V SA/Wa 2151/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-09-03
NSArolnictwoŚredniawsa
rolnictwopomoc finansowamłody rolnikbiznesplanwydatkowanie środkówterminzwrot dotacjiARiMRWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę młodego rolnika na decyzję o zwrocie 100% otrzymanej pomocy finansowej, uznając, że nie wywiązał się on z obowiązku wydatkowania środków w terminie.

Skarżący, młody rolnik, otrzymał pomoc finansową na rozwój gospodarstwa, zobowiązując się do wydatkowania 70% środków na określone inwestycje w ciągu 3 lat. Pomimo złożenia faktury zakupu maszyn w terminie, faktyczna zapłata nastąpiła po upływie ustawowego terminu. Organy administracji uznały to za niewywiązanie się z warunków, nakazując zwrot całej kwoty pomocy. WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość decyzji organów.

Sprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora OR o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 100.000,00 zł. Skarżący otrzymał pomoc finansową z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" z zastrzeżeniem dopełnienia warunków, w tym wydatkowania 70% pomocy na inwestycje określone w biznesplanie w ciągu 3 lat od wypłaty pomocy oraz przedłożenia stosownych dokumentów. Pomoc została wypłacona w listopadzie 2015 r., co oznaczało termin do listopada 2018 r. na spełnienie tych warunków. Skarżący złożył fakturę zakupu maszyn rolniczych (przyczepy, ładowacza, siewnika) z datą [...] listopada 2018 r. oraz oświadczenie o niezawieraniu umów z bliskimi. Jednakże, zapłata za te maszyny nastąpiła dopiero [...] listopada 2018 r., co potwierdzało polecenie przelewu. Organy administracji uznały, że wydatkowanie środków nastąpiło po terminie, co skutkowało koniecznością zwrotu całej kwoty pomocy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. oraz rozporządzenia wykonawczego, kwestionując błędną wykładnię pojęcia "wydatkowania". WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że "wydatkowanie środków" oznacza rzeczywisty wypływ pieniędzy, a nie tylko zawarcie umowy kupna-sprzedaży. Ponieważ zapłata nastąpiła po terminie, skarżący nie spełnił warunków, a decyzja o zwrocie pomocy była zasadna. Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów proceduralnych ani materialnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, "wydatkowanie środków" oznacza rzeczywisty wypływ pieniędzy z rachunku bankowego lub kasy, a nie tylko zawarcie umowy kupna-sprzedaży.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że kluczowe jest faktyczne poniesienie wydatku (przeniesienie środków pieniężnych na inny podmiot), co nastąpiło po upływie ustawowego terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

rozporządzenie wykonawcze art. 18 § ust. 1 pkt 3 lit. b

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

rozporządzenie wykonawcze art. 18 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

rozporządzenie wykonawcze art. 19 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

rozporządzenie wykonawcze art. 19 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

rozporządzenie wykonawcze art. 20 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

rozporządzenie wykonawcze art. 20 § ust. 3 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

rozporządzenie wykonawcze art. 20 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.w.r.o.w. art. 21 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydatkowanie środków finansowych nastąpiło po terminie, co stanowi naruszenie warunków przyznania pomocy. Faktura zakupu nie jest wystarczającym dowodem poniesienia wydatku, jeśli zapłata nastąpiła po terminie. Termin na wydatkowanie środków jest terminem materialnym i nie podlega zmianie ani przywróceniu.

Odrzucone argumenty

Złożenie faktury zakupu w terminie powinno być wystarczające do uznania wydatkowania pomocy. Cele programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" zostały spełnione, a środki wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem. Naruszenie zasady praworządności i państwa prawnego przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie »wydatek« definiować należy zgodnie z ekonomicznym rozumieniem tego terminu, czyli jako rozchód środków pieniężnych z kasy lub z rachunku bankowego, tj. rzeczywisty wypływ środków z jednostki. »Wydatkowanie środków« należy interpretować zgodnie z wykładnią językową, czyli jako przeniesienie środków pieniężnych na inny podmiot. W przepisach rozporządzenia wykonawczego chodzi bowiem o »poniesienie wydatków« a nie kwestię przeniesienia prawa własności rzeczy.

Skład orzekający

Arkadiusz Tomczak

przewodniczący

Jadwiga Smołucha

sprawozdawca

Jarosław Stopczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"wydatkowania środków\" w kontekście terminów określonych w przepisach dotyczących pomocy finansowej dla młodych rolników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia wykonawczego i programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" na lata 2007-2013.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem niedotrzymania terminów w kontekście funduszy unijnych i krajowych, co jest istotne dla wielu beneficjentów.

Młody rolnik stracił 100 tys. zł pomocy, bo zapłacił za maszyny dzień po terminie. Sąd wyjaśnia, co to znaczy "wydać pieniądze".

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 2151/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Tomczak /przewodniczący/
Jadwiga Smołucha /sprawozdawca/
Jarosław Stopczyński
Symbol z opisem
6559
Sygn. powiązane
I GSK 686/21 - Wyrok NSA z 2025-02-20
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2019 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu ... września 2015 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor OR" lub "organ I instancji") wydał decyzję nr ... o przyznaniu R. K. (dalej: "skarżący", "strona" lub "beneficjent") pomocy finansowej z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 100.000,00 zł z zastrzeżeniem dopełniania warunków, określonych m.in. w punkcie 4 lit. d) oraz w punkcie 5 lit. b) i c) pouczenia zawartego w decyzji. Skarżący został zobowiązana do:
1) zrealizowania założeń biznesplanu w terminie nie dłuższym niż 5 lat od dnia wypłaty pomocy, a w szczególności prowadzenia gospodarstwa zgodnie z określoną strukturą produkcji rolnej, wydatkowania 70% pomocy na inwestycje określone w biznesplanie (Planie Rozwoju Gospodarstwa) w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy (pkt 4 lit. d pouczenia),
2) przedłożenia w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy (pkt 5 lit. b pouczenia)
3) złożenia w ARiMR oświadczenia, że zakupy w ramach inwestycji zrealizowanych zgodnie z założeniami biznesplanu, nie zostały dokonane na podstawie urnowy zawartej między beneficjentem a małżonkiem, wstępnym lub zstępnym beneficjenta ani wstępnym lub zstępnym małżonka beneficjenta - w terminie określonym w pkt b (pkt 5 lit. c pouczenia).
Zgodnie z Planem Rozwoju Gospodarstwa (biznesplan) skarżący zobowiązał się - w celu wydatkowania co najmniej 70% kwoty pomocy - do zakupu przyczepy transportowej dwuosiowej 8t z wyładunkiem trójstronnym, ładowacza czołowego samopoziomującego [...] z osprzętem oraz siewnika zbożowego o szerokości roboczej 2,7 m.
Powyższa decyzja została doręczona stronie [...] września 2015 r. Na podstawie przedłożonego przez beneficjenta wniosku o płatność pomoc w kwocie [...] zł została wypłacona [...] listopada 2015 r. Tym samym na dopełnienie ww. warunków określonych w decyzji skarżący miał czas do [...] listopada 2018 r.
Pismem z [...] listopada 2016 r. Dyrektor OR przypomniał skarżącemu o konieczności dopełnienia powyższych warunków w terminie do [...] listopada 2018 r. oraz opisał konsekwencje niedopełnienia tych zobowiązań. Pismo to doręczono stronie [...] grudnia 2016 r.
W dniu [...] listopada 2018 r. skarżący przedłożył Dyrektorowi OR:
1) dokument w celu rozliczenia inwestycji zrealizowanych w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" - fakturę nr ... z [...] listopada 2018 r. dotyczącą zakupu przyczepy dwuosiowej [...] [...] 8t, ładowacza czołowego [...] [...] oraz siewnika zbożowego [...] [...] za łączną kwotę [...] zł,
2) oświadczenie w sprawie niezawierania umów kupna - sprzedaży w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" z małżonkiem beneficjenta oraz wstępnymi i zstępnymi beneficjenta oraz małżonka.
Następnie, w dniu [...] listopada 2018 r. (data stempla pocztowego) beneficjent dostarczył do ... OR ARiMR kopię dowodu rejestracyjnego (pozwolenie czasowe) dotyczącego przyczepy ciężarowej rolniczej oraz kopię polecenia przelewu, z którego wynika, że zapłaty za fakturę nr ... z [...] listopada 2018 r. na kwotę [...] zł dokonano [...] listopada 2018 r.
Pismem z [...] stycznia 2019 r. Dyrektor OR wezwał stronę do złożenia w terminie 14 dni wyjaśnień i uzupełnień, tj. do:
1) dostarczenia oświadczenia od sprzedawcy określającego numer seryjny siewnika zbożowego z powołaniem się na numer faktury - oryginał,
2) przedłożenia oświadczenia beneficjenta informującego czy w dniu zakupu przyczepa dwuosiowa, ładowacz czołowy i siewnik zbożowy były fabrycznie nowe (ewentualnie złożenia oświadczenia sprzedającego),
3) dostarczenia stałego dowodu rejestracyjnego przyczepy dwuosiowej [...] [...]. zakupionej zgodnie z fakturą nr ....
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył w dniu [...] stycznia 2019 r. w... OR ARiMR następujące dokumenty:
1) oświadczenie wystawione przez Przedsiębiorstwo .... sp.j. informujące, że siewnik zbożowy [...] [...] posiadał numer fabryczny ... i był fabrycznie nowy,
2) oświadczenie beneficjenta, że maszyny zakupione [...] listopada 2018 r. zgodnie z fakturą nr ... były fabrycznie nowe,
3) kserokopię dowodu rejestracyjnego ... dotyczącego przyczepy ciężarowej rolniczej.
Pismem z [...] lutego 2019 r. Dyrektor OR zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalania kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" na mocy decyzji nr ... z ...września 2015 r.
Decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr ... Dyrektor OR ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości [...] zł powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczone od dnia upływu 60 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 r.
Po rozpatrzeniu odwołania beneficjenta Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), decyzją z ... września 2019 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że na dopełnienie warunków określonych m.in. w punkcie 4 lit. d) oraz w punkcie 5 lit. b) i c) pouczenia zawartego w decyzji Dyrektora OR z ...września 2015 r. ... skarżący miał czas do [...] listopada 2018 r. Pomimo tego, iż organ przypomniał mu o tych warunkach i konsekwencjach ich niespełnienia, skarżący wydatkował co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznes plan i złożył potwierdzające to dokumenty oraz wymagane oświadczenia po upływie wyznaczonego na to terminu, tj. dopiero [...] listopada 2018 r. Prezes ARiMR wyjaśnił przy tym, że termin wynikający z ww. decyzji jest terminem materialnym i jako taki nie może być przez organ zmieniony ani przywrócony, a przepisy nie dają możliwości przesunięcia tego terminu. Skarżący nie wywiązał się zatem z zobowiązań zawartych ww. decyzji, czego konsekwencją jest konieczność zobowiązania go do zwrotu 100% otrzymanej pomocy, tj. kwoty [...] zł. Organ II instancji stwierdził również, iż w sprawie nie wystąpiły okoliczności opisane w przepisach pozwalające na odstąpienie od zobowiązania beneficjenta do zwrotu dotacji, tj. iż niewywiązanie się przez skarżącego z założonych obowiązków nastąpiło wskutek siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności. Odnosząc się do zarzutów odwołania Prezes ARiMR powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 lutego 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 216/16 i wyjaśnił, że pojęcie "wydatek" definiować należy zgodnie z ekonomicznym rozumieniem tego terminu, czyli jako rozchód środków pieniężnych z kasy lub z rachunku bankowego, tj. rzeczywisty wypływ środków z jednostki. "Wydatkowanie środków" należy zatem interpretować zgodnie z wykładnią językową, czyli jako przeniesienie środków pieniężnych na inny podmiot. Skarżący przedstawił wprawdzie fakturę nr ... dotyczącą zakupu maszyn rolniczych za kwotę [...] zł brutto, z której wynikało że umowę zakupu zawarto [...] listopada 2018 r. Jednakże z polecenia przelewu przedłożonego [...] listopada 2018 r. (data stempla pocztowego) wynika, że zapłaty za tę fakturę dokonano [...] listopada 2018 r. Wydatkowanie co najmniej 70% środków z dotacji nastąpiło zatem po upływie wyznaczonego na to terminu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Prezesa ARiMR skarżący zarzucił naruszenie
1) art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), dalej jako "k.p.a." oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez naruszenie zasady praworządności oraz powiązanej z nią funkcjonalnie i merytorycznie zasady państwa prawnego, które doprowadziło do wydania przez organ rozstrzygnięcia abstrahującego od treści i granic zakreślonych normami prawnymi zawartymi w przepisach § 20 ust. 1 i 3 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz § 19 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1159), dalej jako "rozporządzenie wykonawcze", w ramach dokonanej przez organ administracji subsumpcji stanu faktycznego niniejszej sprawy,
2) art. 8, art. 9 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz konkretnej kwalifikacji prawnej zarzucanego skarżącemu uchybienia w ramach odrębnych regulacji § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego w aspekcie odmienności skutków prawnych wynikających z § 20 ust. 3 pkt 1 oraz § 20 ust. 4 tego rozporządzenia,
3) § 20 ust. 1 i 3 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b i § 19 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia wykonawczego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w aspekcie poczynionych przez organ błędnych ustaleń w przedmiocie wykładni językowej i celowościowej norm prawnych zawartych w przepisach wskazanych powyżej oraz ich wzajemnej korelacji, które doprowadziły do wydania wadliwego rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
Beneficjent wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Skarżący zgadza się z ustaleniami organu II instancji co do nie dotrzymania terminu na przedłożenie w organie administracji dokumentów potwierdzających wydatkowanie przyznanej kwoty pomocy w wyznaczonym do tego terminie, ale nie zgadza się z ustaleniami organu w przedmiocie niewydatkowania 70% kwoty przyznanej pomocy w okresie trzech lat. od daty przyznania wsparcia finansowego. Beneficjent uważa, że złożona przez niego faktura nr ... z [...] listopada 2018 r. na kwotę [...] zł, jest dokumentem potwierdzającym wydatkowanie pomocy finansowej, co stwierdza sam organ II instancji w zaskarżonym rozstrzygnięciu, i zdaniem skarżącego jest dokumentem wystarczającym do uznania, iż kwota przyznanej pomocy została wydatkowana. Skarżący podniósł, iż organ administracji powinien mieć na uwadze, że cele programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" zostały spełnione. Kwota wsparcia została rozdysponowana na zakup maszyn zgodnie z przedłożonym biznesplanem, a więc środki zostały wydatkowane zgodnie z ich przeznaczeniem. W sprawie nie można pomijać celu jaki ma spełnić przyznawana młodym rolnikom pomoc, czyli chęć ułatwienia im działalności w rolnictwie w zakresie potrzeby pokonywania trudności związanych z samodzielnym prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W toku rozprawy, która odbyła się [...] września 2020 r., pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji oraz dodatkowo sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez wadliwe uznanie, że złożenie faktury nie stanowi wydatku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnieć należy, że skarżącemu przyznano pomoc finansową z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości [...] zł z zastrzeżeniem dopełniania określonych warunków w wyznaczonym terminie. W sprawie bezsporne jest, iż do dnia [...] listopada 2018 r. skarżący zobowiązany był:
1) wydatkować 70% pomocy na inwestycje określone w biznesplanie (miał na to 3 lata od dnia wypłaty pomocy, co nastąpiło [...] listopada 2015 r.),
2) przedłożyć w ARiMR potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopie faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu (po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy),
3) złożyć w ARiMR oświadczenie, że zakupy w ramach inwestycji zrealizowanych zgodnie z założeniami biznesplanu, nie zostały dokonane na podstawie urnowy zawartej między beneficjentem a małżonkiem, wstępnym lub zstępnym beneficjenta ani wstępnym lub zstępnym małżonka beneficjenta.
Powyższe obowiązki wynikają nie tylko z decyzji Dyrektora OR z ... września 2015 r. nr ... ale również z mającego zastosowanie w sprawie ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego beneficjent powinien realizować do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy założenia biznesplanu, w szczególności wydatkować, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie. Przepis § 18 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że zakupy w ramach inwestycji, o których mowa w ust. 2, nie mogą być dokonane na podstawie umowy zawartej między beneficjentem a małżonkiem, wstępnym lub zstępnym beneficjenta ani wstępnym lub zstępnym małżonka beneficjenta". W myśl zaś § 19 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia wykonawczego beneficjent powinien przedłożyć w Agencji:
– potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopie faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy (§ 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego),
– oświadczenie, że zakupy w ramach inwestycji zrealizowanych zgodnie z założeniami biznesplanu nie zostały dokonane na podstawie umowy zawartej między beneficjentem a małżonkiem, wstępnym lub zstępnym beneficjenta ani wstępnym lub zstępnym małżonka beneficjenta - w terminie określonym w pkt 2 (§ 19 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego).
Sankcje za niedopełnienie ww. warunków określa § 20 rozporządzenia wykonawczego. Pomoc podlega zwrotowi w całości lub części, jeżeli beneficjent nie spełni warunków, o których mowa w § 18 ust. 1, lub nie przedłoży w Agencji dokumentów, o których mowa w § 19 (§ 20 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego). Zgodnie z § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego pomoc podlega zwrotowi w wysokości 100% w przypadku niewydatkowania przez beneficjenta, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w Planie Rozwoju Gospodarstwa. W przypadku zaś nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy za nieprzedłożenie każdego z dokumentów określonych w tym przepisie, przy czym w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19 pkt 2, 6 oraz 7, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy - niezależnie od liczby nieprzedłożonych dokumentów (§ 20 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego).
W ocenie organu beneficjent nie spełnił warunków wskazanych w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz § 19 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia wykonawczego.
Skarżący nie kwestionuje, iż nie dopełnił obowiązków określonych w § 19 pkt 2 i pkt 3 (złożenie dokumentów potwierdzających wydatkowanie pomocy oraz oświadczeń), gdyż dopiero [...] listopada 2018 r. złożył w ARiMR fakturę nr ... z [...] listopada 2018 r. dotyczącą zakupu przyczepy dwuosiowej [...] [...] 8t, ładowacza czołowego [...] [...] i siewnika zbożowego [...] [...] za łączną kwotę [...] zł oraz oświadczenie w sprawie niezawierania umów kupna - sprzedaży w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" z małżonkiem beneficjenta oraz wstępnymi i zstępnymi beneficjenta oraz małżonka.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy skarżący wypełnił zobowiązanie określone w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego, tj. czy wydatkował do [....] listopada 2018 r. co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu. Skarżący jest przekonany, iż złożenie faktury nr ... datowanej na [...] listopada 2018 r. potwierdza wydatkowanie pomocy w wyznaczonym terminie, zaś zdaniem organu dokonanie przelewu kwoty [...] zł, stanowiącej zapłatę za kupiony sprzęt rolniczy dowodzi, iż do wydatkowania pomocy finansowej doszło po upływie 3 lat od dnia wypłaty pomocy.
W ocenie Sądu organy obu instancji zasadnie stwierdziły, iż skarżący nie wypełnił zobowiązania określonego w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego oraz w pkt 4 lit. d pouczenia zawartego w decyzji Dyrektora OR z ... września 2015 r. ..., , tj. nie wydatkował do [...] listopada 2018 r. co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu.
Faktura nr ... datowana na [...] listopada 2018 r. potwierdza jedynie zawarcie w tym dniu umowy kupna-sprzedaży przyczepy dwuosiowej [...] [...] 8t, ładowacza czołowego [...] [...] i siewnika zbożowego [...] [...]. Jednakże zapłata za kupiony sprzęt nastąpiła [...] listopada 2018 r., co potwierdza polecenie przelewu przedłożone w organie I instancji [...] listopada 2018 r. (data stempla pocztowego). Prezes ARiMR słusznie powołał się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z 8 lutego 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 216/16, które Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, iż "pojęcie »wydatek« definiować należy zgodnie z ekonomicznym rozumieniem tego terminu, czyli jako rozchód środków pieniężnych z kasy lub z rachunku bankowego, tj. rzeczywisty wypływ środków z jednostki. »Wydatkowanie środków« należy interpretować zgodnie z wykładnią językową, czyli jako przeniesienie środków pieniężnych na inny podmiot. (...) W przepisach rozporządzenia wykonawczego chodzi bowiem o »poniesienie wydatków« a nie kwestię przeniesienia prawa własności rzeczy.". Oczywiste jest, że gdyby skarżący nie zawarł umowy kupna-sprzedaży to nie doszłoby do wydatkowania środków, co w sprawie ostatecznie nastąpiło. W momencie zawarcia w dniu [...] listopada 2018 r. umowy kupna-sprzedaży ww. sprzętu rolniczego skarżący podjął czynność zmierzającą do wydatkowania co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu, zaś "wydatkowanie środków" nastąpiło ostatecznie [...] listopada 2018 r. poprzez przelew kwoty [...] zł na rachunek bankowy sprzedawcy. Tym samym do [...] listopada 2018 r. skarżący nie wydatkował co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu.
Przedstawiona przez skarżącego faktura nr ... z [...] listopada 2018 r. nie spełnia też samodzielnie (tj. bez złożonego z datą późniejszą potwierdzenia przelewu) wymogów określonych w § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, gdyż wyłącznie na podstawie tego dokumentu nie można stwierdzić poniesienia wydatków, skoro z jego treści wynika, że "zapłacono: 0,00".
Wobec ustalenia, że skarżący nie wypełnił obowiązku określonego w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego oraz w pkt 4 lit. d pouczenia zawartego w decyzji Dyrektora OR z ...września 2015 r. nr ..., to organy obu instancji zasadnie zastosowały sankcję określoną w § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego i zobowiązały stronę do zwrotu pomocy finansowej w wysokości 100%, tj. do zwroty kwoty [...] zł.
Reasumując powyższe, organy obu instancji nie naruszyły przepisów rozporządzenia wykonawczego wskazanych w skardze, tj. § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b, § 19 pkt 2 i pkt 3, § 20 ust. 1, § 20 ust. 3 pkt 1 oraz § 20 ust. 4.
W sprawie nie doszło także do naruszenia przepisów postępowania, w tym zarzuconego przez beneficjenta naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Organy wydające decyzje I oraz II instancji działały na podstawie prawa i w jego granicach, podejmując wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a poczynione przez nie ustalenia są prawidłowe i mają oparcie w zgromadzonej dokumentacji. W ocenie Sądu dokonanej ocenie stanu faktycznego sprawy nie sposób zarzucić dowolności, gdyż wyciągnięte wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Decyzje obu instancji wskazują podstawy prawne ich wydania, zawierają pełne uzasadnienie faktyczne i prawne wyczerpująco wyjaśniając zasadność przesłanek, którymi organy kierowały się przy załatwianiu sprawy. Wymaga podkreślenia, iż dokonywanie przez organy ustaleń, które ze względu na treść obowiązujących przepisów prawa, zasady logiki i doświadczenia życiowego, w takim a nie innym kształcie wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego, a równocześnie są nie po myśli strony, nie świadczy o naruszeniu zasady praworządności, zasady państwa prawnego ani zasady zaufania do władzy publicznej.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Z wyłożonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI