V SA/WA 207/18

V SA/Wa 207/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-08-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Zwolenik /przewodniczący/
Jarosław Stopczyński /sprawozdawca/
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 79/19 - Wyrok NSA z 2022-12-20
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 2077
art. 184, art. 207 ust. 1 pkt 2,
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant referent stażysta - Jolanta Replin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi L. C. sp. z o.o. w L. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia ... listopada 2017 r. nr ... w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu; oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] sierpnia 2013 r. została zawarta pomiędzy L. Sp. z o.o. a Wojewódzkim Urzędem Pracy w O. umowa o dofinansowanie projektu pt.: "[...]" (nr [...]). Zgodnie z § 2 ww. umowy na realizację projektu przyznano dofinansowanie w wysokości 641 501,20 zł. Projekt miał być realizowany w okresie od [...] września 2013 r. do [...] sierpnia 2014 r. Celem głównym projektu była "poprawa konkurencyjności i wzrost zdolności adaptacyjnych 65 mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, w tym osób samozatrudnionych z województwa [...], poprzez udział ich 120 pracowników i/lub przedsiębiorstw w szkoleniach dostosowujących do rosnących wymogów w zakresie proekologicznych rozwiązań".
W ramach realizowanego projektu Odwołujący zaplanował realizację m.in. Zadania:
• Nr 1 - Szkolenia 12 edycji szkoleniowych w 10 osobowych grupach z 6 zakresów tematycznych,
• Nr 3 - Doradztwo indywidualne z zakresu promocji dotyczących zielonych technologii.
W uzasadnieniu pod szczegółowym budżetem beneficjent wskazał zarówno do Zadania nr 1 jak i Zadania nr 3, że trenerzy prowadzący zajęcia w ramach ww. zadań będą posiadali wysokie kwalifikacje i odpowiednie doświadczenie w realizacji tego typu wsparcia. Beneficjent w szczegółowym budżecie projektu założył, że honorarium wykładowców szkolenia pt.: "Wykorzystywanie energii wiatrowej" będzie wynosić 310,00 zł za godzinę szkolenia.
Natomiast osoby prowadzące doradztwo w projekcie miały otrzymywać honorarium w wysokości 230,00 zł za godzinę doradztwa. Powyższe stawki sugerowały, że w realizację zadań w projekcie będą zaangażowani trenerzy, którzy rzeczywiście będą posiadać wysokie kwalifikacje i odpowiednie doświadczenie w realizacji tego typu wsparcia.
Beneficjent w ramach realizowanego projektu rozliczył we wnioskach o płatność łącznie 160 godzin szkoleń z zakresu wykorzystywania energii wiatrowej oraz 357 godzin doradztwa indywidualnego z zakresu promocji dot. zielonych technologii.
Realizowany projekt był przedmiotem kontroli prowadzonej w dniach [...] - [...] października 2014 r. przez Europejski Trybunał Obrachunkowy (dalej: "ETO"). W wyniku
czynności kontrolnych audytorzy ETO stwierdzili, że szkolenia z zakresu wykorzystywania energii wiatrowej oraz doradztwa indywidualnego z zakresu promocji dotyczących zielonych technologii zostały przeprowadzone przez trenerów, którzy nie posiadali odpowiednich kwalifikacji i doświadczenia w zakresie prowadzonych zajęć. Z uwagi na złożenie przez beneficjenta końcowego wniosku o płatność nr [...], WUP dokonał ponownej analizy wydatków poniesionych w projekcie związanych ze szkoleniem z zakresu wykorzystania energii wiatrowej oraz doradztwa indywidualnego z zakresu promocji dotyczących zielonych technologii i uznał decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] za niekwalifikowalne wydatki w wysokości:
- 35 340,00 zł - w zakresie ww. szkoleń rozliczanych we wnioskach o płatność nr [...] - [...];
- 70 380,00 zł - w zakresie ww. doradztwa rozliczanego we wnioskach o płatność nr [...] - [...].
Tym samym za niekwalifikowalne została uznana kwota w wysokości 105 720.00 zł.
W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji wskazał, że z uwagi, na to, że trenerzy nie posiadali odpowiednich kwalifikacji do przeprowadzenia szkolenia, naruszono zapisy wniosku o dofinansowanie projektu, w którym beneficjent wskazywał, że zarówno szkolenia jak i doradztwo indywidualne w projekcie przeprowadzą osoby o wysokich kwalifikacjach, posiadające odpowiednie doświadczenie w realizacji tego typu wsparcia. W związku z powyższym, organ I instancji stwierdził, że beneficjent naruszył zapisy podrozdziału 3.1 pkt 1 lit. h, b Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL z dnia 1 lipca 2013 r. oraz 2 kwietnia 2014 r.
W następstwie rozpoznania odwołania od powyższej decyzji Minister Rozwoju i Finansów decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] utrzymał ją w mocy.
W uzasadnieniu własnego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przypomniał, że organ I instancji stwierdził, że A.C, A.G., M.K., A.K., M.S. i G.B. nie posiadali odpowiednich kwalifikacji oraz doświadczenia do prowadzenia doradztwa/szkoleń w projekcie.
Odnosząc się do kwalifikacji każdej z wyżej wymienionych osób organ I instancji wskazał bowiem m.in., że:
1) w ramach przedmiotowego projektu A.C. prowadziła doradztwo z zakresu przygotowywania biznesplanów i zdobywania środków na rozwój z zakresu dotyczących zielonych technologii w ramach Zadania nr 3.
A.C. ukończyła studia na Wydziale Inżynierii Środowiska na kierunku inżynieria środowiska specjalność: zaopatrzenie w wodę, usuwanie ścieków i zagospodarowanie odpadów na Politechnice [...] i posiadała doświadczenie zawodowe w zakresie prowadzenia własnej działalności gospodarczej z zakresu instalacji sanitarnych oraz prowadzenia szkoleń komputerowych.
Ukończyła także kilka kursów i szkoleń, m. in. zarządzania przedsiębiorstwem, obejmującego cykl szkoleń w zakresie nabycia wiedzy dotyczącej pozyskania klientów/zleceń, metod utrzymania relacji z klientami spełnienia ich oczekiwań i potrzeb oraz nabycia wiedzy niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania każdej firmy.
Organ I instancji stwierdził, że powyższe szkolenia mogły pozwolić A.C. na usprawnienie funkcjonowania firmy w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Natomiast w żadnym razie nie dał jej kwalifikacji doradcy z zakresu zarządzania przedsiębiorstwem (a w tym zdobywania środków na rozwój bądź przygotowywanie biznesplanów), a więc w zakresie, jaki wystąpił w zrealizowanym przez beneficjenta projekcie pn.: "[...]".
Ponadto fakt prowadzenia własnej działalności gospodarczej od listopada 2012 r., to jest od roku i czterech miesięcy do momentu, w którym A.C. rozpoczęła udzielanie doradztwa w ramach przedmiotowego projektu, nie pozwala na ocenę, że osoba ta miała odpowiednio duże doświadczenie w zakresie świadczenia usług doradczych dla firm (uczestników projektu). Nie sposób, bowiem przyjąć, że 16-miesięczny okres prowadzenia działalności gospodarczej to wystarczający czas, w którym można poprzez świadczenie usług z zakresu instalacji sanitarnych i wchodzenie w relacje z klientami oraz kontrahentami uzyskać na tyle duże doświadczenie, aby w sposób odpowiedzialny doradzać w ramach tworzenia biznesplanów i zdobywania środków na rozwój z zakresu dotyczących zielonych technologii.
Z powyższym zgadza się organ odwoławczy. Sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez 16 miesięcy przed prowadzonym doradztwem w projekcie nie oznacza, że taka osoba ma wysokie kwalifikacje i doświadczenie, aby być w stanie przeprowadzić doradztwo w tak wąskiej tematyce, jak doradztwo z zakresu przygotowywania biznesplanów i zdobywania środków na rozwój z zakresu dotyczących zielonych technologii.
Co więcej, IZ PO KL nie neguje faktu ukończenia przez panią A.C. kierunku studiów inżyniera środowiska, ale to nie oznacza, że absolwent takiego kierunku studiów ma wysokie kwalifikacje i odpowiednie doświadczenie w realizacji wsparcia odnoszącego się do przygotowania biznesplanu i zdobywania środków na rozwój z zakresu dotyczących zielonych technologii. Fakt ukończenia studiów nie daje podstaw do tego, aby uznać taką osobę za posiadającą odpowiednie doświadczenie do tego, aby prowadzić doradztwo indywidualne, gdyż jest to osoba, która de facto dopiero zaczyna zdobywać jakiekolwiek doświadczenie zawodowe.
2) W ramach przedmiotowego projektu A.G. prowadziła doradztwo z zakresu przygotowywania biznesplanów w ramach Zadania nr 3.
A.G., ukończyła studia licencjackie w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w W. z zakresu pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej w 2002 r. oraz uzupełniające studia magisterskie na Uniwersytecie [...] na kierunku praca socjalna w 2008 r. A.G. posiada także od 1998 r, tytuł technika handlowca (ukończyła w tym zakresie kształcenie w Zespole Szkół Ekonomicznych w N.). Jak wynika z informacji zawartych w CV A.G. pracowała na stanowiskach: kasjer sprzedawca, sekretarka, pracownik obsługi klienta, a także, jako trener z zakresu umiejętności społecznych.
W opinii organu I instancji A.G. nie miała adekwatnego doświadczenia ani kwalifikacji, aby świadczyć usługi doradcze w zakresie wskazanym we wniosku o dofinansowanie projektu pt.: "[...]". Uzyskane kwalifikacje na stanowiskach: kasjer sprzedawca, sekretarka, jak również pracownik obsługi klienta, nie dają uprawnień do świadczenia usług doradczych w zakresie przygotowywania biznesplanów. Podobnie też doświadczenie z zakresu umiejętności społecznych nie daje A.G. żadnego doświadczenia w tym zakresie, gdyż jest to bardzo specyficzna tematyka wymagająca dobrej znajomości w szczególności prawa, ekonomii, rynku, jak i przedsiębiorczości.
Organ odwoławczy zgadza się z organem I instancji, że uzyskane kwalifikacje i doświadczenie przez ww. nie dają podstaw, aby uznać, iż posiada wysokie kwalifikacje i odpowiednie doświadczenie do prowadzenia w projekcie doradztwa indywidualnego w zakresie przygotowania biznesplanu. Z CV A.G. nie wynika, aby w swojej karierze zawodowej zajmowała się szkoleniami z zakresu zarządzania przedsiębiorstwem bądź tematyką zielonych technologii. Nie można zgodzić się także, że posiadane przez ww. doświadczenie, jako trener umiejętności społecznych można uznać za adekwatne do prowadzenia doradztwa w zakresie przygotowania biznesplanów. Ukończenie studiów z zakresu pedagogiki opiekuńczo — wychowawczej oraz z pracy socjalnej nie daje podstawy do uznania, że ma odpowiednie przygotowanie z zakresu umiejętności pracy z klientem w zakresie doradztwa — nawiązywania kontaktu, motywowania do podejmowania czynności naprawczych i rozpatrywania potrzeb. IZ PO KL zauważa, że z opisu kierunku studiów na kierunku pedagogiki opiekuńczo — wychowawczej podawanych na stronach internetowych uniwersytetów w Polsce wynika jednoznacznie, że absolwent takiego kierunku posiada "przygotowanie pedagogiczne, do pracy na stanowisku wychowawcy oraz innego pracownika pedagogicznego (zgodnie z rozumieniem Karty Nauczyciela) w placówkach systemu oświaty (zgodnie z Ustawą o systemie oświaty)". Natomiast absolwent kierunku praca socjalna - umiejętności niezbędne do realizacji zadań związanych z diagnozą sytuacji i zjawisk będących przyczyną trudnego położenia i wykluczenia jednostek, grup i społeczności na poziomie lokalnym.
3) W ramach przedmiotowego projektu M.K. prowadził doradztwo z zakresu przygotowywania biznesplanów i zdobywania środków na rozwój z zakresu dotyczących zielonych technologii w ramach Zadania nr 3.
M.K., ukończył studia wyższe z zakresu architektury krajobrazu na Uniwersytecie Przyrodniczym w W., a także studia podyplomowe z zakresu energetyki odnawialnej na Politechnice [...]. Z CV wynika, że M.K. zdobył doświadczenie zawodowe w realizacji różnego typu projektów, pracując na stanowiskach: starszego specjalisty w dziale wdrażania projektów europejskich i współpracy międzynarodowej; kierownika projektu w ramach PO KL; specjalisty do spraw promocji, rekrutacji i szkoleń; koordynatora do spraw szkoleń, jak również specjalisty - opiekuna uczestników.
Organ I instancji stwierdził, że wymienione powyżej kwalifikacje i doświadczenie zawodowe M.K. nie pozwalały mu na świadczenie usług doradztwa w zakresie przygotowywania biznesplanów i zdobywania środków na rozwój z zakresu dotyczących zielonych technologii Pomimo tego, że jego doświadczenie wiązało się z tematyką projektu, to w żadnym razie nie dało mu odpowiedniej wiedzy z zakresu niezbędnego do sporządzania biznesplanów i świadczenia usług doradczych z zakresów wymienionych powyżej. Również opisane powyżej doświadczenie M.K. zdobyte podczas realizacji projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego nie daje żadnych podstaw do oceny, że posiada on odpowiednie doświadczenie w zakresie, w ramach, którego miał świadczyć usługi doradcze w niniejszym projekcie.
Organ odwoławczy podziela zdanie organu I instancji, iż M.K. nie posiadał odpowiednich kwalifikacji i doświadczenia do prowadzenia doradztwa z zakresu przygotowywania biznesplanów i zdobywania środków na rozwój z zakresu dotyczących zielonych technologii. IZ PO KL zauważa, że choć ukończył studia podyplomowe z energetyki odnawialnej to jego doświadczenia zawodowe dotyczyły pełnienia funkcji w projektach dotyczących personelu zarządzającego. Tym samym kilkuletnie doświadczenie w zarządzaniu projektami europejskimi oraz fakt ukończenia studiów podyplomowych z zakresu energetyki odnawialnej 3 miesiące przed rozpoczęciem pracy w projekcie, trudno uznać za wysokie kwalifikacje i odpowiednie doświadczenie uprawniające do prowadzenia profesjonalnego doradztwa z zakresu przygotowywania biznesplanów i zdobywania środków na rozwój z zakresu dotyczących zielonych technologii.
4) W ramach przedmiotowego projektu A.K. prowadził doradztwo z zakresu przygotowywania biznesplanów i zdobywania środków na rozwój z zakresu dotyczących zielonych technologii w ramach Zadania nr 3.
A.K. ukończył studia wyższe na Wydziale Inżynierii Lądowej i Środowiska o specjalności urządzenia sanitarne na Uniwersytecie [...]. Pracował w firmie A. Sp. z o.o., gdzie pełnił funkcje: projektanta biogazowni, kierownika kontraktu, sprawował nadzór nad budowami, dostawami i montażem, posiadał także uprawnienia egzaminatora ECCC Zielone Biuro.
Zdaniem organu I instancji specjalistyczne wykształcenie A.K. w żaden sposób nie wiąże się z tematyką usług doradczych. które świadczył w przedmiotowym projekcie. Podobnie też nie sposób jest przyjąć, że posiadane przez A.K. uprawnienia do egzaminowania ECCC oraz jego praca na stanowisku projektanta biogazowi czy kierownika kontraktu, gdzie miał między innymi sprawować nadzór nad budowami, dostawami i montażem, świadczy o posiadaniu przez niego odpowiedniego doświadczenia pozwalającego na świadczenie usług doradczych w zakresie tworzenia biznesplanów i zdobywania środków na rozwój z zakresu dotyczących zielonych technologii.
Mając na uwadze powyższe, organ I instancji stwierdził, że A.K. nie posiadał wymaganych wysokich kwalifikacji i doświadczenia, by świadczyć usługi doradcze z zakresu zdobywania środków na rozwój zielonych technologii oraz przygotowywania biznesplanów.
Organ odwoławczy zauważa, że A.K. w zakresie swojego doświadczenia w pracy w firmie A. Sp. z o.o. nie zajmował się zdobywaniem środków na rozwój z zakresu dotyczącego zielonych technologii czy też tworzeniem biznesplanów. O ile posiadał doświadczenie w zakresie energii uzyskiwanej z odpadów to nie można stwierdzić na podstawie CV, że zajmował się doradztwem z zakresu promocji zielonych technologii. Z informacji ze strony firmy A. Sp. z o.o. wynika, że firma oferuje właściwie zaprojektowane rozwiązania dla przemysłu, samorządów i rolnictwa, które pozwalają na uzyskanie energii z odpadów organicznych, czy wysoko zanieczyszczonych ścieków.
5) W ramach przedmiotowego projektu A.S. prowadziła szkolenie pt.: "Wykorzystywanie energii wiatrowej" w ramach Zadania nr 1.
M.S. ukończyła studia (bez tytułu zawodowego magistra) na Uniwersytecie Przyrodniczym w W. na kierunku technika rolnicza i leśna w 2013 r. i następnie od 2013 r. pracowała w firmie "I." w N. na stanowisku trenera z zakresu animacji czasu wolnego, ekologii i ochrony środowiska.
Zdaniem organu I instancji nie posiadała odpowiednich kwalifikacji i doświadczenia do przeprowadzenia ww. szkolenia.
Organ odwoławczy zauważa, że M.S. prowadziła szkolenia pt.: "Wykorzystywanie energii wiatrowej w okresie kwiecień — czerwiec 2014 r. zaś studia ukończyła w 2013 r. Zdaniem organu odwoławczego prowadzenie ww. szkolenia kilka miesięcy po zakończeniu studiów z techniki rolniczej i leśnej nie oznacza, że taka osoba ma wysokie kwalifikacje i doświadczenie, aby być w stanie przeprowadzić szkolenie z tak specjalistycznej dziedziny wiedzy. Ponadto, IZ PO KL zauważa, że M.S. w swoim CV wskazała, że od 2013 r. pracowała w firmie "I." w N. na stanowisku trenera z zakresu animacji czasu wolnego, ekologii i ochrony środowiska, natomiast z informacji internetowych wynika, że ww. firma to nowoczesna restauracja oferująca kompleksowe usługi cateringowe i szeroki wybór smacznych dań.
6) W ramach przedmiotowego projektu G.B. prowadził szkolenie pt.: "Wykorzystywanie energii wiatrowej" w ramach Zadania nr 1.
G.B., ukończył studia inżynierskie o specjalności informatyka stosowana w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w N. i studia magisterskie o specjalności: sieci komputerowe i systemy baz danych w 2011 r., pracował m.in., jako informatyk w firmie "N.", dyrektor handlowy i kierownik w salonie firmy "V.", prowadził szkolenia z OZE, a także był uczestnikiem projektu w okresie październik 2011 r. - maj 2012 r. realizowanego przez Państwową Wyższą Szkołę Zawodową w N., w ramach, którego jako stażysta przez pól roku prowadził zajęcia z zakresu energii odnawialnej dla studentów Wydziału architektury.
W ocenie organu I instancji, wykształcenie informatyczne G.B. w żadnym razie nie wiąże się z tematyką szkolenia w zakresie energii wiatrowych, a jego doświadczenie z pracy zawodowej w firmie "V." mogło mu pozwolić, co najwyżej na zdobycie pewnej wiedzy z zakresu urządzeń i instalacji dostarczanych przez tę firmę, to jest: instalacji z zakresu centralnego ogrzewania olejowego i gazowego, termicznych systemów solarnych, pomp cieplnych, urządzeń hybrydowych, kotłów na drewno itp. Natomiast G.B. zarówno na studiach informatycznych, jak i w pracy w firmie "V." nie nabył wiedzy i doświadczenia w zakresie montażu i użytkowania urządzeń służących do produkcji energii wiatrowej, ponieważ tematyka studiów dotyczyła informatyki, a jego praca w firmie "V." nie wiązała się z dostawą i obsługą urządzeń wiatrowych. Powyższą opinię podziela organ odwoławczy. Zebrana dokumentacja nie potwierdza doświadczenia G.B. w zakresie prowadzenia szkolenia z wykorzystywania technologii zielonych, w szczególności energii wiatrowej.
Reasumując organ odwoławczy podkreśla, że beneficjent decydując się na realizację projektu i podpisując umowę o dofinansowanie zobowiązuje się do realizacji projektu na podstawie wniosku o dofinansowanie, co jest potwierdzone w § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie. Natomiast przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu zobowiązuje się na podstawie 5 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie do stosowania aktualnie obowiązującej treści Wytycznych.
IZ PO KL zauważa, że projekt jest to autorski pomysł beneficjenta, który sam, dobrowolnie określa jego założenia. Zatem skoro beneficjent zdecydował się na realizację projektu szkoleniowego w tak wąskiej i zarazem specyficznej tematyce jaką są odnawialne źródła energii i jednocześnie w samych zapisach wniosku o dofinansowanie zapewniał, że doradcy i trenerzy zaangażowani w realizację projektu będą posiadali wysokie kwalifikacje oraz odpowiednie doświadczenie to powinien był zapewnić, aby trenerzy oraz doradcy takie właśnie wysokie kwalifikacje i odpowiednie doświadczenie posiadali.
W opinii IZ PO KL bezspornym jest, że wydatki na doradztwo z zakresu przygotowywania biznesplanów, zdobywania środków na rozwój z zakresu dotyczących zielonych technologii oraz szkolenia pt.: "Wykorzystywania energii wiatrowej" w ramach projektu zostały poniesione z naruszeniem procedur wynikających z zawartej umowy o dofinansowanie projektu, która mówiła o obowiązku realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie (§ 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu z dnia 30 sierpnia 2013 r.). Organ odwoławczy uznaje, zatem kwotę w wysokości 105 720,00 zł za niekwalifikowalną i podlegającą zwrotowi, która została przedstawiona do rozliczenia we wnioskach o płatność nr [...] jako wynagrodzenie ww. osób.
Niezastosowanie się do wymogów określonych w umowie o dofinansowanie — w tym przypadku realizacji projektu niezgodnie z zapisami wniosku o dofinasowanie - stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, o których mowa w art. 184 ufp. W takim przypadku, zgodnie z art. 207 ust. 9 ufp, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zauważa, że w trakcie prowadzonej kontroli przez ETO zostały zakwestionowana wiarygodność formularzy zgłoszeniowych do udziału w projekcie oraz ankiety oceniające realizacje szkoleń, bowiem zostały wypełnione tym samym charakterem pisma. Obecnie w tym zakresie jest prowadzone postępowanie przez Centralne Biuro Antykorupcyjne.
W złożonej skardze L. Sp. z o.o. w L. wniosła o:
1) uchylenie w całości decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2017 roku (sygn. akt: [...]),
2) uchylenie w całości, poprzedzającej ją, decyzji Dyrektora Wojewódzkiego
Urzędu Pracy w O. z dnia [...] lutego 2017 roku (znak: [...]),
3) zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami
zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego. a w szczególności:
I. przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 6, art. 7. art. 8. art. 11 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. a w konsekwencji nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, a w szczególności poprzez:
a) uznanie. że trenerzy oraz doradcy realizujący zlecone im w ramach projektu szkolenia oraz usługi doradcze nie posiadali obiektywnie wysokich kwalifikacji oraz doświadczenia, podczas gdy:
- organ I instancji oceniając w sierpniu 2014 roku realizację projektu tuż przed jego zakończeniem, przyznał mu najwyższą możliwą ocenę pozytywną (kategoria 1) uznając tym samym, że nie doszło do żadnych naruszeń uniemożliwiających kwalifikowalność wydatków związanych ze zleconymi w ramach podwykonawstwa działań,
- ponowna ocena doświadczenia oraz kompetencji trenerów i doradców (przeprowadzona po uzyskaniu informacji pokontrolnej od audytorów ETO) ograniczyła się jedynie do pobieżnego, "obiektywnego" sprawdzenia informacji opisanych w CV, podczas gdy jak wykazano w trakcie postępowania, osoby te posiadały niezbędne doświadczenie i kompetencje umożliwiające realizację usług.
- pominięto w toku postępowania wyniki ankiet uczestników projektu, z których to ankiet wynika, że uczestnicy wysoko ocenili wartość merytoryczną oraz praktyczną prowadzonych szkoleń i usług doradczych. a z treści wniosku o dofinansowanie wynika, że jednym ze źródeł weryfikacji danych do pomiaru celów szczegółowych projektu będą właśnie ankiety,
- jak wskazywano w toku postępowania, w okresie realizacji projektu brak było osób mających kierunkowe wykształcenie. W związku, z czym Beneficjent przy akceptacji osób szkolących i doradzających brał pod uwagę inne czynniki, takie jak praktyczna wiedza oraz doświadczenie,
- nie przeprowadzono w zasadzie żadnych czynności dowodowych, które miałyby na celu zbadanie oraz prawidłową ocenę kompetencji i doświadczenia trenerów, takich jak choćby przesłuchanie trenerów i doradców, albo chociażby części uczestników (organ ll instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 roku odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków) i w związku z tym wydanie decyzji w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy było nie do pogodzenia ze wskazanymi zasadami dotyczącymi prowadzenia postępowania dowodowego;
b) pominięcie przez organy, że stawka godzinowa wynagrodzenia osób świadczących bezpośrednio usługi w ramach projektu (300 zł i 230 zł) obejmowała nie tylko koszt zatrudnienia trenera (doradcy), ale również koszt wynajmu sali, zakupu materiałów szkoleniowych, tj.: książek, skryptów, koszt wydania zaświadczeń (dotyczy szkoleń), koszt wyżywienia w formie obiadu (dotyczy szkoleń), koszt poczęstunku z naczyniami jednorazowymi.
c) uznanie, że naruszono wskazane w Wytycznych wymogi dotyczące kwalifikowalności wydatków, podczas gdy w żaden sposób nie wykazano, że wydatki zostały poniesione w sposób nieracjonalny lub nieefektywny, bądź sprzeczny z zatwierdzonym budżetem projektu.
II. przepisów prawa materialnego, to jest art. 207 ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 184 ustawy o finansach publicznych poprzez dokonanie błędnej wykładni i przyjęcie, że zaistniały przesłanki zwrotu środków przeznaczonych na finansowanie programów i projektów. wobec wykorzystania środków przez Beneficjenta z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1, a tym samym koniecznym było wydanie decyzji zobowiązującej Beneficjenta do dokonania w terminie 14 dni od doręczenia decyzji zwrotu kwoty w wysokości 105,720 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, w
sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nie zaszły przesłanki do zwrotu środków przez Beneficjenta. a przede wszystkim nie doszło do naruszenia przepisów Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Na wstępie przypomnieć należy, że w dniu [...] lutego 2017 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy wydał decyzję nr [...] (znak: [...]). w której zobowiązał beneficjenta L. Sp. z o.o. do zwrotu części dofinansowania projektu pt. "[...]". uznanego za wydatek niekwalifikowalny w kwocie 105 720.00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Organ I instancji wskazał, że z uwagi, na to, że trenerzy nie posiadali odpowiednich kwalifikacji do przeprowadzenia szkolenia, naruszono zapisy wniosku o dofinansowanie projektu, w którym Beneficjent wskazywał, że zarówno szkolenia jak i doradztwo indywidualne w prejekcie przeprowadzą osoby o wysokich kwalifikacjach, posiadające odpowiednie doświadczenie w realizacji tego typu wsparcia. Zatem skarżący naruszył zapisy podrozdziału 3.1 pkt 1 lit. h. b Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL z dnia 1 lipca 2013 r. oraz 2 kwietnia 2014 r. (tj. obowiązujących w trakcie realizowanego projektu przez Beneficjenta).
Z kolei organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, wskazując m. in., że zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu. "W skład kadry trenerów muszą wchodzić ludzie doświadczeni zawodowo, tj. wykładowcy akademiccy, trenerzy umiejętności miękkich, specjaliści w dziedzinie pozyskiwania funduszy europejskich i krajowi, specjaliści w dziedzinie edukacji ekologicznej (...).
Trenerzy, którzy poprowadzą zajęcia z tematów proponowanych w szkoleniach to osoby z najwyższymi kwalifikacjami wśród szkoleniowców.
Zdaniem Sądu powyższe stanowiska (wyrażone przez organy obu instancji) znajdują uzasadnienie faktyczne i prawne. Podkreślenie wymaga, iż decydujące znaczenie z punktu widzenia prawidłowości ocen funkcjonowania określonego podmiotu ma zawsze to, co wyrazi ostatnia instancja (tak w przypadku organów administracji jak i sądów).
Oznacza to, że nawet początkowy brak zastrzeżeń, co do sposobu realizacji projektu wyrażony przez organ I instancji nie może być uznany za decydujący. Nie można poza tym zapominać, że realizowany przez skarżącą projekt był przedmiotem kontroli i oceny ze strony także Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO), który jednoznacznie stwierdził, że szkolenia organizowane przez skarżącą w ramach realizowanego projektu zostały przeprowadzone przez trenerów, którzy nie posiadali odpowiednich kwalifikacji i doświadczenia w zakresie prowadzonych zajęć. Stanowisko ETO nie mogło być w realiach przedmiotowej sprawy uznane za nieistotne i niemające znaczenia dla jej rozstrzygnięcia podejmowanego przez organy.
Sąd zwraca uwagę, że skarżąca stosownie do § 18 umowy o dofinansowanie projektu zobligowana była do poddania się kontroli w zakresie realizacji projektu. Co oczywiste przeprowadzone kontrole mogły prowadzić do korekty wydatków rozliczanych w ramach projektu. Korekty takie mogły być konsekwencją m. in. weryfikacji ankiet uczestników projektu.
Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w trakcie kontroli projektu prowadzonej przez Europejski Trybunał Obrachunkowy została zakwestionowana wiarygodność formularzy zgłoszeniowych do udziału w projekcie oraz ankiety oceniające realizację szkoleń, (zostały wypełnione tym samym charakterem pisma). Obecnie w tym zakresie jest prowadzone postępowanie przez Centralne Biuro Antykorupcyjne. Dlatego też wyników ankiet uczestników projektu nie można uznać
za wiarygodne, choćby z tego tylko powodu i to niezależnie od tego, w jaki sposób zakończy się prowadzona w tym zakresie postępowanie.
Odnosząc się do zarzutu, że organ nie przeprowadził wymaganych dowodów, które miałyby na celu zbadanie oraz ocenę kompetencji i doświadczenia trenerów i doradców (takich jak ich przesłuchanie, bądź też przesłuchanie uczestników szkoleń) uznać należy, iż nie jest on uzasadniony. Przypomnieć, bowiem trzeba, że przedmiotem postępowania było ustalenie, czy trenerzy szkolenia dotyczącego wykorzystywania energii wiatrowej oraz doradcy prowadzący w projekcie doradztwo indywidualne: z zakresu promocji dotyczącej zielonych technologii posiadali odpowiednie doświadczenie i kwalifikacje, aby takie formy wsparcia w projekcie świadczyć, a co za tym idzie, czy spełniali kryteria kwalifikowalności określone w Wytycznych. Zatem niezbędnymi dowodami były tu dokumenty w formie papierowej potwierdzające posiadane doświadczenie i kwalifikacje na moment angażowania ww. osób do realizacji projektu. Organ odwoławczy, wystąpił do Prokuratury Okręgowej w O. prowadzącej sprawę o sygn. akt [...] o przekazanie materiału dowodowego dotyczącego doświadczenia i kwalifikacji trenerów oraz doradców realizujących zadania w projekcie, albowiem ta kwestia była przedmiotem zainteresowania także organów ścigania. Poza tym nie budzi wątpliwości sądu, że akurat w tej materii decydujące znaczenie miały dowody z dokumentów.
Skarżąca podniosła również zarzut pominięcia przez organy, że stawka godzinowa wynagrodzenia osób świadczących bezpośrednio usługi w ramach projektu obejmowała nie tylko koszt zatrudnienia trenera (doradcy). ale również koszt wynajmu sali, zakupu materiałów szkoleniowych, wydania zaświadczeń, koszt wyżywienia i poczęstunku. Jednak w trakcie postępowania Skarżąca nie kwestionowała wysokości i sposobu określenia wydatków uznanych za niekwalifikowalne.
Koszt zatrudnienia doradcy i trenera nie mógł, bowiem obejmować kosztów wyżywienia, czy poczęstunku.
Najistotniejsze było jednak to, że skarżąca dokonując wyboru wykonawcy szkolenia dotyczącego wykorzystania energii wiatrowej i doradztwa z zakresu promocji dot. zielonych technologii powinna sprawdzić kwalifikacje wykładowców i trenerów oferowanych przez podwykonawcę, tak, aby wypełnić zapisy wniosku o dofinansowanie i zapewnić kadrę o wysokich kwalifikacjach, posiadających odpowiednie doświadczenie w realizacji tego typu wsparcia, co w konsekwencji okazało się być w przedmiotowej sprawie kluczowe. Zatem za bezzasadny uznać należało także i ten zarzut, który odnosił się do braku wykazania przez organ, że wydatki zostały poniesione w sposób nieracjonalny, nieefektowny, czy też sprzeczny z zatwierdzonym budżetem. Podkreślenia, bowiem wymaga, iż wbrew sugestiom skargi organ przedstawił argumenty wskazujące, dlaczego uznał wydatki poniesione na trenerów i doradców legitymujących się doświadczeniem i kwalifikacjami niezgodnymi z zapisami wniosku o dofinansowanie projektu za niezakwalifikowane (ze względu na treść obowiązujących skarżącą wytycznych).
Za nietrafne sąd uznaje zarzuty naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p. Organ mając na względzie zebrane dowody doszedł do trafnego wniosku, że strona podczas realizacji projektu naruszyła art. 184 u.f.p. To naruszenie z kolei było podstawą do wydania w oparciu o art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 u f. p., decyzji zobowiązującej Skarżącą do zwrotu środków uznanych za niekwalifikowalne.
W przedmiotowej sprawie Skarżąca rozliczyła, bowiem niekwalifikowalny wydatek w ramach projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, co stanowi o szkodzie finansowej w ogólnym budżecie Unii Europejskiej. Niekwalifikowalność, wydatku wynika z działania Skarżącej, które spowodowało naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Art. 184 ust. 1 u.f.p. stanowi, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych m.in. ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podlegają zwrotowi wraz z odsetkami. Zatem w przypadku naruszenia procedur, o jakich mowa w tym przepisie organ miał podstawy do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu.
Nie budzi wątpliwości tak organu jak i Sądu, że Reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych zawarte w 'Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków są "innymi procedurami", o których mowa w art. 184 u.f.p. Zatem naruszenia wytycznych, o których mowa skutkowało koniecznością wydania decyzji której podstawą był art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
Zdaniem Sądu nie były trafne także te zarzuty skargi, które odnosiły się do prawa procesowego. Trzeba, bowiem zauważyć, że w toku postępowania organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, czym dochował przepisów art. 6,7,8,11 w zw. z art. 75 § 1, 77 §1 i 78 § 1 k.p.a. Organ rozważył wszystkie okoliczności sprawy, poddał je wnikliwej ocenie i na tej podstawie wydał decyzję zgodną ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami. Nie ma racji Skarżąca, że organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej, zasadę uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadę przekonywania. Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a wydane rozstrzygnięcie uzasadnił.
Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy jest kompletny, natomiast jego ocena dokonana jest z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów, Okoliczność, że ocena zgromadzonych w sprawie dowodów doprowadziła organ do wniosków odmiennych od tych, które prezentuje Skarżąca nie oznacza, że organ uchybił przepisom procedury.
Mając, zatem na względzie to, o czym mowa powyżej sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co skutkowało koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.