V SA/Wa 1935/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-02-13
NSApodatkoweWysokawsa
VATimportzgłoszenie celneprocedura uproszczonazaległości podatkowezaświadczeniaodsetkiprawo celneadministracja skarbowa

WSA w Warszawie oddalił skargę podatnika, uznając, że nie spełnił on warunków do rozliczenia VAT od importu towarów na preferencyjnych zasadach z art. 33a ustawy o VAT z powodu braku aktualnych zaświadczeń o braku zaległości podatkowych.

Sprawa dotyczyła odmowy zastosowania przez organy celno-skarbowe procedury uproszczonej rozliczania VAT od importu towarów (art. 33a ustawy o VAT) wobec spółki, która nie przedstawiła wymaganych zaświadczeń o braku zaległości podatkowych i składkowych. Spółka argumentowała, że jej oświadczenia nie mają terminu ważności, a organy błędnie naliczyły odsetki. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, stwierdzając, że brak aktualnych dokumentów uniemożliwia skorzystanie z preferencji, a naliczone odsetki są zasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o zmianie danych w zgłoszeniu celnym. Spółka importowała towary i zadeklarowała rozliczenie VAT z tytułu importu na zasadzie art. 33a ustawy o VAT, co pozwala na rozliczenie podatku w deklaracji, a nie przy odprawie celnej. Kluczowym warunkiem skorzystania z tej procedury jest przedstawienie organowi celno-skarbowemu aktualnych zaświadczeń lub oświadczeń o braku zaległości podatkowych i składkowych. Spółka nie przedstawiła takich dokumentów w wymaganym terminie, a organy uznały, że jej oświadczenia również straciły ważność. W konsekwencji zmieniono metodę płatności VAT na standardową i naliczono odsetki. Skarżąca zarzucała błąd w interpretacji przepisów dotyczących ważności oświadczeń oraz sposobu naliczania odsetek. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że brak aktualnych dokumentów uniemożliwia zastosowanie art. 33a ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że przepisy te są odstępstwem od zasady ogólnej i wymagają ścisłego spełnienia warunków, w tym przedstawienia aktualnych zaświadczeń/oświadczeń przed dokonaniem importu. Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE, potwierdzając prawo państw członkowskich do wprowadzania takich wymogów w celu zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom, bez naruszania zasady neutralności podatkowej. Stwierdzono również, że spółka posiadała znaczące zaległości podatkowe, co dodatkowo uniemożliwiało skorzystanie z preferencji. Sąd uznał, że naliczone odsetki są zasadne w związku z utratą prawa do preferencyjnego rozliczenia i powstaniem zaległości podatkowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, oświadczenie to, podobnie jak zaświadczenie, musi być aktualne i przedstawione przed dokonaniem importu. Nie można dowolnie ustalać momentu jego przedłożenia, a dezaktualizuje się ono po zakończeniu okresu rozliczeniowego.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że przepisy art. 33a ust. 2 i 2a ustawy o VAT wymagają przedstawienia aktualnych dokumentów (zaświadczeń lub oświadczeń) przed dokonaniem importu towarów, aby skorzystać z uproszczonej procedury rozliczania VAT. Brak aktualności tych dokumentów skutkuje utratą prawa do preferencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 33a § 1, 2, 2a, 4, 6, 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

Warunkiem zastosowania procedury uproszczonej rozliczania VAT od importu jest przedstawienie aktualnych zaświadczeń/oświadczeń o braku zaległości podatkowych i składkowych przed dokonaniem importu. Brak spełnienia tego warunku skutkuje utratą prawa do preferencji i obowiązkiem zapłaty podatku wraz z odsetkami.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 33 § 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

W przypadku utraty prawa do rozliczenia VAT od importu na podstawie art. 33a, podatnik jest zobowiązany do wpłacenia kwoty obliczonego podatku w terminie 10 dni od dnia powiadomienia przez organ celny.

o.p. art. 233 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

o.p. art. 51 § 1

Ordynacja podatkowa

Definicja zaległości podatkowej.

o.p. art. 53 § 1, 4

Ordynacja podatkowa

Naliczanie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.

p.c. art. 73 § 1

Prawo celne

UKC art. 48

Unijny kodeks celny

Możliwość weryfikacji zgłoszenia celnego przez organy celne.

UKC art. 188

Unijny kodeks celny

u.KAS art. 25 § 1 pkt 2

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

Dyrektywa VAT art. 211

Dyrektywa 2006/112/WE Rady

Państwa członkowskie określają szczegółowe zasady dotyczące płatności z tytułu importu towarów, mogąc wprowadzić odroczoną płatność pod pewnymi warunkami.

Dyrektywa VAT art. 273

Dyrektywa 2006/112/WE Rady

Państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przedstawienia przez podatnika aktualnych zaświadczeń/oświadczeń o braku zaległości podatkowych i składkowych przed dokonaniem importu towarów uniemożliwia skorzystanie z procedury uproszczonej rozliczania VAT od importu na podstawie art. 33a ustawy o VAT. Naliczenie odsetek za zwłokę jest zasadne w przypadku utraty prawa do preferencyjnego rozliczenia VAT od importu i powstania zaległości podatkowej. Polskie przepisy uzależniające odroczenie płatności VAT od importu od przedstawienia dodatkowych dokumentów są zgodne z prawem UE i nie naruszają zasady neutralności podatkowej.

Odrzucone argumenty

Oświadczenie o braku zaległości podatkowych (art. 33a ust. 2a u.p.t.u.) ma termin ważności 6 miesięcy, analogicznie jak zaświadczenie. Naliczanie odsetek za zwłokę od 26. dnia miesiąca następującego po powstaniu zobowiązania podatkowego jest nieprawidłowe. Organy naruszyły przepisy postępowania, żądając spełnienia wymogów nieznanych ustawie (powielanie oświadczeń) i nie odnosząc się do twierdzeń strony.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podziela ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ, uznaje je za prawidłowe i stanowiące uzasadnioną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Skorzystanie z tej uprzywilejowanej formy rozliczenia podatku uzależnione jest od spełnienia łącznie warunków określonych w art. 33a ustawy o podatku od towarów i usług. Sąd nie podziela argumentacji skargi, iż organy podatkowe błędnie uznały, że oświadczenie o którym mowa w art. 33a ust. 2a ustawy o VAT ma termin ważności wynoszący 6 miesięcy, analogicznie jak zaświadczenie... W odniesieniu do zasady neutralności podatkowej VAT... środki, jakie państwa członkowskie mogą przyjąć w celu zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom, nie mogą być wykorzystywane w sposób, który podważałby neutralność VAT.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący

Aleksandra Młyńska

sprawozdawca

Michał Sowiński

zdanie odrębne

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków stosowania art. 33a ustawy o VAT, w szczególności wymogu aktualności zaświadczeń/oświadczeń o braku zaległości podatkowych i składkowych, a także zgodności tych przepisów z prawem UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury rozliczania VAT od importu i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych kwestii podatkowych, choć zawiera ogólne zasady interpretacji przepisów i zgodności z prawem UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej procedury podatkowej (VAT od importu) i pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do spełniania formalnych wymogów, nawet w przypadku spółek w restrukturyzacji. Wyjaśnia też relację polskiego prawa podatkowego z dyrektywami UE.

VAT od importu: Czy zapomniane zaświadczenie może kosztować miliony?

Dane finansowe

WPS: 37 491 PLN

Zdanie odrębne

Michał Sowiński

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1935/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący/
Aleksandra Młyńska /sprawozdawca/
Michał Sowiński /zdanie odrebne/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 1332/20 - Wyrok NSA z 2023-11-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 33a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Asesor WSA - Aleksandra Młyńska (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Z. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym oddala skargę. C.V.S.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., po rozpatrzeniu odwołania "[...]" S.A. w restrukturyzacji (dalej: "Spółka", "Strona"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019r., poz. 900 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo celne (Dz. U. z 2019r., poz. 1169), art. 48 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz. UE L 269 z dnia 10.10.2013 r. ze zm.), art. 33a ust. 1, ust. 2, ust. 2a, art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2018r., poz. 2174 ze zm.; dalej "ustawa o VAT"), art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2019r., poz. 768 ze zm.).
Stan sprawy przedstawia się następująco.
W dniu [...].10.2017r. przedstawiciel Strony dokonał zgłoszenia celnego uzupełniającego ([...]) do zgłoszenia celnego w procedurze uproszczonej importowanego towaru (wpis towarów do rejestru nr [...] z dnia [...].10.2017r.).
W zgłoszeniu tym, w polu 44, zgłaszający zadeklarował kod "4PL05" oznaczający procedurę uproszczoną i rozliczenie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru na zasadzie art. 33a ustawy o podatku od towarów i usług. W polu 47 zgłoszenia wskazano kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 37.491,00 PLN, która nie podlegała uiszczeniu ani zabezpieczeniu (kod metody płatności "L") ze względu na możliwość rozliczenia kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów zgodnie z art. 33a ww. ustawy.
W wyniku urzędowego sprawdzenia zasadności korzystania przez Stronę z ułatwień określonych w art. 33a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stwierdzono, iż Spółka nie przedstawiła naczelnikowi urzędu celno - skarbowego ważnych zaświadczeń/oświadczeń wskazanych w art. 33a ust. 2 i ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług w okresie, kiedy dokonywane były odprawy celne.
W związku z powyższym Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. pismem z dnia [...].03.2019 r. powiadomił Stronę o możliwości przedstawienia swojego stanowiska w terminie 30 dni od dnia doręczenia powiadomienia.
W piśmie z dnia [...].04.2019 r. Spółka przedstawiła swoje stanowisko w zakresie nieprzedłożenia aktualnych zaświadczeń.
Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. decyzją z dnia [...].05.2019r. dokonał zmiany kodu metody płatności podatku należnego z tytułu importu towarów w polu 47 w pozycji 1 zgłoszenia celnego uzupełniającego z dnia [...].10.2017r. do zgłoszenia uproszczonego (wpis do rejestru nr [...] z dnia [...].10.2017r.) z "L" na "H". Ponadto w polu 44 w pozycji 1 usunięto kod informacji dodatkowej "4PL05".
Strona została także poinformowana, że zadeklarowana w zgłoszeniu kwota podatku od towarów i usług wraz z odsetkami winna być wpłacona na konto Urzędu Skarbowego w N. T..
Pismem z dnia [...].05.2019r. Spółka odwołała się od ww. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W., wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ stwierdził, że w sprawie bezspornym jest, że w chwili dokonania importu towarów właściwemu Naczelnikowi Urzędu Celno-Skarbowego nie przedstawiono dokumentów, o których mowa w art. 33a ust. 2, 2a ustawy o VAT tj. zaświadczenia/oświadczenia o braku zaległości we wpłatach należnych składek na ubezpieczenie społeczne oraz we wpłatach poszczególnych podatków stanowiących dochód budżetu państwa jak również potwierdzenia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego. Dokumenty przewidziane w art. 33a ust.2, 2a ustawy o VAT utraciły ważność z dniem 21.09.2017r.
Analizując dokumenty przedstawione przez Spółkę w toku prowadzonych czynności wyjaśniających organ wskazał, że w przypadku gdy ustawodawca dopuszcza stosowanie przez podatników procedury wskazanej w art. 33a ust. 1 ustawy o VAT pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w szczególności w art. 33a ust. 2 i ust. 2a ustawy o VAT, to tego typu działania (złożenie zaświadczenia/oświadczenia o braku zaległości we wpłatach należnych składek na ubezpieczenie społeczne oraz we wpłatach poszczególnych podatków stanowiących dochód budżetu państwa, jak również potwierdzenia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego) muszą być zrealizowane przed dokonaniem czynności związanych z importem towarów.
Organ zauważył, że ustawodawca w art. 33a ust. 2 ustawy o VAT uzależnia możliwość skorzystania z uproszczonego trybu rozliczania podatku należnego od importu towarów w ramach deklaracji podatkowej od uprzedniego przedstawienia przez podatnika naczelnikowi urzędu celno – skarbowego, przed którym podatnik dokonuje formalności związanych z importem towarów zaświadczeń, o których mowa w art. 33a ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT wydanych nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dokonaniem importu. Określony w art. 33a ust. 2 ustawy o VAT termin ważności zaświadczenia odnosi się również do oświadczeń, wskazanych w art. 33a ust. 2a ustawy o VAT.
Organ podkreślił, że w art. 33a ust. 2 ustawy o VAT wyraźnie wskazano, iż zaświadczenia mają być wydane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dokonaniem importu. Dokumenty te są aktualne tylko w danym okresie rozliczeniowym. Po upływie danego okresu przestają być aktualne, istnieje bowiem ryzyko, że w okresie rozliczeniowym powstały zaległości. Powyższe zastrzeżenia odnoszą się również do przedkładanych przez podatnika oświadczeń, o których mowa w art. 33a ust. 2a ustawy o VAT. Zarówno bowiem zaświadczenia, jak również oświadczenia winny uwzględniać aktualny stan braku zaległości we wpłatach należnych składek na ubezpieczenie społeczne oraz we wpłatach poszczególnych podatków stanowiących dochód budżetu państwa.
Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie z zaświadczeń wydanych przez Naczelnika Trzeciego [...] Urzędu Skarbowego w R. nr [...] z dnia [...].02.2018r. oraz nr [...] z dnia [...].04.2018r. wynika, iż Spółka posiada zaległości podatkowe w Drugim [...] Urzędzie Skarbowym w W. objęte otwartym postępowaniem sanacyjnym. Ponadto w zaświadczeniu wydanym przez Naczelnika Trzeciego [...] Urzędu Skarbowego w R. nr [...] z dnia [...].04.2018r. wykazano, iż poza zaległościami podatkowymi objętymi otwartym postępowaniem sanacyjnym Spółka posiada zaległości w ogólnej kwocie należności głównej 3.442.388,00 zł plus odsetki wynikające z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego z dnia [...].01.2018r. nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług VAT za okresy 08-12/2010r.
Organ wskazał, że w przypadku nieprzedłożenia przez podatnika aktualnego zaświadczenia (oświadczenia), potwierdzającego brak zaległości we wpłatach należnych składek na ubezpieczenie społeczne oraz we wpłatach poszczególnych podatków stanowiących dochód budżetu państwa, jak również potwierdzenia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego przed dokonaniem formalności związanych z importem towarów, podatnik ten nie jest uprawniony do stosowania w zgłoszeniach celnych w procedurze dopuszczenia do obrotu uproszczenia wynikającego z art. 33a ustawy o VAT. Spółka nie dopełniła tych obowiązków, co skutkuje niemożnością zastosowania ułatwień, o których mowa w art. 33a ustawy o VAT.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., prawidłowo Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. uznał, że Spółka nie spełniła wymogów wynikających z art. 33a ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Skutkiem tego straciła prawo do rozliczenia podatku na zasadach określonych w art. 33a ust. 1 w odniesieniu do kwoty podatku należnej z tytułu importu towarów, którą miała rozliczyć w deklaracji podatkowej i stała się obowiązana do zapłaty kwoty podatku z odsetkami. Jeżeli bowiem Spółka straciła prawo do korzystania z uprawnienia wynikającego z art. 33a ustawy o VAT, do terminów zapłaty podatku ma zastosowanie art. 33 ust. 4 ustawy o VAT, zgodnie z którym podatnik jest zobowiązany do wpłacenia kwoty obliczonego podatku w terminie 10 dni licząc od dnia jego powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych.
W przedmiotowej sprawie powiadomienie podatnika o wysokości należności podatkowych nastąpiło w dniu dokonania zgłoszenia celnego uzupełniającego. Strona nie dokonała zapłaty podatku w terminie 10 dni od dnia powiadomienia o wysokości należności podatkowych. Brak zapłaty podatku w tym terminie spowodował powstanie zaległości podatkowej o której mowa w art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...] S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w Z., reprezentowany przez doradcę podatkowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. Naruszenie prawa materialnego, tj.
a) art. 33a ust. 1 - 2b, ust. 6 - 9, w zw z art. 33 ust. 4, ustawy o podatku od towarów i usług (ustawa o VAT) poprzez twierdzenie, że oświadczenie o którym mowa w art. 33a ust. 2a ustawy o VAT ma termin ważności wynoszący 6 miesięcy, analogicznie jak zaświadczenie, o którym mowa w art. 33a ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, a w konsekwencji, jeśli po upływie tego terminu podatnik ponownie nie złoży takiego oświadczenia, traci możliwość rozliczania VAT z tytułu importu towarów na podstawie art. 33a ustawy o VAT i powinien rozliczać VAT na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o VAT,
b) art. 33 ust. 4, w zw z art. 86 ust. 1, art. 99 ust. 1, art. 167 w zw z art. 211 i art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dyrektywa VAT) i w zw z art. 53 § 4 ordynacji podatkowej - poprzez uznanie, że importer zobowiązany do stosowania art. 33 ust. 4 ustawy o VAT pozostaje w zwłoce również po 25 (dwudziestym piątym) dniu miesiąca następnego po powstaniu zobowiązania podatkowego i powinien płacić odsetki również obliczone za czas następujący po tym dniu, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów polega na tym, że nawet jeśli importer postąpiłby zgodnie z art. 34 ust. 4 ustawy o VAT (np. sprowadziłby towar 1 stycznia i zapłacił VAT od importu 11 stycznia), to i tak podatek ten podlegałby odliczeniu w deklaracji składanej do 25 dnia następnego miesiąca (czyli w powyższym przykładzie 25 lutego) i odsetki nie powinny być naliczane od 26 dnia następnego miesiąca po dacie płatności VAT w imporcie towaru, skoro Skarb Państwa nie dysponował należną kwotą podatku jedynie do 25 dnia następnego miesiąca; w konsekwencji naliczanie odsetek od zaległości podatkowych również od 26 dnia następnego miesiąca (zamiast tylko do dnia 25 tego miesiąca) jest sprzeczne nie tylko z art. 53 § 4 ordynacji podatkowej, ale też ze wskazanymi wyżej przepisami Dyrektywy VAT, jako naruszające w szczególności zasadę neutralności i proporcjonalności VAT,
II. Rażące naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 120, 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 125, art. 180, 187 ,191, art. 299c i art. 306d ordynacji podatkowej poprzez żądanie spełnienia wymogów nie znanych ustawie w postaci żądania powielania co 6 miesięcy oświadczenia, o którym mowa w art. 33a ust. 2a ustawy o VAT, mimo że nie zaistniały okoliczności wykluczające prawdziwość treści oświadczenia Spółki z dnia [...] marca 2017 r. oraz pomimo tego, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. dysponował pismem Spółki z dnia [...] sierpnia 2017 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Dyrektora Izby w związku z prowadzonym monitoringiem przestrzegania warunków i kryteriów przez posiadacza pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej, zaś zgodnie z art. 299c ordynacji podatkowej pismo Spółki Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powinien przekazać Naczelnikowi [...]UCS,
- które to okoliczności utwierdziły Spółkę w przekonaniu o bezterminowości złożonego oświadczenia, o którym mowa w art. 33a ust. 2a oraz o możliwości stosowania przez Spółkę art. 33a ustawy o VAT aż do momentu zablokowania Spółce tej możliwości w dniu [...] stycznia 2018 r. (mimo że według Naczelnika [...]UCS ważność oświadczenia Spółki wygasła już [...] września 2017 r.),
b) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw z art. 210 § 1 pkt 6, art. 124 i 127 ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji - mimo że decyzja organu pierwszej instancji:
- zawierała błędną informację o konieczności zapłaty odsetek od zaległości podatkowych do dnia faktycznej wpłaty podatku VAT z tytułu importu (zamiast informacji o konieczności ich wpłaty jedynie do 25 dnia miesiąca następnego);
- nie zawierała wyjaśnienia prawnego, dlaczego według organu pierwszej instancji odsetki powinny być obliczone po tym terminie, mimo że tylko do tego dnia Skarb Państwa nie dysponował kwotą podatku VAT z tytułu importu,
zatem wobec powyższych uchybień organ odwoławczy powinien był, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ordynacji podatkowej, uchylić decyzję organu pierwszej instancji co najmniej w części dotyczącej sposobu obliczania odsetek za okres do 25 dnia miesiąca następnego, a nie do dnia faktycznej wpłaty.
c) art. 210 § 1 pkt 6, § 4 w zw z art. 124 ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia, polegający na nieodniesieniu się do twierdzeń strony na gruncie wykładni art. 33a ust. 2a ustawy o VAT oraz na gruncie art. 53 § 4 ordynacji podatkowej odnośnie sposobu naliczania odsetek.
Na wypadek uznania, że prezentowana przez Spółkę wykładnia art. 33a ust. 2a ustawy o VAT nie jest jedyną możliwą wykładnią tego przepisu, zaskarżonej decyzji zarzucono też rażące naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik spawy, tj. art. 2a ordynacji podatkowej, poprzez rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść podatnika.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.
W dniu 13 lutego 2020 r. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik skarżącej złożył jako załącznik do protokołu rozprawy pismo, w którym wskazał m.in., że Spółka konsekwentnie prezentuje stanowisko, iż oświadczenia o braku zaległości w daninach mogą być złożone tylko raz i nie muszą być powielane co pół roku, tak jak zaświadczenia urzędowe wymienione w art. 33a ust. 2 pkt 1a ustawy o VAT. W odniesieniu do wskazanej przez organ kwestii posiadania przez Spółkę zaległości podatkowych pełnomocnik stwierdził, że są to kwoty sporne, objęte odwoławczym postępowaniem podatkowym, postępowaniem restrukturyzacyjnym, w którym znajduje się Spółka. Stwierdził również, że nawet gdyby przyjąć, że Spółka nie mogła stosować po 21 września 2017 r. art. 33a ustawy o VAT, to Spółka nie powinna być zobowiązana do zapłaty odsetek za okres po upływie terminu do złożenia deklaracji za miesiąc, w którym należało rozliczyć VAT zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy o VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). Ponadto, uwzględnienie skargi ma miejsce wówczas, gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy.
Na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia [...] maja 2019 r. w przedmiocie zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym uzupełniającym.
Zasadniczy spór w sprawie dotyczy zasadności dokonania przez organy celno-skarbowe zmiany metody płatności podatku od towarów i usług z tytułu importu przez skarżącą towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia [...] października 2017 r.
Sąd podziela ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ, uznaje je za prawidłowe i stanowiące uzasadnioną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 33a ust. 1 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania obowiązku podatkowego, w przypadku gdy towary zostały objęte na terytorium kraju uproszczeniem, o którym mowa w art. 166 oraz art. 182 unijnego kodeksu celnego, którego realizacja jest uzależniona od wcześniejszego wydania pozwolenia i w którym okresem rozliczeniowym jest miesiąc kalendarzowy, podatnik może rozliczyć kwotę podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów.
Zgodnie z art. 33a ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, przepis ust. 1 stosuje się pod warunkiem przedstawienia przez podatnika naczelnikowi urzędu celno-skarbowego, przed którym podatnik dokonuje formalności związanych z importem towarów, wydanych nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dokonaniem importu: a) zaświadczeń o braku zaległości we wpłatach należnych składek na ubezpieczenie społeczne oraz we wpłatach poszczególnych podatków stanowiących dochód budżetu państwa, przekraczających odrębnie z każdego tytułu, w tym odrębnie w każdym podatku, odpowiednio 3% kwoty należnych składek i należnych zobowiązań podatkowych w poszczególnych podatkach; udział zaległości w kwocie składek lub podatku ustala się w stosunku do kwoty należnych wpłat za okres rozliczeniowy, którego dotyczy zaległość, b) potwierdzenia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego.
Ponadto, wymóg przedstawienia przez podatnika dokumentów, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się za spełniony również w przypadku złożenia przez podatnika oświadczeń o tej samej treści, zgodnie z art. 33a ust. 2a ustawy o VAT. Warunku przedstawienia dokumentów, o których mowa w ust. 2 pkt 1 nie stosuje się, jeżeli naczelnik urzędu celno-skarbowego posiada złożone przez podatnika aktualne dokumenty, stosownie do art. 33a ust. 3 ustawy o VAT.
Przepis art. 33a ust. 1 ustawy o VAT stanowi odstępstwo od zasady, zgodnie z którą w przypadku importu towarów podatek należny rozlicza się w zgłoszeniu celnym (VAT uiszcza się przy dokonywaniu formalności celnych związanych z dopuszczeniem towaru do obrotu). W przypadku zastosowania art. 33a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podatek VAT od importu rozlicza się w ramach deklaracji podatkowej, wykazując w niej zarówno podatek należny jak i naliczony. Skorzystanie z tej uprzywilejowanej formy rozliczenia podatku uzależnione jest od spełnienia łącznie warunków określonych w art. 33a ustawy o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 33a ust. 6 ustawy o VAT, podatnik jest obowiązany do przedstawienia naczelnikowi urzędu celno-skarbowego dokumentów potwierdzających rozliczenie kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów. W przypadku gdy podatnik w terminie, o którym mowa w ust. 6, nie przedstawił dokumentów, o których mowa w tym przepisie, traci prawo do rozliczenia podatku na zasadach określonych w ust. 1, w odniesieniu do kwoty podatku należnej z tytułu importu towarów, którą miał rozliczyć w deklaracji podatkowej. Podatnik jest obowiązany do zapłaty kwoty podatku wraz z odsetkami (art. 33a ust. 7 ustawy o VAT).
W przypadku zastosowania art. 33a ust. 1 ustawy o VAT, VAT od importu rozlicza się w ramach deklaracji podatkowej, wykazując w niej zarówno podatek należny (art. 33a ust. 1 ustawy o VAT), jak i podatek naliczony (art. 86 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o VAT). Skorzystanie jednak z tej uprzywilejowanej formy rozliczenia podatku uzależnione jest od spełnienia łącznie warunków określonych w art. 33a ust. 1 - 6 ustawy o VAT. Procedura rozliczenia VAT z tytułu importu towarów opisana w ww. przepisach jest odstępstwem od zasady, zgodnie z którą VAT należny rozlicza się w zgłoszeniu celnym.
Bezspornym jest, że w chwili dokonania importu towarów właściwemu Naczelnikowi Urzędu Celno-Skarbowego nie przedstawiono dokumentów, o których mowa w art. 33a ust. 2, 2a ustawy o VAT tj. zaświadczenia/oświadczenia o braku zaległości we wpłatach należnych składek na ubezpieczenie społeczne oraz we wpłatach poszczególnych podatków stanowiących dochód budżetu państwa, jak również potwierdzenia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego. Należy podkreślić, że walor aktualności mają wymienione w art. 33a ust. 2 ustawy o VAT zaświadczenia wydane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dokonaniem importu.
Sąd nie podziela argumentacji skargi, iż organy podatkowe błędnie uznały, że oświadczenie o którym mowa w art. 33a ust. 2a ustawy o VAT ma termin ważności wynoszący 6 miesięcy, analogicznie jak zaświadczenie, o którym mowa w art. 33a ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, a w konsekwencji, jeśli po "upływie" tego "terminu" podatnik ponownie nie złoży takiego oświadczenia, traci możliwość rozliczania VAT z tytułu importu towarów na podstawie art. 33a ustawy o VAT i powinien rozliczać VAT na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o VAT. Jak słusznie bowiem zauważył organ odwoławczy, podatnik nie może dowolnie ustalać momentu kiedy nastąpi przedłożenie zaświadczenia (oświadczenia). Natomiast jest obowiązany przedkładać w przewidzianym prawem terminie aktualne zaświadczenia (oświadczenia), które dezaktualizują się po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego. Tym samym nieprawidłowe jest stanowisko Skarżącej, iż oświadczenia o braku zaległości podatkowych mogą być złożone tylko raz i nie muszą być powielane co pół roku, tak jak zaświadczenia urzędowe wymienione w art. 33a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT.
Sąd podkreśla, że z treści art. 33a ustawy o VAT wynika, że aby skorzystać z trybu uproszczonego podatnik zobowiązany jest nie tylko do posiadania określonych, aktualnych dokumentów, ale również do ich przedstawienia właściwemu organowi podatkowemu przed dokonaniem rozliczenia. Procedura ta dotyczy bowiem jedynie podatników VAT czynnych, którzy nie posiadają zaległości we wpłatach należnych składek na ubezpieczenie społeczne oraz we wpłatach poszczególnych podatków stanowiących dochód budżetu państwa, przekraczających odrębnie z każdego tytułu, w tym odrębnie w każdym podatku, odpowiednio 3% kwoty należnych składek i należnych zobowiązań podatkowych w poszczególnych podatkach. Zawarty w treści art. 33a ustawy o VAT zwrot "pod warunkiem" wyraźnie wskazuje, że tego typu dokumenty powinny być przedstawione organowi na moment dokonania importu towarów. Dopiero zatem spełnienie warunku, pozwala na zastosowanie mechanizmu rozliczania VAT od importu towarów w ramach deklaracji podatkowej.
Zdaniem Sądu właściwie zatem organy podatkowe oparły się na wykładni językowej jako wiodącej przy interpretacji prawa podatkowego. Taki pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 980/18 i 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 1024/18), a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stanowisko to podziela. Jak stwierdził WSA we Wrocławiu we wskazanych wyżej wyrokach, identyczne sformułowanie "pod warunkiem" zawiera również art. 33 ust. 7a ustawy o VAT. Przepis ten stanowi, że przepisu ust. 7 nie stosuje się, gdy zabezpieczenie potencjalnego długu celnego wymaganego zgodnie z: 1) art. 148 ust. 2 lit. c lub art. 211 ust. 3 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013, str. 1, ze zm.), 2) art. 115 ust. 1 lit. a i ust. 2 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015, str. 1, ze zm.), dalej: "rozporządzeniem 2015/2446" – dotyczy przypadków objęcia towarów czasowym składowaniem lub procedurą: końcowego przeznaczenia, składowania celnego, uszlachetniania czynnego lub odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, pod warunkiem, że podatnik przedstawi organowi celnemu dokumenty potwierdzające, że jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny i nie posiada zaległości z tytułu cła i podatków stanowiących dochód budżetu państwa, składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz nie jest wobec niego prowadzone postępowanie egzekucyjne, likwidacyjne lub upadłościowe.
W myśl art. 33 ust. 7 ustawy o VAT organ celny zabezpiecza kwotę podatku, jeżeli podatek ten nie został uiszczony, w przypadkach i trybie stosowanych przy zabezpieczaniu należności celnych na podstawie przepisów celnych, z zastrzeżeniem ust. 7a-7e. Analiza treści art. 33 ust. 7a ustawy o VAT, w powiązaniu z art. 33 ust. 7 ww. ustawy potwierdza, że przedstawienie wymaganych tam dokumentów musi nastąpić przed odprawą celną, w innym przypadku podatnik będzie obligowany do złożenia zabezpieczenia.
W przedmiotowej sprawie nie można również, w drodze analogii, zastosować terminu przewidzianego w treści art. 33a ust. 6 ustawy o VAT, zgodnie z którym podatnik jest obowiązany do przedstawienia naczelnikowi urzędu celno-skarbowego dokumentów potwierdzających rozliczenie kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów. Przepis ten wskazuje wyraźnie, że chodzi tutaj o nowy obowiązek sprawozdawczy, zgodnie z którym podatnicy zobowiązani są poinformować ww. organ o rozliczeniu VAT należnego w deklaracji podatkowej poprzez przedłożenie stosownych dokumentów, tj. deklaracji podatkowej z potwierdzeniem jej złożenia w urzędzie skarbowym [prezentatą urzędu na kopii deklaracji lub urzędowym poświadczeniem odbioru (UPO), tj. potwierdzeniem złożenia deklaracji podatkowej w formie elektronicznej], ewentualnie w połączeniu z zapisami w ewidencjach sprzedaży podatnika (w której ujęte są poszczególne operacje importowe). Przewidziany w tym przepisie termin nie jest terminem do spełnienia warunku w postaci przedłożenia stosownych zaświadczeń/oświadczeń przewidzianych w art. 33a ust. 2 i 2a ustawy o VAT.
Sąd stwierdza, że państwo polskie było uprawnione do określenia szczegółowych zasad płatności podatku od importu oraz miało prawo do ustanawiania warunków uprawniających do innego niż podstawowe, rozliczenia VAT od importu. Stanowisko w tej sprawie zostało ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 975/18, sygn. akt I SA/Wr 1008/18), a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, to stanowisko podziela. Zgodnie z art. 211 dyrektywy VAT, państwa członkowskie określają szczegółowe zasady dotyczące płatności z tytułu importu towarów. Państwa członkowskie mogą w szczególności postanowić, że w przypadku importu towarów przez podatników lub osoby zobowiązane do zapłaty VAT lub przez niektóre kategorie tych podatników lub osób, VAT należny z tytułu importu nie musi zostać zapłacony w momencie importu, pod warunkiem, że podatek ten zostanie wyszczególniony jako należny w deklaracji VAT sporządzonej zgodnie z art. 250 dyrektywy VAT.
W wyroku z 21 lutego 2013 r. S.C. Mora IPR SRL, C-79/12, EU:C:2013:98, TSUE wyraźnie podkreślił, że z art. 211 dyrektywy VAT wynika, że państwa członkowskie mogą wprowadzić prawo do odroczonej płatności VAT z tytułu importu i przyznać tę metodę płatności nie wszystkim podatnikom, ale niektórym [ich] kategoriom (pkt 25). TSUE nie miał wątpliwości, że wykładni art. 211 dyrektywy VAT należy dokonywać w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie stosowaniu uregulowań państwa członkowskiego, takich jak te w sprawie głównej, uzależniających odroczoną płatność VAT z tytułu importu towarów od uzyskania zaświadczenia nieprzewidzianego w dyrektywie, o ile warunki uzyskania takiego zaświadczenia są zgodne z zasadą neutralności podatkowej, co podlega weryfikacji sądu krajowego.
Powyższe potwierdza też brzmienie art. 273 dyrektywy VAT i orzeczenia TSUE zapadłe na jego tle. Zgodnie z art. 273 dyrektywy VAT państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, pod warunkiem równego traktowania transakcji krajowych i transakcji dokonywanych między państwami członkowskim przez podatników oraz pod warunkiem, że obowiązki te, w wymianie handlowej między państwami członkowskimi, nie będą prowadzić do powstania formalności związanych z przekraczaniem granic. Możliwość przewidziana w akapicie pierwszym nie może zostać wykorzystana do nałożenia dodatkowych obowiązków związanych z fakturowaniem poza obowiązkami, które zostały określone w rozdziale 3.
W tym względzie Trybunał wyjaśnił, że z przepisu tego wynika, że każde państwo członkowskie jest zobowiązane do podjęcia wszelkich legislacyjnych i administracyjnych kroków mogących zapewnić pełny pobór VAT na swoim terytorium i zwalczanie przestępczości podatkowej (wyrok TSUE z 9 lipca 2015 r., Cabinet Medical Veterinar Dr. Tomoiagă Andrei, C-144/14, EU:C:2015:452, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo). Trybunał stwierdził również, że art. 273 dyrektywy VAT, poza określonymi w nim ograniczeniami, nie precyzuje ani warunków, ani obowiązków, jakie mogą przewidzieć państwa członkowskie, i że w konsekwencji przepis ten przyznaje państwom członkowskim zakres swobodnego uznania co do środków zmierzających do zapewnienia pełnego poboru należnego VAT na ich terytorium i zapobieżenia oszustwom (wyrok z 26 października 2017 r., BB construct, C-534/16, EU:C:2017:820, pkt 21 i przytoczone tam orzecznictwo).
W odniesieniu do zasady neutralności podatkowej VAT, która stanowi dokonany przez prawodawcę Unii w dziedzinie VAT przykład ogólnej zasady równego traktowania (wyrok TSUE z 26 października 2017 r., BB construct, C 534/16, EU:C:2017:820, pkt 29) stwierdzono już, że środki, jakie państwa członkowskie mogą przyjąć w celu zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom, nie mogą być wykorzystywane w sposób, który podważałby neutralność VAT (zob. podobnie wyrok TSUE z 11 kwietnia 2013 r., Rusedespred, C-138/12, EU:C:2013:233, pkt 28, 29 i przytoczone tam orzecznictwo).
Przepisy ustawy o VAT wskazują, że w sytuacji, gdy zastosowanie ma procedura przewidziana w treści art. 33 ust. 1 i 4 ustawy o VAT, prawo odliczenia podatku przysługuje na mocy art. 86 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy o VAT. Należy zauważyć, że wybór procedury uproszczonej z art. 33a ustawy o VAT nie ma na celu pomniejszanie podatku naliczonego (zastosowanie art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o VAT), lecz jedynie przesunięcie rozliczenia podatku należnego w innym czasie niż zgłoszenie celne, tj. w deklaracji podatkowej. Warunki zaś jakie musi spełnić podatnik, nie stanowią naruszenia zasady neutralności podatkowej. Każdy podatnik może uzyskać stosowne zaświadczenia, jeżeli wystąpi z odpowiednim wnioskiem do właściwych organów podatkowych. Ponadto umożliwienie podatnikom wybrania metody odroczonej płatności bez spełnienia określonych warunków przyznawałoby im nienależną korzyść konkurencyjną, na szkodę innych przedsiębiorców, którzy zobowiązani są co do zasady rozliczyć VAT należny w zgłoszeniu celnym. Zdaniem Sądu taka regulacja nie narusza art. 211 dyrektywy VAT i mieści się w granicach swobody państwa członkowskiego do określenia szczegółowych zasad dotyczących płatności z tytułu importu towarów.
W ocenie Sądu, nałożony przepisem art. 33a ustawy o VAT obowiązek wykazania się dokumentami określonej treści nie stanowi dla przedsiębiorcy nadmiernego utrudnienia, a jednocześnie zabezpiecza przed korzystaniem z procedury uproszczonej przez podmioty nie spełniające określonych przez ustawodawcę warunków. Organ podatkowy ma prawo do uzyskania informacji, czy podmiot dokonujący rozliczenia w trybie uprzywilejowanym jest podmiotem godnym zaufania.
W tym miejscu przypomnieć należy, iż z przepisu art. 33a ustawy o VAT wynika jednoznacznie, że aby skorzystać z trybu uproszczonego czynny podatnik VAT nie może posiadać zaległości podatkowych. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż Skarżąca posiada zaległości we wpłatach podatków stanowiących dochód budżetu państwa przekraczających 3% kwoty należnych zobowiązań podatkowych. Wbrew zatem twierdzeniom skargi zaległości podatkowe Skarżącej, to nie tylko kwoty sporne, objęte odwoławczym postępowaniem podatkowym, w którym znajduje się Spółka, ale są to również zaległości we wpłatach należności niespornych, które powstały z mocy prawa. Należy zauważyć, iż łącznie zaległości podatkowe w Drugim [...] Urzędzie Skarbowym w W. objęte otwartym postępowaniem sanacyjnym na dzień [...] sierpnia 2016 r. tj. dzień wydania postanowienia przez Sąd Rejonowy dla Miasta [...] W. w W. Wydział X Gospodarczy ds. upadłościowych i restrukturyzacyjnych w sprawie sygn. akt X GR [...] wynoszą w ogólnej kwocie należności głównej 65.944.418,00 zł plus odsetki, a w szczególności w podatkach: do towarów i usług VAT za okresy 07-12/2011 r., 01/2012 r., 01-02/2013 r., 07/2016 r., należność główna 65.931.663,00 zł plus odsetki, zryczałtowanym podatku dochodowym przychodów innych źródeł PIT-8 za 07/2016 r. należność główna 12.755,00 zł. Sąd stwierdza, iż poza zaległościami podatkowymi objętymi otwartym postępowaniem sanacyjnym istnieją zaległości w podatku VAT w kwocie 3.442.388,00 zł wynikające z decyzji Naczelnika UCS z dnia [...] stycznia 2018 r. za okresy 08-12/2010 r.
Konsekwencją niedochowania wymogów opisanych w art. 33a ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT jest brak prawa do rozliczenia podatku w tym trybie i konieczność zapłaty odsetek za zwłokę. Niespełnienie przez podatnika przewidzianych w przepisie warunków oznacza, że powinien on rozliczyć VAT zgodnie z zasadą ogólną w zgłoszeniu celnym.
Takie rozwiązanie nie jest kwestionowane przez TSUE. W wyroku z 17 lipca 2014 r. Equoland, EU:C:2014:2091, pkt 46-48 Trybunał stwierdził, że zapłata odsetek za zwłokę może stanowić odpowiednią sankcję w przypadku naruszenia formalnego obowiązku, o ile nie wychodzi ona poza to, co jest konieczne do osiągnięcia realizowanych celów polegających na zapewnianiu prawidłowego poboru podatku VAT i zapobieganiu oszustwom. W wyroku z 9 września 2004 r., Vermietungsgesellschaft Objekt Kirchberg, C-269/03, EU:C:2004:512 TSUE (odnosząc się do innej procedury szczególnej - system szczególny dla małych przedsiębiorców) orzekł, że prawo Unii, a w szczególności zasada proporcjonalności, nie stoją na przeszkodzie temu, aby państwo członkowskie, które skorzystało z uprawnienia do przyznania swoim podatnikom prawa wyboru szczególnego systemu opodatkowania, przyjęło przepisy, które uzależniają całkowite odliczenie VAT naliczonego od uprzedniego uzyskania od organu podatkowego zatwierdzenia o charakterze nieretroaktywnym. Trybunał wyjaśnił w tym względzie, że brak retroaktywności procedury zatwierdzenia nie czyni jej nieproporcjonalną (ww. wyrok TSUE, pkt 29). Tę samą tezę TSUE powtórzył w wyroku z dnia 17 maja 2018 r., Dávid Vámos, C-566/16, EU:C:2018:321, pkt 43 i 44.
Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia zasady in dubio pro tributario, określonej w art. 2a O.p. Należy podkreślić, że wyrażona w art. 2a O.p. zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika dotyczy tylko wątpliwości co do treści przepisów prawa, a takich wątpliwości w odniesieniu do przepisów prawa mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie nie było. Jak wykazano wyżej art. 33a ustawy o VAT zawiera istotne uproszczenie rozliczenia podatku z tytułu importu, co uzasadnia wymaganie spełnienia określonych warunków.
Należy podkreślić, że przyjęcie zgłoszenia celnego i zwolnienie towarów nie jest równoznaczne z uznaniem zgłoszenia celnego za prawidłowe. To na zgłaszającym ciąży obowiązek wykazania prawidłowych danych w zgłoszeniu celnym. Jednocześnie organy celne mogą poddać weryfikacji zgłoszenie celne zarówno po przyjęciu zgłoszenia, lecz przed wydaniem towaru (art. 188 UKC), jak również po zgłoszeniu towaru. Jak wynika z art. 48 UKC, organy celne mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu.
Bezzasadny jest również podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej. Trafnie bowiem organ odwoławczy wskazał, iż skoro strona skarżąca straciła prawo do korzystania z uprawnienia wynikającego z art. 33a ustawy o VAT, to do terminów zapłaty podatku ma zastosowanie art. 33 ust. 4 ustawy o VAT. zgodnie z którym podatnik jest zobowiązany do wpłacenia kwoty obliczonego podatku w terminie 10 dni licząc od dnia jego powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych. W niniejszej sprawie powiadomienie podatnika o wysokości należności podatkowych nastąpiło w dniu dokonania zgłoszenia celnego uzupełniającego. Strona nie dokonała zapłaty podatku w terminie 10 dni od dnia powiadomienia o wysokości należności podatkowych.
Podnieść również przy tym należy, że zaległość podatkowa to podatek niezapłacony w terminie płatności (art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej). Powstaje na skutek samego uchybienia terminu płatności wyznaczonego na podstawie przepisów obowiązującego prawa. Podstawowym elementem konstrukcyjnym definicji zaległości podatkowej jest termin płatności podatku. Od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54 Ordynacji podatkowej, naliczane są odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej). Powstanie odsetek za zwłokę wynika ze zwłoki w zapłacie zobowiązania. Natomiast utrata prawa do rozliczenia podatku, na zasadach określonych w art. 33a ust. 1 ustawy o VAT powoduje, że podatnik jest zobowiązany do zapłaty organowi celnemu nie tylko kwoty podatku, ale też odsetek, ponieważ w zaistniałej sytuacji powstała zwłoka w zapłacie zobowiązania.
Odnosząc się zaś do zawartych w skardze zarzutów naruszenia art. 299c Ordynacji podatkowej zauważyć należy, iż w rozpoznawanej kategorii spraw organy nie posiadały z urzędu danych wymaganych przepisem art. 33a ust. 2 ustawy o VAT bowiem urzędy właściwe do wydania wymaganych zaświadczeń nie posiadają zintegrowanych baz danych. Zgodnie z art. 306d Ordynacji podatkowej, organ podatkowy nie może żądać zaświadczenia ani oświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, jeżeli znane są one organowi z urzędu lub możliwe są do ustalenia przez organ na podstawie wskazanych w tym przepisie źródeł. Należy jednak podkreślić, że art. 33a ustawy o VAT ma charakter szczególny w odniesieniu do art. 306d Ordynacji podatkowej. Powoływany przepis nie może uchylać ustalonych szczególnymi przepisami warunków, których spełnienie uprawnia podatnika do określonych korzyści podatkowych lub uproszczeń. Taki zaś charakter mają dokumenty (w tym oświadczenia) wymagane na mocy art. 33a ustawy o VAT.
Reasumując, w ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu wyjaśniono wszystkie niezbędne do wydania decyzji okoliczności faktyczne. Podjęto wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia sprawy, zapewniając stronie udział w postępowaniu i podejmując niezbędne kroki w celu wyjaśniania przesłanek, jakimi kierował się organ podatkowy w toku postępowania. Stan faktyczny sprawy został ustalony w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Zebrany w sprawie materiał dowodowy został wnikliwie rozpatrzony i oceniony, a dokonana ocena nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Ponadto uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe wykazanie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa.
W świetle okoliczności sprawy Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI