V SA/Wa 1956/12

V SA/Wa 1956/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-12-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Irena Jakubiec-Kudiura /sprawozdawca/
Izabella Janson /przewodniczący/
Jarosław Stopczyński
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 480/13 - Wyrok NSA z 2014-05-30
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 146 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Dz.U. 2007 nr 193 poz 1397
par. 5a ust. 1 pkt 3
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich  na lata 2007-2013
Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
art. 22 ust. 3
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi T.C. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. 1. uchyla zaskarżony akt; 2. zasądza na rzecz T. C. od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 17 stycznia 2011r. skarżący T. C. złożył w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 priorytet "środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego".
Po dokonaniu analizy ww. wniosku Oddział Regionalny pismem nr (...) z dnia 20 czerwca 2012r. poinformował wnioskodawcę o odmowie przyznania pomocy, z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 5a ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 z późn. zm., - dalej "rozporządzenie"). Organ podniósł, iż na podstawie § 5a ust. 1 pkt 3 rozporządzenia o pomoc na operację dotyczącą priorytetu, o którym mowa w art. 16 a ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, mogą ubiegać się: osoba fizyczna, osoby wspólnie wnioskujące, osoba prawna, wspólnicy spółki cywilnej, spółka osobowa w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych, jeżeli co najmniej od roku prowadzą działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka. Jednocześnie treść przepisu § 5a ust. 3 wskazuje, że warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, w przypadku podmiotów, które nabyły gospodarstwo w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy, uznaje się za spełniony, jeżeli w nabytym gospodarstwie działalność rolnicza w zakresie produkcji mleka jest prowadzona co najmniej od roku. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, iż z analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że wnioskodawca nabył działki rolne o powierzchni 25 ha, wydzierżawił działki siedliskowe, użyczył zabudowania służące do prowadzenia produkcji mlecznej oraz nabył 51 sztuk bydła mlecznego wraz z częścią kwoty indywidualnej od W. C. w wysokości 58 340 kg. W dniu 1 marca 2011r. umową darowizny zostały mu przekazane działki siedliskowe wraz z zabudowaniami, a w dniu 31 maja 2011r. pozostała część kwoty mlecznej od W. C. w wysokości 103 406 kg. W związku z powyższym, zdaniem organu, nie doszło do nabycia przez wnioskodawcę gospodarstwa jako zorganizowanej całości służącej produkcji mleka a rozpoczęto prowadzenie działalności rolniczej w zakresie produkcji mleka i trwało to krócej niż rok.
Wnioskodawca nie zgodził ze stanowiskiem Oddziału Regionalnego i pismem z dnia 29 czerwca 2012r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Zarzucił błędną interpretację przepisów rozporządzenia i nieprawidłowe rozstrzygnięcie wniosku w oparciu o stan faktyczny z chwili złożenia wniosku w sytuacji, gdy należało rozpoznać wniosek na podstawie stanu faktycznego z dnia wydania pisma o odmowie przyznania pomocy.
W wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa ARiMR pismem z dnia 24 sierpnia 2012r. nr (...) stwierdził, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa. Organ wskazał, że na dzień złożenia wniosku, tj. 17 stycznia 2011r. wnioskodawca dysponował następującymi składnikami gospodarstwa:
- gruntami rolnymi niezabudowanymi położonymi na terenie gminy L., wieś Strachomin oznaczonych numerami: [...] i [...]o powierzchni 16,41 ha oraz położoną w obrębie L. oznaczoną numerami: [...],[...] o łącznej powierzchni 5,4758 ha nabytymi w dniu 14 grudnia 2010r.;
- nieruchomością rolną zabudowaną, stanowiącą działki o numerach [...] i [...] położonej w S., którą dzierżawił od ojca W. C. (umowa dzierżawy z 30 grudnia 2010r.);
- stadem zwierząt, które zostało przekazane przez W. C. w dniu 30 grudnia 2010r.
Organ wyjaśnił m.in., że rozpoznawanej w sprawie niewątpliwie zostało przekazane gospodarstwo, które mogło stanowić zorganizowaną całość gospodarczą ale dla działalności innej niż produkcja mleka w gospodarstwie. Umowa darowizny zabudowanej nieruchomości położonej we wsi [...] oznaczonej numerami [...] i [...] o powierzchni 4,30 ha, która stanowiła siedlisko gospodarstwa została zawarta dopiero w dniu 01 marca 2011r. (Akt notarialny Repertorium nr (...)). Na dzień złożenia wniosku siedlisko było wydzierżawione. Termin "nabycie" jednoznacznie wskazuje, iż chodzi o wstąpienie w uprawnienia właściciela gospodarstwa rolnego. Jednocześnie z definicji gospodarstwa rolnego, określonej w art. 553 Kodeksu cywilnego, do której deleguje przepis § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wynika, że za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Przeniesienie własności na nabywcę może nastąpić na skutek zawarcia umowy sprzedaży, zamiany danych nieruchomości rolnych, darowizny, umowy przekazania nieruchomości rolnej następcy lub innej podobnej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności (art. 155 k.c.). Organ podniósł, że wprowadzenie przepisu § 5a ust. 3 rozporządzenia miało na celu uznanie warunku prowadzenia produkcji mleczarskiej co najmniej od roku za spełniony, w przypadku gdy podmiot, w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku, nabył gospodarstwo, w którym ta produkcja była prowadzona. Nabycie to powinno dotyczyć gospodarstwa jako zorganizowanej całości gospodarczej, a nie poprzez wydzielanie z nich nieruchomości rolnych i tworzenie nowych gospodarstw na rzecz ich nabywców. Powyższe kryteria stanowią, że pomoc udzielana w ramach priorytetu "mleczarskiego" dotyczy funkcjonujących przynajmniej 1 rok gospodarstw mleczarskich. Organ wyjaśnił ponadto, że kryteria wynikające z przepisów rozporządzenia, w przypadku zapisów zaczynających się słowami "o pomoc może ubiegać się" powinny zostać spełnione na dzień składania wniosku o przyznanie pomocy, jak również w momencie przyznawania pomocy, tj. w momencie podpisania umowy z Agencją zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 z późn. zm.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uznanie uprawnienia do przyznania wnioskowanej pomocy i zarzucił naruszenie prawa wskutek błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego, tj. § 5a ust.3 rozporządzenia. W motywach skargi skarżący podniósł, że treść ww. przepisu należy interpretować w ten sposób, że warunek prowadzenia działalności rolniczej w zakresie produkcji mleka co najmniej od roku, w przypadku podmiotów, które nabyły gospodarstwo w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy, zostaje spełniony, jeżeli w nabytym gospodarstwie, a więc już po jego nabyciu, działalność rolnicza w zakresie produkcji mleka jest prowadzona co najmniej od roku, przy czym decydujące znaczenie ma dzień rozstrzygania sprawy.
W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym piśmie i wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie jakkolwiek nie wszystkie jej argumenty są trafne.
Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – [...] Oddziału Regionalnego w Warszawie z 20 czerwca 2012r. Rozstrzygnięciem tym organ poinformował T. C. o odmowie przyznania mu pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 w zakresie działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach priorytetu "środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego", określonego treścią art.16a ust 1 lit e Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Na gruncie prawa krajowego podstawa wsparcia finansowego w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 wynika z przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 z późn. zm.).
Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 marca 2007 r. ARiMR wykonuje zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania, m.in. działania: Modernizacja gospodarstw rolnych. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.
Szczegółowe zasady dotyczące przyznawania pomocy w ramach działania Modernizacja gospodarstw rolnych określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Modernizacja gospodarstw rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193 poz. 1397 z późn. zm.) – wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.
Podstawą prawną odmowy przyznania pomocy finansowej skarżącemu było, zdaniem ARiMR niespełnienie przez wnioskodawcę warunku określonego w § 5a ust 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r., który wprowadzony został w związku z nowelizacją rozporządzenia Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r. dokonaną z dniem 12 listopada 2010r. rozporządzeniem MRiRW z 29 października 2010r. ( Dz. U. 2010 Nr 207 poz. 1372. Zgodnie z wprowadzonym w wyniku nowelizacji rozporządzenia § 5a, o pomoc na operację dotyczącą priorytetu, o którym mowa w art. 16a ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, mogą ubiegać się: osoba fizyczna, osoby wspólnie wnioskujące, osoba prawna, wspólnicy spółki cywilnej, spółka osobowa w rozumieniu kodeksu spółek handlowych, jeżeli poza wypełnieniem kryteriów obowiązujących w tym działaniu określonych § 2-5 rozporządzenia, spełniają dodatkowe wymagania tj. są wpisani do rejestru producentów, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. 2009 r. Nr 11, poz. 65 z późn. zm.) i w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy przysługuje im kwota indywidualna w wysokości co najmniej 20000 kg (§5a ust 1 pkt 2 rozporządzenia) oraz co najmniej od roku prowadzą działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka (§ 5 a ust 1 pkt 3 ). Zapisem tym ustawodawca przyznaje możliwość udzielenia wsparcia podmiotom, które działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka prowadzą od dłuższego czasu tj. co najmniej od roku. W odniesieniu do podmiotów, które nabyły gospodarstwo w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, wymóg określony w ust 3 § 5a stanowiący, że warunek, o którym mowa w ust 1 pkt 3 ustawodawca uznaje za spełniony również w przypadku podmiotów, które nabyły gospodarstwo rolne w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy, jeżeli w nabytym gospodarstwie działalność rolnicza w zakresie produkcji mleka jest prowadzona co najmniej od roku. Wsparcie może być zatem udzielone także w sytuacji gdy posiadacz kwoty mlecznej wprawdzie sam nie prowadził działalności w zakresie produkcji mleka od co najmniej roku, ale spełniając warunki § 5a ust. 1 i 2 rozporządzenia nabył takie gospodarstwo w okresie 12 miesięcy przed złożeniem wniosku, w którym produkcja mleka prowadzona jest co najmniej od roku - § 5a ust. 3.
Zdaniem organu T. C. nie spełnił wymaganego warunku określonego treścią § 5a ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. na dzień 17 stycznia 2011 r. ponieważ nie spełnił wymogu nabycia gospodarstwa rolnego w rozumieniu treści art. 553 Kodeksu cywilnego z racji tej, że jakkolwiek nabył na ten dzień działki rolne o pow. 25 ha, nabył 51 sztuk bydła wraz z częścią kwoty mlecznej w wysokości 58340 kg oraz dzierżawił działki rolne nr [...] i [...] (zabudowane), położone w S. to gospodarstwo to, nie mogło zostać potraktowane jako gospodarstwo, w którym przez 12 lat przed złożeniem wniosku prowadzona była produkcja mleka. Wynika to z faktu, że T. C. nabywając aktem darowizny z dnia 14 grudnia 2010r. od rodziców wskazane wyżej nieruchomości rolne oraz stado krów i część kwoty mlecznej przysługujące uprzednio jego ojcu, nie spełnił warunku określonego art. 5 a ust 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007r. tj. wymogu prowadzenia co najmniej od roku działalności rolniczej w zakresie produkcji mleka, skoro, przedmiotem tej umowy nie stały się działki, na których znajdują się zabudowania niezbędne do prowadzenia produkcji mleka ( były one przedmiotem umowy dzierżawy z 30 grudnia 2010 r. ).
Sad nie podziela powyższego stanowiska ARiMR uznając, że w niewłaściwy sposób zastosował treść § 5a ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.
Należy stwierdzić, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. o pomoc może ubiegać się osoba fizyczna, która jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha. Zgodnie zaś z § 5a ust. 1 o pomoc na operację dotyczącą priorytetu, o którym mowa w art. 16a ust. 1 lit. e rozporządzenia rady (WE) nr 1698/2005, mogą ubiegać się: osoba fizyczna, osoby wspólnie wnioskujące, osoba prawna, wspólnicy spółki cywilnej, spółka osobowa w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych jeżeli co najmniej od roku prowadzą działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka. Z treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 17 października 2007 r. wynika, że odesłanie do kodeksu cywilnego odnosi się tylko do definicji gospodarstwa rolnego, przy czym w treści § 5a w/w rozporządzenia odwołania do kodeksu cywilnego nie zamieszczono. Zdaniem Sądu dowodzi to, że interpretacja dokonana przez ARiMR odnosząca się do pojęcia "nabycie" użytego w § 5a ust. 3 rozporządzenia z 17 października 2009 r. nie jest uprawniona. W ocenie Sądu T. C. nabył gospodarstwo rolne w rozumieniu rozporządzenia, stał się bowiem właścicielem ( a zarazem posiadaczem samoistnym) ponad 25 ha oraz kwoty mlecznej jak również posiadaczem zależnym zabudowanych działek rolnych o pow. 4,3 ha (na podstawie umowy dzierżawy). W ocenie Sądu stanowisko organu, zgodnie z którym jedynie nabycie własności całości gospodarstwa rolnego prowadzi do uznania warunku z § 5a ust. 1 pkt 3 za spełniony, pozbawione jest podstaw prawnych. Należy wskazać, że skarżący jak wynika z zaświadczenia ARR- Oddziału Terenowego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2011r. został wpisany do rejestru producentów, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. 2009 r. Nr 11, poz. 65 z późn. zm.) od dnia 13 stycznia 2011r. z przysługującą mu na ten dzień kwotą indywidualną dla dostawcy hurtowego w wys. 58340 kg. Jak wynika zaś z zaświadczenia ARR z [...] czerwca 2011 r. poprzednik prawny skarżącego, był wpisany do wspomnianego rejestru od 2004 r. i wprowadził do obrotu mleko w roku kwotowym 2009/2010 tj. od 1 kwietnia 2009 do 31 marca 2010 141501 kg , zaś w roku kwotowym 2010/2011 tj. od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 31 marca 2011 r. poprzednik prawny i skarżący wprowadzili łącznie 140331 kg. Jednoznacznie zatem wynika ze wspomnianych zaświadczeń, że w okresie co najmniej 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku w nabytym gospodarstwie rolnym prowadzono działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka.
Na koniec Sąd stwierdza, że nie podziela poglądu skarżącego co do faktu, że spełnienie przez niego wymogów wynikających z treści § 5a rozporządzenia z 17 października 2007 r., możliwe jest dopiero na dzień rozstrzygania sprawy przez organ, podzielając w tym zakresie stanowisko organu, że wymogi te powinny być spełnione na datę złożenia wniosku, z tym że uznaje jednocześnie, że kwestionowany przez organ wymóg określony w § 5a ust 1 pkt 3 w zw. z § 5a ust.3 rozporządzenia został przez niego spełniony.
Należy podkreślić, że treść § 5 ust 3 rozporządzenia przewiduje, że przedmiotem nabycia ma być gospodarstwo, w którym od roku wytwarzane jest mleko. Tym samym kładzie nacisk na działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka prowadzoną w wymaganym prawem okresie przy czym pomoc przyznaje się w ramach określonych treścią §7 ust 1a rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007r.
Mając powyższe okoliczności na uwadze należało uznać, że przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło do naruszenia przepisów prawa w postaci § 5 a ust 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW na lata 2007- 2013 ( Dz. U Nr 193 poz. 1397 ze zm.), oraz art. 22 ust 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 z późn. zm.). W tym stanie rzeczy WSA na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych... (Dz.. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) i art. 200 p.p.s.a.