V SA/Wa 2067/19

V SA/Wa 2067/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-10-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jarosław Stopczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Konrad Łukaszewicz
Michał Sowiński
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
6560
Sygn. powiązane
II GSK 1366/21 - Wyrok NSA z 2023-10-17
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie gier hazardowych oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 1 lipca 2019r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. nr [...] o wydanie - na podstawie art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców - interpretacji indywidualnej dotyczącej stosowania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych w związku z przepisami ustawy z dnia 6 marca 2018r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2019r. poz. 1079):
Zagadnienie wymagające wyjaśnienia stanowi dopuszczalność umieszczenia na fasadzie budynku zajmowanego przez Wnioskodawcę oznaczenia: "[...] i W. H.przedstawicielstwo w Polsce" w sytuacji, w której spółka dominująca uzyska wpis do rejestru przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych (prowadzonego przez Ministra właściwego do spraw gospodarki na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), z adresem siedziby przedstawicielstwa, tożsamym z adresem budynku zajmowanego przez Wnioskodawcę.
Zgodnie z zaprezentowanym we wniosku stanem faktycznym wnioskodawca, tj. [...] Sp. z o.o. jest spółką, której dominująca działalność prowadzona jest w zakresie tworzenia oprogramowania. W kapitale wnioskodawcy całość udziałów posiada [...] Limited z siedzibą w L. prowadząca działalność doradczą w dziedzinie technologii informatycznych. [...] Limited jest spółką dominującą w stosunku do wnioskodawcy, w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 kodeksu spółek handlowych.
[...] Limited należy do grupy spółek W. H., do której należą również W. H. (...) oraz W. H. (...) Limited (spółki zarejestrowane w Anglii i Walii, prowadzące "działalność związaną z grami hazardowymi i zakładami". Do grupy tej należą również: [...] U.S. (...)Co, Inc. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki, a także [...] Limited zarejestrowana na Gibraltarze. Działalność operacyjna wnioskodawcy oraz spółki [...] Limited polega na tworzeniu zaawansowanych systemów technologicznych przeznaczonych dla powołanej grupy kapitałowej, a także na obsłudze bieżących potrzeb IT wraz z zabezpieczeniami systemów informatycznych całej grupy.
Wnioskodawca nie podejmuje czynności poza wymienionymi we wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego, ani żadnych działań faktycznych związanych z prowadzeniem działalności w zakresie gier hazardowych ("tj. nie organizuje gier o charakterze losowym, zakładów wzajemnych, gier w karty, gier na automatach o wygrane pieniężne lub rzeczowe") – ani na terytorium Polski, ani poza nim.
[...] Limited z siedzibą na Gibraltarze (spółka zależna W. H. PLC), prowadzi serwis bukmacherski organizowany przez sieć Internet niedostępny na obszarze Polski.
Strona internetowa prowadzona przez [...] (International) Limited, oferująca możliwość udziału w grach hazardowych, posiada blokadę dla państw, w których taka działalność bez zezwolenia jest nielegalna.
W związku z planowanym przedsięwzięciem wnioskodawca powziął wątpliwości, które sformułował w następujących pytaniach:
1. Czy wnioskodawca zobowiązany jest do uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych (art. 6 ust. 3 ustawy o grach hazardowych) oraz poniesienia opłaty za przedmiotowe zezwolenie (art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych), aby zgodnie z art.29 ust.5 ww. ustawy zamontować oznaczenie na fasadzie budynku zajmowanego przez wnioskodawcę oraz przedstawicielstwo spółki dominującej, po wpisie tego przedstawicielstwa do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych (art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), pomimo tego, że wnioskodawca nie prowadzi na terytorium RP (ani poza nim) działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych, ani żadnej działalności w zakresie gier hazardowych. Natomiast spółka dominująca ani żadna inna spółka należąca do grupy kapitałowej nie prowadzą wyżej opisanej działalności na terytorium RP, jednakże spółka dominująca planuje zarejestrowanie przedstawicielstwa przedsiębiorcy zagranicznego w Polsce,
2. Czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, co wiązałoby się dla wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą oraz niemożnością zainstalowania takiego oznaczenia w przypadku, gdy przedstawicielstwo spółki dominującej zostałoby skutecznie wpisane do rejestru przedstawicielstw podmiotów zagranicznych w Polsce,
3. Czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej promocji gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy o grach hazardowych, co wiązałoby się dla wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą oraz niemożnością zainstalowania takiego oznaczenia w przypadku, gdy przedstawicielstwo spółki dominującej zostałoby skutecznie wpisane do rejestru przedstawicielstw podmiotów zagranicznych w Polsce,
4. Czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. Z art. 29 ust. 8 ustawy o grach hazardowych, co wiązałoby się dla wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą oraz niemożnością zainstalowania takiego oznaczenia w przypadku, gdy przedstawicielstwo spółki dominującej zostałoby skutecznie wpisane do rejestru przedstawicielstw podmiotów zagranicznych w Polsce,
5. Czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. Z art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych co wiązałoby się dla wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą oraz niemożnością zainstalowania takiego oznaczenia w przypadku, gdy przedstawicielstwo spółki dominującej zostałoby skutecznie wpisane do rejestru przedstawicielstw podmiotów zagranicznych w Polsce.
Po rozpatrzeniu wniosku spółki Minister Finansów decyzją z dnia [...] lipca 2019r. nr [...] uznał stanowisko strony w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w części za prawidłowe (w zakresie pytania 3 i 4), natomiast w pozostałym zakresie za nieprawidłowe (w zakresie pytania 1,2 i 5).
Pismem z dnia 9 sierpnia 2019r. strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zaskarżając wydaną decyzję w zakresie w jakim organ nie podzielił jej oceny.
Uznając bezzasadność złożonego wniosku Minister Finansów decyzją z dnia [...] września 2019r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu ww. decyzji przywołano m. in. następujące okoliczności faktyczne i prawne;
Uzasadniając stanowisko co do możliwości zainstalowania na fasadzie zajmowanego budynku oznaczenia "[...]W.H. przedstawicielstwo w Polsce" spółka oparła podnoszoną argumentację na twierdzeniu, że fakt uzyskania przez spółkę dominującą [...] Limited (należącą do grupy spółek W. H.) wpisu do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, mając charakter konstytutywny umożliwia działania, o których mowa w art. 22 ustawy z dnia 6 marca 2018r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2019r. poz. 1079). Zgodnie z powoływanym art. 22 Zakres działania przedstawicielstwa może obejmować wyłącznie prowadzenie działalności w zakresie reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego. Ustawa ta w zakresie swej regulacji wdraża dyrektywę 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006r. dotyczącą usług na rynku wewnętrznym (Dz. Urz. UE L 376 z 27.12.2006r., str. 36). Zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. h dyrektywy, nie ma ona zastosowania do następujących rodzajów działalności: działalności hazardowej ze stawkami pieniężnymi w grach losowych, włącznie z loterią, grami hazardowymi w kasynach i zakładami wzajemnymi.
W świetle powyższego, ewentualny wpis spółki dominującej do rejestru przedstawicielstw podmiotów zagranicznych w Polsce nie zmienia faktu, że do wnioskodawcy zastosowanie mają zasady reklamy i promocji gier hazardowych określone w ustawie o grach hazardowych.
Organ podnosi, że definicja reklamy gier hazardowych w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 847), z uwagi na specyfikę przedmiotu regulacji i związane z nim zagrożenie uzależnieniem od hazardu, jego negatywnych skutków zdrowotnych i społecznych, jest szeroka i w opozycji do wielu innych polskich regulacji skoncentrowana na elementach przedmiotowych, nie zaś podmiotowych.
Przez reklamę gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach rozumie się publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych lub symboli graficznych i innych oznaczeń z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach oraz informacji o miejscach, w których takie gry lub zakłady są urządzane, i możliwościach uczestnictwa (art. 29 ust.6 ustawy)
Niezależnie od powyższego, przez promocję gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach rozumie się publiczną prezentację tych gier lub zakładów, rozdawanie rekwizytów z nimi związanych, wręczanie żetonów lub dowodów uczestnictwa w tych grach albo ich sprzedaży w miejscach publicznych, a także inne formy publicznego zachęcania do uczestnictwa w nich lub przekonywania o ich zaletach bądź zachęcania do wstępu do kasyn gry lub punktów przyjmowania zakładów wzajemnych (art. 29 ust. 7 ustawy)
Jednocześnie, artykuł 29 ust. 8 i 9 ustawy o grach hazardowych rozszerza zakres pojęcia reklamy i promocji, uznając za reklamę i promocję ww. gier i zakładów również reklamę i promocję produktów i usług, których nazwa, znak towarowy, kształty graficzne lub opakowanie wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsame z oznaczeniem gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach, kasyna gdy gry lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych albo z firmą, nazwą lub oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach. Za reklamę i promocję ww. gier i zakładów uważa się również reklamę i promocję podmiotów których wizerunek reklamowy wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsamy z oznaczeniem gier cylindrycznych gierw karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach, kasyna gry lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych albo z firmą, nazwą lub oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do takich oznaczeń. Reklamą w rozumieniu ustawy o grach hazardowych jest więc każde publiczne rozpowszechnienie oznaczeń indywidualizujących podmiot prowadzący określoną działalność.
Organ podkreśla, że na pojęcie reklamy ujętej w cytowanym powyżej art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych składają się bowiem cztery elementy: publiczne rozpowszechnianie, określone oznaczenie (znak towarowy lub symbol graficzny i inne oznaczenia z nimi związane), informacja o miejscach, w których takie gry lub zakłady są urządzane i informacja o możliwościach uczestnictwa. Nie są to przesłanki łączne, nie muszą zatem wystąpić kumulatywnie. Publiczne rozpowszechnianie, to kierowanie przekazu do nie określonego kręgu adresatów, to możliwość dotarcia przekazu do nieskonkretyzowanych odbiorców. Jak wskazano w wyroku NSA w Poznaniu z 6 lutego 1996r. (I SA/Po 1162/92), "reklama jest publiczna, gdy jest powszechna, ogólna, nie prywatna, dotyczy ogółu ludzi, przeznaczona (dostępna) jest dla wszystkich, gdy występuje w miejscu dostępnym dla wszystkich, oficjalnie, jawnie." Bez wątpienia przesłanka ta spełniona zostaje w ramach instalacji na fasadzie budynku określonego, zaproponowanego przez [...] Sp. z o.o. oznaczenia.
Organ wskazuje, że z art. 29 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, wynika, iż dozwolona jest reklama zakładów wzajemnych, na których urządzanie zostało udzielone zezwolenie, na zasadach określonych w art. 29b ustawy. Spółka [...] Limited z siedziba na Gibraltarze (spółka zależna W. H. PLC) nie posiada polskiego zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych. Jednocześnie spółka ta prowadzi Serwis bukmacherski organizowany przez sieć Internet.
Zgodnie z powoływanym już powyżej art. 29 ust.6 ustawy, przez reklamę gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach rozumie się publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych lub symboli graficznych i innych oznaczeń z nimi związanych, a także nazwy i symboli graficznych podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach oraz informacji o miejscach, w których takie gry lub zakłady są urządzane, i możliwościach uczestnictwa.
Jak wynika z powszechnie dostępnych informacji, zaprojektowane oznaczenie w sformułowaniu "W. H." tożsame jest z symbolem graficznym podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zakładów wzajemnych – spółki [...]Limited. Skoro podmiot ten nie posiada zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych w Polsce, to oznaczenie "[...]| W. H.przedstawicielstwo w Polsce", w którego treści zawarty jest symbol graficzny stosowany przez podmiot prowadzący działalność w zakresie zakładów wzajemnych, w myśl art. 29 ust.6 w zw. z art. 29 ust.1 ustawy spełnia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych. W świetle przepisów ustawy o grach hazardowych bez znaczenia przy tym jest, że podmiot ten nie oferuje gier hazardowych w Polsce, bowiem art. 29 ust. 6 nie ogranicza zakazu reklamy jedynie do podmiotów oferujących gry hazardowe na jej terytorium.
Zgodnie z art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych, za reklamę i promocję gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach uważa się również reklamę i promocję podmiotów, których wizerunek reklamowy wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsamy z oznaczeniem gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach, kasyna gry lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych albo z firmą, nazwą lub oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do takich oznaczeń. Oznaczenie podmiotu na fasadzie zajmowanego budynku jest reklamą i promocją tego podmiotu. Projektowane przez [...] sp. z o.o. oznaczenie jest w części tożsame z oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier hazardowych. Dlatego też spełnia ono przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych, zgodnie z art. 29 ust. 9 a zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.
Stosownie do art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o grach hazardowych: 1. Zabrania się reklamy i promocji gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach oraz zakładów wzajemnych. Reklama zakładów wzajemnych, na których urządzanie zostało udzielone zezwolenie, jest dozwolona na zasadach określonych w art. 29b.
2. Zabrania się informowania o sponsorowaniu z wykorzystaniem nazwy handlowej i znaku towarowego wykorzystywanego do oferowania gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, przyjmowania zakładów wzajemnych lub gier na automatach.
Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 5 ograniczenia , o jakich mowa w art. 29 ust. 1 i ust. 2, nie obejmują reklamy i promocji prowadzonej w ośrodku gier lub punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych ani oznaczenia nazwą podmiotu lub logo firmy lub nazwą prowadzonej działalności gospodarczej, na zewnątrz budynku, miejsca, w którym znajduje się ośrodek gier lub punkt przyjmowania zakładów wzajemnych, a także, w przypadku gier hazardowych urządzanych przez sieć Internet, reklamy ani promocji prowadzonej na określonej w zezwoleniu stronie internetowej wykorzystywanej do urządzania tych gier.
Zatem należy stwierdzić, że legalne jest umieszczenie nazwy podmiotu urządzającego gry hazardowe na budynku, w którym znajduje się ośrodek gier (kasyno gry, salon gry bingo pieniężne, salon gier na automatach.) lub punkt przyjmowania zakładów wzajemnych, a następnie lokalizacji kasyna gry lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych w powołanym budynku oraz posługiwania się w działalności objętej koncesją/zezwoleniem oznaczeniem "W. H.".
Odnośnie do stwierdzenia spółki, że oznaczenie budynku stanowi emanację prawa do posługiwania się przez każdy podmiot gospodarczy firmą (nazwą) oraz jej graficznymi oznaczeniami można odnieść się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2013r., sygn. akt VI SA/Wa 2090/12, w którym sąd wyraził pogląd:"(...) dowolny wybór nazwy spółki który jest wprawdzie przewidziany w art.160 spółek handlowych, nie może być dokonany z naruszeniem zakazów określonych w art. 160 § 1 kodeksu spółek handlowych, nie może być dokonany z naruszeniem zakazów określonych w art. 29 ust. 1 i 6 ustawy o grach hazardowych".
Wyżej opisaną decyzję zaskarżyła w części strona tj. w zakresie w jakim:
• stanowisko Wnioskodawcy w części dotyczącej zobowiązania Wnioskodawcy do uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych – zostało uznane za nieprawidłowe,
• stanowisko Wnioskodawcy w części dotyczącej spełnienia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych - zostało uznane za nieprawidłowe.
• stanowisko wnioskodawcy w części dotyczącej spełnienia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych w rozumieniu art.29 ust.1 w zw. z art.29 ust.6 ustawy o grach hazardowych- zostało uznane za nieprawidłowe.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
i) Naruszenie art. 34 ust. 5 PrzedsiebiorcyU polegające na braku sporządzenia prawidłowego uzasadnienia prawnego decyzji II przy jednoczesnym niedostatecznym objaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie dozwolonej reklamy gier hazardowych w ośrodku gier lub punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych oraz powtórzeniu w uzasadnieniu decyzji II treści uzasadnienia decyzji I bez wskazania dlaczego argumentacja Skarżącego - który we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 9 sierpnia wyraził i uzasadnił swoje stanowisko co do braku istnienia po jego stronie obowiązku uzyskania zezwolenia na prowadzenie zakładów wzajemnych i zlokalizowania ośrodka gier w budynku (będącego siedzibą Skarżącego oraz adresem siedziby przedstawiciela Spółki Dominującej (jak zdefiniowano we wniosku) po jej wpisie do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych) oraz pomijając okoliczności planowanego oznaczenia po uzyskaniu wpisu do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych – miałaby zostać uznana za błędną;
ii) Naruszenie art. 34 ust. 5 PrzedsiebiorcyU polegające na nieprzedstawieniu w Decyzji II elementów niezbędnych do interpretacji indywidualnej, to jest: wyczerpującego opisu zdarzenia przyszłego ze wskazaniem prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym, bowiem Decyzja II wydana przez Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju nie zawierała, dostatecznego uzasadnienia prawnego w zakresie dotyczącym konsekwencji wpisu spółki Dominującej do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, a uzasadnienie zawarte w Decyzji II ograniczyło się do niewłaściwego odniesienia do Dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym (DZ. U. UE.L.2006.376.36 z 27.12.2006);
iii) naruszenie prawa materialnego, tj, art. 29 ust. 1 , art. 29 ust.6 oraz art. 29 ust. 9 GryHazardU w zw z art. 29 ust.1 pkt.1 oraz art. 22 PrzedsiębiorcyZagraniczniU poprzez przyjęcie, że planowane oznaczenie na fasadzie budynku firmy (nazwy) Skarżącego oraz nazwy przedstawicielstwa przedsiębiorcy zagranicznego po uzyskaniu wpisu spółki dominującej do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, stanowi naruszenie zakazu reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu przepisów GryHazardU, pomimo braku zamieszczenia przez skarżącego informacji na przedmiotowym oznaczeniu o miejscach, w których takie gry lub zakłady są urządzane , i możliwościach uczestnictwa, a także braku działania z zamiarem typowym dla reklamy (co zostało wyraźnie opisane we wniosku, także w zakresie opisu planowanych działań przedstawicielstwa przedsiębiorcy zagranicznego;
iv) Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust.6 oraz art. 29. Ust. 9 GryHazardU oraz art. 2, art.22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez taką wykładnię i zastosowanie przepisów GryHazardU, które skutkowało przyjęciem, że planowane przez skarżącego umieszczenie na fasadzie budynku oznaczenia jego firmy wraz z oznaczeniem wynikającym z art. 29 ust. 1 pkt 1 PrzedsibiorcyZagraniczniU tj. oznaczeniem przedstawicielstwa przedsiębiorcy zagranicznego, który w budynku posiada adres siedziby przedstawicielstwa (w rozumieniu z art. 26 ust. 1 pkt 4 PrzedsiębiorcyZagraniczniU), stanowi naruszenie zakazu reklamy i promocji w rozumieniu przepisów GryHazardU. Zarzucane naruszenia wymienionych przepisów prawa materialnego prowadzą do złamania konstytucyjnych zasad: wolności działalności gospodarczej, pewności i bezpieczeństwa obrotu prawnego (będącej składową zasady demokratycznego państwa prawa), a także zasady proporcjonalności ograniczeń konstytucyjnych wolności (poprzez narzucenie ograniczeń niewspółmiernych, które nie są konieczne dla "bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia, i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób", do których należą (jako składowa wolności działalności gospodarczej) uprawnienie do posługiwania się firmą (nazwą) przez każdego przedsiębiorcę( w tym także przez przedstawicielstwo przedsiębiorcy zagranicznego).
Podnosząc powyższe zarzuty Skarżąca wniosła:
1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w której stanowisko Skarżącego zostało uznane za nieprawidłowe,
2. na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw z 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie od Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Ponadto skarżąca wniosła o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP w przedmiocie: czy art. 29 ust 1 w zw. z art. 29 ust. 5 w zw. z art. 29 ust. 6 i 9 GryHazardU – w zakresie w jakim przepisy GryHazardU ograniczają prawo do posługiwania się firmą oraz towarzyszącymi im w obrocie znakami graficznymi miejsc prowadzenia działalności gospodarczej (innej niż działalność regulowana w GryHazardU) oraz w miejscu siedziby przedstawicielstwa przedsiębiorcy zagranicznego, podmiotom, które nie prowadzą działalności w zakresie gier hazardowych lub które nie oferują ich na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a jedynie prowadzą działalność dozwoloną poprzez art. 22 PrzedsiębiorcyZagraniczniU po wpisie do rejestru przedstawicielstw oraz stosującym takie oznaczenia wyłącznie w ograniczonym zakresie (tj. informacyjnym) w celu oznaczenia siedziby – pozostają zgodne z art. 2, art., 22 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem decyzja w kwestionowanej części nie narusza prawa.
Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych – Dz.U. 2019.847. (dalej także jako: ustawa, u.g.h.) przez reklamę gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach rozumie się publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych lub symboli graficznych i innych oznaczeń z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach oraz informacji o miejscach, w których takie zakłady są urządzane i możliwościach uczestnictwa.
Stosowanie natomiast do art. 29 ust. 7 ustawy przez promocję gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach rozumie się publiczną prezentację tych gier lub zakładów, rozdawanie rekwizytów z nimi związanych, wręczanie żetonów lub dowodów uczestnictwa w tych grach albo ich sprzedaż w miejscach publicznych, a także inne formy publicznego zachęcania do uczestnictwa w nich lub przekonywania o ich zaletach bądź zachęcania do kasyn gry lub punktów przyjmowania zakładów wzajemnych.
Nie od rzeczy będzie w tym miejscu przypomnienie, że art. 29 ust. 8 i 9 ustawy o grach hazardowych rozszerza zakres pojęcia reklamy i promocji, uznając za reklamę i promocję ww. gier i zakładów również reklamę i promocję produktów i usług, których nazwa, znak towarowy kształt graficzny lub opakowanie wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsame z oznaczeniem gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach, kasyna gry lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych albo z firmą, nazwą, lub oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach.
Za reklamę i promocję ww. gier i zakładów uważa się również reklamę i promocję podmiotów, których wizerunek reklamowy wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsamy z oznaczeniem gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach, kasyna gry lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych albo z firmą, nazwą lub oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do takich oznaczeń.
Powyższe oznacza, że reklamą w rozumieniu ustawy o grach hazardowych jest każde publiczne rozpowszechnienie oznaczeń określających podmiot prowadzący określoną działalność. Przy czym bez znaczenia pozostaje tu aspekt zachęty czy namawiania do określonego działania. Jeśli chodzi o pierwszy zarzut skargi to podnieść trzeba, że interpretacja indywidualna nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach jej adresata( nie wiąże się ona z przyznaniem, stwierdzeniem albo uznaniem uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa). Postępowanie, które jest prowadzone w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem, w którym organ uprawniony do jej wydania ma udzielić informacji w zakresie zastosowania i wykładni prawa w przedstawionym przez wnioskodawcę stanie faktycznym sprawy.
W tym miejscu przypomnieć należy, że skarżący uznał, że w związku z instalacją oznaczenia "[...] / W. H. przedstawicielstwo w Polsce" na fasadzie budynku, nie ma on obowiązku uprzedniego uzyskania zezwolenia na prowadzenie zakładów wzajemnych, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy o grach hazardowych oraz wniesienia opłaty w związku z uzyskaniem zezwolenia, jak również oznaczenie to nie jest oznaczeniem przedsiębiorcy lub reklamy prowadzonej w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych.
W ocenie tak organu jak i sądu nie było to stanowisko słuszne. Stosownie do art. 34 ust. 5 prawa przedsiębiorców, zgodne z prawem umieszczenie wnioskowanego oznaczenia na budynku wymagałoby wcześniejszego uzyskania przez wnioskodawcę koncesji na kasyno gry lub zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych w budynku oraz posługiwania się w działalności objętej koncesją/zezwoleniem oznaczeniem "W.H.". Bez spełnienia tego warunku proponowane oznaczenie fasady budynku będzie nielegalne. Sąd nie podziela poglądu skarżącego jakoby organ wydając kwestionowane rozstrzygnięcie nie nawiązał do obowiązków wynikających z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej to jest do obowiązku używania dla oznaczenia przedstawicielstwa oryginalnej nazwy przedsiębiorcy zagranicznego wraz z dodaniem wyrazów przedstawicielstwo w Polsce. Organ wskazał bowiem, że występując z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, spółka oparła podnoszoną argumentację na twierdzeniu, że fakt uzyskania przez spółkę dominującą [...] Limited (należącą do grupy spółek W. H.) wpisu do rejestru przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, umożliwia działania, o których mowa w art. 22 ustawy z dnia 6 marca 2018r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U.z 2019r. poz.1079).
Zgodnie z art. 22 ustawy zakres działania przedstawicielstwa może obejmować wyłącznie prowadzenie działalności w zakresie reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego. Powyższa ustawa nawiązuje do dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006r. (Dz.U.UE L 376.z 27.12.2006, str. 36). Zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. h tej dyrektywy, nie ma ona zastosowania do: działalności hazardowej ze stawkami pieniężnymi w grach losowych, włącznie z loterią, grami hazardowymi w kasynach i zakładami wzajemnymi. To zaś oznacza, że ewentualny wpis spółki dominującej do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych w Polsce skutkuje tym, że do takich przedsiębiorców, ale także i do Skarżącej mają zastosowanie zasady reklamy i promocji gier hazardowych określone w ustawie o grach hazardowych.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej jakoby uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawierało dostatecznej argumentacji prawnej. Organ prawidłowo wskazał, że element opisanego przez skarżącego zdarzenia przyszłego w postaci uzyskania wpisu spółki dominującej do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych pozostaje bez wpływu na to, że do wnioskodawcy zastosowanie mają zasady reklamy i promocji gier hazardowych określone w ustawie o grach hazardowych. Sąd podnosi, że skoro z zakresu działania dyrektywy o której wyżej mowa wyłączona została działalność hazardowa, to tym bardziej nie będzie możliwe prowadzenie działalności w zakresie reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego prowadzącego działalność w zakresie gier hazardowych na podstawie ustawy która dyrektywę tą wdraża.
W ocenie sądu nie sposób uznać za trafny zarzut naruszenia art. 29 ust. 1, art. 29 ust. 6 oraz art. 29 ust 9 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. 29 ust. 6 u.g.h. wynika, że na pojęcie reklamy składają się cztery elementy: publiczne rozpowszechnianie, określone oznaczenie, informacja o miejscach, w których takie gry lub zakłady są urządzane i informacja o możliwościach uczestnictwa (nie muszą wystąpić one kumulatywnie). Nie sposób zatem podzielić stanowiska skarżącego zgodnie z którym dopiero zamieszczenie przez Skarżącego informacji na przedmiotowym oznaczeniu o miejscach w których takie gry lub zakłady są urządzane naruszałoby zakaz reklamy i promocji gier hazardowych. Takiego poglądu nie można wyprowadzić zarówno z samego brzmienia przepisu art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, jak również z celu regulacji prawnej ograniczającej reklamę i promocję gier hazardowych. Nie sposób także nie zauważyć, że przesłanka "publicznego rozpowszechniania", zawarta w definicji reklamy z art. 29 ust. 6 ustawy, to kierowanie przekazu do nieokreślonego kręgu adresatów.
W ocenie sądu to czy coś jest promowane, eksponowane i widoczne pozostaje bez znaczenia dla prawnej kwalifikacji reklamy w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Zabronione jest zatem publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych, symboli graficznych i innych oznaczeń związanych z objętymi zakazami grami i zakładami, a także nazw i symboli graficznych podmiotów, które je prowadzą, oraz informacji o miejscach urządzania i możliwościach uczestnictwa bez względu na cel towarzyszący takim zachowaniom. W związku z tym o czym mowa powyżej nie sposób zgodzić się ze Skarżącą, iż organ niezasadnie przyjął, że planowane oznaczenie na fasadzie budynku firmy (nazwy) Skarżącego wraz z oznaczeniem nazwy przedstawicielstwa przedsiębiorcy zagranicznego (przedstawicielstwa Spółki Dominującej) po uzyskaniu wpisu spółki dominującej do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych stanowi naruszenie zakazu reklamy i promocji w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.
Za bezzasadny sąd uznaje zarzut naruszenia przez organ art. 34 ust. 5 Prawa przedsiębiorców, poprzez poczynienie własnych ustaleń wykraczających poza przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe (w celu uzasadnienia tezy, że planowane oznaczenie stanowi zakazaną reklamę hazardu w rozumieniu art., 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych). Organ wskazał bowiem, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych przez reklamę gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach rozumie się publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych lub symboli graficznych i innych oznaczeń z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach oraz informacji o miejscach, w których takie gry lub zakłady są urządzane, i możliwościach uczestnictwa.
W ocenie sądu organ ma rację podnosząc, że zaprojektowane oznaczenie w sformułowaniu "W. H." tożsame jest z symbolem graficznym podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zakładów wzajemnych – spółki [...] Limited i pozostaje bez znaczenia dla dokonanej oceny prawnej.
W kapitale wnioskodawcy całość udziałów posiada [...] Limited z siedzibą w L.. [...] Limited należy do grupy spółek W. H., do której należą również W. H.(...) oraz W.H. (...) Limited, prowadzące działalność związaną z grami hazardowymi i zakładami. Do grupy tej należy również [...]Limited. [...] Limited prowadzi serwis bukmacherski gier organizowanych przez sieć Internet niedostępny na obszarze Polski. Skoro podmiot ten nie posiada zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych w Polsce, to oznaczenie: [...]/ W.H.przedstawicielstwo w Polsce" spełnia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych, zgodnie z art. 29 ust. 6 w zw. Z art. 29 ust. 1.
Sąd nie uznaje za zasadny zarzutu z pkt. 4 skargi tj. zarzutu naruszenia wskazanych przepisów ustawy o grach hazardowych oraz Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdarzenie przyszłe, jakim jest instalacja planowanego oznaczenia na fasadzie budynku, wbrew twierdzeniu Skarżącego, stanowi nielegalną reklamę gier hazardowych. W przypadku gier hazardowych, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 marca 2015r. sygn. akt P4/14, nie chodzi o zwykłą, typową działalność gospodarczą, ale działalność, która z natury rzeczy niesie za sobą poważne zagrożenia społeczne w postaci uzależnień i przyciąga struktury przestępcze. Zwalczanie tych zagrożeń leży w interesie publicznym. Zwrócić uwagę należy także na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie TS 309/13 (z dnia 28 stycznia 2014r. i z dnia 4 kwietnia 2014r. gdzie wprost stwierdzone zostało, że zarzuty niezgodności m. in. art. 29 ust. 1,6, i 8 ustawy o grach hazardowych z art. 2, art. 20, art. 31 ust. 3 oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji (na których to naruszenie wskazuje również Skarżący: art.2, art. 22 i art. 31 ust. 3), należałoby uznać za oczywiście bezzasadne. Trybunał wskazał, że w wyroku z 28 stycznia 2003r. obszernie wypowiadał się w sprawie konstytucyjności przepisów dotyczących zakazu reklamy alkoholu, których treść była analogiczna do treści przepisów dotyczących reklam zawartych w u.g.h.
W ocenie sądu powyższe oznacza także, iż bezpodstawny był zawarty w skardze wniosek o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Konstytucyjność przepisów u.g.h. także w zakresie mającym znaczenie w niniejszej sprawie była już bowiem badana przez TK (zob. wyżej przywołane orzeczenia TK).
Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.