V SA/Wa 2037/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była decyzja Ministra Finansów nakładająca na radcę prawnego karę pieniężną w wysokości 4 500 zł za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, w szczególności w zakresie sporządzenia oceny ryzyka (art. 27 ust. 3 ustawy) i wprowadzenia wewnętrznej procedury (art. 50 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy naruszył przepisy prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było związanie sądu oceną prawną zawartą w poprzednim wyroku WSA w tej samej sprawie (V SA/Wa 2574/21). Sąd podkreślił, że organ nie zastosował się do wskazań sądu dotyczących interpretacji przepisów art. 27 i art. 33 ustawy, w szczególności możliwości łączenia oceny ryzyka instytucji z rozpoznaniem ryzyka związanego ze stosunkami gospodarczymi lub transakcją okazjonalną. Sąd uznał, że przedstawiony przez skarżącego dokument oceny ryzyka nie wypełniał obowiązku z art. 27 ust. 3 ustawy, ponieważ stanowił jedynie lakoniczne wnioski, a nie opis całego procesu oceny. Jednakże sąd nie podzielił stanowiska organu, że każda niezgodność procedury wewnętrznej z przepisami ustawy stanowi podstawę do nałożenia kary na podstawie art. 147 pkt 7 ustawy. Sąd wskazał, że deliktem jest niewprowadzenie procedury w ogóle lub wprowadzenie jej w sposób rażąco wadliwy, a stwierdzone przez organ uchybienia (błędne zestawienie przepisów, niepełne dane w procedurze) nie były na tyle istotne, by uznać procedurę za nieistniejącą. Sąd nakazał organowi ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej i ustalenie kary adekwatnej do stwierdzonych naruszeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących oceny ryzyka i procedur wewnętrznych w AML/CFT, związanie organów administracji orzecznictwem sądów, a także zakres odpowiedzialności instytucji obowiązanych za niedopełnienie obowiązków.
Dotyczy specyfiki działalności radcy prawnego jako instytucji obowiązanej, ale zasady interpretacji przepisów są ogólne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ administracji prawidłowo ocenił dokument oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu sporządzony przez radcę prawnego, uwzględniając jego specyfikę działalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo ocenił dokument oceny ryzyka, uznając go za niewystarczający bez należytego zbadania jego merytorycznej zawartości i proporcjonalności do charakteru działalności skarżącego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że dokument oceny ryzyka powinien dokumentować cały proces analizy, a nie tylko końcowe wnioski. Organ nie wykazał, że przedstawiony dokument w żaden sposób nie odzwierciedlał rzeczywistości gospodarczej i zastosowanej metodyki.
Czy niezgodność zapisów wewnętrznej procedury AML/CFT z przepisami ustawy, jeśli nie jest rażąca, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za niewprowadzenie procedury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama niezgodność zapisów procedury z przepisami ustawy, jeśli nie jest na tyle daleko idąca, że można uznać procedurę za nieistniejącą, nie stanowi podstawy do nałożenia kary za jej niewprowadzenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 147 pkt 7 ustawy sankcjonuje jedynie całkowite niewprowadzenie procedury lub wprowadzenie jej w sposób tak wadliwy, że w istocie jej nie ma. Stwierdzone przez organ uchybienia w procedurze skarżącego nie były tej wagi.
Czy organ administracji jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w poprzednim orzeczeniu, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 153 p.p.s.a. nakłada na organ obowiązek stosowania się do wykładni prawa zaprezentowanej przez sąd w poprzednim wyroku, co oznacza zakaz formułowania nowych ocen prawnych sprzecznych z wcześniejszymi.
Czy można łączyć obowiązek sporządzenia oceny ryzyka (art. 27 ustawy) z obowiązkiem rozpoznania ryzyka związanego ze stosunkami gospodarczymi lub transakcją okazjonalną (art. 33 ustawy) w jednym dokumencie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustawodawca nie zabrania łączenia tych obowiązków w jednym dokumencie, o ile ocena ryzyka instytucji jest prawidłowo sporządzona.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na poprzedni wyrok, który stwierdził, że nie można zabraniać dokonywania oceny ryzyka z art. 27 ustawy łącznie ze stosowaniem środków bezpieczeństwa finansowego z art. 33 ustawy.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.m.f.t. art. 27 § ust. 3
Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
u.p.p.m.f.t. art. 50
Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
u.p.p.m.f.t. art. 147 § pkt 2
Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
u.p.p.m.f.t. art. 147 § pkt 7
Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Pomocnicze
u.p.p.m.f.t. art. 27 § ust. 1
Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
u.p.p.m.f.t. art. 33
Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
u.p.p.m.f.t. art. 36 § ust. 3
Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § ust. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku w tej samej sprawie. • Organ błędnie zinterpretował przepisy art. 27 i art. 33 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, przyjmując, że nie można łączyć oceny ryzyka instytucji z rozpoznaniem ryzyka transakcji. • Organ nieprawidłowo ocenił dokument oceny ryzyka, uznając go za niewystarczający bez należytego zbadania jego merytorycznej zawartości i proporcjonalności do charakteru działalności skarżącego. • Organ błędnie uznał, że stwierdzone uchybienia w wewnętrznej procedurze AML/CFT są na tyle istotne, że stanowią podstawę do nałożenia kary za jej niewprowadzenie.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy... • nie sposób uznać by ustawodawca zabraniał dokonania oceny, o której mowa w art. 27 ust. 3 ustawy łącznie ze stosowaniem wobec swoich klientów środków bezpieczeństwa finansowego polegających na rozpoznaniu ryzyka prania pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, o którym mowa w art. 33 ustawy. • Badając wywiązanie się z omawianego obowiązku nie można przedkładać wymogów formalnych, które co do formy pisemnej zostały przecież zachowane, nad merytoryczną zawartość sporządzonego przez skarżącego dokumentu. • deliktem administracyjnym jest niewprowadzenie tej procedury w ogóle, lub wprowadzenie jej w sposób tak wadliwy, że należy uznać iż w istocie jej nie wprowadzono.
Skład orzekający
Jadwiga Smołucha
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Madalińska-Urbaniak
członek
Justyna Żurawska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny ryzyka i procedur wewnętrznych w AML/CFT, związanie organów administracji orzecznictwem sądów, a także zakres odpowiedzialności instytucji obowiązanych za niedopełnienie obowiązków."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki działalności radcy prawnego jako instytucji obowiązanej, ale zasady interpretacji przepisów są ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów AML/CFT przez profesjonalistów prawnych i jak sądowa kontrola może korygować błędy organów administracji w tym zakresie. Pokazuje też znaczenie związania organów poprzednimi wyrokami sądów.
“Radca prawny wygrał z Ministrem Finansów: Sąd uchylił karę za błędy w procedurze AML/CFT.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.