V SA/WA 2036/17

V SA/Wa 2036/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska /sprawozdawca/
Irena Jakubiec-Kudiura /przewodniczący/
Michał Sowiński
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 3321/18 - Wyrok NSA z 2022-11-17
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... września 2017 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej; oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. M. (dalej: Skarżąca lub Strona) jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy lub organ II instancji) z (...) września 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. Z. z/s w W. (dalej: Kierownik ARiMR lub organ I instancji) z (...) czerwca 2017 r. nr (...) w sprawie odmowy przyznania płatności ekologicznej na rok 2016.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu (...) czerwca 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR W. Z. z/s w W. wpłynął wniosek T. M. o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2016. We wniosku Strona ubiegała się o przyznanie płatności w ramach Pakietu 11: Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji - powierzchnia deklarowana 58.67 ha.
W dniu (...) czerwca 2017 r. Kierownik ARiMR wydał decyzję w sprawie z wniosku o przyznaje płatności ekologicznej na rok 2016, której odmówił Stronie przyznania płatności, ponieważ uznał, że Skarżąca nie posiada zwierząt wymienionych w załączniku Nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015, poz. 370 ze zm.), dalej "rozporządzenie ekologiczne", a których liczba w przeliczeniu na DJP (duże jednostki przeliczeniowe) powinna wynosić, co najmniej 0,3 DJP na hektar gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym - stosownie do § 9 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego.
W dniu (...) lipca 2017 r. Strona złożyła odwołanie od decyzji z (...) czerwca 2017 r. Wniosła w nim o uznanie załączonego oświadczenia o współpracy w ramach grupy rolników ubiegających się o przyznanie płatności ekologicznej, do której w ramach G. P. sp. z o.o. należą: A. U., T. M., A. G., A. M. i P. M.. Skarżąca wyjaśniła, że nie wiedziała o konieczności złożenia wraz z wnioskiem o płatność oświadczenia o współpracy w ramach grupy rolników ubiegających się o przyznanie płatności ekologicznej z G. P. sp. z o.o. Do akt dołączyła również certyfikat (...).
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Dyrektor ARiMR stwierdził, że postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie płatności zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. W uzasadnieniu szczegółowo wskazał podstawy prawne, które miały zastosowane w sprawie. W szczególności powołał właściwe przepisy rozporządzenia ekologicznego, a także właściwe zapisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 278), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2016 r. (Dz.U.2016.680) oraz rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że z przepisów rozporządzenia ekologicznego, w przypadku pakietu 11: Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji, płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym. Ustalił, że z danych systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r, o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 546) oraz wykazu jednostki certyfikującej, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym Skarżąca nie była w posiadaniu zwierząt, o których mowa w § 9 ust. 8 rozporządzenia ekologicznego.
Na tej podstawie organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w sposób prawidłowy wyliczył wskaźnik wynoszący 0,00 DJP, co skutkowało odmową przyznania płatności w pakiecie 11 w oparciu o przepis § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego. Podkreślił, że ustalenia organu I instancji, co do braku posiadania zwierząt przez Stronę zbieżnie potwierdzają dane z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt pochodzące z systemu ZSZiK/lACS oraz dane z wykazu Jednostki Certyfikującej.
Organ II instancji wyjaśnił również, że jeżeli rolnik nie jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, płatność ekologiczna może mu zostać przyznana w przypadku, gdy warunek taki spełnia łącznie co najmniej z jednym innym rolnikiem ubiegającym się o przyznanie płatności ekologicznej. W takim przypadku wymagane jest złożenie do wniosku o przyznanie płatności ekologicznej oświadczenia o rolniku lub rolnikach, z którymi wnioskujący spełnia warunek określony w § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego sporządzonego na formularzu udostępnionym przez ARiMR. Organ II instancji wskazał, że Strona złożyła ww. oświadczenie, jednakże co istotne - dopiero w postępowaniu odwoławczym, a więc z uchybieniem ostatecznego terminu na składanie wniosków i wymaganych dokumentów stanowiących o kwalifikowalności do danej płatności, tj. do 11 lipca 2016 r. Dlatego organ odwoławczy uznał, że złożone oświadczenie nie mogło być uznane jako wiążące i tym samym nie mogło stanowić podstawy przyznania płatności.
Pismem z 27 października 2017 r. Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora ARiMR z (...) września 2017 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r., poprzez nieprzyznanie płatności ekologicznej pomimo spełnienia przesłanek oraz art. 8 § 1 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej: k.p.a. poprzez ich niezastosowanie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi. W ocenie organu II instancji decyzja z (...) września 2017 r. wydana została w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa procesowego są niezasadne.
W piśmie z 14 czerwca 2018 r. Skarżąca rozszerzyła zarzuty skargi o naruszenie kolejnych przepisów prawa, poprzez ich niezastosowanie tj.:
1. art. 59 ust. 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 549 z późn. zm.), dalej: "Rozporządzenie nr 1306/2013",
2. art. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 227, str. 69 z późn. zm.), dalej: "Rozporządzenie wykonawcze nr 809/2014".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr z 2017r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa, v. art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, sąd rozpoznający sprawę stwierdza, że decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie, a zarzuty skargi są nieuzasadnione.
Istotę sporu stanowi odmowa przyznania płatności ekologicznej na rok 2016 z uwagi na stwierdzenie przez organ, że Skarżąca nie była posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia ekologicznego, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach między innymi Pakietu 11, ani nie złożyła w terminie oświadczenia o rolniku lub rolnikach, z którymi spełnia warunek określony w § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego. Stosowne oświadczenie złożyła dopiero na etapie postępowania odwoławczego, a więc po upływie terminu materialnego do składania wniosków i wymaganych dokumentów stanowiących o kwalifikowalności do danej płatności, tj. do 11 lipca 2016 r.
Spór w istocie dotyczy więc zagadnienia, czy organ administracji zasadnie odmówił przyznania płatności ekologicznej w związku z niezłożeniem w ustawowym terminie kompletnego wniosku wraz z dokumentami wymaganymi przepisami prawa.
Oceniając zarzuty skargi zauważyć należy, że Strona w istocie nie kwestionuje, że nie złożyła w terminie oświadczenia o współdziałaniu w grupie rolników, co wykluczyło by negatywną przesłankę przyznania płatności ekologicznej tj. nieposiadanie przez Stronę określonych w rozporządzeniu ekologicznym gatunków zwierząt. Strona podkreśla natomiast, że organ administracji nie kwestionował faktu współdziałania w grupie rolników, nie zbadał, czy Skarżąca w istocie realizuje zobowiązanie ekologiczne oraz zarzuciła organowi naruszenie unormowanej w art. 9 k.p.a. zasady informowania stron, co w rozpoznawanej sprawie sprowadziło się do zaniedbania obowiązku informowania Skarżącej o konieczności złożenia wraz z wnioskiem konkretnych dokumentów (czego, w ocenie strony nie dopełnił organ I instancji).
W ocenie Sądu wykładnia stosowanych w niniejszej sprawie przepisów nie prowadzi do wniosku, że Skarżąca spełniła wszystkie warunki przyznania płatności ekologicznej. Nie można uznać, że wystarczającą przesłanką uzasadniającą przyznanie płatności jest faktyczne wypełnianiem zobowiązań wynikających z programu ekologicznego, w przypadku niespełnienia wszystkich przesłanek określonych we właściwych regulacjach prawa, w tym warunków formalnych samego wniosku o płatność.
Reguły ustalające zasady przyznawania płatności ekologicznej zawarte zostały zarówno w przepisach prawa krajowego, jak i w prawodawstwie wspólnotowym.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym";
4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Na podstawie powołanej regulacji stwierdzić należy, że realizowanie 5-letniego zobowiązania ekologicznego stanowi jedną, ale nie jedyną przesłankę przyznania płatności. Zgodnie z pkt 4 powołanego § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego rolnik spełniać również musi warunki przyznania płatności określone w ramach określonych pakietów lub ich wariantów.
We wniosku na rok 2016 Strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej w ramach Pakietu 11: Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji - powierzchnia deklarowana 58.67 ha (§ 4 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia ekologicznego).
Zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto (ponad warunki przyznania płatności określone w innych przepisach rozporządzenia) rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym są określone zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach niektórych pakietów utrzymywanych zgodnie z przepisami wymienionymi w: ust. 1, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 oraz 6 i 12.
Zgodnie z § 9 ust. 8 rozporządzenia ekologicznego przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 3 pkt 1 bierze się pod uwagę zwierzęta:
1. wymienione w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym;
2. (uchylony);
3. posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresach wskazanych w pkt a) i pkt b) (§ 9 ust. 8).
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie negowała, że samodzielnie nie posiada zwierząt, o których mowa we właściwych regulacjach rozporządzenia ekologicznego w związku z realizacją Pakietu 11.
W realiach niniejszej sprawy niezbędne dla jej rozpoznania jest odwołanie do § 9 ust. 13 rozporządzenia ekologicznego, stanowiącego, że jeżeli rolnik nie spełnia warunku określonego w ust. 3 lub ust. 4 § 9 płatność ekologiczna może mu zostać przyznana, w przypadku gdy warunek taki spełnia łącznie co najmniej z jednym innym rolnikiem ubiegającym się o przyznanie płatności ekologicznej. Stosownie do § 18 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego, w przypadku, o którym mowa w § 9 ust. 13, do wniosku o przyznanie płatności ekologicznej rolnik dołącza oświadczenie o rolniku lub rolnikach, z którymi spełnia warunek określony w § 9 ust. 3 lub 4 sporządzone na formularzu udostępnionym przez Agencję.
Z powyższych przepisów wynika, że rolnik nieposiadający zwierząt mógłby spełnić warunek określony w § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego (dotyczący posiadania zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5) jeśli spełnia go łącznie co najmniej z jednym innym rolnikiem ubiegającym się o przyznanie płatności ekologicznej. W takim przypadku wymagane jest jednak złożenie do wniosku o przyznanie płatności ekologicznej oświadczenia o rolniku lub rolnikach, z którymi Wnioskujący spełnia warunek określony w § 9 ust. 3, sporządzonego na formularzu udostępnionym przez ARiMR.
W niniejszej sprawie Strona złożyła ww. oświadczenie, jednakże co istotne nastąpiło to dopiero w postępowaniu odwoławczym, a więc z uchybieniem ostatecznego terminu na składanie wniosków i wymaganych dokumentów stanowiących o kwalifikowalności do danej płatności, który upłynął 11 lipca 2016 r.
Sąd podziela stanowisko organów administracji, zgodnie z którym pomoc w postaci płatności ekologicznej może zostać przyznana jedynie podmiotowi, który złoży wniosek wraz z wymaganymi oświadczeniami oraz dokumentami w przewidzianym przepisami prawa terminie, tj. w niniejszej sprawie do 11 lipca 2016 r. Wniesienie oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 13 i § 18 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego w dniu 10 lipca 2017 r., tj. na etapie prowadzonego postępowania odwoławczego od decyzji z 8 czerwca 2017r. odmawiającej przyznania płatności ekologicznej za 2016 r. nie może być uznane jako wiążące i tym samym nie może być podstawą do przyznania płatności.
W konsekwencji nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wynik postępowania w sprawie spełnienia przez Stronę innych warunków przyznania płatności ekologicznej, a tym samym zarzut Strony dotyczący powołanej okoliczności nie może zostać uwzględniony.
Analizując prawidłowość ustalenia przez organy administracji daty upływu terminu do złożenia kompletnego wniosku o przyznanie płatności przypomnieć należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 278), wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu (art. 21 ust. 2 ustawy ).
Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2016 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 680), w 2016 r. wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 15 czerwca.
Stosownie do art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek szczególnych środków wprowadzanych przez państwa członkowskie odnośnie do konieczności składania dokumentów uzupełniających w należytym terminie, aby umożliwić planowanie oraz przeprowadzenie skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie dotyczyło kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy lub wsparcia.
Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia.
Stosownie do art. 13 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, jeżeli beneficjent systemu przewidzianego w art. 46 i 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013, który podlega również obowiązkowi przestrzegania zasady wzajemnej zgodności zgodnie z art. 92 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, nie przedstawi formularza jednolitego wniosku w ostatecznym terminie, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu, stosuje się zmniejszenie o 1% za każdy dzień roboczy. Maksymalna wartość zmniejszenia jest ograniczona do 25%. W odniesieniu do restrukturyzacji i przekształcenia odsetek zmniejszenia stosuje się do całkowitej kwoty płatności związanych ze środkami przewidzianymi w art. 46 i 47 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 podzielonej przez 3. Zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4 wniesienie poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność po ostatecznym terminie wnoszenia poprawek, ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot związanych z faktycznym wykorzystywaniem danych działek rolnych. Poprawki w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeżeli jednak ten najpóźniejszy termin jest wcześniejszy niż ostateczny termin wnoszenia poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, o którym to terminie mowa w ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu, bądź gdy terminy te przypadają w tym samym dniu, za niedopuszczalne uznaje się poprawki do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność wniesione po tym terminie.
Mając na uwadze powołane regulacje prawa krajowego i unijnego Sąd stwierdza, że organy administracji prawidłowo oceniły, że w roku 2016 ostatecznym terminem na składanie wniosków o przyznanie płatności oraz wszelkich dokumentów uzupełniających, które należy przedstawić organowi, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty stanowią o kwalifikowalności do danej płatności, bez zastosowania sankcji terminowych był 15 czerwca 2016 r., zaś ostatecznym terminem sankcyjnym był 11 lipca 2016 r.
W przypadku złożenia wniosku lub wymaganych dokumentów stanowiących o kwalifikowalności do danej płatności po dniu 11 lipca 2016 r. (termin prawa materialnego) wniosek lub te dokumenty uznaje się za niedopuszczalne, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia - stosownie do art. 13 ust. 1-3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE)nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r.
Mając na uwadze znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy prawa oraz ustalony stan faktyczny Sąd rozpoznający sprawę w niniejszym składzie podziela ocenę organów administracji, że wniosek o przyznanie płatności ekologicznej za 2016 r. nie mógł zostać oceniony pozytywnie, ponieważ nie został kompletnie złożony w koniecznym do jego uwzględnienia terminie.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tj. Dz.U. z 2017r., poz. 2137) jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81.
Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn. Dz.U. z 2017, poz. 562 ze zm.) w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
stoi na straży praworządności;
jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań: przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Z przepisu art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. wynika, że reguła opisana w art. 9 kpa w sprawach dotyczących przyznania płatności w ramach PROW 2014-2020 uległa modyfikacji, a organy ARiMR nie są w tej sytuacji zobowiązane do informowania strony i jej pouczania o okolicznościach faktycznych i prawnych obowiązujących w rozpatrywanej sprawie. Taką informację organy ARiMR są zobowiązane przedstawić jedynie na żądanie wnioskodawcy. Wnioskodawczym jak wynika z akt sprawy w toku postępowania, z takim żądaniem nie występowała.
Nie składając do 11 lipca 2016 r. łącznie z wnioskiem o przyznanie płatności oświadczenia o grupie rolników ubiegających się o przyznanie płatności ekologicznej (2014-2010) Strona nie złożyła pełnego oświadczenia, co do swojego sytuacji prawnej, istotnej w procedurze weryfikacji wniosku.
Brak oświadczenia skutkowało uznaniem, że Skarżąca nie jest członkiem grupy w ramach których przynajmniej jeden rolnik spełniał warunek określony w § 9 ust. 13 rozporządzenia, tj. posiadał zwierzęta, o których mowa w § 9 ust. 8 rozporządzenia ekologicznego, co determinowało dalsze czynności organów administracji.
Wobec nie załączenia do wniosku dokumentu w postaci oświadczenia o określonej treści nieracjonalne byłoby oczekiwanie, że organ w terminie jego złożenia wiedział, że Strona jest członkiem grupy w ramach której przynajmniej jeden rolnik jest posiadaczem zwierząt w rozumieniu § 9 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia.
W ocenie Sądu nie są zasadne zarzuty naruszenia przez organy prowadzące postępowanie art. 59 ust. 6 Rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 4 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014.
W myśl art. 59 ust. 6 Rozporządzenia nr 1306/2013 w przypadkach, które zostaną określone przez Komisję na podstawie art. 62 ust. 2 lit. h) wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność lub wszelkie inne komunikacje, wnioski lub prośby mogą być korygowane i dostosowywane po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia przez właściwy organ oczywistych błędów.
Zgodnie z art. 4 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014 wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze.
Sąd podziela podgląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 8 lipca 2009 r. II GSK 1115/08 (LEX nr 552746), zgodnie z którym na organie przyjmującym wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi formalne, a w przypadku stwierdzenia braków formalnych obowiązek wezwania wnioskodawcy do ich usunięcia. NSA podkreślił jednak, że za treść merytoryczną wniosku odpowiedzialność ponosi wnioskodawca.
Sąd rozpoznający sprawę prezentuje stanowisko, że załączenie oświadczenia potwierdzającego spełnienie przez Stronę jednej z obligatoryjnych przesłanek przyznania płatności ekologicznej stanowi wadę wniosku, która nie podlega uzupełnieniu w ramach wezwania do usunięcia braków formalnych . W ocenie Sądu nie był to błąd oczywisty, który mógł zostać stwierdzony, skorygowany i dostosowany przez właściwy organ bezpośrednio po złożeniu wniosku. Dzieje się tak tym bardziej, że Strona nie dołączyła do wniosku dokumentów wymaganych od rolnika wnioskującego o przyznanie płatności ekologicznej.
W ocenie Sądu bezpodstawny jest zarzut naruszenia przez organy administracji art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014. Z art. 4 akapit drugi wynika, że właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym.
W rozpoznawanej sprawie z dokumentu wniosku nie wynikało wprost, że Strona łącznie z co najmniej jednym innym rolnikiem była posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosiła co najmniej 0,3 DJP na hektar gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym.
Na podstawie danych oświadczonych we wniosku organy administracji ustaliły, że z danych systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r, o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 546) oraz wykazu jednostki certyfikującej, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym Skarżąca nie była w posiadaniu zwierząt, o których mowa w § 9 ust. 8 rozporządzenia ekologicznego. Wobec złożenia przez Stronę wniosku o określonej treści nieracjonalne byłoby oczekiwanie, że organ w terminie jego złożenia wiedział, że Strona wypełnia przesłankę dotyczącą wymogu posiadania zwierząt o określonych gatunkach.
Reasumując Sąd nie podziela oceny Spółki, że nie przedstawienie wymaganego oświadczenia wraz z wnioskiem w terminie do 11 lipca 2016 r. było oczywistym błędem działającego w dobrej wierze beneficjenta. W konsekwencji nie zgadza się również ze stanowiskiem, że wskazany błąd powinien zostać stwierdzony przez organ w toku kontroli wniosku oraz skorygowany i poprawiony przez Stronę w dowolnym czasie po jego złożeniu.
Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak było okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlegała oddaleniu, o czym sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.