V SA/WA 2118/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na karę pieniężną nałożoną za stosowanie zawyżonych cen wody i ścieków, uznając, że spółka nie mogła samodzielnie ustalić nowej taryfy bez zatwierdzenia przez organ regulacyjny.
Spółka Z. w L. została ukarana karą pieniężną za stosowanie zawyżonych cen za wodę i ścieki, argumentując, że organ regulacyjny przekroczył termin zatwierdzenia nowej taryfy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, stwierdzając, że nie można samodzielnie wprowadzić nowej taryfy bez jej zatwierdzenia przez organ regulacyjny. Sąd podkreślił, że obowiązuje dotychczasowa, zatwierdzona taryfa, a stosowanie wyższych cen stanowi naruszenie przepisów.
Sprawa dotyczyła skargi spółki Z. w L. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną na spółkę za stosowanie zawyżonych cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Spółka argumentowała, że organ regulacyjny przekroczył 45-dniowy termin na zatwierdzenie nowej taryfy, co miało skutkować jej wejściem w życie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że spółka nie miała prawa samodzielnie ustalić i stosować nowej taryfy bez formalnego zatwierdzenia przez organ regulacyjny. Sąd wyjaśnił, że w przypadku niezatwierdzenia nowej taryfy, obowiązuje poprzednia, zatwierdzona taryfa, a stosowanie wyższych cen stanowi naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Sąd odniósł się również do kwestii terminów proceduralnych, wskazując, że 45-dniowy termin na rozpatrzenie wniosku taryfowego jest terminem prekluzyjnym, a jego przekroczenie nie uprawnia do samodzielnego ustalenia taryfy. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania przez organy administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przedsiębiorstwo nie może samodzielnie ustalić i stosować nowej taryfy bez jej formalnego zatwierdzenia przez organ regulacyjny. W przypadku niezatwierdzenia nowej taryfy, obowiązuje poprzednia, zatwierdzona taryfa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wymaga zatwierdzenia taryfy przez organ regulacyjny. Przekroczenie terminu przez organ nie uprawnia przedsiębiorstwa do samodzielnego ustalenia i stosowania nowej taryfy, a jedynie może skutkować wejściem w życie taryfy po upływie określonego terminu od doręczenia projektu, jeśli organ nie wyda decyzji. Stosowanie wyższych cen niż w zatwierdzonej taryfie stanowi naruszenie przepisów i może skutkować nałożeniem kary pieniężnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uzzwoś art. 29 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Kara pieniężna podlega przedsiębiorstwo, które stosuje taryfy zawyżając ceny lub stawki opłat.
Pomocnicze
uzzwoś art. 24g
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
W przypadku niezatwierdzenia nowej taryfy, w mocy pozostają ceny i stawki usług zatwierdzone dotychczasową decyzją.
uzzwoś art. 24c § ust. 1
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Określa 45-dniowy termin na rozpatrzenie wniosku taryfowego, który jest terminem prekluzyjnym.
uzzwoś art. 24f § ust. 2
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Skutkiem przekroczenia 45-dniowego terminu jest brak możliwości wydania decyzji w przedmiocie wniosku taryfowego, a z drugiej strony wejście w życie taryfy po upływie 120 dni od dnia doręczenia jej projektu organowi regulacyjnemu wraz z wnioskiem o zatwierdzenie.
kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 138 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
pusa art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
pusa art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
ppsa art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a - c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uzzwoś art. 29 § ust. 8
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Kara może być nałożona także na osobę sprawującą funkcję kierownika przedsiębiorstwa.
uzzwoś art. 29 § ust. 6
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Organ ma kompetencje do uznaniowego wymierzenia wysokości kary w określonych granicach.
kpa art. 189d
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki miarkowania administracyjnej kary pieniężnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie może samodzielnie ustalić i stosować nowej taryfy bez zatwierdzenia przez organ regulacyjny. Obowiązuje dotychczasowa, zatwierdzona taryfa, a stosowanie wyższych cen stanowi naruszenie przepisów. Przekroczenie terminu przez organ regulacyjny nie uprawnia do samodzielnego ustalenia taryfy.
Odrzucone argumenty
Organ regulacyjny przekroczył 45-dniowy termin na zatwierdzenie nowej taryfy, co skutkowało jej wejściem w życie. Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 2 uzzwoś było błędne, gdyż spółka stosowała aktualnie obowiązującą taryfę.
Godne uwagi sformułowania
zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem z zakresu użyteczności publicznej operator systemu - przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne z reguły działa w warunkach naturalnego monopolu podmiot je oferujący nie ma swobody w ustalaniu cen i stawek opłat za omawiane usługi nie czekając jednak na zakończenie postępowania administracyjnego poprzez wydanie prawomocnej decyzji zatwierdzającej wnioskowaną taryfę Zakład wprowadził nową taryfę, argumentując to przekroczeniem przez organ regulacyjny terminu do wydania decyzji termin 45-dniowy do załatwienia wniosku taryfowego jest terminem prekluzyjnym, co oznacza, że uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność danej czynności procesowej punktem odniesienia dla potwierdzenia okoliczności zawyżania stawek jest taryfa dotychczasowa, wcześniej zatwierdzona, która obowiązuje do czasu zatwierdzenia przez właściwy organ regulacyjny nowej taryfy
Skład orzekający
Piotr Kraczowski
przewodniczący
Michał Sowiński
członek
Beata Blankiewicz-Wóltańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatwierdzania taryf za wodę i ścieki oraz konsekwencji przekroczenia terminów przez organy regulacyjne. Potwierdzenie, że przedsiębiorstwo nie może samodzielnie ustalać taryf bez zatwierdzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz przepisami dotyczącymi taryfikacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania sektora wodno-kanalizacyjnego, jakim jest ustalanie cen usług. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla przedsiębiorstw z branży i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i regulacyjnym.
“Samowolne ustalenie taryfy za wodę i ścieki grozi karą. Sąd wyjaśnia, kiedy można podnieść ceny.”
Sektor
usługi komunalne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 2118/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-05-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Beata Blankiewicz-Wóltańska /sprawozdawca/ Michał Sowiński Piotr Kraczowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 602 ceny Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi Z. w L. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 27 czerwca 2022 r. nr KWT.73.4.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za stosowanie zawyżonych cen i stawek opłat zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi Z. w L. (dalej: "skarżący", "strona" lub "Zakład") jest decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia 27 czerwca 2022 r. nr KWT.73.4.2022 utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ regulacyjny", "organ I instancji") z dnia 14 marca 2022 r. nr PO.RZT.73.1.2022/D/PH, na mocy której nałożono na skarżącego karę pieniężną za stosowanie zawyżonych cen i stawek opłat zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia 12 stycznia 2022 r., znak PO.RZT.73.1.2022/W/PH, organ regulacyjny zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, w związku z zawyżaniem przez Zakład cen i stawek opłat, z uwagi na stosowanie niezatwierdzonej przez organ regulacyjny taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie gminy L., przedłożonej w dniu 16 lutego 2021 r. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ regulacyjny wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących aktualnie stosowanych cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, a także informacji o: wysokości przychodu osiągniętego w poprzednim roku podatkowym; wielkości sprzedaży; wysokości miesięcznego wynagrodzenia kierownika. W odpowiedzi Zakład przesłał żądane informacje oraz poinformował, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko co do uchybienia przez organ regulacyjny terminowi 45 dni na rozpatrzenie złożonego w 2021 r. wniosku taryfowego. Strona zwróciła uwagę, że przed WSA w Warszawie toczy się postępowanie o sygn. akt V SA/Wa 4974/21 w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa PGW Wody Polskie z dnia 1 września 2021 r. o utrzymaniu w mocy decyzji organu regulacyjnego dotyczącej odmowy zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zapatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, gdzie Zakład podnosił zarzuty uchybienia terminowi do wydania decyzji przez organ regulacyjny. Z tego względu Strona wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez WSA. W dniu 22 lutego 2022 r. organ regulacyjny wydał postanowienie, znak PO.RZT.73.1.2022/PH, o odmowie zawieszenia postępowania. Organ wskazał, że rozstrzygnięcie sądu administracyjnego nie stanowi o możliwości wydania decyzji w sprawie kary co do zasady, a jedynie może mieć wpływ na jej treść. W dniu 2 marca 2022 r. do organu I instancji wpłynęła informacja Zakładu, że jego dotychczasowy kierownik - z powodu przejścia na emeryturę - nie jest już pracownikiem Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ regulacyjny decyzją z dnia 14 marca 2022 r., PO.RZT.73.1.2022/D/PH, stwierdził naruszenie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r. poz. 2028 z późn. zm., dalej "uzzwoś" lub "ustawa") poprzez stosowanie zawyżonych cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie gminy L., w związku z czym nałożył na Zakład karę pieniężną w wysokości 89.652,94 zł. Uzasadniając swoją decyzję organ regulacyjny wskazał, że Zakład jednostronnie wprowadził stawki i ceny opłat w ustalonej przez siebie wysokości, bowiem uznał, że organ regulacyjny uchybił terminowi do rozpatrzenia wniosku taryfowego. Tymczasem - w opinii organu I instancji - Zakład dokonał błędnej oceny prawnej okoliczności faktycznych i na dzień wydania zaskarżonej decyzji winien stosować taryfę w myśl art. 24g uzzwoś, zatwierdzoną decyzją organu regulacyjnego z dnia 14 maja 2018 r., znak PO.RET.070.61.2.MZ.1. Decyzja ta weszła w życie 15 czerwca 2018 r., i zgodnie z przywołanym wyżej art. 24g uzzwoś, winna być stosowana do dnia wejścia w życie nowej taryfy albo tymczasowej taryfy. Rozpatrując wymiar kary organ wziął pod uwagę okoliczności łagodzące wynikające z tego, że Zakład nie dopuścił się wcześniej naruszeń przepisów uzzwoś i nie był karany za to samo przewinienie przez organ regulacyjny. W konsekwencji wymierzył karę niższą niż maksymalny próg wynoszący 15% przychodu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. Uwzględniając stopień szkodliwości czynu dla odbiorców usług Zakładu — stosowanie przez blisko rok zawyżonych cen i stawek opłat, organ regulacyjny wymierzył karę w wysokości 5% przychodu Zakładu osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, tj. w wysokości 89 652,94 zł. Kara ta, w ocenie organu regulacyjnego, jest odpowiednia w stosunku do wagi popełnionego czynu i mieści się w granicach określonych w uzzwoś. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Zakład pismem z dnia 31 marca 2022 r. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji organu regulacyjnego. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania, organ II instancji decyzją z dnia 27 czerwca 2022 r. nr KWT.73.4.2022 utrzymał w mocy decyzję organu regulacyjnego, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu regulacyjnego oraz umorzenie postępowania w związku z bezprzedmiotowością dalszego postępowania. Zarzucono naruszenie: przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 29 ust. 1 pkt 2 uzzwoś poprzez jego błędną wykładnię polegającą na ukaraniu Zakładu za zawyżanie cen lub stawek opłat w sytuacji, gdy Zakład stosuje aktualnie obowiązującą taryfę, w takiej wysokości, w jakiej została ogłoszona; art. 24c uzzwoś w zw. z § 3 ust. 1 lit a) i lit. d) oraz § 6 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. z 2018 r. poz. 472 ze zm., dalej: "Rozporządzenie taryfowe"), poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie polegającą na ukaraniu Zakładu za zawyżanie cen lub stawek opłat w sytuacji, w sytuacji gdy zostało ono zmuszone do podjęcia działań mających na celu zapewnienia ciągłości dostaw oraz odpowiedniej jakości usług. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art.7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022 poz. 2000 ze zm., dalej: "kpa") - przez niewywiązanie się przez organ z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności: niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny, w tym niewyjaśnienie, dlaczego organ nie przeprowadził dowodu z dokumentów - co doprowadziło do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, jak również doprowadziło do niekompletności decyzji administracyjnej w zakresie jej uzasadnienia prawnego i faktycznego, w tym niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a które stanowiły podstawę do wydania skarżonej decyzji, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 138 §1 pkt 3 kpa, przez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w utrzymaniu w mocy decyzji organu regulacyjnego zaskarżonej wnioskiem o umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, w sytuacji gdy istniały ku temu zasadne przesłanki. W motywach skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 - dalej: "ppsa"), lub stwierdzenia nieważności - art. 145 § 1 pkt 2 ppsa Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, nakładającej na Z. w L. karę pieniężną za stosowanie zawyżonych cen i stawek opłat zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że jest ona zgodna z prawem. Ocena ta wynika z konfrontacji prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z dyspozycjami norm zawartych w przepisach prawnych mających zastosowanie w sprawie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem z zakresu użyteczności publicznej. Usługi te realizowane są przez system wodociągowo-kanalizacyjny, którego uwarunkowania techniczne sprawiają, że operator systemu - przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne z reguły działa w warunkach naturalnego monopolu. Wprawdzie w skali kraju funkcjonuje wiele przedsiębiorstw zapewniających usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, ale każde z nich w polu swojego działania jest naturalnym monopolistą, zatem działa na rynku usług, który nie jest rynkiem konkurencyjnym. Przyjęty w Polsce model funkcjonowania rynku usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków zakłada, że podmiot je oferujący nie ma swobody w ustalaniu cen i stawek opłat za omawiane usługi - określa on wprawdzie projekt taryfy, jednak jej wejście w życie wymaga decyzji regulatora, zaś prawną regulację tego procesu zapewnia ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zgodnie z przepisem art. 24b ust. 1 uzzwoś, taryfa za zbiorowe zaopatrzenie w wodę podlega zatwierdzeniu przez organ regulacyjny, po uprzednim przekazaniu wniosku taryfowego przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, o czym stanowi art. 24b ust. 2 uzzwoś. Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o zmianie uzzwoś (Dz. U. z 2017 r. poz. 2180) w pozycji regulatora umocowała właściwego miejscowo dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, natomiast przed wejściem w życie tego aktu prawnego funkcję regulatora pełniła jednostka samorządu terytorialnego. Przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, w rozumieniu przepisów ustawy, może być przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162 z późn. zm.), jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, jak również samorządowa jednostka organizacyjna - spółka komunalna, gminny zakład budżetowy, urząd gminy. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559), zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę należy do zadań własnych gminy, które może ona - choć oczywistym jest, że nie musi - powierzyć innemu podmiotowi. Na mocy natomiast art. 29 ust. 1 pkt 2 uzzwoś, karze pieniężnej podlega, kto stosuje taryfy zawyżając ceny lub stawki opłat, przy czym karze może podlegać także osoba sprawująca funkcję kierownika przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (art. 29 ust. 8). Bezsporna w sprawie jest okoliczność, że skarżący złożył do organu regulacyjnego wniosek o zatwierdzenie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie gminy L. Nie czekając jednak na zakończenie postępowania administracyjnego poprzez wydanie prawomocnej decyzji zatwierdzającej wnioskowaną taryfę Zakład wprowadził nową taryfę, argumentując to przekroczeniem przez organ regulacyjny terminu do wydania decyzji, wskazanego w art. 24c ust. 1 uzzwoś. Takie stanowisko słusznie organ uznał za nieuzasadnione (v. wyrok WSA w Warszawie z 29 listopada 2022 r. sygn.akt V SA/Wa 4974/21). W konsekwencji, prawidłowo uznano, że wobec niezatwierdzenia przez organ regulacyjny wniosku taryfowego z dnia 15 lutego 2021 r. przedłożonego przez Zakład organowi regulacyjnemu, zgodnie z brzmieniem art. 24g uzzwoś, w mocy pozostawały ceny i stawki usług zatwierdzone dotychczasową decyzją z dnia 14 maja 2018 r., znak PO.RET.070.61.2.MZ.1. Porównanie stawek i cen usług przewidzianych na okres od 25 do 36 miesiąca obowiązywania taryfy do cen stawek wprowadzonych samodzielnie przez Zakład (szczegółowe zestawienie na str. 5 zaskarżonej decyzji) słusznie doprowadziło organ do wniosku, że Zakład stosuje zawyżone ceny i stawki opłat, co stanowi wypełnienie przesłanek wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 2 uzzwoś. W rozpoznawanej sprawie punktem odniesienia dla potwierdzenia okoliczności zawyżania stawek jest taryfa dotychczasowa, wcześniej zatwierdzona, która obowiązuje do czasu zatwierdzenia przez właściwy organ regulacyjny nowej taryfy, zgodnie z brzmieniem art. 24g uzzwoś. Wbrew twierdzeniom skarżącego wnioskowana przez niego taryfa nie weszła w życie z mocy art. 27f ust. 2 uzzwoś, ale została samowolnie przez Zakład ogłoszona odbiorcom i zastosowana do rozliczeń. Postulowane przez Zakład podejście do art. 29 ust. 1 pkt 2 uzzwoś należałoby zastosować, gdyby zamiarem organu regulacyjnego było wykazanie, że stawki zatwierdzone w taryfie okazały się nadmierne dopiero w trakcie okresu taryfowego - z uwagi np. na zmianę warunków ekonomicznych, wielkość usług, czy warunki ich świadczenia - zaś przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie wystąpiłoby z wnioskiem o skrócenie okresu obowiązywania taryfy (tj. okoliczności, o których mowa w art. 24j uzzwoś). Wówczas istotnie na organie regulacyjnym spoczywałby obowiązek poparcia stosownymi wyliczeniami i analizami zarzutu zawyżania cen lub stawek opłat. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie, bowiem w świetle przepisów uzzwoś obecnie jedyną możliwą do stosowania jest taryfa zatwierdzona decyzją z dnia 14 maja 2018 r., znak PO.RET.070.61.2.MZ.1, tymczasem taryfa faktycznie stosowana przez Zakład w rozliczeniach z odbiorcami zawiera ceny i stawki opłat wyższe od wówczas zatwierdzonych. W ocenie skarżącego zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzja Prezesa PGW WP z dnia 1 września 2021 r., znak: KZT.70.186.2021 w sprawie odmowy zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na okres 3 lat, na terenie gminy L., została wydana po przekroczeniu 45 dniowego terminu czego skutkiem miało być wejście taryfy w życie. Wobec tego Sąd wyjaśnia, że wyrokiem z dnia 29 listopada 2022 r. sygn.akt V SA/Wa4974/21 WSA w Warszawie oddalił skargę Zakładu na decyzję z dnia 1 września 2021 r. znak: KZT.70.186.2021. Wyrok jest prawomocny. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wyjaśnił, że w ustawie zzwoś ustawodawca określił inny termin do załatwienia wniosków taryfowych niż przewidują to przepisy kpa. Tym samym art. 24c ust. 1 uzzwoś stanowi lex specialis względem przepisów kpa określających ogólne terminy do załatwiania spraw. Jest to termin ustawowy, a w związku z tym nie może być on ani przekroczony, ani przedłużony czy skrócony. Termin ustawowy, określany jest też jako termin prekluzyjny, co oznacza, że uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność danej czynności procesowej. Zgodnie art. 24f ust. 2 uzzwoś, organ regulacyjny nie może wydać decyzji, o której mowa w art. 24c ust. 2 lub 3, po upływie terminu, o którym mowa w art. 24c ust. 1. Skutkiem przekroczenia 45 - dni jest z jednej strony brak możliwości wydania decyzji w przedmiocie wniosku taryfowego, a z drugiej strony wejście w życie taryfy, po upływie 120 dni od dnia doręczenia jej projektu organowi regulacyjnemu wraz z wnioskiem o zatwierdzenie. Wyjaśniono też, że odrębną kwestią od charakteru przedmiotowego terminu jest sposób, w jaki jest on liczony. Zgodnie z art. 24c ust. 1 uzzwoś 45 - dniowy terminy do załatwienia wniosku taryfowego rozpoczyna swój bieg od momentu początkowego wskazanego w ustawie, a więc od dnia otrzymania wniosku taryfowego przez organ. Regulacja ta odpowiada podobnej regulacji w kpa W myśl art. 61 § 3 kpa dniem wszczęcia postępowania w sprawie jest dzień złożenia wniosku. Nie oznacza to jednak, że ostateczny termin załatwienia sprawy musi zrównywać się z początkowym terminem załatwienia sprawy. Wniosek strony powinien odpowiadać określonym prawem wymogom, co z kolei zobowiązuje organ do badania każdego wniosku, czy spełnia on wymogi formalne. Jeżeli organ stwierdzi braki formalne wniosku (żądania), to wówczas, w zależności od wagi tych braków, albo podanie pozostawia bez rozpoznania, jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, (art. 64 § 1 kpa), czy też, jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, wzywa wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa). W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że w przypadku usunięcia braków podania w wyznaczonym terminie - datą wszczęcia postępowania jest dzień złożenia wniosku, co jednak nie musi zrównywać się z początkowym terminem załatwienia sprawy. Ten bowiem należy liczyć od dnia złożenia kompletnego wniosku. W praktyce 45 - dniowy termin (z uwagi na niewliczanie do jego biegu np. przerw wynikających z okoliczności, o których mowa w art. 35 § 5 kpa) może upłynąć później (i to znacznie). Ponieważ jednak ma charakter materialny (na co wskazują skutki jego przekroczenia wskazane w art. 24f ust. 2 uzzwoś) nie ma do niego zastosowania możliwość przedłużenia w trybie art. 36 § 1 kpa. W związku z tym nie może być on ani przekroczony, ani przedłużony, czy skrócony. Termin ustawowy, określany jest też jako termin prekluzyjny, co oznacza, że uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność danej czynności procesowej. Zgodnie art. 24f ust. 2 uzzwoś, organ regulacyjny nie może wydać decyzji, o której mowa w art. 24c ust. 2 lub 3, po upływie terminu, o którym mowa w art. 24c ust. 1. Skutkiem przekroczenia 45 – dniowego jest z jednej strony brak możliwości wydania decyzji w przedmiocie wniosku taryfowego, a z drugiej strony wejście w życie taryfy, po upływie 120 dni od dnia doręczenia jej projektu organowi regulacyjnemu wraz z wnioskiem o zatwierdzenie. W związku z powyższym za nieskuteczny należy uznać zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 uzzwoś poprzez jego błędną wykładnię polegającą na ukaraniu Zakładu za zawyżanie cen lub stawek opłat w sytuacji, gdy Zakład stosuje aktualnie obowiązującą taryfę, w takiej wysokości, w jakiej została ogłoszona. Jak bowiem to już wyżej wyjaśniono, punktem odniesienia dla potwierdzenia faktu zawyżania stawek jest taryfa dotychczasowa, wcześniej zatwierdzona, która obowiązuje do czasu zatwierdzenia przez właściwy organ regulacyjny nowej taryfy, zgodnie z brzmieniem art. 24g uzzwoś. Skoro formalnie dotychczas nie nastąpiło zatwierdzenie taryfy przez organ regulacyjny ani nie doszło w żaden sposób do wejścia taryfy w życie, to niewątpliwie nastąpiło spełnienie przesłanek do wymierzenia kary pieniężnej przez organ regulacyjny w drodze decyzji na skutek stosowania przez Zakład zawyżonych cen i stawek opłat (art. 29 ust. 1 pkt 2 uzzwoś). Odnośnie zarzutu naruszenia art. 24c uzzwoś w zw. § 3 ust. 1 lit. a i lit. d oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia taryfowego należy wskazać, że ma on charakter wyłącznie polemiczny z obowiązującymi przepisami w zakresie zatwierdzania taryf. Podkreślenia wymaga, że ww. przepisy ustawy oraz rozporządzenia taryfowego dotyczą opracowywania i określania taryf przez przedsiębiorstwo, a nie podstaw i kryteriów wymierzenia kary pieniężnej określonych w art. 29 uzzwoś. Odnosząc się do zarzutów natury procesowej również należy uznać je za bezpodstawne. W żaden sposób nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w niniejszej sprawie, a twierdzenia skarżącego mijają się całkowicie ze stanem faktycznym sprawy. Zarówno organ I instancji, jak również organ odwoławczy, w pełni rozpatrzyły materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej zawiera w pełni kodeksowe wymogi uzasadnienia decyzji poprzez wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, aby organ pominął czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto skarżący nie sprecyzował bliżej w treści uzasadnienia skargi okoliczności wskazujących na naruszenie art. 8 i 80 kpa, jednocześnie nie wykazał w jaki sposób to domniemane uchybienie miałoby wpłynąć na wydane w sprawie decyzje. Zgodnie z art. 8 kpa organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (§ 1); organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (§ 2). W niniejszym postępowaniu zarówno organ i instancji, jak również organ odwoławczy w żaden sposób nie naruszyły powyższego przepisu, a wręcz przeciwnie - zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą wydały takie rozstrzygnięcia, jakie wydałyby w innych sprawach o podobnym czy tożsamym stanie faktycznym. Strona na każdym etapie postępowania wyjaśniającego miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, z czego korzystała. Przechodząc do rozważenia wymiaru kary należy mieć na uwadze, że kara przewidziana w przepisie art. 29 uzzwoś jest karą nieuchronną, albowiem nie zawiera żadnych przesłanek dających organowi podstawę do odstąpienia od nałożenia kary. Organ ma jednak kompetencje do uznaniowego wymierzenia jej wysokości w granicach zakreślonych w ust. 6 art. 29 uzzwoś. Z tych ustawowych kompetencji organ prawidłowo skorzystał, analizując dodatkowo przesłanki właściwe dla miarkowania administracyjnej kary pieniężnej z art. 189d kpa. Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c ppsa). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję (postanowienie), musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny tamże). Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy rozstrzygnięcia byłoby lub mogłoby być inne. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI