2020 do 31-12-2020, Roczne sprawozdanie finansowe [...] sp. z o.o. za okres od 01-01 -2022 do 31-12-2022; Sprawozdanie z działalności spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. za 2019 rok, Sprawozdanie z działalności spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. za 2020 rok, Sprawozdanie o stosowanych przez Stronę postępowania terminach zapłaty za rok 2020, Sprawozdanie o stosowanych przez Stronę postępowania terminach zapłaty za rok 2021, oraz Sprawozdanie o stosowanych przez Stronę postępowania terminach zapłaty za rok 2022, informacje odpowiadające odpisom pełnym z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dotyczące spółek [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz [...] sp. z o.o. z siedzibą w B.
Kontrolowaną obecnie decyzją nr DWZ- 2/2024 z 28 maja 2024 r. Prezes UOKiK uchylił decyzję własną Nr DZP-36/2023 z dnia 19 lipca 2023 r. w części oznaczonej punktem 1.2; i nałożył na [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. administracyjną karę pieniężną w wysokości 1 137 153,33 zł płatną do budżetu państwa na rachunek bieżący dochodów Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów; w pozostałej części zaskarżoną decyzję Nr DZP-36/2023 z dnia 19 lipca 2023 r. utrzymał w mocy. Prezes Urzędu rozstrzygnął również o kosztach postępowania w I i II instancji.
Prezes UOKiK w uzasadnieniu decyzji wskazał m. in., że mając na względzie art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2414, dalej także: "ustawa nowelizująca") do postępowań w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym Prezes Urzędu, rozpoznając sprawę ponownie stosuje przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustawy o finansach publicznych.
Prezes Urzędu wyjaśnił, że rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powtórnie zweryfikował cały zgromadzony materiał dowodowy w zakresie spełnienia przesłanek ustawowych potwierdzających nadmierne opóźnianie się przez Stronę postępowania ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem.
Rozpatrując sprawę ponownie dokonał weryfikacji danych, która polegała na analizie i porównaniu informacji zawartych w "Tabeli nr 1" z informacjami zawartymi w zebranym materiale dowodowym. Porównywanie obejmowało poszczególne dane odnoszące się w szczególności do: daty wystawienia faktury/rachunku, daty doręczenia Stronie postępowania faktury/rachunku, wartości świadczeń pieniężnych zastrzeżonych jako wynagrodzenie za dostawę towaru lub świadczenie usług, uzgodnionych terminów zapłaty, a także wartości faktycznie spełnionych świadczeń pieniężnych i dat ich spełnienia - informacji uzyskanych od Strony postępowania, w zestawieniu z danymi zawartymi w prowadzonej ewidencji podatkowej (w plikach JPK_VAT), w wyciągach bankowych (w plikach JPK_WB) oraz w dokumentach źródłowych - w fakturach lub innych dokumentach księgowych, potwierdzeniach przelewu, wydrukach wyciągów bankowych (w strukturze innej niż JPK_WB), wyciągach z ksiąg rachunkowych.
W wyniku przeprowadzonego uzupełniającego postępowania dowodowego Prezes Urzędu zebrał dodatkowy materiał dowodowy, w tym dokumenty niezbędne dla potwierdzenia statusu przedsiębiorcy, jakim w okresie objętym postępowaniem wykazywali się kontrahenci Strony postępowania oraz dat doręczenia faktur bądź rachunków potwierdzających dostarczenie towaru/wykonanie usługi, a to w odniesieniu do tych transakcji handlowych, dla których termin zapłaty ustalony został w oparciu o art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy w związku z naruszeniem art. 7 ust. 2a ustawy.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Prezes Urzędu ustalił też, że w ramach rozliczeń z kontrahentami z tytułu odpłatnej dostawy towarów lub świadczonych usług obok standardowej metody płatności świadczeń pieniężnych wynikających z otrzymanych od dostawców dowodów zakupu, tj. przelewem bankowym, Strona rozliczała swoje zobowiązania w całości lub w części stosując potrącenia wzajemnych wierzytelności powstałych w relacjach handlowych Strony i jej kontrahentów (określane również mianem kompensat).
Prezes UOKiK stwierdził, że w sprawie zachodziły kumulatywnie wszystkie pozytywne przesłanki dla stwierdzenia, że doszło do naruszenia zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę postępowania (art. 2 pkt 1, art. 13b ust. 1 i 2 ustawy w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych oraz art. 13v ust. 1 ustawy). Jednocześnie wyjaśnił, że w sprawie nie zachodziła przesłanka negatywna, bowiem Strona postępowania nie posiada statusu podmiotu publicznego (art. 13b ust. 1 ustawy). Wskazał, ze stosownie do treści art. 13v ust. 1 i 2 ustawy w przypadku stwierdzenia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez stronę postępowania, Prezes Urzędu nakłada na nią, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną. Wysokość kary, o której mowa w ust. 1, obliczana jest jako suma jednostkowych kar za każde niespełnione oraz spełnione po terminie świadczenie pieniężne, które było wymagalne w okresie objętym postępowaniem, z pominięciem świadczeń pieniężnych, w przypadku których termin ich spełnienia upłynął wcześniej niż 2 lata przed dniem wszczęcia postępowania. Wysokość jednostkowej kary jest obliczana według określonego w tym przepisie wzoru.
Prezes Urzędu wyjaśnił, że prawidłowe zastosowanie art. 13v ust. 2 ustawy wymaga ponownego ustalenia wysokości odsetek na dzień wydania decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej.
Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu rozpatrując sprawę ponownie obliczając jednostkowe kary pieniężne zastosował wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych w wysokości ustalonej na dzień wydania niniejszej decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej.
Na tej podstawie Prezes UOKIK obliczył sumę jednostkowych kar pieniężnych za każde niespełnione przez Spółkę oraz spełnione po terminie świadczenie pieniężne wymagalne w okresie objętym postępowaniem, która wynosi 1 137 153,33 zł i w takiej wysokości nałożył na Stronę administracyjną karę pieniężną.
Prezes UOKIK działając jako organ II instancji ponownie rozpatrując sprawę poddał analizie przesłanki odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej wskazane w art. 13v ust. 6,7 i 8 ustawy i ponownie nie znalazł podstaw do zastosowania tej instytucji. Odnosząc się do zarzutów wskazał, że nie sposób uznać, że nie podjął czynności zmierzających do zebrania niezbędnego materiału dowodowego w tym zakresie. To przede wszystkim wyjaśnienia Strony postępowania i ewentualne przesłane przez nią materiały, mogły stanowić dowód na wystąpienie siły wyższej pozostającej w bezpośrednim związku z brakiem spełnienia w terminie świadczeń pieniężnych w zawartych transakcjach handlowych. Wskazał, że rozpoznając sprawę w I instancji, w sposób szczegółowy przeanalizował przedstawione przez Stronę w trakcie postępowania okoliczności i odniósł się, do podniesionych przez nią w składanych pismach, argumentów (pisma z dnia 2 grudnia 2020 r., 29 czerwca 2023 r. karty akt postępowania DZP.93.57.2020 - 22-28, tom 1, 394-404, tom 3) w tym pod kątem zaistnienia siły wyższej oraz wpływu wybuchu pandemii COVID-19 na spełnienie świadczeń pieniężnych w terminie. Wbrew oczekiwaniom Spółki, Prezes Urzędu doszedł jednak do przekonania, że jej wyjaśnienia nie dają podstaw do uznania, aby stan epidemii stanowił siłę wyższą, o której mowa w art. 13v ust. 7 ustawy.
Przypomniał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona postępowania wskazała, że "zamknięcie sklepów stacjonarnych IKEA w terminach od 14 marca 2020 r. do 4 maja 2020 r. wskutek wprowadzonych legislacyjnie obostrzeń przyczyniło się w sposób dominujący do radykalnego spadku sprzedaży. (...) Problemy największego kontrahenta Spółki musiały odbić się na obrotach Spółki. Szacunkowo można określić, że miesiące pandemii ograniczyły obroty o ok. 32 min. złotych." I dalej "Przepełnione magazyny, mniejsze dochody oraz narastające koszty stałe (m. in. opłaty za energię, należności publiczne) ograniczyły płynność finansową Spółki i przełożyły się na jej czasowy brak zdolności do terminowego regulowania zobowiązań względem kontrahentów". Opisana wyżej argumentacja Strony postępowania podnoszona była przez nią wcześniej w pismach składanych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Prezes Urzędu zauważył równocześnie, iż w sprawozdaniu finansowym Spółki i sprawozdaniu z działalności za rok 2020, tj. dokumentach finansowych złożonych przez Spółkę do Krajowego Rejestru Sądowego znajdują się informacje i dane o sytuacji i kondycji Spółki. Jak wskazano w sprawozdaniu z działalności spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. za rok 2020 "Przychody Spółki ze sprzedaży produktów i usług wyniosły 378 008 660,39 PLN i spadły o 3,5 % w porównaniu z rokiem poprzednim". Są to dane o rząd wielkości mniejsze niż te eksponowane przez Spółkę w niniejszym postępowaniu. Co szczególnie warte podkreślenia w dalszej części tego dokumentu znajduje się informacja, iż "jednak dzięki optymalizacji procesu produkcji i redukcji kosztów, udało się osiągnąć zysk netto w wysokości 2 553 892,64 PLN, który był porównywalny z zyskiem roku poprzedniego."
Prezes Urzędu zauważył, iż sprawozdanie finansowe Spółki za rok 2019 - czyli wg. stanu z jakim Spółka wchodziła w rok 2020 - również wykazuje zysk netto w wysokości 11.674.080,79 zł. Wspólnicy Spółki zysk netto za rok 2019 w wysokości 11.674.080,79 zł oraz zysk z lat ubiegłych w wysokości 4.480.025,64 zł postanowili przeznaczyć na kapitał zapasowy Spółki. Wynik finansowy za rok 2019 był korygowany jednak poziom samego kapitału zapasowego Spółki podany przez Spółkę w sprawozdaniach finansowych to kwoty odpowiednio powyżej 85 min zł i 102 min zł.
Prezes UOKiK wyjaśnił, że mając na uwadze wszystkie poczynione ustalenia faktyczne i rozważania prawne, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nastąpiła konieczność uchylenia decyzji z 19 lipca 2023 r. nr DZP-36/2023 w części oznaczonej punktem I.2 (pkt 1 sentencji niniejszej decyzji). Administracyjna kara pieniężna, stanowiąca sumę jednostkowych kar pieniężnych za każde niespełnione oraz spełnione po terminie świadczenie pieniężne, które było wymagalne w okresie objętym postępowaniem wyniosła bowiem 1 137 153,33 zł, a nie jak wskazano w punkcie I.2. rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji 1 213 852,39 zł.
Z uwagi na stwierdzenie przez Prezesa Urzędu nadmiernego opóźniania się ze spełnieniem świadczeń pieniężnych w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. przez [...] sp. z o. o. z siedzibą w B., to jest działanie naruszające zakaz, o którym mowa w art. 13b ust. 1 i ust. 2 ustawy, Prezes Urzędu niniejszą decyzją nałożył na Stronę postępowania administracyjną karę pieniężną w wysokości
1 137 153,33 zło czym mowa w pkt 2 sentencji niniejszej decyzji.
Ze względu na okoliczność, iż Strona nadmiernie opóźniała się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. (suma świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Stronę w tym okresie wynosiła 70 774 672,88 zł) zaskarżoną decyzję w części oznaczonej punktem 1.1. oraz w przedmiocie kosztów postępowania w części oznaczonej punktem II należało utrzymać w mocy.
[...] sp. z o.o. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem wydanym przez Prezesa UOKIK i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r, poz. 572, dalej: "Kpa") w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 13q ustawy poprzez:
- brak podjęcia przez Organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie przyczyn powstania opóźnienia, wystąpienia siły wyższej oraz jej związku z zaistniałymi opóźnieniami i wobec tego uznania, że zaistniałe opóźnienia nie miały związku z COVID-19 i towarzyszącymi temu okoliczności.
- brak podjęcia czynności niezbędnych do weryfikacji statusu przedsiębiorców będących kontrahentami Spółki i oparcie się głównie na deklaracjach kontrahentów;
b) art. 80 Kpa. poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w swej treści przemawiającego za uznaniem, że zaistniałe opóźnienia związane były z siłą wyższą (COVID-19 i towarzyszącymi epidemii skutkami gospodarczo-społecznymi), a w konsekwencji uznanie, że siła wyższa nie wystąpiła oraz nie miała związku z opóźnieniami,
c) art. 104 § 1 oraz 138 § 1 pkt 2 Kpa.a. poprzez utrzymanie w części decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy z uwagi na podnoszone zarzuty, decyzja organu pierwszej instancji powinna zostać zmieniona w ten sposób, że Organ powinien odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 13v ust. 7 ustawy poprzez brak zastosowania przywołanego przepisu tj. nieodstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy powołany przepis nakłada na Prezesa UOKIK obowiązek odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, gdy do nadmiernego opóźnienia dochodzi na skutek działania siły wyższej zaś z zebranego materiału dowodowego wynika, że do opóźnienia doszło w opisanych okolicznościach;
b) art. 13v ust. 8 ustawy poprzez uznanie, że funkcja i cele ustawy powodują brak możliwości stwierdzenia, że w sprawie wystąpił "uzasadniony przypadek", podczas gdy ww. przepis o możliwości odstąpienia przez Prezesa UOKiK od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej zawarty został wprost w ustawie, co z punktu widzenia dyrektyw wykładni językowej oraz funkcjonalnej powinno skutkować każdorazowym przeanalizowaniem wystąpienia przesłanki "uzasadnionego przypadku" a wskutek tego nieprzeprowadzenie merytorycznej analizy w zakresie stwierdzenia czy w sprawie wystąpił "uzasadniony przypadek", co umożliwiłoby podjęcie decyzji opartej o zasady swobodnego (a nie dowolnego) uznania administracyjnego - ponadto należy wskazać, że pomimo, iż ww, przepis został uchylony 08.12.2022 r. to zgodnie z przepisami przejściowymi znajduje zastosowanie w analizowanej sprawie.
Skarżąca wniosła m. in. o: uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Z uzasadnienia skargi wynika, że jej zarzuty sprowadziły się do kilku kluczowych kwestii, tj.:
- niezasadnego zdaniem Skarżącej nieodstąpienia przez Prezesa UOKiK od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 13v ust. 7 ustawy (z uwagi na siłę wyższą - pandemię COVID-19),
- niezasadnego nieodstąpienia przez Prezesa UOKiK od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 13v ust 8 ustawy (z uwagi na "uzasadniony przypadek"),
- naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do weryfikacji statusu przedsiębiorców będących kontrahentami Spółki i oparcie się głównie na deklaracjach kontrahentów;
- brak podjęcia przez Organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie przyczyn powstania opóźnienia, wystąpienia siły wyższej oraz jej związku z zaistniałymi opóźnieniami i wobec tego uznania, że zaistniałe opóźnienia nie miały związku z COVID-19 i towarzyszącymi temu okoliczności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Prezes UOKiK szczegółowo odniósł się do zarzutów skargi. Drobiazgowa analiza kwestionowanego w skardze statusu kontrahentów Skarżącej nie doprowadziła do potwierdzenia sugestii, by w tym zakresie poczyniono jakiekolwiek ustalenia na niekorzyść Spółki.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U 2024 r., poz. 935 - dalej jako: "Ppsa"), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 Ppsa). Orzekanie - w myśl art. 135 Ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia (względnie stwierdzenia nieważności) decyzji lub postanowienia wskazane zostały w przepisie art. 145 § 1 Ppsa, natomiast w myśl art. 151 Ppsa, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala.
Kontrola sądowa zaskarżonej przez Spółkę decyzji Prezesa UOKiK nie wykazała, by obciążona była ona wadami nakazującymi jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, co skutkowało powinnością jej oddalenia.
Przedmiotem postępowania w sprawie było ustalenie czy Spółka nadmiernie opóźniała się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, w rozumieniu art. 13b ust. 2 ustawy w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r , a zatem ustalenie, czy w okresie objętym postępowaniem doszło do naruszenia przez Stronę zakazu określonego w art. 13b ust. 1 ustawy, a po stwierdzeniu tej okoliczności wymierzenie jej administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 13v ustawy i prawidłowość jej wyliczenia.
Sąd stwierdza, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami Kpa i ustawy o przeciwdziałaniu nadmierny opóźnieniom w transakcjach handlowych, ustalony stan faktyczny w pełni odpowiadał dowodom zebranym w dacie wydania decyzji, dokonano prawidłowej subsumpcji norm prawa materialnego do poczynionych ustaleń.
W pierwszej kolejności wypada odnieść się do zarzutów natury procesowej.
Nie jest zasadny sformułowany w punkcie zarzut naruszenia 7 Kpa, art. 75 § 1 Kpa, art. 77 § 1 Kpa i 80 Kpa w zw. z art. 13q ustawy.
Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 13q ustawy w sprawach w niej nieuregulowanych do postępowania stosuje się przepisy Kpa. Zgodnie z wynikającą z art. 12 Kpa zasadą szybkości i prostoty postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się - co istotne - możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wymóg ten spełniło kontrolowane postępowanie. Po jego wszczęciu Prezes Urzędu działając na podstawie art. 13f ust. 1 i 2 oraz art. 13g ustawy wystosował do Skarżącej pismo, w którym wezwał ją m.in. do przekazania informacji dotyczących dokonywanych transakcji handlowych, w których termin płatności świadczenia pieniężnego stał się wymagalny. Następnie Skarżąca była kilkukrotnie, na przestrzeni wielu miesięcy, wzywana do złożenia wyjaśnień odnośnie wątpliwości w zakresie przedstawianych danych. Ostatecznie "Tabela nr 1" została skompletowana i na jej podstawie dokonano weryfikacji danych w oparciu o inne informacje i dane przedstawione przez Skarżącą, w szczególności o pliki: "JPK_VAT" i "JPK_WB", będące postacią elektroniczną ksiąg podatkowych i dowodów księgowych w strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej. Poprzez zestawienie informacji zawartych we wskazanych plikach z danymi w "Tabeli nr 1" zweryfikowano rzetelność uzyskanych od Skarżącej informacji o dokonanych transakcjach handlowych objętych postępowaniem. Wszystkie rozbieżności pomiędzy danymi i informacjami uzyskanymi od Strony (zawartymi w "Tabeli nr 1) a danymi i informacjami wynikającymi ze wskazanych powyżej plików "JPK_VAT" i "JPK_WB" były wyjaśniane w toku postępowania przez samą Spółkę. Analogicznie rzecz się miała w zakresie danych i informacji zawartych w "Tabeli Należności". Tabela ta również została wypełniona przez Skarżącą, jednakże zawierała informację na temat świadczeń pieniężnych nieotrzymanych lub otrzymanych przez Skarżącą po terminie, wymagalnych w okresie objętym postępowaniem.
Sąd podkreśla przy tym, że na mocy art. 82 § 1b Ordynacji podatkowej Skarżąca została zobowiązana do przekazywania (bez wezwania organu podatkowego) za pomocą środków komunikacji elektronicznej, ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, informacji o prowadzonej ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o VAT w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej, na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej, za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, wskazując miesiąc, którego ta informacja dotyczy. Struktura logiczna postaci elektronicznej ksiąg podatkowych oraz dowodów księgowych jest zapisana w postaci Jednolitego Pliku Kontrolnego z rozszerzeniem .xml (w skrócie JPK). Stosownie do art. 3 Ordynacji podatkowej poprzez księgi podatkowe rozumie się księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów, ewidencje oraz rejestry, do których prowadzenia, do celów podatkowych, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązani są podatnicy, płatnicy lub inkasenci. Zgodnie z powyższą definicją, ewidencja sprzedaży i zakupu VAT stanowi księgę podatkową. Przepisy prawa podatkowego narzucają wymóg udostępniania ksiąg podatkowych i dowodów księgowych w określonym układzie i formacie bez wezwania (dotyczy JPK_VAT) lub na żądanie organów podatkowych (m.in. JPK_WB, JPK_FA). Po wygenerowaniu pliku powstaje zestawienie o ściśle określonym schemacie. Poszczególne struktury logiczne postaci elektronicznej ksiąg podatkowych oraz dowodów księgowych zostały opisane w broszurach informacyjnych w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Jak wynika z uzasadnienia decyzji przy weryfikacji poszczególnych struktur logicznych Prezes Urzędu posiłkował się informacjami zamieszczonymi w BIP oraz broszurze informacyjnej dotyczącej struktury JPK_WB(3). Struktura jednolitego pliku dla ewidencji zakupu i sprzedaży (JPK_VAT) składa się z ewidencji sprzedaży oraz ewidencji zakupu. Na potrzeby prowadzonego postępowania Prezes Urzędu do celów weryfikacji danych dotyczących zobowiązań Strony weryfikował dane zawarte w ewidencji zakup VAT (JPK_VAT_Zakup). Ewidencja zakupu VAT w strukturze logicznej JPK_VAT obejmuje część szczegółową zawierającą dla każdej pozycji m.in. następujące dane: nazwę wystawcy, adres wystawcy, numer NIP lub inny numer służący identyfikacji podatkowej wystawcy, numer faktury, kwotę netto i kwotę podatku naliczonego. Z kolei do celów weryfikacji danych dotyczących należności Strony, Prezes Urzędu weryfikował dane zawarte w ewidencji sprzedaży VAT (JPK_VAT_Sprzedaż).
Sąd stwierdza, że Prezes Urzędu ustalał również stan faktyczny na podstawie plików na żądanie w strukturze logicznej JPK_WB. Struktura JPK_WB dotyczy wyciągu z rachunku bankowego, prowadzonego na podstawie umowy. Wyciąg bankowy jest jednym z dowodów księgowych, które mogą stanowić podstawę zapisów w księgach rachunkowych. Dowód ten jako dowód księgowy spełnia wymagania określone w art. 21 ustawy o rachunkowości. W szczególności zawiera opisy operacji gospodarczych (zarówno uznania jak i obciążenia rachunku) oraz salda (początkowe i końcowe) środków pieniężnych udokumentowane tym wyciągiem. Niedopuszczalne jest dokonywanie w wyciągu bankowym wymazywania i przeróbek. Bez względu na formę tego dowodu (tradycyjną czy elektroniczną) jest to dowód, który wystawia bank (forma tradycyjna), ewentualnie pochodzi on z systemu finansowo-księgowego banku, dostępnego przez system bankowości elektronicznej (wydruk lub postać elektroniczna).
Sąd podkreśla, że na mocy art. 13g ustawy Prezes UOKiK był uprawniony do żądania od Strony w toku postępowania określonych struktur JPK. Dowody w postaci ksiąg podatkowych, wygenerowanych w strukturach ściśle określonych w przepisach prawa, stanowią wiarygodny materiał dowodowy. Wskazać należy, iż wytworzenie pliku JPK_VAT przez Stronę dotyczy obowiązków wynikających z posiadania statusu podatnika czynnego VAT, jednakże z uwagi na cechy integralności danych i ich autentyczności (pochodzenia od osób uprawnionych do reprezentowania Strony) uzasadnione jest posługiwaniem się tymi właśnie danymi do potwierdzenia zawartych transakcji handlowych Strony z kontrahentami, co do ich istnienia jak też spełnienia świadczenia pieniężnego. Sumy kontrolne zawarte w pliku pozwalają na sprawdzenie prawidłowości wygenerowanego pliku. Dodatkowo, stosownie do art. 193 Ordynacji podatkowej dowody z ksiąg podatkowych stanowią dowód urzędowy, tego co zostało w nich zawarte, w przypadku ksiąg podatkowych prowadzonych rzetelnie i niewadliwie.
Sąd stwierdza, że weryfikacja danych wskazanych w oświadczeniu Strony co do spełnienia świadczenia opierała przede wszystkim się na informacjach pochodzących od Strony wskazujących wysokość transakcji bankowej oraz datę zapłaty. Według tych kryteriów dokonano przypisania danych zawartych w wyciągach bankowych zapisanych w strukturze logicznej JPK_WB odnoszących się do elementu Wyciąg Wiersza: Data operacji, Kwota operacji, a także przeanalizowano dane odnoszące się do elementu Opis Operacji, zawierające informacje o tytułach konkretnych przelewów, w których Strona postępowania wielokrotnie wprost wskazywała numery faktur, opłacanych konkretnymi przelewami.
Stan faktyczny został w niniejszej sprawie ustalony przez Prezesa Urzędu prawidłowo i - co istotne w kontekście stawianych zarzutów - nie pozwolił na stwierdzenie, że przyczyną nadmiernego opóźniania się przez Skarżącą ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. była sita wyższa - pandemia COVID-19. Nie ziściła się więc przesłanka obligująca Prezesa Urzędu do zastosowania przepisu art. 13v ust. 7 ustawy i odstąpienia od wymierzenia Skarżącej administracyjnej kary pieniężnej. Prezes Urzędu był też uprawniony do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły również żadne "uzasadnione przypadki" pozwalające na odstąpienie od wymierzenia Skarżącej administracyjnej kary pieniężnej na podstawie przepisu art. 13vust. 8 ustawy. Ustalenia statusów przedsiębiorców Prezes Urzędu, wobec braku podania statusu swoich kontrahentów przez Stronę postępowania, dokonał przede wszystkim poprzez wzywanie podmiotów do określenia swojego statusu w okresie objętym postępowaniem, gdyż podmioty te najlepiej znały swoją sytuację.
Wobec wyraźnego zarysowania w Skardze trzech obszarów odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego jak również dalszej argumentacji przedstawionej przez Skarżącą w uzasadnieniu skargi nastąpi w ramach głównych opisanych wyżej zagadnień problemowych.
Skarżąca zarzuca naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do weryfikacji statusu przedsiębiorców będących kontrahentami Spółki i oparcie się głównie na "deklaracjach" kontrahentów.
Punktem wyjścia dla prowadzonego postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, w tym dla ustalenia statusów przedsiębiorców, jest przedstawienie przez Stronę, po wezwaniu przez Organ, oświadczenia w formie tabelarycznej dotyczącego świadczeń pieniężnych wynikających z transakcji handlowych tzw. Tabeli nr 1. W niniejszym postępowaniu Strona przy piśmie z dnia 19 marca 2021 r. przekazała plik o nazwie "Tabela nr 1 NIP_[...] 2021_03_19 (karta akt postępowania DZP.93.57.2020 - 44, płyta CD, Tom I). Prezes Urzędu poddał analizie informacje i dowody dotyczące transakcji handlowych wskazanych przez Stronę postępowania w Tabeli nr 1. W szczególności w niniejszej sprawie w Tabeli nr 1 zostało przedstawionych ponad 3,5 tys. transakcji handlowych z blisko 350 kontrahentami. Godzi się podnieść, iż w postępowaniu Strona nie podała informacji o posiadaniu statusu dużego kontrahenta przez jakiegokolwiek ze swoich kontrahentów. Tymczasem przepis art. 4c ustawy stanowi, iż dłużnik będący dużym przedsiębiorcą składa drugiej stronie transakcji handlowej oświadczenie o posiadaniu statusu dużego przedsiębiorcy. Oświadczenie składa się w formie, w jakiej jest zawierana transakcja handlowa, najpóźniej w momencie jej zawarcia. Przepis ten został dodany ustawą o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1649) i wszedł w życie z dniem z dniem 1 stycznia 2020 r. Składając oświadczenie w dniu 19 marca 2021 r. Skarżąca mogła dysponować informacjami o statusie przynajmniej tych przedsiębiorców, którym sprzedawała towary czy świadczyła usługi. Z dniem 8 grudnia 2022 r. przepis art. 4c ust. 1 ustawy zyskał nowe brzmienie, zgodnie z którym przedsiębiorca składa drugiej stronie transakcji handlowej oświadczenie o posiadaniu, uzyskaniu albo utracie statusu dużego przedsiębiorcy, jeżeli odpowiednio posiada, uzyskał albo utracił ten status. Skarżąca powinna była więc w stosunkowo niedługim okresie uzyskać informacje o posiadaniu przez swoich kontrahentów statusu dużego przedsiębiorcy. Na pewno uprawniona była do żądania od swoich kontrahentów wskazania posiadanego przez nich statusu do czego obligował ich art. 4c ustawy. Nadmienić również należy, iż zgodnie z art. 355 § 2 Kodeksu cywiInego należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.
W toku prowadzonego postępowania, także w dniu 4 kwietnia 2024 r., kiedy Skarżąca odnosiła się do pełnego zgromadzonego przez Prezesa UOKIK materiału dowodowego, w tym również do materiału dowodowego zawierającego ustalenia statusów kontrahentów Spółka nie kwestionowała żadnych z ustaleń w tym zakresie.
Uczyniła to dopiero 4 lipca 2024 r., tj. w dniu sporządzenia skargi na WSA, tj. ponad 3 lata i 3 miesiące po złożeniu przez Skarżącą oświadczenia o statusach kontrahentów w Tabeli nr 1 i ponad 1,5 roku po zmianach obligujących kontrahentów Skarżącej do informowania Skarżącej o posiadaniu statusu dużego przedsiębiorcy.
Skarżąca dochowując aktów staranności i realizując swoje ustawowe uprawnienia, swoje wątpliwości dotyczące ustalania statusów kontrahentów powinna była sygnalizować już w toku postępowania administracyjnego. Z pewnością pozwoliłyby to Prezesowi UOKIK na zakończenie prowadzonego postępowania w przedmiocie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w krótszym terminie.
W tym miejscu warto przywołać Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2011 r. sygn.. akt II OSK 1700/10, w którym stwierdzono, że "Zaniechanie przedstawienia przez stronę dowodów, pomimo wezwania przez organ, wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia zarzutu, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem wskutek naruszenia obowiązku organu wyjaśnienia okoliczności sprawy zgodnie z art. 7 i art. 77 Kpa. W takiej sytuacji, gdy strona nie wskaże konkretnych okoliczności można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski."
Dostępność dowodów w okolicznościach sprawy, nie oznacza jednak, że Organ miał za wszelką cenę gromadzić dokumenty źródłowe, skoro sama Strona postępowania nie przedstawiała w celu obalenia konkretnych poczynionych ustaleń dowodów źródłowych na twierdzenia przeciwne. Obowiązek wyjaśniania przez Organ okoliczności sprawy, nie jest sprzeczny z zasadą, że ciężar dowodu ostatecznie spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Sądy wskazują, że zaniechanie przedstawienia przez Stronę dowodów, pomimo wezwania przez Organ, wyłącza możliwość skutecznego zarzutu, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem.
Dokonując znacznych uproszczeń na potrzeby niniejszego postępowania można wskazać, iż Prezes UOKIK dokonywał analizy transakcji gdzie mogła zostać naruszona norma art. 7 ust. 2a ustawy, tj. ustalenie terminu zapłaty powyżej 60 dni w relacjach asymetrycznych w szczególności bowiem wobec tych transakcji należało dokonać ustalenia statusu kontrahentów.
Po zidentyfikowaniu tego typu transakcji Prezes UOKIK ustalał statusy poszczególnych kontrahentów poprzez wezwania kierowane do kontrahentów oraz korzystając z ogólnodostępnych baz danych Systemu Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej (SUDOP). Do tak ustalonych statusów kontrahentów Skarżąca pierwotnie nie wniosła zastrzeżeń i wskazała, że nie kwestionuje ustaleń faktycznych odnoszących się do statusu kontrahentów (pismo z dnia 29 czerwca 2023 r. karta akt postępowania DZP.93.57.2020 - 389, tom 3). W postępowaniu drugoinstancyjnym Prezes UOKIK dokonując analizy całokształtu materiału dowodowego dokonał ponownego ustalenia statusów kontrahentów poprzez skierowanie wezwań o złożenie oświadczenia o posiadanym przez kontrahentów statusie. Prezes Urzędu, ponownie rozpoznając sprawę, wystosował do kontrahentów wezwania odnośnie złożenia oświadczenia o posiadanym statusie przedsiębiorcy w okresie objętym niniejszym postępowaniem, tj. czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. Na podstawie uzyskanych odpowiedzi, a w przypadku ich braku - zgodnie z ogólnymi regułami postępowania administracyjnego, ustalił statusy kontrahentów na okres objęty postępowaniem. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji to przedsiębiorca najlepiej zna dotyczące go okoliczności, mające wpływ na ocenę statusu jego przedsiębiorstwa, w związku z tym jego oświadczenie - co do zasady - stanowi miarodajny dowód w tym względzie. Prezes Urzędu rozpatrując sprawę jako organ II instancji rozstrzygnął na korzyść Skarżącej kwestie dotyczące transakcji z kontrahentami [...] sp. z o.o. z siedzibą w B., [...] sp. z o.o. z siedzibą w B., A. B., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [...] oraz [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. Wskazania wymaga jednak, iż przeciwnie niż zostało to wskazane w Skardze, w piśmie z dnia 4 kwietnia 2024 r. Spółka nie wskazywała na wątpliwości w zakresie prawidłowości ustalenia innych konkretnie wskazanych kontrahentów niż [...] sp. z o.o. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalenia względem spółek [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. i A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] podjęte zostały jako działania własne Organu. Działania Prezesa Urzędu nastąpiły wcześniej niż podnoszenie kwestii ustalenia statusów przez Skarżącą. W szczególności na skutek wezwania Prezesa UOKIK spółka [...] Sp. z o.o. oświadczyła, iż posiada status dużego przedsiębiorcy (karta akt postępowania DWZ.93.17.2023 - 214, tom III). Istotnie Skarżąca wskazała na okoliczności względem [...] sp. z o.o. inne niż w zgromadzonym materiale dowodowym i złożonym przez [...] sp. z o.o. oświadczeniu - okoliczności te pozwoliły Prezesowi UOKIK na rozstrzygnięcie również i tej kwestii na korzyść Skarżącej. Po zapoznaniu się przez Skarżącą w dniu 28 marca 2024 r. z materiałem sprawy zgromadzonym przez Prezesa Urzędu działającym jako organ II instancji dysponowała ona pełnymi informacjami co do ustaleń statusu kontrahentów dokonanych przez Prezesa UOKIK. W przypadku zgłoszenia wątpliwości czy dokonania innych ustaleń jak w przypadku [...] sp. z o.o. Prezes UOKIK mógł przecież rozstrzygnąć przedmiotowe kwestie w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. Stanowiłoby to realizację zasady lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy.
Co istotne prawidłowe ustalenie statusu kontrahenta jako dużego przedsiębiorcy jest korzystne dla strony, gdyż skutkuje nałożeniem niższej kary. W niniejszym postępowaniu na skutek czy to własnej weryfikacji Prezesa UOKIK czy też informacji Strony, ponownie rozpoznając sprawę ustalono, iż 4 kontrahentów posiada status dużego przedsiębiorcy (lub wobec zastosowania art. 81 a Kpa wobec niedających się usunąć wątpliwości, ich status nie był określany jako MŚP). Prawidłowe określenie statusów w tych przypadkach skutkowało właśnie nałożeniem niższej kary przez Prezesa UOKIK. Działanie przeciwne, tj. działanie polegające na nieprzedstawieniu dowodów w ramach prowadzonego postępowania (wobec okoliczności, iż przedstawienie dowodów działa na korzyść strony nie może być tu mowy o samooskarżaniu się) a podnoszenie posiadanych informacji jako zarzut w ramach postępowania sądowoadministraycjnego stanowiłoby nadużycie prawa i jako takie nie może korzystać z ochrony. Nie może być w takiej sytuacji bowiem mowy o lojalnym współdziałaniu. Jak słusznie wskazano wskazuje się w orzecznictwie sądowym: "Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 października 2007 r., sygn. akt II GSK 172/07, wyraził pogląd, który Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela, że nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania z lojalnego współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.
Mając powyższe na uwadze koniecznym jest również wskazanie na jeszcze jeden aspekt działania Skarżącej. Otóż w piśmie z dnia 29 czerwca 2023 r. będącym ustosunkowaniem się Skarżącej do szczegółowego uzasadnienia zarzutu Skarżąca wyraźnie wskazała: "W pierwszej kolejności chciałbym podkreślić, iż nie jest kwestionowane żadne z ustaleń faktycznych odnoszące się do wartości transakcji, statusu podmiotów uczestniczących w obrocie z naszą firmą (podkreślenie piszącego), ani wskazane w Państwa zawiadomieniu podstawy prawne. Jedyne zastrzeżenia sprowadzają się naszym zdaniem do interpretacji okoliczności powodujących opóźnienia w płatnościach".
Z całą mocą należy również podkreślić, iż "deklaracje" kontrahentów jak określa to Skarżąca stanowią jednak oświadczenia podmiotów o ich własnym statusie składane z zastrzeżeniem rygoru z art. 13t ustawy, tj. możliwością nałożenia przez Prezesa UOKIK w drodze decyzji, także w przypadku gdy nie jest stroną transakcji handlowej, administracyjnej kary pieniężnej w wysokości do 5% przychodu osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, ale nie więcej niż równowartość 50 000 000 euro, w przypadku nie udzielenia informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 13f lub udzielenia informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd.
Prezes Urzędu został celem sprawnego realizowania zadań postawionych przed nim ustawą również wyposażony w stosowne narzędzia, m.in. wskazaną w art. 13f ustawy możliwość żądania przekazywania koniecznych informacji i dokumentów. Wobec braku uzyskania informacji od samej strony postępowania Prezes UOKIK korzystał z innych możliwości prawnych przyznanych mu przez ustawodawcę na potrzeby prowadzenia postępowań w przedmiocie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Wykorzystanie tych narzędzi stanowi również realizację zapisanej w art. 12 § 1 Kpa zasady szybkości i prostoty postępowania.
Złożenie przez kontrahentów oświadczeń o posiadanym przez nich statusie pozwala na przyjęcie, iż ustalenie to zostaje udowodnione. Jak podnosi się w doktrynie "za zgodne z prawdą przyjmuje się w orzecznictwie takie ustalenia faktyczne, które prowadzą do wniosku, że "w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzeniu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny" (zob. postanowienie SN z 4.04.2013 r., V KK 13/13, LEX nr 1312594; wyrok SA w Katowicach z 13.06.2013 r., II AKa 156/13, LEX nr 1349898)"
Co do ustaleń dokonywanych przez Prezesa UOKIK w przedmiocie statusu kontrahentów Skarżąca wskazała, iż są one kwestionowane dopiero po przeprowadzeniu całego postępowania w dwóch instancjach i zebraniu całego materiału dowodowego. W piśmie z dnia 4 kwietnia 2024 - wypowiedzenie się w sprawie materiału dowodowego Skarżąca podniosła, iż "W rezultacie Spółka stoi na stanowisku, że Prezes UOKiK w celu weryfikacji statusu kontrahentów Spółki nie powinien ograniczać się jedynie do uzyskania pisemnego oświadczenia, a powinien ponadto podjąć czynności zmierzające do faktycznej weryfikacji w oparciu o kryteria określone w Załączniku I". Skarżąca podała przykład spółki [...] sp. z o.o. - po dokonanej weryfikacji Prezes UOKIK nie przyjmował - inaczej niż w toku postępowania pierwszoinstancyjnego - że kontrahent [...] sp. z o.o. posiada status MŚP.
W tym zakresie warto przywołać Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2011 r. II GSK 527/10, gdzie Sąd ten słusznie stwierdził, iż: "Wynikające z Kpa obowiązki organu dotyczące prowadzenia postępowania administracyjnego, w tym m. in. obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie mogą być absolutyzowane. Dlatego właśnie prawo zapewnia stronie czynny udział w postępowaniu, aby ta dowodząc swych praw dowodziła również okoliczności stanowiących ich podstawę. Strona, rezygnując z tego uprawnienia i przerzucając cały ciężar dowodowy na organ, niejako więc sama godzi się na ustalenia poczynione przez organ (podkreślenie piszącego). Nie można więc zasadnie zarzucić organowi naruszenia obowiązku wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, jeżeli samemu nie podejmuje się żadnych działań umożliwiających organowi zebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego."
Prezes UOKIK dokonał zebrania materiału dowodowego w sprawie w szczególności wystąpił do kontrahentów strony o wskazanie posiadanego przez nich statusu. Wychodził bowiem ze słusznego założenia, iż to przedsiębiorca najlepiej zna dotyczące go okoliczności, mające wpływ na ocenę statusu jego przedsiębiorstwa, w związku z tym jego oświadczenie - co do zasady - stanowi miarodajny dowód w tym względzie. We wszystkich wezwaniach kierowanych do kontrahentów Strony Prezes UOKIK dokładnie wyjaśniał zakres wezwania i szczegółowo wskazywał, iż statut przedsiębiorcy mikro, mały, średni, duży przedsiębiorca należy określać w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r, uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu. Co więcej Prezes UOKIK dodatkowo zwracał uwagę kontrahentów na kryteria wskazane w Załączniku I, na podstawie których dane przedsiębiorstwo może zostać zakwalifikowane do sektora MŚP. Prezes Urzędu wskazywał również, iż szczegółowe zasady określania statusu w rozumieniu przywołanych przepisów znajdują się w Poradniku dla użytkowników dot. definicji MŚP i podawał ogólnodostępne oficjalne źródło dostępu do poradnika. Kontrahenci wzywani do określenia swojego statusu otrzymywali zatem kompleksowe informacje o sposobie określania statusu przedsiębiorcy, zostali odesłani w tym zakresie zarówno do przepisów jak też bogatego w przykłady poradnika. Co więcej przedsiębiorcy zarówno ci o statusie mały przedsiębiorca jak i o statusie dużego przedsiębiorcy korzystali z możliwości skontaktowania się z urzędem, aby wyjaśnić wątpliwości rodzące się na tych polach.
Prezes Urzędu zgromadził materiał dowodowy, korzystając z najlepszego dostępnego źródła czyli oświadczenia samego podmiotu o jego statusie, dowodu bezpośrednio pochodzącego od podmiotu i najbardziej wiarygodnego - i na tej podstawie dokonał ustaleń faktycznych. W doktrynie podnosi się, że "gdy organ administracji publicznej dokonał pewnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie przeprowadzonych dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy, organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok NSAz 10.12.2009 r., II OSK 1933/08, LEX nr 582865). Po blisko 3 i pół roku prowadzenia przez Prezesa UOKIK bardzo szczegółowego i wielowątkowego postępowania, Strona mogąca we własnym zakresie dostarczyć dowody w kwestii statusów swoich własnych kontrahentów i cechująca się opisaną wyżej postawą w toku postępowania wskazuje na konieczność znacznego rozszerzenia badania przeprowadzonego przez Prezesa UOKIK w przedmiocie określenia statusu kontrahentów.
W okolicznościach niniejszej sprawy, w zarysowanym wyżej kontekście, Skarżąca nie współpracowała z organem w zakresie wyjaśnienia sprawy. Organ winien jest działać nie tylko w oparciu o art. 10 Kpa stanowiący o zapewnieniu stronie czynnego udziału w sprawie, ale także o art. 12 Kpa stanowiący o zasadzie szybkości postępowania, której istota sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami
Dokonując podsumowania części dotyczącej ustalenia statusów przedsiębiorców wskazać należy, iż Skarżąca już u początków postępowania dowodowego mogła korzystając z posiadanych informacji lub wykorzystując nadane jej uprawnienia podać/ustalić statusy swoich kontrahentów - w zasadzie zamykając w ten sposób przedmiotowe zagadnienie. Wobec braku otrzymania informacji od Skarżącej Prezes Urzędu przeprowadził kompleksowe postępowanie dowodowe i ustalił statusy kontrahentów Strony w oparciu o ogólnodostępne bazy danych i przede wszystkim o oświadczenia składane przez samych kontrahentów. Prezes UOKIK wykorzystał przy tym możliwości jakie zostały mu nadane przez Ustawę (art. 13f ustawy) oraz realizował podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 10 i 12 Kpa) w szczególności zasadę szybkości i prostoty postępowania. W zasadzie przez cały okres trwającego kilka lat postępowania, w tym po zapoznaniu się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym Strona wprost wskazywała, iż nie kwestionuje ustaleń w przedmiocie m.in. ustalenia statusów kontrahentów. Strona zapoznając się z materiałem dowodowym zebranym w I instancji wprost wskazała, iż nie kwestionuje ustalenia statusów kontrahentów. Prezes Urzędu działając jako Organ II instancji dokonując ustaleń faktycznym w tym statusu kontrahentów jeżeli dokonywał innych ustaleń to tylko na korzyść strony postępowania (art. 139 kpa). Prezes Urzędu rozstrzygnął również na korzyść Skarżącej podane przez nią wątpliwości względem ustalenia statusu kontrahenta [...] sp. z o.o, Następnie po blisko 3 i pół roku prowadzenia przez Prezesa UOKIK bardzo szczegółowego i wielowątkowego postępowania, Strona mogąca we własnym zakresie dostarczyć dowody w kwestii statusów swoich własnych kontrahentów wskazała na konieczność znacznego rozszerzenia badania przeprowadzonego przez Prezesa UOKIK w przedmiocie określenia statusu kontrahentów nie przedstawiając przy tym dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Następnie w złożonej skardze Strona powołała okoliczności, których nie przedstawiła w ramach prowadzonego postępowania w którym, w przedmiocie ustalenia statusów jej własnych kontrahentów wykazała się bierną postawą. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zarzuty Skarżącej o naruszeniu przez Organ przepisów postępowania art. 7 i 77 Kpa są niezasadne.
Drugą grupę zarzutów, które zostały sformułowane w Skardze stanowią te dotyczące wpływu pandemii COVID-19 na spełnianie świadczeń pieniężnych przez Skarżącą i brak zastosowania art. 13v ust. 7 ustawy.
Jak wynika z akt sprawy, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, pismem z 27 października 2020 r. (karta akt postępowania DZP.93.57.2020 - 10-17, tom 1) wezwał Stronę do zajęcia stanowiska w związku z ustawowymi przesłankami odstąpienia od wymierzenia kary, w tym m.in. wystąpienia siły wyższej, o której mowa w art. 13v ust. 7 ustawy oraz o przesłanie dodatkowych wyjaśnień. Prezes UOKIK kolejnym pismem z 21 czerwca 2023 r. (karty akt postępowania DZP.93.57.2020 - 357-385, tom 3), w którym zawiadomił o zakończeniu zbierania materiału dowodowego, poinformował Spółkę o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, a także zgłoszonych przez Stronę żądań, w tym także żądania odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na wystąpienie siły wyższej. Organ dwukrotnie zatem występował do Strony w celu jednoznacznego ustalenia, czy w sprawie zachodzi przesłanka w postaci siły wyższej, umożliwiająca odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Wbrew twierdzeniom Strony, nie sposób więc uznać, aby Prezes Urzędu nie podjął czynności zmierzających do zebrania niezbędnego materiału dowodowego w tym zakresie. To przede wszystkim wyjaśnienia Strony postępowania i ewentualne przesłane przez nią materiały, mogły stanowić dowód na wystąpienie siły wyższej pozostającej w bezpośrednim związku z brakiem spełnienia w terminie świadczeń pieniężnych w zawartych transakcjach handlowych. Jak wskazano w orzecznictwie niezbędne jest jeszcze stwierdzenie, że nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych było jej skutkiem.
Jak wynika ponadto z uzasadnienia decyzji, Prezes Urzędu rozpoznając sprawę w I instancji, w sposób szczegółowy przeanalizował przedstawione przez Stronę w trakcie postępowania okoliczności i odniósł się, do podniesionych przez nią w składanych pismach, argumentów (pisma z dnia 2 grudnia 2020 r., 29 czerwca 2023 r. karty akt postępowania DZP.93.57.2020 - 22-28, tom 1, 394-404, tom 3) w tym pod kątem zaistnienia siły wyższej oraz wpływu wybuchu pandemii COVID-19 na spełnienie świadczeń pieniężnych w terminie.
Wobec podnoszonych przez Spółkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności dotyczących siły wyższej Prezes Urzędu, działając jako organ II instancji, pismem z 21 listopada 2023 r. wezwał Spółkę w szczególności do sprecyzowania danych w przedmiocie podanych zestawień sald jak również co do przedstawienia dodatkowych informacji odnośnie sygnalizowanego przez Stronę niedoboru pracowników czy pomocy otrzymanej w ramach "Tarczy nr 1". (karty akt postępowania DWZ.93.17.2023 - 444-446, tom III).
Wymienienie powyższych działań Prezesa UOKIK zmierzających do wyjaśnienia sprawy, również w kontekście zbadania czy do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych doszło na skutek działania siły wyższej, ma znaczenie także w kontekście ciężaru dowodu wykazania okoliczności wskazanych w art. 13v ust. 7 ustawy. Zgodnie z art. 7 Kpa, w toku prowadzonego postępowania, organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie zaś z treścią art. 77 § 1 kpa, w toku postępowania organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy podkreślić, że co do zasady ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa spoczywa na organie, jednakże nie jest to obowiązek nieograniczony. W szczególności, jeżeli strona usiłuje wywieść korzystne dla siebie skutki, kwestionując zarazem ustalenia organów, na nią przechodzi obowiązek wykazania, że przyjęte przez organy ustalenia są nieprawidłowe lub niekompletne. W orzecznictwie zwraca się uwagę na obowiązek strony współdziałania z organem w ramach prowadzonego postępowania. Wskazuje się również, że ustalenie niektórych faktów, zwłaszcza tych, o których wiedzę posiada wyłącznie strona, pozostaje poza zakresem możliwości organu. Obowiązki strony w tym zakresie nabierają znaczenia, jeżeli organ musi skorzystać z danych znajdujących się wyłącznie w dyspozycji strony. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 13c ust. 1 ustawy strona powołująca się na siłę wyższą powinna wskazać i udowodnić zaistnienie i czas działania konkretnego zdarzenia, spełniającego cechy siły wyższej, które uniemożliwiło jej uregulowanie w terminie świadczenia pieniężnego. Powinna również przedstawić pozostałe przesłanki wyłączające jej odpowiedzialność za niewykonanie w terminie zobowiązania z powodu siły wyższej, w szczególności związek przyczynowy między tym zdarzeniem a brakiem zapłaty.
Skarżąca podnosi, że Prezes UOKIK "przeanalizował sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności Spółki za rok 2020 niemniej jednak nie sposób zgodzić się z wnioskami jakie próbuje wywieść Organ z przytoczonych dokumentów." Wskazać należy, iż głównym argumentem jaki przemawiał za włączeniem sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności za 2020 r. nie była ich szczegółowa analiza pod kątem analizy wskaźników finansowych czy - jak sugeruje Skarżąca - powoływania biegłego w tym zakresie, ale ocena czy do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych doszło na skutek działania siły wyższej epidemii COVID-19 - w obrazie jaki przedstawia sama Spółka. Warto więc przywołać te konkretne fragmenty, które pochodzą przecież od Skarżącej. W dokumentach finansowych składanych do Krajowego Rejestru Sądowego Spółka wydaje się nie przedstawiać swojej ówczesnej sytuacji tak jak w ramach niniejszego postępowania, w szczególności wskazano w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za rok 2019: "jak wynika ze strony Krajowego Rejestru Sądowego sprawozdanie finansowe za rok 2019 zostało sporządzone 4 czerwca 2020 r. - a więc w okresie objętym postępowaniem, jednak jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez [...] sp. z o.o. Ryzyko utraty płynności: Codzienna analiza wpływów i wypływów finansowych, zarządzanie środkami pieniężnymi, prognozowanie potrzeb finansowych w stopniu bardzo dobrym zabezpiecza płynność firmy. Tworzenie funduszy celowych (projektów inwestycyjnych) zawsze wiąże się z potrzebami środków finansowych, które zabezpieczone są przed przystąpieniem do realizacji zadań zapewniając odpowiednią trwałość struktury finansowania dla tego rodzaju aktywów. Obecna dobra sytuacja finansowa Spółki i dostęp do zewnętrznych źródeł finansowania nie stwarza zagrożeń dla finansowania jej działalności." W informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za rok 2020: Ryzyko utraty płynności: Codzienna analiza wpływów i wypływów finansowych, zarządzanie środkami pieniężnymi, prognozowanie potrzeb finansowych w stopniu bardzo dobrym zabezpiecza płynność firmy. Tworzenie funduszy celowych (projektów inwestycyjnych) zawsze wiąże się z potrzebami środków finansowych, które zabezpieczone są przed przystąpieniem do realizacji zadań zapewniając odpowiednią trwałość struktury finansowania dla tego rodzaju aktywów. Obecna dobra sytuacja finansowa Spółki i dostęp do zewnętrznych źródeł finansowania nie stwarza zagrożeń dla finansowania jej działalności." W dokumencie dodatkowe informacje i objaśnienia za rok 2020 Spółka wskazała również, że "Zarząd Spółki z zachowaniem najwyższej staranności przeprowadził wszystkie rozmowy z bankami o przedłużeniu linii kredytowych, w celu zabezpieczenia płynności spółki. Dzięki podjętym działaniom podmiot posiadał wolną linię kredytu obrotowego w rachunku bieżącym i dzięki temu był przygotowany na możliwe problemy ze spłacaniem należności przez klientów i związane z tym chwilowe problemy płynnościowe." (podkreślenie piszącego). Na podstawie w/w danych nie sposób jest przyjąć, iż Spółka w wyniku pandemii utraciła możliwość terminowego spełniania zobowiązań w stopniu prowadzącym aż do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w rozumieniu ustawy. Co szczególnie warte podkreślenia w w/w dokumentach znajduje się informacja, iż "jednak dzięki optymalizacji procesu produkcji i redukcji kosztów, udało się osiągnąć zysk netto w wysokości 2 553 892,64 PLN, który był porównywalny z zyskiem roku poprzedniego." Można zapewne skupić się, jak czyni to Skarżąca, na analizie konkretnych wartości czy wskaźników finansowych - z postawieniem odpowiednich zastrzeżeń. Nie sposób jednak zaprzeczyć, iż Spółka swoją sytuację określa jako dobrą, wskazuje na dostęp do zewnętrznego finansowania i brak zagrożeń dla finansowania działalności Spółki oraz temu, iż w roku 2020 Spółka osiągnęła zysk netto podobnie jak w poprzedzającym go roku 2019. Wskazania wymaga, iż w złożonej Skardze brak już jest odniesienia do w/w oświadczeń składanych uprzednio przez samą Skarżącą.
Przechodząc do następnego zarzutu niewłaściwej oceny materiału dowodowego należy przypomnieć istotną kwestię, tj. okoliczność, że aby Prezes Urzędu mógł odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej to do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych musi dojść na skutek działania siły wyższej. Jak słusznie wskazuje się w doktrynie nie byłoby wystarczające zajście zwykłej koincydencji czasowej tych dwóch zdarzeń. To działanie siły wyższej ma doprowadzić do opóźnień w rozmiarze kwalifikowanym jako nadmierne opóźnianie się ze spełnieniem świadczeń pieniężnych. Pojęcie siły wyższej nie zostało w prawie polskim unormowane, a ustawodawca pozostawił jego określenie doktrynie i orzecznictwu. Za siłę wyższą uważa się zdarzenie zewnętrzne, co oznacza, że pozostaje ono poza kontrolą podmiotu, który nie ma żadnego wpływu na jego wystąpienie i skutki. Jest to zdarzenie nadzwyczajne, wyjątkowe, któremu nie można zapobiec i którego nie da się przewidzieć w świetle aktualnego stanu wiedzy i doświadczenia życiowego (por. A. Wróbel [w:] Kodeks postępowania administracyjnego.Komentarz, red. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Warszawa 2020, s. 1023). Najczęściej podawanymi przykładami siły wyższej są zdarzenia związane z działaniem sił przyrody, np. powodzie, pożary o dużych rozmiarach, trzęsienia ziemi, wybuchy wulkanów czy epidemie. Drugą grupą są przypadki związane z niecodziennymi zachowaniami zbiorowości, tj. zamieszki, strajki generalne, czy działania zbrojne. Trzecia kategoria to działania władzy państwowej - np. zakazy importu i eksportu, blokady granic i portów (por. Wyrok SN z 21 maja 2019 r., IV CSK 129/18). Do uznania przypadku pandemii COVID-19 za siłę wyższą w rozumieniu art. 13v ust. 7 ustawy o zatorach płatniczych, skutkującą odstąpieniem od wymierzenia kary, nie wystarczy jednak samo stwierdzenie, że pandemia miała miejsce i miała cechy siły wyższej. Konieczne jest jeszcze stwierdzenie, że nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych było jej skutkiem. Siła wyższa jako podstawa odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie ww. przepisu znajdzie bowiem zastosowanie jedynie wówczas, gdy nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych było wynikiem zdarzenia kwalifikowanego jako działanie siły wyższej, co oznacza, że do opóźnień takich nie doszłoby, gdyby nie nastąpienie zdarzenia. Nie musi ono być jedyną jego przyczyną, ale niezbędne jest, by miało ono charakter przyczyny rozstrzygającej (por. S. Gajewski, Kodeks postępowania administracyjnego. Nowe instytucje. Komentarz do rozdziałów 5a, 8a,14 oraz działów IV i Vllla KPA, Warszawa 2017, s. 108). W tym zakresie uznaje się, że na siłę wyższą (podobnie jak na inne okoliczności ekskulpacyjne) może się strona postępowania zatem powoływać tylko wtedy, gdy ma ona wpływ na niemożność wykonania przez nią zobowiązania oraz gdy zachodzi bezpośredni związek przyczynowy między siłą wyższą, a niewykonaniem zobowiązania. Analizowany przepis art. 13 ust. 7 ustawy wyraźnie wskazuje, że siła wyższa jako przesłanka odstąpienia przez Prezesa Urzędu od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek zdarzenia o takim charakterze. Konieczne jest zatem, żeby nadmierne opóźnienie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, które stanowi powód wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w niniejszym postępowaniu, pozostawało w bezpośrednim związku z wystąpieniem siły wyższej. Będzie się on wyrażał w tym, że do naruszenia prawa ponad wszelką wątpliwość nie doszłoby, gdyby nie nastąpienie takiego zdarzenia. Nie będzie zatem podstaw do zastosowania art. 13v ust, 7 ustawy i odstąpienia od wymierzania administracyjnej kary pieniężnej, jeżeli do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych doszło wprawdzie w okresie działania siły wyższej, ale na skutek innych przyczyn, w szczególności zachowania Strony postępowania. Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż inaczej niż chce to przedstawić Skarżąca Prezes Urzędu oceniał w prowadzonym postępowaniu wszystkie powołane przez Skarżącą okoliczności w szczególności również te dotyczące absencji pracowników, braków kadrowych (karty akt postępowania DWZ.93.17.2023 - 826-828, tom IV, strony 86-90 decyzji) i ograniczenia sprzedaży (karty akt postępowania DWZ.93.17.2023 - 820-822, 826-828, tom IV, strony 74-78, 91-95 decyzji). O ile te okoliczności mogły stanowić wyzwanie dla Skarżącej to z drugiej Strony Skarżąca sporządza i składa zgodnie z zapisami ustawy o rachunkowości sprawozdanie finansowe, w którym w zupełnie inny sposób niż czyni to w postępowaniu w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych określa kwestie związane z płynnością. W szczególności Skarżąca zwraca uwagę na bardzo dobre zabezpieczenie płynności firmy i konstatuje, iż "Obecna dobra sytuacja finansowa Spółki i dostęp do zewnętrznych źródeł finansowania nie stwarza zagrożeń dla finansowania jej działalności."
Jak wynika ze składanych przez Skarżącą sprawozdań o stosowanych terminach zapłaty w transakcjach handlowych to we wszystkich latach objętych sprawozdaniami tj. 2020, 2021 i 2022 Skarżąca nie spełniała w terminie określonym w umowie świadczeń pieniężnych rzędu kilkudziesięciu milionów złotych i kilkuset milionów złotych w roku 2022 - przy czym wpływ pandemii Covid-19 na gospodarkę różnił się znacząco w poszczególnych latach. Jak się wydaje w roku 2022 wpływ ten pozostawał w o wiele mniejszej intensywności a Skarżąca wciąż generowała wielomilionowe zatory płatnicze. Przeczy to przyjęciu, iż to pandemia COVID-19 była rozstrzygającą, główną przyczyną nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych.
W niniejszej sprawie ważkie jest również to, iż Spółka nie wskazała, których konkretnie świadczeń nie była w stanie spełnić na skutek działania siły wyższej skutkiem czego nie jest możliwe stwierdzenie czy suma pozostałych świadczeń spełniać będzie przesłanki do stwierdzenia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Prezes UOKIK słusznie stwierdził, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych doszło na skutek działania siły wyższej.
Brak było podstaw do przyjęcia, że pandemia COViD-19 spowodowała skutki tego rodzaju, iż Strona postępowania nie miała jakiejkolwiek możliwości spełniania świadczeń pieniężnych w terminie i skutki te miały charakter przemożny, a zatem nie dało się im zapobiec. Aby móc mówić o zwolnieniu z odpowiedzialności na podstawie art. 13v ust. 7 ustawy, skutki siły wyższej musiałby być nieuniknione w takim stopniu, że wykonanie w terminie zobowiązań przez ten podmiot stało się obiektywnie niemożliwe (np. na skutek braku możliwości realizacji przelewów) i nie pozostawia żadnego alternatywnego sposobu działania. Siła wyższa musi być rozumiana jako odnosząca siędo absolutnej niemożności spowodowanej anormalnymi okolicznościami nie dotyczącymi danego podmiotu i ma dotyczyć samego procesu spełniania świadczeń pieniężnych, a nie ogólnych problemów "branży", w tym spadku zamówień i opóźnień z ich odbiorem. Spółka nie wykazała bezpośredniego związku pomiędzy wystąpieniem pandemii, a brakiem możliwości spełniania świadczeń pieniężnych w okresie objętym przedmiotowym postępowaniem. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby Strona nie miała faktycznej możliwości terminowej realizacji zobowiązań pieniężnych.
W konsekwencji stawiany przez Skarżącą zarzut naruszenia art. 13v ust. 7 ustawy i art. 80 Kpa są pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
W skardze postawiony został również zarzut naruszenia art. 13v ust. 8 ustawy przy czym zarzut ten stanowi w zasadzie powtórzenie treści zarzutu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzut sprowadza się do twierdzenia iż organ "de facto" pominął analizę czy w przedmiotowej sprawie zachodzą uzasadnione okoliczności z uwagi na które Organ może odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, gdyż Organ w taki sposób rozumie normę art. 13v ust. 8 ustawy.
Sąd stwierdza, że nawet pobieżna lektura treści zarówno decyzji I jak i II instancji pozwala na wyraźne wyodrębnienie takiej analizy - gdzie Prezes UOKIK dokonuje szczegółowego badania tego czy poszczególne podnoszone przez Stronę stany faktyczne i okoliczności spełniają definicję uzasadnionego przypadku o którym mowa w art. 13v ust. 8 Ustawy. Wbrew twierdzeniom Skarżącej Prezes UOKIK dokonał zatem takiej analizy nie była ona jednak zgodna z wnioskiem Strony. Stawiany w skardze zarzut powielony w zasadzie został w kształcie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy tymczasem w zaskarżonej decyzji Prezes UOKIK odniósł się do przedmiotowego zarzutu w sposób obszerny i kompleksowy (karta akt postępowania DWZ.93.17.2023 - 831-835, tom IV, strony 95-103 decyzji).
W zaskarżonej decyzji Organ słusznie zwrócił uwagę na fakt, iż w odniesieniu do transakcji handlowych zawartych przez Stronę postępowania ze spółką [...] S.A. w 2020 r., wobec posiadania przez kontrahenta statusu średniego przedsiębiorcy, znalazł już zastosowanie art. 7 ust. 2a ustawy, zatem w świetle przepisu art. 13 ust. 2 pkt 2 zamiast postanowień umowy ustalających termin zapłaty z naruszeniem art. 7 ust. 2a ustawy stosuje się termin zapłaty 60 dni. Mając na uwadze powyższe argumentacja z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, aby Prezes Urzędu stosując zasadę prawniczą a maiore ad minus w kontekście art. 13v ust. 8 ustawy odstąpił od wymierzenia kary wobec indywidualnych ustaleń przedłużających termin zapłaty i w odniesienia do długotrwałych relacji pomiędzy Stroną a [...] SA. wobec całości ustaleń poczynionych w niniejszym postępowaniu nie zasługiwała na uwzględnienie. Omawiany przepis nie może służyć zmienianiu ustawowych założeń tego jakie transakcje są wliczane do badania nadmiernego opóźnienia ze spełnieniem świadczenia. W art. 2 wskazano dokładnie zakres podmiotowy ustawy. Ustawę stosuje się do transakcji handlowych, których wyłącznymi stronami są podmioty w nim wymienione. Natomiast art. 3 ustawy określa jej zakres przedmiotowy, czyli zamknięty katalog transakcji handlowych do której nie stosuje się ustawy. Zgoda na wykładnię przepisu art. 13v ust. 8 ustawy dokonana przez spółkę oznacza, rozszerzenie na podstawie klauzuli generalnej ustawowego katalogu wyłączeń stosowania ustawy. Skarżąca wnosi o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w części, jednak nawet sama konstrukcja przepisu, powoduje, niemożność zastosowania go w takim rozumieniu. Z art. 13v ust. 1 ustawy wynika, że administracyjna kara pieniężna to suma kar jednostkowych. Zatem na podstawie art. 13v ust. 8 ustawy brak jest podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w części.
W odniesieniu do okoliczności wpływu pandemii COVID-19 na nadmierne opóźnianie się przez Stronę ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, wskazać należy, że okoliczność ta została jednocześnie zakwalifikowana przez Stronę postępowania do dwóch różnych przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary tj. art. 13v ust. 7 i art. 13v ust. 8 ustawy. Okoliczność ta została poddana szczegółowej ocenie Prezesa Urzędu w zakresie badania przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 7 ustawy.
Po dokonaniu szczegółowej analizy Prezes Urzędu słusznie stwierdził także, iż przedstawione przez Stronę okoliczności związane z wpływem pandemii COVID-19 na działalność Strony nie stanowią również uzasadnionego przypadku mogącego być przesłanką odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. art. 13v ust. 8 ustawy. Wskazane przez Stronę okoliczności - ani z osobna ani ich całokształt - nie mają charakteru "uzasadnionego przypadku" pozwalającego Prezesowi UOKIK na odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 13v ust. 8 ustawy co znalazło swój wyraz w zaskarżonej decyzji. Ponadto podkreślenia wymaga, iż również najnowsze orzecznictwo w sprawach zatorowych utrzymuje linię orzeczniczą o wyjątkowym charakterze zastosowania art. 13v ust. 8 ustawy. Jak wskazano w wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1299/23: "podkreślić trzeba, że odstępstwo od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest karanie za stwierdzony delikt administracyjny, a nie odstępowanie od ukarania. Możliwość zwolnienia z kary - pomimo naruszenia przepisów ustawy - może znaleźć uzasadnienia jedynie w wyjątkowych przypadkach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 855/20). Za taki uzasadniony przypadek można uznać sytuację, gdy nałożenie kary pieniężnej byłoby sprzeczne z funkcją tej kary (prewencyjną i represyjną).".
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż chybiony jest zarzut naruszenia art. 13v ust. 8 ustawy.
Mając powyższe na uwadze, analiza całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz stanowiska Skarżącej nie dały podstaw do stwierdzenia, że Prezes Urzędu naruszył jakiekolwiek przepisy prawa materialnego, jak i procesowego, które miałoby wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane po uwzględnieniu i wszechstronnej analizie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zaś Prezes Urzędu w obu Decyzjach wyczerpująco wyjaśnił swoje stanowisko w sprawie, zatem brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji o co wnioskuje Skarżąca. Tym samym zarzut naruszenia art. 104 §1 Kpa oraz 138 § 1 pkt 2 kpa postawiony przez Skarżącą w niniejszej sprawie jak wykazano w odpowiedzi na skargę jest chybiony
Z tych wszystkich przyczyn, działając na podstawie art. 151 Ppsa, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.