V SA/Wa 2149/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-01-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckierepresje wojennedziecko poczętezdolność prawnaustawa o kombatantachKodeks cywilnyinterpretacja prawa

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich osobie, która urodziła się po okresie represjonowania jej matki w obozie.

Skarżąca J.K. domagała się przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu jej matki w ciąży w obozie hitlerowskim w listopadzie 1940 roku. Skarżąca urodziła się w kwietniu 1941 roku. Organ administracji odmówił przyznania uprawnień, argumentując, że skarżąca nie była osobą bezpośrednio represjonowaną. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że pojęcie 'osoba podlegająca represjom' odnosi się do osób fizycznych od chwili urodzenia, a nie do dzieci poczętych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżąca powoływała się na fakt pobytu jej matki w ciąży w obozie hitlerowskim w D. w listopadzie 1940 roku, twierdząc, że niedogodności te miały wpływ na jej rozwój jako dziecka. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o kombatantach, uznał, że pojęcie 'osoba podlegająca represjom' odnosi się wyłącznie do osób fizycznych od momentu urodzenia. Podkreślono, że przepis art. 8 § 2 Kodeksu cywilnego, który przyznawał zdolność prawną dziecku poczętemu pod warunkiem urodzenia żywego, został uchylony przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co uniemożliwiło przyjęcie stanowiska Sądu Najwyższego z 1996 roku. W związku z tym, sąd stwierdził, że organ administracji miał podstawy do odmowy przyznania uprawnień kombatanckich i oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pojęcie 'osoba' odnosi się do osób fizycznych od chwili urodzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'osoba' w kontekście ustawy kombatanckiej odnosi się do osób fizycznych od momentu urodzenia. Uchylenie przepisu art. 8 § 2 kc, który przyznawał zdolność prawną dziecku poczętemu, uniemożliwiło przyjęcie odmiennej interpretacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.o.k. art. 4 § ust. 1 pkt.1 lit.b

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis ten określa warunki przyznania uprawnień kombatanckich, odnosząc się do osób, które podlegały represjom w miejscach odosobnienia, gdzie warunki pobytu nie różniły się od obozów koncentracyjnych, a osoby te pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

u.o.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Określa warunki, do których spełnienia zależy przyznanie uprawnień kombatanckich.

Pomocnicze

kpa art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 138 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.k. art. 22 § ust. 1

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Określa, że o spełnieniu warunków orzeka Kierownik Urzędu na podstawie udokumentowanego wniosku i rekomendacji stowarzyszenia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 8 § § 2

Kodeks cywilny

Przepis przyznający zdolność prawną dziecku poczętemu, pod warunkiem że urodziło się żywe. Został uchylony w dniu 4.01.1997 r., co miało wpływ na interpretację sprawy.

k.c. art. 8

Kodeks cywilny

Przepis określający moment uzyskania zdolności prawnej przez osobę fizyczną (od urodzenia).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pojęcie 'osoba' w ustawie o kombatantach odnosi się do osób fizycznych od momentu urodzenia. Uchylenie art. 8 § 2 kc uniemożliwia uznanie dziecka poczętego za osobę represjonowaną.

Odrzucone argumenty

Skarżąca argumentowała, że represje wobec matki w ciąży powinny być uznane za represje wobec niej samej.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie 'osoba' użyte w art. 1 ust. 1 ustawy kombatanckiej [...] odnosi się jedynie do osób fizycznych. Osobą fizyczną jest człowiek od chwili urodzenia i od tej chwili posiada on zdolność prawną ( art. 8 kc ). Obowiązujący od 16.03.1993 r. przepis art. 8 § 2 kc - przyznający zdolność prawną również dziecku poczętemu, pod warunkiem że urodziło się żywe - został uchylony w dniu 4.01.1997 r.

Skład orzekający

Beata Krajewska

przewodniczący

Małgorzata Dałkowska-Szary

sprawozdawca

Andrzej Kania

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'osoba' w kontekście przepisów o uprawnieniach kombatanckich, zwłaszcza w odniesieniu do dzieci poczętych i wpływu represji na matki w ciąży."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na stanie prawnym sprzed uchylenia art. 8 § 2 kc, co może ograniczać jego zastosowanie w obecnym stanie prawnym, jeśli przepisy uległy zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu uprawnień kombatanckich i ich interpretacji, ale skupia się na specyficznej kwestii prawnej dotyczącej dzieci poczętych, co czyni ją interesującą głównie dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i socjalnym.

Czy dziecko poczęte może być uznane za ofiarę represji wojennych? Sąd rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 2149/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania
Beata Krajewska /przewodniczący/
Małgorzata Dałkowska-Szary /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska Sędziowie : NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) asesor sądowy Andrzej Kania Protokolant : Rafał Dul po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia[...]czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich - oddala skargę -
Uzasadnienie
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt.1 lit.b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( t. j. Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z późn. zm. ) po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...]o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich J.K..
W uzasadnieniu tej decyzji podano, że zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.) uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego przebywając w innych miejscach odosobnienia w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. J. K., urodzona w dniu[...]kwietnia 1941 roku, domaga się przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w D. w listopadzie 1940 roku .Wnioskodawczyni nie przebywała więc w obozie hitlerowskim w D. w listopadzie 1940 r. , a zatem nie spełnia ustawowych przesłanek przyznania uprawnień kombatanckich.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.K. kwestionuje zasadność odmowy przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w D. w listopadzie 1940 roku. Wskazuje, że jej matka wraz z całą rodziną była wysiedlona i osadzona w obozie w D. w listopadzie 1940 roku. W tym czasie była w 5 miesiącu ciąży. Niedogodności i szykany związane z pobytem matki w obozie spowodowały nierównowagę w rozwoju skarżącej jako dziecka i miały wpływ na jej psychikę, była więc represjonowana i powinny być jej przyznane uprawnienia kombatanckie.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie podnosząc argumenty zbieżne z treścią zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( t. j. Dz. U. Z 1997r.,Nr 142, poz. 950 ze zm. ) określa warunki, do których spełnienia zależy przyznanie uprawnień kombatanckich. O spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21 orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej ( art. 22 ust. 1 ustawy ).
We wniosku z dnia 30.09.2003 r. o przyznanie uprawnień kombatanckich skarżąca powołała się na fakt przebywania jej matki w ciąży w okresie od [..] do [...] listopada 1940 roku w obozie hitlerowskim w D., a więc represje określone w art. 4. ust. 1 pkt. 1 lit. b cyt. ustawy.
Skarżąca urodziła się [...] kwietnia 1941 roku, a więc po upływie 5 miesięcy od tego faktu.
Dla rozstrzygnięcia sprawy istotna jest zatem okoliczność, czy w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji, istnieją podstawy do uznania, że pojęcie "osoba podlegająca represjom w innych miejsca odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa" oznacza również dziecko poczęte, jeżeli urodziło się żywe.
W ocenie Sądu podstawy takie nie istnieją i pojęcie "osoba" użyte w art. 1 ust. 1 ustawy kombatanckiej i dotyczące również czasu przebywania w hitlerowskich obozach koncentracyjnych (art. 3 pkt 2 ustawy) odnosi się jedynie do osób fizycznych. Osobą fizyczną jest człowiek od chwili urodzenia i od tej chwili posiada on zdolność prawną ( art. 8 kc ).
Obowiązujący od 16.03.1993 r. przepis art. 8 § 2 kc - przyznający zdolność prawną również dziecku poczętemu, pod warunkiem, że urodziło się żywe - został uchylony w dniu 4.01.1997 r. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji więc nie obowiązywał.
Z chwilą uchylenia przepisu art. 8 § 2 kc utraciło też aktualność stanowisko Sądu Najwyższego prezentowane m. inn. w wyroku z dnia 29.05.1996 IIIARN 96/95 (OSNP 1996/24/366) w którym, opierając się właśnie na treści obowiązującego wówczas przepisu art. 8 § 2 kc , przyjęto, że "pojęcie osoba podlegająca represjom w hitlerowskich obozach koncentracyjnych" oznacza również dziecko poczęte, jeżeli urodziło się żywe.
Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz treść art. 22 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. b omawianej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. należy stwierdzić, ze Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów miał podstawę do wydania decyzji odmawiającej przyznania J.K. uprawnień kombatanckich i w takiej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia tych przepisów, jak również przepisów postępowania dowodowego.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI