V SA/Wa 2025/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-08-05
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowyzwrot akcyzysamochody osobowedostawa wewnątrzwspólnotowarejestracja pojazduczasowa rejestracjaprawo o ruchu drogowymprawo UETraktat o UEsądownictwo administracyjne

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję o odmowie zwrotu podatku akcyzowego od samochodów osobowych, uznając, że czasowa rejestracja pojazdu w celu wywozu za granicę uniemożliwia zwrot akcyzy.

Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy odmowę zwrotu podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodów osobowych. Spółka argumentowała, że czasowa rejestracja pojazdów w celu wywozu za granicę nie powinna uniemożliwiać zwrotu akcyzy, a odmowa stanowi naruszenie Traktatu o UE. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że samochód zarejestrowany wcześniej na terytorium kraju, nawet czasowo, nie kwalifikuje się do zwrotu akcyzy zgodnie z art. 107 ustawy o podatku akcyzowym. Sąd odrzucił również argumentację o naruszeniu prawa UE, wskazując, że akcyza od samochodów nie jest zharmonizowana na poziomie UE i nie stanowi opłaty o skutku równoważnym do cła.

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy odmowę zwrotu podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodów osobowych. Spółka wnioskowała o zwrot podatku, jednak organy podatkowe odmówiły, wskazując, że pojazdy zostały wcześniej zarejestrowane na terytorium kraju (czasowo, w celu wywozu za granicę), co zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wyklucza możliwość zwrotu. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów materialnych, w tym art. 107 ustawy akcyzowej w związku z art. 74 ust. 2 pkt 2a Prawa o ruchu drogowym, argumentując, że czasowa rejestracja w celu wywozu nie powinna być przeszkodą w zwrocie akcyzy, a także naruszenie art. 30 Traktatu o UE poprzez faktyczne wprowadzenie bezzwrotnej opłaty rejestracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że wykładnia art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, zgodnie z którą samochód zarejestrowany wcześniej na terytorium kraju (niezależnie od rodzaju rejestracji) nie kwalifikuje się do zwrotu akcyzy, jest prawidłowa. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, podkreślając, że po uzyskaniu rejestracji samochód przestaje podlegać obowiązkowi podatkowemu w zakresie akcyzy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa UE, sąd wyjaśnił, że Dyrektywa 2008/118/WE dotyczy zharmonizowanych wyrobów akcyzowych, a samochody osobowe nie należą do tej kategorii. Polska, opodatkowując samochody akcyzą, korzysta z prawa do samodzielnego ustalania zasad, pod warunkiem nieutrudniania handlu między państwami członkowskimi. Sąd stwierdził, że brak zwrotu akcyzy nie jest opłatą o skutku równoważnym do cła, a akcyza od samochodów stanowi podatek wewnętrzny. Sąd odrzucił również argument o 'pułapce normatywnej', wskazując, że spółka mogła wywieźć pojazdy na lawecie, unikając rejestracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, czasowa rejestracja pojazdu na terytorium kraju, nawet w celu jego wywozu za granicę, uniemożliwia uzyskanie zwrotu podatku akcyzowego, ponieważ przepis art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym stanowi, że prawo do zwrotu przysługuje od samochodu osobowego "niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju", a rejestracja taka, niezależnie od jej charakteru (stała czy czasowa), powoduje utratę tego statusu.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że samochód zarejestrowany wcześniej na terytorium kraju, nawet czasowo w celu wywozu, nie spełnia przesłanki "niezarejestrowanego wcześniej" wymaganej do zwrotu akcyzy. Rejestracja, nawet czasowa, powoduje, że samochód przestaje podlegać obowiązkowi podatkowemu w zakresie akcyzy, a obrót takim samochodem odbywa się poza zakresem zastosowania przepisów ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.a. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 74 § 2

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 82 § 2

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 103 § 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 103 § 3

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 107 § 4

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

p.r.d. art. 71 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 72 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 74 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 74 § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 74 § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 74 § 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 74 § 4

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego art. 2 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samochód osobowy zarejestrowany wcześniej na terytorium kraju, nawet czasowo w celu wywozu, nie spełnia przesłanki "niezarejestrowanego wcześniej" wymaganej do zwrotu akcyzy zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Akcyza od samochodów osobowych nie jest zharmonizowana na poziomie UE i stanowi podatek wewnętrzny, a nie opłatę o skutku równoważnym do cła, co wyklucza naruszenie art. 30 TFUE. Polska implementacja przepisów UE dotyczących akcyzy od samochodów jest prawidłowa, a państwa członkowskie mają prawo samodzielnie opodatkować takie wyroby.

Odrzucone argumenty

Czasowa rejestracja pojazdu w celu wywozu za granicę nie powinna uniemożliwiać uzyskania zwrotu akcyzy od samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju, będącego przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej. Odmowa zwrotu podatku akcyzowego od samochodów osobowych, nieskonsumowanych w Polsce, stanowi faktyczne wprowadzenie bezzwrotnej opłaty rejestracyjnej o charakterze równoważnym do cła, naruszając art. 30 TFUE.

Godne uwagi sformułowania

samochodem osobowym niezarejestrowanym wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym Skoro po uzyskaniu rejestracji samochód osobowy przestaje podlegać obowiązkowi podatkowemu, to obrót takim samochodem odbywa się poza zakresem zastosowania przepisów ustawy o podatku akcyzowym. W odniesieniu do takiego samochodu nie może powstać na nowo prawo do zwrotu podatku akcyzowego. Dyrektywa 2008/118/WE ... ustanawia ogólne zasady dotyczące podatku akcyzowego nakładanego bezpośrednio lub pośrednio na konsumpcję wyrobów ... do których należą: produkty energetyczne i energia elektryczna, alkohol i napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe. Nakładanie takich podatków nie może jednak powodować zwiększenia formalności przy przekraczaniu granic w handlu pomiędzy państwami członkowskimi. Brak zwrotu uiszczonego podatku akcyzowego nie można w żadnym zakresie utożsamiać z jakąkolwiek opłatą.

Skład orzekający

Dariusz Czarkowski

sprawozdawca

Krystyna Madalińska-Urbaniak

przewodniczący

Tomasz Zawiślak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym w kontekście czasowej rejestracji pojazdów oraz zgodność polskich przepisów akcyzowych dotyczących samochodów z prawem UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji czasowej rejestracji pojazdu w celu jego wywozu i może nie mieć zastosowania do innych form rejestracji lub sytuacji podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia zwrotu akcyzy od samochodów, a interpretacja przepisów dotyczących rejestracji i prawa UE jest istotna dla wielu podmiotów zajmujących się handlem pojazdami.

Czasowa rejestracja auta za granicę? Zapomnij o zwrocie akcyzy – tak orzekł WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 2025/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-08-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Czarkowski /sprawozdawca/
Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący/
Tomasz Zawiślak
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I FSK 46/21 - Wyrok NSA z 2024-09-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 864
art. 80, art. 82 ust. 1 i ust. 2, art. 103 ust. 1 i ust. 3, art. 107 ust. 1
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1990
art. 74 ust. 2 pkt 2a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2009 nr 9 poz 12 art. 1 ust. 3, art. 7 ust. 1, art. 30, art. 33 ust. 1 i 6, art. 90
Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylająca dyrektywę  92/12/EWG
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2020 r sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia ... września 2019 r. nr ... w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. [...] (dalej: "Strona", "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor Izby", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z dnia [...] września 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: "Naczelnik Urzędu", "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów osobowych w wysokości [...] zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z [...] maja 2019 r. Strona zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W.o zwrot podatku akcyzowego z tytułu dokonanej wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodów osobowych marki [...] o stosownych nr VIN w wysokości [...] zł.
Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z [...] czerwca 2019 r. odmówił zwrotu podatku akcyzowego.
Strona odwołała się od powyższej decyzji. Uznając bezzasadność wniesionego odwołania Dyrektor Izby decyzją z [...] września 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji wskazał, że zasady dokonywania zwrotu podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego są uregulowane w ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym oraz w wydanym na podstawie delegacji ustawowej rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz. U. z 2018 poz. 174, z późn. zm.). W powołanej wyżej regulacji ustawowej istotne znaczenie, w ocenie organu, ma pojęcie "dostawy wewnątrzwspólnotowej", czyli przemieszczania wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego (art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym) oraz termin "zwrot podatku" określany jako zwrot różnicy podatku lub zwrot podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług. Stosownie do art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, podmiot, który nabył prawo rozporządzania jak właściciel samochodem osobowym niezarejestrowanym wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, dokonujący dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, ma prawo do zwrotu akcyzy na wniosek złożony właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. Według art. 107 ust. 3 i ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym, podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, którymi są w szczególności: dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową albo eksportem. Do wniosku o zwrot załącza się dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, o których mowa w ust. 3 ww. artykułu.
Organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę, że jeżeli przedłożone oświadczenia oraz dokumenty wymienione w art. 107 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym nie potwierdzają wykonania dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego albo jego eksportu, podmiot obowiązany jest do przedłożenia innych dokumentów wskazujących na ich wykonanie, w szczególności korespondencji handlowej, dokumentu dotyczącego ubezpieczenia lub frachtu oraz dokumentu potwierdzającego zapłatę za wykonaną dostawę wewnątrzwspólnotową albo eksport (§ 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego). Jak wynika z powyższych uregulowań prawnych, uprawnionym do żądania zwrotu akcyzy od samochodu osobowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu jest podmiot, który: 1) nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel; 2) dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego, lub jeżeli w jego imieniu dostawa albo eksport były realizowane; 3) nie dokonał wcześniej rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym; 4) wykazał, że akcyza od samochodu została w kraju zapłacona; 5) złożył wniosek właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego; 6) zachował jednoroczny termin liczony od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego przy złożeniu wniosku.
W toku postępowania podatkowego ustalono, że Strona nie wypełniła przesłanki w zakresie braku wcześniejszej rejestracji na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym w stosunku do przedmiotowych pojazdów, bowiem zostały one zarejestrowane na terytorium kraju odpowiednio w dniach: [...] lutego 2019 r., [...] lutego 2019 r. oraz [...] marca 2019 r. tj. przed dokonaniem dostawy wewnątrzwspólnotowej odpowiednio w dniach: [...] lutego 2019 r., [...] marca 2019 r. oraz [...] marca 2019 r. Organ odwoławczy, nawiązując do instytucji rejestracji samochodu osobowego na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018r. poz. 1190), wskazał, iż na mocy art. 71 ust. 1 tej ustawy, dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Stosownie zaś do art. 74 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym, czasowej rejestracji pojazdu dokonuje, w przypadkach określonych w ust. 2, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) właściciela pojazdu, wydając pozwolenie czasowe i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. Zgodnie z art. 74 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, czasowej rejestracji dokonuje się: 1) z urzędu - po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu; 2) na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia: a) wywozu pojazdu za granicę, b) przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, c) przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy; 3) na wniosek jednostki uprawnionej lub jednostki badawczej producenta pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części - w celu umożliwienia odpowiednich badań. Przy czym, czasowej rejestracji, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, można dokonać pomimo braku dołączonych do wniosku o rejestrację dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 6 i 6a tej ustawy. Dokumenty te powinny zostać złożone przed wydaniem dowodu rejestracyjnego. Dodatkowo, czasowej rejestracji pojazdu dokonuje się warunkowo, jeżeli właściciel pojazdu złoży oświadczenie, że w okresie od tej rejestracji do wydania dowodu rejestracyjnego nie nastąpi zmiana w zakresie własności pojazdu (o czym mowa w ust. 2b ww. przepisu). Nadto wskazał, że zgodnie z art. 74 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, czasowej rejestracji dokonuje się na okres nieprzekraczający 30 dni, z zastrzeżeniem ust. 4. Termin ten może być jednorazowo przedłużony o 14 dni w celu wyjaśnienia spraw związanych z rejestracją pojazdu. W rozpatrywanej sprawie rejestracja przedmiotowych pojazdów miała charakter rejestracji czasowej, zgodnie z art. 74 ust. 2 pkt 2a ustawy- Prawo o ruchu drogowym, co potwierdzają dane zawarte w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz oznaczenia rejestracyjne pojazdów, m.in.: pozwolenia czasowe (typ dokumentu), numery rejestracyjne [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], tymczasowe tablice rejestracyjne oraz nalepki na tablice rejestracyjne. Z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wynika, że istotnym czynnikiem przy zwrocie akcyzy jest, aby przemieszczany pojazd nie były wcześniej zarejestrowany na terytorium kraju. Nie bez znaczenia ustawodawca użył w ww. przepisie prawa zwrotu "niezarejestrowanym wcześniej na terytorium kraju", co w dosłownym znaczeniu oznacza "przed upływem pewnego określonego czasu, przed jakimś wydarzeniem". Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W, uznał słuszność odmowy zwrotu podatku akcyzowego przez organ pierwszoinstancyjny.
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów materialnego, tj.:
-art. 107 ust. 1 ustawy akcyzowej w związku z art. 74 ust. 2 pkt. 2 lit. a) prawa o ruchu drogowym - przez przyjęcie, że rejestracja czasowa w celu umożliwienia wywozu za granicę uniemożliwia uzyskanie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju, a będącego przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej (tj. wywozu do innego państwa UE).
-art. 30 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej przez uniemożliwienie uzyskania zwrotu podatku akcyzowego od samochodów osobowych, nieskonsumowanych w Polsce, a tym sposobem faktyczne wprowadzenie bezzwrotnej opłaty rejestracyjnej, o charakterze równoważnym do cła.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Sąd, kierując się tymi przesłankami uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Odnosząc się do ram prawnych niniejszej sprawy należy wskazać na treść art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2019 poz. 864 z poźń. zm.), zgodnie z którym podmiot, który nabył prawo rozporządzania jak właściciel samochodem osobowym niezarejestrowanym wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, dokonujący dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, ma prawo do zwrotu akcyzy na wniosek złożony właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. W świetle zaś art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1190) czasowej rejestracji dokonuje się: 1) z urzędu - po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu; 2) na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia: a) wywozu pojazdu za granicę, b) przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, c) przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy; 3) na wniosek jednostki uprawnionej lub jednostki badawczej producenta pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części - w celu umożliwienia odpowiednich badań.
Przenosząc powyższe spostrzeżenia na grunt rozpatrywanej sprawy nie ulega wątpliwości, że z ustalonego stanu faktycznego bezspornie wynika, iż wszystkie pojazdy zostały zarejestrowane odpowiednio w dniach: [...] lutego 2019 r., [...] lutego 2019 r. oraz [...] marca 2019 r., a dokonanie ich wewnątrzwspólnotowej dostawy miało miejsce odpowiednio w dniach: [...] lutego 2019 r., [...] marca 2019 r. oraz [...] marca 2019 r. Przedmiotowa rejestracja powyższych samochodów osobowych miała charakter rejestracji czasowej, zgodnie z art. 74 ust. 2 pkt 2a Prawa o ruchu drogowym, co potwierdzają dane zawarte w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz oznaczenia rejestracyjne pojazdów, m.in.: pozwolenia czasowe (typ dokumentu), numery rejestracyjne [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], tymczasowe tablice rejestracyjne oraz nalepki na tablice rejestracyjne. W ocenie Skarżącego rejestracja czasowa pojazdu w celu wywozu go za granicę, z uwagi na brak konsumpcji, nie jest rejestracją samochodu osobowego uniemożliwiającą zwrot akcyzy w trybie art. 107 ustawy o podatku akcyzowym. Sąd w składzie niniejszym podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym w sprawie o sygn. akt I GSK 109/17: "Wyrobem opodatkowanym podatkiem akcyzowym, zgodnie z art. 103 ust. 1 i ust. 3 u.p.a. jest bowiem samochód osobowy niezarejestrowany wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Skoro po uzyskaniu rejestracji samochód osobowy przestaje podlegać obowiązkowi podatkowemu, to obrót takim samochodem odbywa się poza zakresem zastosowania przepisów ustawy o podatku akcyzowym. W odniesieniu do takiego samochodu nie może powstać na nowo prawo do zwrotu podatku akcyzowego. Tym samym należy stwierdzić, że gdyby zamiarem ustawodawcy miało być zróżnicowanie określonych w art. 107 ust. 1 u.p.a. skutków prawnopodatkowych rejestracji stałej i czasowej, to z pewnością wyraziłby swoją wolę w omawianej kwestii w zdecydowanie inny sposób, niż to uczynił (zob. np. wyroki NSA z: 25 lutego 2015 r., sygn. akt I GSK 2036/13; 22 sierpnia 2016 r., sygn. akt I GSK 799/15; 22 września 2016 r., sygn. akt I GSK 896/15; 22 listopada 2017 r., sygn. akt I GSK 1129/16; 5 października 2017 r., sygn. akt I GSK 2210/15). W świetle powyższych rozważań wykładnia językowa pojęcia samochód osobowy "niezarejestrowany wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym" nie powinna budzić wątpliwości. Należy dodać, że celem wykładni językowej jest poszukiwanie woli ustawodawcy, a w art. 107 ust. 1 ustawodawca wskazał wszystkie sposoby rejestracji samochodu osobowego. Zgodnie zatem z art. 107 ust. 1 u.p.a. zwrot akcyzy nie przysługuje w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego, który został zarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, niezależnie od rodzaju rejestracji określonej w art. 74 ust. 2 p.r.d." Przyjęta zatem przez organy skarbowe w niniejszej sprawie wykładnia art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym w zakresie przesłanki dotyczącej braku rejestracji samochodu osobowego, w ocenie Sądu, jest prawidłowa.
Strona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuca również naruszenie art. 30 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej przez uniemożliwienie uzyskania zwrotu podatku akcyzowego od samochodów osobowych, nieskonsumowanych w Polsce, a tym sposobem faktyczne wprowadzenie bezzwrotnej opłaty rejestracyjnej, o charakterze równoważnym do cła. Na wstępie wskazać należy w szczególności, że dyrektywa 2008/118/WE, która ustanawia ogólne zasady dotyczące podatku akcyzowego nakładanego bezpośrednio lub pośrednio na konsumpcję wyrobów wskazuje na zamknięty katalog wyrobów akcyzowych, do których należą: produkty energetyczne i energia elektryczna, alkohol i napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe (art. 1 ust. 1). Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 3 tej dyrektywy, państwa członkowskie mogą nakładać podatki na produkty inne, niż wyroby akcyzowe oraz świadczenie usług, w tym związane z wyrobami akcyzowymi, które to podatki nie mają charakteru podatków obrotowych. Nakładanie takich podatków nie może jednak powodować zwiększenia formalności przy przekraczaniu granic w handlu pomiędzy państwami członkowskimi.
Sąd zwraca uwagę, że ww. dyrektywę stosuje się do enumeratywnie wymienionych wyrobów zharmonizowanych nie zaś do samochodów, a państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne, niż wymienione, samodzielnie ustalając zasady i wysokość ich opodatkowania. W Polsce do tej grupy wyrobów należą m. in. samochody osobowe. Okoliczność, że polski ustawodawca korzystając z zachowanego na mocy art. 1 ust. 3 dyrektywy 2008/118/WE uprawnienia - opodatkowując podatkiem akcyzowym samochody osobowe, samodzielnie ustalił zasady zwrotu tego podatku z tytułu ich dostawy wewnątrzwspólnotowej nie może stanowić naruszenia przepisów wymienionej dyrektywy. Samochody osobowe opodatkowane w Polsce podatkiem akcyzowym nie są bowiem zaliczane do wyrobów akcyzowych, do których ma zastosowanie dyrektywa 2008/118/WE. W stosunku do takich wyrobów prawo wspólnotowe nie wymaga harmonizacji (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 407/16). Poza tym Polska jako kraj członkowski Unii Europejskiej nakładając podatek na samochody osobowe, jak i określając warunki jego zwrotu, miała obowiązek, w świetle ww. dyrektywy, tak skonstruować zasady opodatkowania wyrobu niezharmonizowanego, by nie powodować tymi regulacjami zwiększenia formalności przy przekraczaniu granic w handlu pomiędzy państwami członkowskimi (art. 1 ust. 3 dyrektywy 2008/118/WE). Utrwalony w tym zakresie jest pogląd, że pojęcie "zwiększenie formalności związanych z przekraczaniem granic w handlu między państwami członkowskimi" należy rozumieć jako faktyczne utrudnienia na granicy państw członkowskich nie zaś formalności będące następstwem istnienia podatku (por. wyrok NSA sygn. akt I GSK 428/15).
Należy wskazać, że pozostałe zasady dotyczące podatku akcyzowego określone tak w preambule dyrektywy 2008/118/WE, jak i w jej przepisach ogólnych dotyczących zwrotu, zwolnienia, produkcji, przetwarzania, przechowywania, przemieszczania wyrobów akcyzowych w różnych procedurach - mają zastosowanie jedynie do wyrobów akcyzowych zharmonizowanych wymienionych w pkt 3 preambuły dyrektywy 2008/118/WE, a nie do samochodów osobowych.
Sąd podkreśla, że państwo polskie dokonało właściwej implementacji art. 7 ust. 1 i art. 33 ust. 1 i 6 dyrektywy 2008/118/WE w art. 107 ust. 1 u.p.a. W art. 82 ust. 1 u.p.a. określono przesłanki zwrotu akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju. Przepis art. 82 ust. 2 u.p.a. określa przesłanki zwrotu akcyzy w przypadku eksportu tych wyrobów. Natomiast art. 107 ust. 1 u.p.a. określa przesłanki zwrotu akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodów osobowych, które nie są wyrobami akcyzowymi zharmonizowanymi, a jedynie z woli ustawodawcy krajowego zostały opodatkowane akcyzą, który był uprawniony samodzielnie określić zasady zwrotu akcyzy. W świetle art. 30 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej "Cła przywozowe i wywozowe lub opłaty o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskimi. Zakaz ten stosuje się również do ceł o charakterze fiskalnym." Brak zwrotu uiszczonego podatku akcyzowego nie można w żadnym zakresie utożsamiać z jakąkolwiek opłatą. Do opłaty bowiem dochodzi na wcześniejszym etapie tj. zapłaty akcyzy. Z tego choćby powodu argument Skarżącej jest chybiony. W zakresie zaś podatku akcyzowego zapłaconego od importu pojazdów jako opłaty o skutku równoważnym do ceł wypowiadały się wielokrotnie sądy administracyjne. W swoich wyrokach uznały one, że powyższe zrównanie podatku akcyzowego zapłaconego od importu pojazdów i opłaty o skutku równoważnym do ceł jest bezzasadne, choćby z tego powodu, że akcyza dotyczy zarówno pojazdów importowanych jak i wyprodukowanych w kraju. Stanowisko to podziela Sąd w składzie niniejszym. Podobny pogląd, aczkolwiek dotyczący poprzednio obowiązujących przepisów prawa, mających jednak swoje odbicie w aktualnych normach prawnych i tym samym pogląd nadal aktualny, wyraził choćby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 sierpnia 2006 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 413/06: "Opłatą o skutku równoważnym do cła jest każda opłata pobierana w momencie przywozu lub później, w związku z przekroczeniem granicy przez towar, nie obejmująca produktów krajowych, powodująca zmianę ceny towaru, mająca taki sam jak cło ograniczający skutek dla przepływu towarów. Podatkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 90 TWE jest natomiast świadczenie pobierane w ramach ogólnego systemu należności krajowych stosowanego systematycznie do określonych kategorii produktów na podstawie obiektywnych kryteriów i do wszystkich produktów niezależnie od pochodzenia. W myśl utrwalonego orzecznictwa ETS nie można danego świadczenia uznać jednocześnie za opłatę o skutku równoważnym do cła oraz za podatek wewnętrzny (zob. wyroki: z dnia 22 marca 1977 r. w sprawie 78/76 Firma [...] v. Republika Federalna Niemiec (ECR 1977/2/00595); z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie C-234/99 [...] v. [...], LEX 111890). Zważywszy, że z art. 80 u.p.a. wynika, że kryterium nałożenia akcyzy nie jest przekroczenie granicy, a pierwsza rejestracja samochodu osobowego na terytorium RP, oraz że opłata ta stanowi część wewnętrznego systemu podatkowego, a nakładana jest zarówno na samochody krajowe jak i sprowadzane z innych państw Unii, uznać należy, że akcyza od samochodów ustanowiona tym przepisem nie stanowi opłaty o skutku równoważnym do ceł. Jest ona natomiast podatkiem wewnętrznym, do którego nie ma zastosowania zakaz zawarty w art. 25 TWE."
Stanowisko Strony wyrażone w skardze o istnieniu tzw. pułapki normatywnej polegającej na regulacjach zawartych w dwóch ustawach (prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o podatku akcyzowym) prowadzących do odmowy zwrotu akcyzy pojazdu zarejestrowanego w przypadku istniejącego obowiązku zarejestrowania pojazdu w celu wywiezienia za granicę nie wytrzymuje krytyki. Nie można bowiem pominąć, że Skarżąca mogła wywieźć samochody na auto-lawecie i wówczas nie byłaby zobowiązana do rejestracji ,w taki sposób wywożonych, pojazdów.
W świetle przywołanych okoliczności Sąd nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI