V SA/Wa 1942/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-05-30
NSAinneŚredniawsa
płatności unijnewspólna polityka rolnamłodzi rolnicyumorzenie należnościARiMRMinisterstwo Rolnictwazwrot środków

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolniczki na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiającą umorzenia nienależnie pobranych płatności unijnych, uznając brak przesłanek do umorzenia.

Rolniczka zaskarżyła decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie umorzenia nienależnie pobranych płatności unijnych z programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w kwocie 4.293,65 zł. Skarżąca argumentowała, że środki zostały wydatkowane zgodnie z celem programu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia należności określone w rozporządzeniu, w szczególności brak było podstaw do uznania, że koszty egzekucji przewyższą kwotę należności, a sytuacja materialna rolniczki nie była głównym argumentem wniosku.

Przedmiotem sprawy była skarga O. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmawiającą umorzenia kwoty 4.293,65 zł nienależnie pobranych płatności z tytułu programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Rolniczce pierwotnie przyznano 75.000 zł pomocy, jednak później ustalono, że 6.750 zł zostało pobrane nienależnie. Po potrąceniu części środków z funduszy unijnych, pozostała do spłaty kwota 4.293,65 zł. Skarżąca wniosła o umorzenie, argumentując, że środki zostały wydatkowane zgodnie z celami programu i udokumentowane. Minister odmówił umorzenia, wskazując na brak trudnej sytuacji materialnej i posiadanie przez rolniczkę nieruchomości rolnych, ruchomości oraz spłacanie kredytu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia dotyczące umarzania należności. Sąd podkreślił, że nie zostały spełnione przesłanki umorzenia, takie jak całkowita nieściągalność należności czy przewidywane koszty egzekucji wyższe od kwoty należności. Sąd zaznaczył również, że rolniczka nie wykazała trudnej sytuacji materialnej jako podstawy wniosku o umorzenie, a jej argumenty dotyczyły okoliczności powstania zadłużenia, co nie stanowi podstawy do umorzenia. Sąd stwierdził również, że nie ma kompetencji do wprowadzania zmian w przepisach prawa, o co wnioskowała skarżąca.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie należności jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach, a trudna sytuacja materialna nie jest jedyną przesłanką. Wnioskodawca musi wykazać spełnienie jednej z przesłanek wskazanych w rozporządzeniu, a okoliczności powstania zadłużenia nie są wystarczające.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rolniczka nie wykazała spełnienia żadnej z przesłanek umorzenia określonych w rozporządzeniu, takich jak całkowita nieściągalność należności czy przewidywane koszty egzekucji wyższe od kwoty należności. Wskazano, że posiadany przez rolniczkę majątek (nieruchomości, ruchomości) daje podstawy do przypuszczenia, że należność może zostać wyegzekwowana. Podkreślono, że argumentacja skarżącej dotyczyła okoliczności powstania zadłużenia, a nie jej obecnej sytuacji materialnej, co nie stanowi podstawy do umorzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 209 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej art. 3 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej art. 4 § ust. 1

Pomocnicze

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1, § 2

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej art. 7

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 907/2014 art. 40

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 907/2014 art. 36 § lit. g

u.p.a. art. 64 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym administracji

Konstytucja RP art. 95

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przesłanek do umorzenia należności określonych w rozporządzeniu. Posiadanie przez skarżącą majątku, który pozwala na wyegzekwowanie należności. Argumentacja skarżącej dotyczyła okoliczności powstania zadłużenia, a nie trudnej sytuacji materialnej, co nie jest podstawą do umorzenia.

Odrzucone argumenty

Żądanie wprowadzenia zmian w procedurach i przepisach prawa dotyczących płatności unijnych. Kwestionowanie zasadności ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności jako podstawy do umorzenia.

Godne uwagi sformułowania

Skarżąca posiada ponad 7 ha nieruchomości, na których prowadzi działalność rolniczą i od 2012 r. otrzymuje do nich płatności bezpośrednie oraz ONW. Skarżąca spłaca obecnie, w ratach kwartalnych w wysokości 2.000 zł, preferencyjny kredyt w Banku Spółdzielczym w S. Minister wskazał, że Skarżąca ubiega się o umorzenie należności uzasadniając swój wniosek wyłącznie przyczynami dotyczącymi okoliczności, które doprowadziły do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, nie zaś trudną sytuacją materialną.

Skład orzekający

Bożena Zwolenik

przewodniczący

Izabella Janson

sprawozdawca

Michał Sowiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umarzania należności z tytułu nienależnie pobranych płatności unijnych w rolnictwie, w szczególności brak przesłanek do umorzenia w przypadku posiadania majątku i braku wykazania trudnej sytuacji materialnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia dotyczącego Wspólnej Polityki Rolnej i zasad umarzania należności przez agencje płatnicze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest spełnienie formalnych przesłanek do uzyskania ulgi finansowej, nawet w przypadku rolników korzystających ze środków unijnych. Podkreśla rozróżnienie między argumentami merytorycznymi a proceduralnymi.

Rolniczka chciała umorzenia unijnych dopłat, ale sąd przypomniał o formalnych wymogach.

Dane finansowe

WPS: 4293,65 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1942/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Zwolenik /przewodniczący/
Izabella Janson /sprawozdawca/
Michał Sowiński
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2016 poz 1870
art. 209 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2010 nr 258 poz 1747
§ 3 ust. 1; § 4 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty  spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi O. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) sierpnia 2017 r., nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych płatności oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi O. G. (dalej "Skarżąca" lub "Strona") jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister" lub "organ II instancji") z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR" lub "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji ułatwiania startu młodym rolnikom w wysokości 4.293,65 zł.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor ARiMR") przyznał Skarżącej pomoc finansową w wysokości 75.000 zł w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013.
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...]Dyrektor ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom w wysokości 6.750 zł, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczane po upływie 60 dni od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych. Przedmiotową decyzję Prezes ARiMR utrzymał w mocy.
W dniu [...] kwietnia 2017 r. Skarżąca złożyła do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o umorzenie, rozłożenie na raty lub odroczenie spłaty kwoty nienależnie pobranych płatności. W dniu [...] maja 2017 r. została potrącona kwota nienależnie pobranych płatności pochodząca z Europejskiego Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich w wysokości 2.524,73 zł, w związku z powyższym do spłaty pozostała kwota 4.293,65 zł.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Prezes ARiMR odmówił Skarżącej umorzenia pozostałej do zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 4.293,65 zł.
Na skutek odwołania Skarżącej, decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR.
Minister wskazał, że Skarżąca ubiega się o umorzenie należności uzasadniając swój wniosek wyłącznie przyczynami dotyczącymi okoliczności, które doprowadziły do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, nie zaś trudną sytuacją materialną, która nie pozwalałaby jej spłacić zadłużenia wobec ARiMR. Minister podkreślił, iż Skarżąca posiada ponad 7 ha nieruchomości, na których prowadzi działalność rolniczą i od 2012 r. otrzymuje do nich płatności bezpośrednie oraz ONW (płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami), a nadto Strona jest właścicielką ruchomości (ciągnika rolniczego [...], samochodu osobowego [...] - rok prod. 2004) oraz współwłaścicielką samochodu ciężarowego do przewozu zwierząt ([...]- rok prod. 2000). Minister wskazał również, iż Skarżąca spłaca obecnie, w ratach kwartalnych w wysokości 2.000 zł, preferencyjny kredyt w Banku Spółdzielczym w S., a spłata ostatniej raty mija w dniu [...] r.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umarza z urzędu należności, o ile należność w odniesieniu do płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu ustalonego zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów.
Organ II instancji wskazał, że ustalona na mocy decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. kwota nienależnie pobranych płatności bezsprzecznie przekracza wartość kwoty 100 euro, przeliczonej na złote wg kursu ustalonego zgodnie z przepisami. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż z przepisu art. 40 w zw. z art. 36 lit. g rozporządzenia delegowanego Komisji (WE) nr 907/2014 wynika, że kurs wymiany, który ma być zastosowany, to ostatni kurs wyznaczony przez Europejski Bank Centralny (EBC) przed pierwszym dniem miesiąca, w którym została wydana decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności. Z tego względu zastosowano kurs wymiany walut opublikowany przez Europejski Bank Centralny na dzień 31 października 2016 r., który wyniósł 4,3278 zł, tak więc kwota stanowiąca równowartość 100 euro wynosiła 432,78 zł. Minister wskazał, że należność mogłaby być umorzona, jeśli byłaby równa lub mniejsza od kwoty 432,78 zł.
Zdaniem organu II instancji w sprawie nie zaszła również żadna z przesłanek, o której mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie oceny wymagało jedynie to, czy spełniona została przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 5 w/w rozporządzenia. Minister dokonując analizy tej przesłanki, stwierdził, że nie ma ona zastosowania w sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Ministra Skarżąca wniosła o:
- wprowadzenie takich zapisów w procedurach i przepisach prawa dotyczących płatności z różnych programów a w szczególności z programu ułatwiania startu młodym rolnikom, które zapobiegać będą niesprawiedliwym potrąceniom w sytuacjach, gdy płatności takie wykorzystywane są przez beneficjentów zgodnie z celami programów, z których są przyznawane, a których wydatkowanie jest udokumentowane
dokonane zostało w wyznaczonej wysokości i w wyznaczonych terminach;
- ustalenie czy istnieją obecnie (stan do dnia [...] sierpnia 2017 r.) takie przepisy prawa, które definiują jakąkolwiek część płatności z programu ułatwiania startu młodym rolnikom jako nienależnie pobrana płatność, w sytuacji gdy cała płatność została wydatkowana w udokumentowany sposób zgodnie z założonymi celami oraz w wyznaczonym okresie.
Zdaniem Skarżącej sprzeczność przepisów prawa z istotą programu ułatwiania startu młodym rolnikom jest rażąco oczywista. Strona skarżąca wskazała, że zastosowane zostało nieprawidłowe nazewnictwo godzące w cele programu ułatwianie startu młodym rolnikom oraz powoduje niezgodne z prawdą monitorowanie wykorzystywanych przez rolników płatności, co powinno być niedopuszczalne. Skarżąca podniosła, że wszystkie wydatki zostały udokumentowane aktami notarialnymi i przesłane do ARiMR wraz z zaświadczeniem z KRUS w 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie, która odbyła się w dniu [...] maja 2018 r. pełnomocnik Skarżącej (K. G.) złożył pismo, w którym ponownie wskazał okoliczności towarzyszące realizacji ułatwiania startu młodym rolnikom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja w wymaganym zakresie znajduje oparcie w powołanych przez organy administracyjne przepisach prawa.
Ocena materiału dowodowego dokonana przez organ jest rzetelna, obiektywna i nie nosi cech dowolności.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. , poz. 1066 j.t. ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 j.t. ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria oceny Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Niesporne w sprawie jest, że ostateczną decyzją z [...] września 2011 r. Skarżącej została przyznana pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w kwocie 75.000,00 zł. W związku z przyznaniem w/w pomocy finansowej Skarżąca została zobligowana do spełnienia szeregu zobowiązań. Następnie, decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Dyrektor ARiMR ustalił, iż kwota 6.750 zł została nienależnie pobrana, w związku z czym podlega ona zwrotowi. Przedmiotową decyzję Prezes ARiMR utrzymał w mocy. Bezspornym jest też, iż w dniu [...] kwietnia 2017 r. Skarżąca zwróciła się do Prezesa ARiMR z wnioskiem o umorzenie, rozłożenie całości lub części płatności na raty lub o odroczenie terminu spłaty w/w kwoty. Organy I i II instancji analizując stan faktyczny oraz prawny nie znalazły podstaw do zastosowania przesłanki warunkującej umorzenie kwoty stanowiącej nienależnie pobraną płatność.
Podstawę umarzania w całości lub w części albo odraczania lub rozkładania na raty spłaty stanowi art. 209 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm., dalej jako: "u.f.p."), zgodnie z którym należności i wierzytelności przypadające agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej mogą być, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, umarzane w całości lub w części, a ich spłata odraczana lub rozkładana na raty. Ogólną przesłanką stosowania powyższych ulg jest więc szczególnie uzasadniony przypadek, jednak szczegółowe zasady i tryb umarzania w całości lub w części, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności i wierzytelności, przesłanki zastosowania tych instytucji, a także organy do tego uprawnione, przekazane zostały do uregulowania w drodze rozporządzenia Radzie Ministrów.
Na podstawie dyspozycji zawartej w art. 209 u.f.p. zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. z 2010 r. nr 258 poz. 1747 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie"). Rozporządzenie to stanowi w § 3 ust. 1, że umorzenie przez właściwy organ agencji płatniczej w całości lub w części należności dopuszczalne jest tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli wystąpi jedna z następujących przesłanek:
1. należności nie odzyskano w wyniku zakończonego postępowania likwidacyjnego albo upadłościowego, albo postępowanie upadłościowe zostało umorzone w związku z brakiem majątku upadłego;
2. dłużnik będący osobą fizyczną zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiając ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiając przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym umorzenie, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" do celów naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych;
3. dłużnik będący osobą prawną został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie;
4. kwota należności nie przekracza wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5. zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności;
6. postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne.
Ponadto zgodnie z § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia prezes agencji płatniczej umarza z urzędu należności, o których mowa w § 1 pkt 1, o ile należność w odniesieniu do płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu ustalonego zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. Urz. UE L 255 z 28.08.2014, str. 18, ze zm.). Z przepisu art. 40 w zw. z art. 36 lit. g rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 907/2014 wynika, że kurs wymiany, który ma być zastosowany, to ostatni kurs wyznaczony przez Europejski Bank Centralny (EBC) przed pierwszym dniem miesiąca, w którym została wydana decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności.
Natomiast w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi prezes agencji płatniczej, na wniosek dłużnika, może odroczyć termin spłaty całości lub części należności lub rozłożyć płatność całości lub części należności na raty, biorąc pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika (§ 7 rozporządzenia).
W niniejszej sprawie nie zaistniała żadna (z wymienionych enumeratywnie w § 3 i 4 rozporządzenia) przesłanek zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności. W sposób oczywisty do strony skarżącej nie znajdują zastosowania przesłanki umorzenia określone w § 3 ust. 1 pkt 5 w/w rozporządzenia.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, iż Skarżąca posiada ponad 7 ha nieruchomości, na których prowadzi działalność rolniczą i od 2012 r. otrzymuje do nich płatności bezpośrednie oraz ONW. Skarżąca spłaca również w ratach kwartalnych w wysokości 2.000 zł, preferencyjny kredyt w Banku Spółdzielczym w S., a spłata ostatniej raty to [...] r. Ponadto Skarżąca jest także właścicielką ruchomości: ciągnika rolniczego [...], samochodu osobowego [...], a także współwłaścicielką samochodu ciężarowego do przewozu zwierząt [...].
Odnosząc zatem przedstawione fakty dotyczące posiadanego przez stronę majątku pod kątem uznania, czy zaistniały w sprawie przesłanki z treści § 3 ust.1 pkt 5 w/w rozporządzenia wskazać należy, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż ewentualne czynności egzekucyjne wobec w/w składników majątkowych i uzyskiwanych dochodów przez stronę skarżącą nie pozwolą na uzyskanie kwoty pokrywającej koszty dochodzenia i egzekucji tej należności. Wysokość kosztów egzekucyjnych została uregulowana w art. 64 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym administracji (Dz. U. z 2017 r" poz. 1201, dalej jako: "u.p.a."). Przepis ten stanowi, że wysokość opłat egzekucyjnych określana jest proporcjonalnie do egzekwowanej czy też uzyskanej kwoty lub wartości przedmiotów, z których prowadzona jest egzekucja. Zatem, organ egzekucyjny m.in.:
- za pobranie pieniędzy na miejscu u zobowiązanego pobiera 5 % kwoty pobranej należności;
- za zajęcie innych wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych pobiera 5 % kwoty egzekwowalnej należności, nie mniej niż 4,20 zł,
- za zajęcie ruchomości pobiera 6 % kwoty egzekwowanej należności, nie mniej niż 6,80 zł,
- za zajęcie nieruchomości pobiera 8 % kwoty egzekwowanej należności, nie więcej niż 34.200 zł.
Biorąc powyższe pod uwagę nie sposób stwierdzić, że przewidywane koszty dochodzenia i egzekucji należności będą wyższe od kwoty możliwej do uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym, co mogłoby stanowić przesłankę umorzenia w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Z treści tego przepisu wynika, że przepis ten odnosi się wyłącznie do możliwości umorzenia należności jedynie wówczas, gdy przewidywane koszty dochodzenia i egzekucji należności, będą wyższe od kwoty potencjalnie możliwej do uzyskania w toku egzekucji, przy czym nie ma tu powiązania z koniecznością uzyskania całej dochodzonej należności (wystarczy, że będzie wyższa od przewidywanych kosztów egzekucji).
W odniesieniu do tej kwestii należy zauważyć także, iż w dacie wydania przez organ II instancji zaskarżonej decyzji, z nieruchomości będących własnością strony, nie była prowadzona egzekucja, a strona mogła nimi swobodnie dysponować. Organ odwoławczy prawidłowo uznał zatem, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające umorzenie części należności określonej decyzją nr [...]
(w tym przesłanka o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 5). Podkreślenia bowiem wymaga, że materiał dowodowy, w tym fakt, iż Skarżąca jest właścicielem tak ruchomości jak i nieruchomości rolnych, dawał podstawy do ustalenia przez organy obu instancji, że zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w istnieje możliwość wyegzekwowania nienależnie pobranej płatności od Skarżącej.
Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie nie znajdzie również zastosowania § 4 ust. 1 rozporządzenia, ponieważ ostatni kurs wymiany walut opublikowany przez Europejski Bank Centralny przed pierwszym dniem miesiąca, w którym została wydana decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności tj. na dzień [...] października 2016 r" wyniósł 4,3278 zł, zatem kwota stanowiąca równowartość 100 euro wynosiła 432,78 zł i nie przekracza ona wysokości należności wobec strony skarżącej.
Jednocześnie Sąd zauważa, iż sama Skarżąca w toku całego postępowania nie upatrywała konieczności umorzenia należności w trudnej sytuacji materialnej, ale w okolicznościach, które doprowadziły do ustalenia kwoty nienależnie pobranej,
co z kolei nie stanowi przesłanki do zastosowania żadnego z przepisów wyżej powołanych.
W tym miejscu należy się odnieść do zarzutów skargi, które zdaniem Sądu niezależnie od ich trafności, nie miały i nie mogły mieć wpływu na wydane rozstrzygnięcie z uwagi na treść § 3 i § 4 ust. 1 rozporządzenia.
Skarżąca wnosiła o "wprowadzenie zapisów w procedurach i przepisach prawa dotyczących płatności z różnych programów (...)" oraz o "ustalenie czy istnieją obecnie takie przepisy prawa, które definiują jakąkolwiek część z płatności z programu ułatwiania startu młodym rolnikom jako nienależnie pobraną (...):".
Odnosząc się do powyższego przede wszystkim Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. , poz. 1066 j.t. ze zm.) oraz z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 j.t. ze zm., dalej p.p.s.a.), istota sądów administracyjnych sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Zakres ten nie obejmuje kompetencji z zakresu tworzenia prawa, który na mocy art. 95 Konstytucji RP został przypisany Sejmowi i Senatowi.
Przedmiotem kontroli nie była wysokość kwoty nienależnie pobranej, ale przesłanka umorzenia, której (jak wynika z powyższej wykładni), Skarżąca bezsprzecznie nie spełniła.
Organ II instancji dodatkowo też wskazał, iż w dniach [...] czerwca 2017 r. oraz [...] czerwca 2017 r" z przysługujących Stronie dopłat potrącono odpowiednio kwoty: 2.696,26 zł oraz 770,82 zł, w związku z czym pozostała należność do zwrotu wyniosła 954,16 zł. Powyższe kwoty zostały wyegzekwowane pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji a II instancji (strona [...] decyzji).
Reasumując, w ustalonym stanie faktycznym zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Żaden zarzut skargi nie jest skuteczny na tyle, by doprowadził do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI