I SA/Kr 1376/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące podatku akcyzowego od oleju opałowego zużytego do napędu pojazdów, uznając, że przepisy rozporządzenia rozszerzające krąg podatników wykraczały poza delegację ustawową.
Sprawa dotyczyła podatku akcyzowego od oleju opałowego zużytego do napędu ciągnika siodłowego. Organ podatkowy uznał skarżącego za podatnika na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów, które rozszerzało definicję podatnika poza ustawę. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP, wskazując, że obowiązki podatkowe powinny być regulowane ustawą. Sąd przychylił się do stanowiska skarżącego, uchylając decyzje organów obu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi A.W. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku akcyzowego za kwiecień 2000 roku. Organ kontroli skarbowej określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego, zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę, uznając, że zużył on olej opałowy do napędu ciągnika siodłowego, zaniżając tym samym zobowiązanie podatkowe. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP poprzez zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów, które rozszerzało krąg podatników poza ustawę. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, podzielił stanowisko skarżącego. Stwierdził, że zgodnie z art. 217 Konstytucji RP, nakładanie podatków i określanie podmiotów opodatkowania powinno następować wyłącznie w drodze ustawy. Uznano, że upoważnienie zawarte w art. 35 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym do określenia przez Ministra Finansów w drodze rozporządzenia przypadków, gdy podatnikami akcyzy są osoby inne niż producent lub importer, utraciło byt prawny. Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Trybunału Konstytucyjnego. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy rozporządzenia nie mogą rozszerzać kręgu podatników poza zakres określony w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z art. 217 Konstytucji RP, nakładanie podatków i określanie podmiotów opodatkowania musi nastąpić w drodze ustawy. Upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia w tym zakresie utraciło byt prawny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.p.t.u. i p.a. art. 35 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.k.s. art. 24 § 2 pkt. l
Ustawa o kontroli skarbowej
o.p. art. 21 § § 3
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 53 § § 1 i 4
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. i p.a. art. 35 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym
rozp. MF art. 5 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego
rozp. MF art. 5 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego
rozp. MF art. 5 § ust. 5
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego
Dz. U. Nr 153 poz. 1271 art. 97 § § 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie Konstytucji RP poprzez regulowanie materii podatkowej rozporządzeniem Ministra Finansów, które rozszerzało krąg podatników poza ustawę. Utrata bytu prawnego przez delegację ustawową do wydania rozporządzenia w zakresie określania podatników akcyzy.
Godne uwagi sformułowania
Określenie podmiotów opodatkowania winno nastąpić wyłącznie w drodze ustawy. Ustalona konstytucyjnie bezwzględna wyłączność ustawy dla normowania istotnych elementów stosunku podatkowego ma ten skutek, że upoważnienie zawarte w art. 35 ust. 4 ustawy [...] utraciło byt prawy.
Skład orzekający
Ewa Długosz-Ślusarczyk
przewodniczący
Maria Zawadzka
sprawozdawca
Stanisław Grzeszek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady wyłączności ustawy w zakresie nakładania podatków i określania podmiotów opodatkowania, w tym w kontekście rozporządzeń wykonawczych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie objętym kontrolą (rok 2000) i interpretacji przepisów dotyczących podatku akcyzowego oraz delegacji ustawowych do wydawania rozporządzeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady prawa podatkowego - wyłączności ustawy w zakresie nakładania danin publicznych, co jest istotne dla każdego podatnika i prawnika. Pokazuje, jak sądy egzekwują konstytucyjne gwarancje.
“Rozporządzenie nie może nakładać podatków – sąd administracyjny staje w obronie konstytucyjnej zasady wyłączności ustawy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 1376/02 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-01-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-06-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewa Długosz-Ślusarczyk /przewodniczący/ Maria Zawadzka /sprawozdawca/ Stanisław Grzeszek Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Protokolant: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk WSA Stanisław Grzeszek WSA Maria Zawadzka (spr) Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 13 maja 2002r Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc kwiecień 2000r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 1.415,00 zł. (jeden tysiąc czterysta piętnaście złotych). 31-612 Kraików, ui. Sygn. akt I SA/Kr 1376/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk Sędziowie: ... WSA Stanisław Grzeszek WSA Maria Zawadzka (spr) Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005r. sprawy ze skargi Artura Wąsika - Przedsiębiorstwo Transportowe na decyzję Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 13 maja 2002r Nr IS-II-2/4516/1/02 w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc kwiecień 2000r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, [pic] II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 1.415,00 zł. (jeden tysiąc czterysta piętnaście złotych). [pic] [pic] Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] grudnia 201 roku Nr [...], Inspektor Kontroli Skarbowej, działając na podstawie art. 24 ust. 2 pkt. l ustawy z dnia 28 września 1991 roku o kontroli skarbowej /Dz. U. Nr 54 z 1999 roku poz. 5727 oraz art. 21 § 3 i art. 53 § l i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm./ i art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm./ określił A. W. - za miesiąc kwiecień 2000 roku: • wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w kwocie 2.465 zł • wysokość zaległości podatkowej w podatku akcyzowym w kwocie 2.167 zł • wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, liczonych na dzień wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej, to jest do dnia 17.12.2001 roku w kwocie 1.418,60 zł W trakcie kontroli skarbowej przeprowadzonej w Przedsiębiorstwie A. W. ustalono, iż zgodnie z treścią faktur VAT [...]z dnia [...] kwietnia 2000 roku oraz Nr [...] z dnia [...]kwietnia 2000 roku wystawionych przez M.M. z siedziba w J. skarżący zakupił w kwietniu 2000 roku 2.715 litrów oleju opałowego E. [...] olej ten, jak wynika z oświadczenia złożonego w dniu [...] grudnia 2001 roku, zużył w całości do napędu ciągnika siodłowego wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast zadeklarował i wpłacił kwotę podatku akcyzowego od 2.715 litrów oleju opałowego, wyliczona według stawki określonej w póz. l pkt 5 załącznika nr 4 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1999 roku w sprawie podatku akcyzowego, zaniżając tym samym zobowiązanie podatkowe. W odwołaniu od decyzji A. W. zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP, poprzez zastosowanie uregulowań zawartych w § 5 ust. l Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego oraz przyjęcie niewłaściwej stawki podatku akcyzowego do zużytego oleju opałowego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...]maja 2002 roku Nr [...] Izba Skarbowa, działając na podstawie art. 233 § l pkt l Ordynacji podatkowej, trzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, iż zgodnie z art. 35 ust. l ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, podatnikami podatku akcyzowego są producenci i importerzy wyrobów akcyzowych. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1999 roku w sprawie podatku akcyzowego, wykonujące delegację zawartą w art. 35 ust. 4 ustawy, określa w § 5 ust. l, jako podatników podatku akcyzowego, również osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby prawne, sprzedające lub zużywające olej opałowy dla celów innych niż opałowe, np. do napędu środków transportowych. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sprzedaży lub zużycia tego oleju na cele inne niż opałowe. Z ust. 5 powołanego przepisu wynika, iż w okresie od l stycznia do 31 sierpnia 2000 roku olej opałowy zużyty na inne cele niż opałowe winien zostać opodatkowany według obniżonej stawki podatku akcyzowego dla oleju napędowego w wysokości określonej w załączniku nr 4 do powołanego Rozporządzenia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego zgodnie ze stosownymi normami. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w obowiązującym porządku prawnym, kształtowanym zapisami Konstytucji jak i aktów prawnych niższego rzędu, przepisy prawne nakładająca obowiązki oraz ograniczające prawa i wolności obywatelskie winny być regulowane aktem rangi ustawy. Określa to zarówno art. 217 Konstytucji RP jak i bezsporny dorobek nauk prawniczych i orzecznictwa. Zatem w świetle powyższego, jako rażące naruszenie w tym zakresie należy uznać tworzenie prawa w materii podatkowej przez Ministra Finansów w drodze rozporządzenia na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 35 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, iż sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z uwagi na przepis art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/. Zgodnie z art. 35 ust. l ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm./, podatnikami podatku akcyzowego są producenci i importerzy wyrobów akcyzowych. Art. 35 ust. 4 zawierał upoważnienie dla Ministra Finansów do określenia w formie rozporządzenia przypadków, gdy podatnikami akcyzy są osoby lub jednostki inne niż producent lub importer wyrobów akcyzowych. Korzystając z tego rozporządzenia Minister Finansów wydał rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2000 roku Draż z dnia 22 grudnia 2000 roku, w sprawie podatku akcyzowego /Dz. U. Nr 119 poz. 1259/. . Zgodnie z art. 5 ust. l powołanych rozporządzeń, podatnikami podatku akcyzowego są również osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby prawne, sprzedające lub zużywające olej opałowy dla celów innych niż opałowe, np. do napędu środków transportowych. Przy czym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sprzedaży lub zużycia tego oleju na cele inne niż opałowe. Z treści ust. 5 powołanego przepisu wynika, iż w okresie od l stycznia do 31 sierpnia 2000 roku olej opałowy zużyty na inne cele niż opałowe winien zostać opodatkowany według obniżonej stawki podatku akcyzowego dla oleju napędowego w wysokości określonej w załączniku nr 4 do powołanego Rozporządzenia. Bezspornym zatem jest, iż rozporządzenia te rozszerzyły podmioty opodatkowania poza wymienione w powyżej powołanym art. 35 ustawy. Na mocy powołanych przepisów rozporządzenia w przedmiotowej sprawie skarżący, który nie należy do grupy osób wymienionych w art. 35 ust. l ustawy, został uznany za podatnika podatku akcyzowego. Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podzielił stanowisko skarżącego, iż zgodnie z art. 217 Konstytucji R nakładanie podatków i innych danin publicznych, określenie podmiotów opodatkowania winno nastąpić wyłącznie w drodze ustawy.Ustalona konstytucyjnie bezwzględna wyłączność ustawy dla normowania istotnych elementów stosunku podatkowego ma ten skutek, że upoważnienie zawarte w art. 35 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym do określenia przez Ministra Finansów w drodze rozporządzenia przypadków, gdy podatnikami akcyzy są osoby lub jednostki inne niż producent lub importer towarów akcyzowych, utraciło byt prawy. Stanowisko takie zgodne jest z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2001 roku sygn. akt SA/Sz 2072/99, wyrokiem z dnia 21 czerwca 2004 roku sygn. akt FSK 184/04 oraz wyrokami Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 1999 roku sygn. akt OTK 4/99 oraz z dnia 6 marca 2002 roku sygn. akt P 7/2000. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI