V SA/Wa 1982/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o przyznaniu mu płatności unijnych, uznając, że rażąco naruszono prawo, gdyż rolnik nie posiadał już dzierżawionych gruntów w momencie składania wniosku.
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności unijnych na rok 2009, mimo że w 2002 roku wydzierżawił swoje grunty rolne. Początkowo przyznano mu płatności, jednak później decyzję uchylono i umorzono postępowanie. Następnie stwierdzono nieważność pierwotnej decyzji, uznając, że przyznanie płatności było rażącym naruszeniem prawa, ponieważ rolnik nie był już posiadaczem gruntów w rozumieniu przepisów. Sąd administracyjny oddalił skargę rolnika, potwierdzając prawidłowość stwierdzenia nieważności decyzji.
Sprawa dotyczyła skargi E.B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2012 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w 2009 roku, deklarując działki rolne, które jednak w 2002 roku wydzierżawił innemu podmiotowi. Pierwotna decyzja przyznająca płatności została następnie uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania, a potem umorzono postępowanie wznowieniowe. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji, stwierdzając ją w dniu [...] marca 2012 r. Uzasadniono to tym, że E.B. nie był już posiadaczem gruntów w rozumieniu przepisów o płatnościach bezpośrednich, gdyż wydzierżawił je w 2002 roku, co uniemożliwiało przyznanie mu płatności. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał, że decyzja o stwierdzeniu nieważności była prawidłowa. Podkreślono, że posiadanie gruntów w rozumieniu przepisów o płatnościach oznacza faktyczne ich użytkowanie, a skarżący od 2002 roku nie użytkował wydzierżawionych działek. Przyznanie płatności w takiej sytuacji stanowiło rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, rolnik nie może ubiegać się o przyznanie płatności bezpośrednich, jeśli nie jest faktycznym posiadaczem gruntów w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Uzasadnienie
Przepisy prawa krajowego i unijnego wymagają, aby rolnik był posiadaczem gruntów rolnych w dniu 31 maja roku, w którym złożono wniosek o płatność. Posiadanie oznacza faktyczne użytkowanie gruntów. Dzierżawa gruntów innemu podmiotowi przed datą złożenia wniosku wyklucza możliwość przyznania płatności dotychczasowemu właścicielowi, który nie jest już ich posiadaczem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
u.p.p.w.s.b. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 art. 2
Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r.
Definicja działalności rolniczej.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 art. 6
Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r.
Definicja działalności rolniczej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji.
u.p.p.w.s.b. art. 143b § 5
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Rozporządzenie nr 1782/2003 art. 143b § 5
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rolnik nie był faktycznym posiadaczem gruntów w rozumieniu przepisów o płatnościach bezpośrednich w dniu składania wniosku, ponieważ wydzierżawił je w 2002 roku. Przyznanie płatności rolnikowi, który nie posiadał gruntów, stanowi rażące naruszenie prawa.
Odrzucone argumenty
Skarżący działał w dobrej wierze, składając wniosek. Otrzymywane dopłaty były w całości przekazywane dzierżawcy. Naruszenie przepisów proceduralnych k.p.a. (art. 7, 8, 9, 12 § 1).
Godne uwagi sformułowania
posiadanie gruntów rolnych w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego należy zatem definiować jako faktyczne użytkowanie gruntów O rażącym tzw. kwalifikowanym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w oczywisty sposób sprzeczne z treścią nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, jaki został naruszony oraz skutki rozstrzygnięcia niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności poprzez przyznanie pomocy finansowej ze środków Unii Europejskiej, w sytuacji gdy przepisy prawa nie zezwalały na przyznanie takiej pomocy w ocenie sądu prawidłowo zostały przez organy orzekające w sprawie rozważone i uzasadniały podjęte rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności decyzji
Skład orzekający
Irena Jakubiec-Kudiura
przewodniczący
Barbara Mleczko-Jabłońska
członek
Małgorzata Rysz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'posiadanie' gruntów rolnych w kontekście ubiegania się o płatności bezpośrednie oraz przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w rolnictwie i może być stosowane analogicznie w innych sprawach, gdzie kluczowe jest ustalenie faktycznego posiadania lub użytkowania przedmiotu świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest ścisłe przestrzeganie przepisów dotyczących posiadania gruntów przy ubieganiu się o unijne dopłaty, nawet jeśli rolnik działał w dobrej wierze i przekazywał środki dzierżawcy. Ilustruje konsekwencje rażącego naruszenia prawa.
“Dzierżawa gruntów odebrała rolnikowi unijne dopłaty – sąd potwierdza rażące naruszenie prawa.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 1982/12 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2013-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-09-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Barbara Mleczko-Jabłońska Irena Jakubiec-Kudiura /przewodniczący/ Małgorzata Rysz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Środki unijne Sygn. powiązane II GSK 1005/13 - Wyrok NSA z 2014-08-26 Skarżony organ Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 16 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051 art. 7 ust. 1 Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi E.B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009; oddala skargę Uzasadnienie W dniu 27 maja 2009 r. E.B. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Z. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w którym zadeklarował działki rolne położone na pięciu działkach ewidencyjnych o numerach: 50, 79, 313, 86, 87, znajdujących się w obrębie ewidencyjnym K. na terenie gminy Z., powiat z., województwo [...]. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. dnia [...] stycznia 2010 r. wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w łącznej wysokości 10353,18 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej 6007,71 zł, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych 3928,30 zł, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych 417,17 zł. Po wznowieniu ww. postępowania z urzędu, w dniu [...] listopada 2010 r. zapadła decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Od przedmiotowej decyzji E.B. złożył odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P., który decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. w dniu [...] lutego 2011 r. decyzją Nr [...] umorzył postępowanie wznowieniowe. Zawiadomieniem z 3 lutego 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. W dniu [...] marca 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P. wydał decyzję Nr [...] o stwierdzeniu nieważności ww. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W motywach rozstrzygnięcia wskazł, że w dniu 14 października 2002r. spisana została dziesięcioletnia umowa dzierżawy, na podstawie której, E.B. wydzierżawił na rzecz W.T. działki ewidencyjne o numerach 50, 79 i 313 położone w województwie [...], powiat z., gmina Z.. obręb K. oraz działki nr 86 i 87 położone w województwie [...], powiat z., gmina Z. Przedmiotowe dokumenty zostały przekazane do Biura Powiatowego ARiMR w Z. za pośrednictwem poczty, pismem z dnia [...] stycznia 2009r. przez KRUS PT w P. wraz z oświadczeniami stron umowy potwierdzającymi wydzierżawienie ww. gruntów rolnych (data wpływu do BP [...].01.2009r.). Na podstawie informacji uzyskanej z KRUS PT w P. wynika, iż aby E.B. mógł uzyskać prawo do renty rolniczej w pełnej wysokości, zobowiązany był do przeniesienia posiadanych gruntów na inny podmiot w celu zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Natomiast zgodnie z art. 2 lit. a-d Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16) płatność bezpośrednia jest przyznawana rolnikom, którzy prowadzą działalność rolniczą. Działalność rolnicza zdefiniowana została jako produkcja, hodowla lub uprawa produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochrona środowiska, zgodnie z art. 6 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Również z zapisów prawa krajowego - art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach bezpośrednich w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – wynika, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001(Dz.U.L 270 z 21.10.2003r. str. 1 z późniejszymi zmianami). Wobec tego zaistniała sytuacja, w której E.B. przekazując w dzierżawę w dniu 14 października 2002r., grunty posiadanego gospodarstwa rolnego tj. działki ewidencyjne nr 50, 79, 313, 86 i 87 na rzecz W.T., nie był już ich posiadaczem zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z przepisu tego wynika, iż warunkiem przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest posiadanie gruntów rolnych oraz utrzymanie ich w dobrej kulturze rolnej. Obydwa te warunki muszą być spełnione, aby można było mówić o spełnieniu przesłanek do wypłaty płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a posiadanie wymienione w art. 7 ust. 1 ww. ustawy dotyczy takich osób, które faktycznie władają nieruchomością. Z użytych w art. 7 ust. 1 ustawy sformułowań wynika zatem, że płatność można przyznać tylko takiej osobie, która w dniu 31 maja 2009r. jest posiadaczem gruntów rolnych i spełnia pozostałe warunki określone ustawą. Przeniesienie posiadania gruntów przed tą datą związane na przykład z przekazaniem gospodarstwa rolnego w celu uzyskania prawo do renty w myśl przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, uniemożliwia tym samym przyznanie płatności bezpośrednich dotychczasowemu posiadaczowi. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego E.B. potwierdza, iż w momencie wydzierżawienia posiadanych działek zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Tym samym spełniał warunki do uzyskania prawa do renty rolniczej w pełnej wysokości w myśl przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Natomiast w sytuacji, gdy doszło do przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego bądź jego części nie jest możliwe przyznanie na jego rzecz płatności. Tymczasem w dniu [...] stycznia 2010r. Kierownik Biura Powiatowego w Z. wydał E.B. decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 rok, uwzględniając do płatności ONW wszystkie zadeklarowane we wniosku, a wydzierżawione W.T. działki ewidencyjne o nr 50, 79, 313, 86 i 87. Od przedmiotowej decyzji E.B. wniósł w dniu 6 kwietnia 2012 r. - z zachowaniem ustawowego terminu - odwołanie do Prezesa ARiMR. Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...].07.2012 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P. W uzasadnieniu organ podkreślił, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i nie stwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny. Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w odniesieniu do wniosków składanych w roku 2009 zostały określone między innymi w przepisach prawa krajowego, tj. w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2008, Nr 170, poz. 1051, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o płatnościach oraz w przepisach wspólnotowych, tj. w: - rozporządzeniu Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającym rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16,), zwanym dalej rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009; - rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 796/2004; - rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004, str. 1, z późn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1973/2004. Organ wyjaśnił, że na podstawie przepisów ustawy o płatnościach, w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 uprawnionym do przyznania płatności jest rolnik, który posiada na dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności działki rolne, przy czym posiadaczem rzeczy, w zależności od tego, kto nią faktycznie użytkuje, może być zarówno właściciel, jak i dzierżawca, najemca, czy użytkownik takiej rzeczy. Posiadanie gruntów rolnych w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego należy zatem definiować jako faktyczne użytkowanie gruntów, przy czym są to wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Mogą nimi być działania organizacyjne, kierownicze, jak i osobiste zaangażowanie w bezpośrednim wykonywaniu pracy fizycznej w gospodarstwie. Prowadzenie działalności rolniczej może polegać na "własnoręcznym" prowadzeniu prac polowych, ale także na swobodnym decydowaniu o tym, jakie rośliny uprawiać, jakich należy dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbieranie samodzielnie bądź przy udziale innych osób plonów, itp. Biorąc powyższe pod uwagę prowadzenie działalności rolniczej można definiować jako dokonywanie nakładów i czerpanie ewentualnych korzyści. Należy zatem podkreślić, iż w celu uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego prawu własności działek rolnych musi towarzyszyć ich posiadanie w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Prawo własności działek rolnych, któremu nie towarzyszy ich posiadanie w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przepisów wykonawczych do niej nie stanowi przesłanki do ubiegania się o przyznanie tych płatności. Zatem płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ administracyjny przyznaje osobie, która rzeczywiście użytkuje grunt. Deklarując działki rolne do płatności wnioskodawca jest zobowiązany do zgłoszenia faktycznie użytkowanych powierzchni na posiadanych w rozumieniu ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych działkach ewidencyjnych. W rozpatrywanej sprawie złożenie przez E.B. wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 miało miejsce w dniu 27 kwietnia 2009 r., natomiast przeniesienie posiadania - na podstawie umowy dzierżawy - gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, nastąpiło w dniu 14 października 2002 r. Z powyższego wynika zatem, że w dniu składania wniosku o przyznanie płatności na rok 2009, a tym samym w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, E.B. nie był posiadaczem gruntów zadeklarowanych we wniosku. Uwzględniając powyższe, za rażące naruszenie prawa w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. należy uznać przyznanie E.B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, pomimo iż przed dniem złożenia wniosku o przyznanie płatności na ten rok, a tym samym przed dniem 31 maja roku, w którym został złożony wniosek E.B. przeniósł na rzecz innego producenta rolnego – T.W. – posiadanie gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku z dnia 27 kwietnia 2009r. Odnosząc się do argumentu strony zawartym w odwołaniu, że otrzymywane pieniądze były przekazywane dzierżawcy organ odwoławczy wskazał, że fakt ten nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, E.B. wniósł o jej uchylenie jako naruszającej prawo. Zdaniem skarżącego decyzja ta narusza prawo procesowe, a to artykuły 7, 8 i 9 oraz 12 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi E.B. podał, że w przedmiotowej sprawie naruszono jego interes prawny bowiem wydanie decyzji z dnia [...].01.2010r., której nieważność została stwierdzona w niniejszym postępowaniu, było poprzedzone zebraniem materiału dowodowego, na którego podstawie Kierownik Biura Powiatowego doskonale wiedział, że skarżący jest właścicielem gruntów, ale z uwagi na chorobę serca i problemy z kręgosłupem zmuszony był je wydzierżawić W.T. Skarżacy składał swój wniosek o dopłaty w dobrej wierze, działając w zaufaniu do organów Agencji, a otrzymywane dopłaty w całości przekazywał dzierżawcy. W dopowiedzi na skargę organ wniósło jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy - czy to prawa materialnego, czy też postępowania - sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego. Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja znajduje oparcie w powołanych przez organy Agencji przepisach prawa. Kontrolowane w sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. W tym miejscu wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Może zostać wszczęte na wniosek lub jak w niniejszej sprawie urzędu. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym, działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej (por. wyrok NSA z 27 października 1995 r., sygn. akt III SA 829/95, niepublikowany, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258). Powołany art. 156 § 1 k.p.a. stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która, między innymi jak wskazuje pkt 2 tego przepisu, wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei sądowa kontrola decyzji uznającej określone rozstrzygnięcie za rażąco naruszające prawo dotyczy wyłącznie prawidłowości zastosowania przewidzianej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. instytucji procesowej. Oznacza to, że rolą sądu administracyjnego jest ocena, czy konkretna decyzja rzeczywiście na tyle narusza określony przepis obowiązującego prawa, że uzasadnione i konieczne jest odstąpienie od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji i wyeliminowanie takiego rażąco wadliwego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 902/09). Kontrola sądowa decyzji wydanej w trybie nieważnościowym stanowi kontrolę decyzji eliminowanej jednak w ograniczonym zakresie, bowiem wyłącznie pod kątem przepisów uznanych za naruszone w sposób rażący. Mowa jest tu oczywiście nie tyle o przepisach wskazanych w podstawie prawnej decyzji, ile o przepisach przede wszystkim prawa materialnego tudzież ustrojowego i procesowego tworzących stan prawny właściwy dla rozstrzygania danej sprawy w jej aspekcie podmiotowym i przedmiotowym (vide: J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 11, C.H.Beck, str. 630 ). O rażącym tzw. kwalifikowanym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w oczywisty sposób sprzeczne z treścią nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Powyższy pogląd ma w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominujący charakter. Powoływanie się przez organ nadzoru na zaistnienie przesłanki stwierdzenia nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa, skutkuje koniecznością wykazania, iż stwierdzone uchybienie rzeczywiście takie cechy posiada. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organy orzekające stwierdziły, że Kierownik Biura Powiatowego w Z. przyznając E.B. płatności z tytułu wsparcia bezpośredniego na rok 2009 rażąco naruszył art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach, zgodnie z którym rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnością zgodnie z art. 1453b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003. Z kolei zgodnie z tym ostatnim przepisem działki rolne będące przedmiotem przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych muszą pozostać w dyspozycji rolnika w dniu określonym przez państwo członkowskie. Prawidłowo wywiódł organ w zaskarżonej decyzji, że posiadanie gruntów rolnych w rozumieniu ww. przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego należy definiować jako faktyczne użytkowanie gruntów, przy czym są to wszystkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Zgodnie z bezspornie ustalonym w sprawie stanem faktycznym skarżący od 2002r. nie był już posiadaczem działek, co do których wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności za 2009r., w rozumieniu tych przepisów, albowiem wydzierżawił je W.T., który od tego czasu je uprawia i faktycznie posiada. W tej sytuacji organy orzekające zasadnie przyjęły oczywistą sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a treścią przepisu co stanowi przesłankę obligującą organ do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną. Oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, jaki został naruszony oraz skutki rozstrzygnięcia niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności poprzez przyznanie pomocy finansowej ze środków Unii Europejskiej, w sytuacji gdy przepisy prawa nie zezwalały na przyznanie takiej pomocy w ocenie sądu prawidłowo zostały przez organy orzekające w sprawie rozważone i uzasadniały podjęte rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. w dniu [...] stycznia 2010r. na podstawie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. W niespornych okolicznościach stanu faktycznego sprawy i przy przeprowadzeniu przez organy ARiMR prawidłowej wykładni mających w niej zastosowanie przepisów obowiązującego prawa, w ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Nie doszło też do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów postępowania, a fakt, że skarżący przekazywał otrzymywane dopłaty dzierżawcy nie ma znaczenia przy ocenie niniejszej sprawy, w której kontroli podlegało, czy organy administracji prawidłowo oceniły dopuszczenie się rażącego naruszenia prawa przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w decyzji z dnia [...] stycznia 2010r. Z wyłożonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI