V SA/WA 193/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-03-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynność egzekucyjnaskarga na czynność egzekucyjnązajęcie rachunku bankowegoprawo unijnepostępowanie układowespółka zagranicznaoddział WSA

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, uznając, że skarga na czynność egzekucyjną nie służy do kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani jego prowadzenia, a jedynie prawidłowości dokonanej czynności.

Spółka [...] S.p.A. Oddział w Polsce zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzję o oddaleniu skargi na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżąca argumentowała, że postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne z uwagi na wszczęcie postępowania układowego we Włoszech wobec spółki matki. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i nie służy do badania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani jego prowadzenia, a jedynie prawidłowości dokonanej czynności.

Przedmiotem skargi była czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spółki [...] S.p.A. Oddział w Polsce, dokonana przez Prezydenta miasta. Skarżąca podnosiła, że postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne, ponieważ wobec spółki matki wszczęto we Włoszech postępowanie układowe ('concordato preventivo'), co zgodnie z prawem unijnym powinno skutkować zawieszeniem postępowań egzekucyjnych również w Polsce. Organy administracji obu instancji oddaliły skargę, wskazując, że skarga na czynność egzekucyjną ma charakter formalny i służy jedynie ocenie prawidłowości dokonanej czynności, a nie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego czy jego prowadzenia. Kwestie niedopuszczalności egzekucji lub błędu co do osoby zobowiązanego powinny być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu dotyczącym zarzutów lub umorzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organów, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną jest środkiem subsydiarnym, nie zastępującym innych środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd nie był uprawniony do rozpatrywania zarzutów dotyczących zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego czy błędu co do osoby zobowiązanego w ramach postępowania o skargę na czynność egzekucyjną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i służy wyłącznie ocenie prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej, a nie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego czy jego prowadzenia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną jest ograniczona do oceny formalnoprawnej konkretnej czynności egzekucyjnej i nie zastępuje innych środków zaskarżenia, takich jak zarzuty czy wniosek o umorzenie postępowania, które służą do kwestionowania zasadności lub dopuszczalności postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

upea art. 54 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 80 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

upea art. 54 § 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 80 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 80 § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 1a § 12

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 1a § 20

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 33 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 59 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 60 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Prawo restrukturyzacyjne art. 259 § 3

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne

Prawo restrukturyzacyjne art. 278 § 3

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne

k.p.a. art. 156

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na czynność egzekucyjną jest środkiem subsydiarnym i służy wyłącznie ocenie prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej. Zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jego prowadzenia, niedopuszczalności egzekucji lub błędu co do osoby zobowiązanego powinny być podnoszone w ramach innych środków zaskarżenia (zarzuty, zażalenie, wniosek o umorzenie postępowania).

Odrzucone argumenty

Postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne z uwagi na wszczęcie postępowania układowego we Włoszech wobec spółki matki. Oddział przedsiębiorcy zagranicznego nie może być uznany za zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone z urzędu z uwagi na powyższe okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

skarga na czynność egzekucyjną [...] ma charakter subsydiarny i nie będzie dopuszczalna, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. niekonkurencyjność środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu egzekucyjnym skarga nie przysługuje, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia

Skład orzekający

Tomasz Zawiślak

przewodniczący sprawozdawca

Arkadiusz Tomczak

członek

Michał Sowiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczonego zakresu kontroli sądu w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną w administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i relacji między różnymi środkami zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne rozróżnienie między skargą na czynność egzekucyjną a innymi środkami zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków.

Kiedy skarga na zajęcie rachunku bankowego nie wystarczy? Sąd wyjaśnia granice kontroli.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

V SA/Wa 193/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Tomczak
Michał Sowiński
Tomasz Zawiślak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1351/21 - Wyrok NSA z 2025-03-25
I GZ 226/20 - Postanowienie NSA z 2020-09-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2021 r. sprawy ze skargi [...] S.p.A. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [....] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] Spółka Akcyjna Oddział w Polsce z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, strona lub zobowiązana) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO lub organ II instancji) z [...] listopada 2019 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] W. (dalej: Prezydent lub organ egzekucyjny lub I instancji) z [...] czerwca 2019 r. nr [...] ([...]) oddalające skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Prezydent [...] W. na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] z [...] listopada 2018 r., [...] z [...] listopada 2018 r., [...] z [...] grudnia 2018 r., [...] z [...] grudnia 2018 r., [...] z [...] lutego 2019 r., [...] z [...] lutego 2019 r., [...] z [...] marca 2019 r. prowadził wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne dotyczące należności z tytułu nieuregulowanych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz opłaty za zajęcie pasa ruchu drogowego. Zawiadomieniem z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. Zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanej w dniu [...] kwietnia 2019 r.
Pismem z [...] kwietnia 2019 r. strona złożyła skargę na dokonane zajęcie oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko spółce jak i dokonanie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nastąpiło pomimo niedopuszczalności jego wszczęcia oraz prowadzenia, jak i pomimo obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji z urzędu. Spółka wyjaśniła, że w dniu [...] września 2018 r. spółka [...] wystąpiła do Sądu w R. z wnioskiem o wszczęcie postępowania "concordato preventivo" celem zatwierdzenia układu z wierzycielami spółki, które zgodnie z art. 2 pkt. 4 oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2015/848 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie postępowania upadłościowego (Dz.Urz.UE L z 2015 r. nr 141 s. 14; dalej: rozporządzenie 2015/848) oraz załącznikiem A do rozporządzenia 2015/848 stanowi postępowania upadłościowe w rozumieniu tego rozporządzenia. Skarżąca podała, że Sąd w R. postanowieniem z [...] października 2018 r. potwierdził wszczęcie procedury "concordato preventivo" wraz z zastrzeżeniem możliwości złożenia przez [...] propozycji układu z wierzycielami. Strona stwierdziła, że wydając powyższe postanowienie Sąd zastrzegł, że nie mogą być dokonywane płatności wcześniejszych wierzytelności, ani także nie mogą być dokonywane czynności, które są uznawane za zrobione zgodnie z art. 161, 169-bis, 173 i 182 włoskiej ustawy upadłościowej. Strona podała również, że w dniu [...] grudnia 2018 r. Sąd Powszechny w R. wydał postanowienie, w którym wydłużył spółce okres na złożenie propozycji układu z wierzycielami w ramach procedury "concordato preventivo" do dnia [...] lutego 2019 r. W tym też dniu spółka złożyła stosowne propozycje układowe. Zdaniem zobowiązanej postanowienie Sądu w R. wywołało skutki, które wynikają z prawa państwa wszczęcia postępowania w każdym innym państwie członkowskim, w tym również na terytorium Polski. Dotyczy to również postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających prowadzonych przez organy egzekucyjne.
Strona zauważyła, że [...] prowadzi w Polsce działalność gospodarczą za pośrednictwem polskiego oddziału, tj. [...]. S.A. Oddział w Polsce z siedzibą w W. (KRS: [...]). Podmiot ten nie posiada osobowości prawnej i z prawnego punktu widzenia stanowi część spółki matki [...]. Także majątek Oddziału [...] stanowi część majątku włoskiej spółki [...] - pomimo, że majątek ten jest w ramach Oddziału organizacyjnie wyodrębniony. W związku z powyższym skutki opisane w rozporządzeniu 2015/848 oraz ustawie z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne rozciągają się również na działalność polskiego oddziału spółki [...]. Zdaniem skarżącej [...] S.A. Oddział w Polsce nie może być uznawany za "zobowiązanego" w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak również nie może być podmiotem zobowiązanym w rozumieniu ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego został rozpoznany odrębnym postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. nr [...] ([...]) (patrz karta 41-43 akt sądowych). Natomiast postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. nr [...] ([...]) organ I instancji oddalił skargę na czynność egzekucyjną.
W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 54, art. 1a pkt 2 i art. 80 ustawy z dnia 17 czerwca 996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej: upea) i wyjaśnił, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia.
Organ egzekucyjny zauważył, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest jednym ze środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 upea i dokonywane jest na podstawie art. 80 upea. Organ I instancji przeanalizował treść art. 80 upea i stwierdził, że zawiadomienie z [...] kwietnia 2019 r. zostało dokonane w sposób odpowiadający temu przepisowi, a także zawierało wszystkie elementy właściwe dla zawiadomienia określone w art. 67 § 2 upea. W związku z powyższym w ocenie organu I instancji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi oraz uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych i wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
W wyniku rozpoznania zażalenia SKO postanowieniem z [...] listopada 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z [...] czerwca 2019 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w całości podzielił argumentację organu I instancji i ponownie zauważył, że skarga przysługuje wprawdzie na wszystkie czynności egzekucyjne, lecz ma ona charakter środka subsydiarnego i nie będzie dopuszczalna, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, albo w sytuacjach gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu. W postępowaniu zainicjowanym w trybie skargi na czynność egzekucyjną, które to postępowanie stanowi w istocie fragment postępowania egzekucyjnego, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się natomiast o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. SKO wyjaśniło, że niedopuszczalność egzekucji oraz błąd co do osoby zobowiązanego stanowią okoliczności mogące stanowić zarzut. W ocenie organu II instancji niemożliwe jest zatem ich rozpatrywanie w postępowaniu dotyczącym skargi. Z kolei wskazane przez spółkę przesłanki umorzenia postępowania również dotyczą innego przysługującego skarżącej środka, to jest właśnie wniosku o umorzenie postępowania i także nie mogą być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu.
Zdaniem SKO w analizowanej sprawie przy zaskarżonej czynności egzekucyjnej zostały dopełnione czynności nakazane przez upea. W ocenie organu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są zarzuty dotyczące naruszenia prawa unijnego, ponieważ dotyczą one zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie zaś wykonania określonej czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia środków na rachunku bankowym.
Pismem z [...] stycznia 2020 r. skarżąca złożyła skargę na ww. postanowienie SKO wnosząc m.in. o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uchylenie postanowienia Prezydenta w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze oraz o uchylenie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. względnie zobowiązanie Prezydenta do niezwłocznego wydania postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze oraz uchylenie wskazanego zajęcia; 2) stwierdzenie niedopuszczalności prowadzenia niniejszego postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły egzekucyjne względem [...]; 3) zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów:
1) prawa materialnego, tj. art. 259 ust. 3 w zw. z art 278 ust. 3 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2015 r. poz. 978 ze zm.; dalej: Prawo restrukturyzacyjne), art. 168 włoskiej ustawy upadłościowej Regio Decreto 16 marzo 1942, n. 267 (dalej :Włoska Ustawa Upadłościowa) w zw. z art. 7 ust. 2 w zw. z art. 19 ust. 1, art. 20 ust. 1 oraz art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 7 i Załącznika A rozporządzenia 2015/848 poprzez ich niezastosowanie, w wyniku czego, przy ocenie zażalenia skarżącej na postanowienie Prezydenta z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne z [...] kwietnia 2019 r. organ II Instancji nie uwzględnił faktu, iż prowadzenie postępowania i dokonanie zajęcia z uwagi objęcie skarżącej procedurą "concordato preventivo'’ jest niedopuszczalne;
2) postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spray, tj. art. 59 § 1 pkt 7 upea poprzez jego niezastosowanie, w wyniku czego, przy ocenie zażalenia skarżącej na postanowienie Prezydenta z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne z [...] kwietnia 2019 r. SKO nie uwzględniła faktu, że prowadzenie postępowania i dokonanie zajęcia z uwagi objęcie skarżącej procedurą "concordato preventivo" jest niedopuszczalne, w wyniku czego organ II Instancji bezpodstawnie utrzymał postanowienie Prezydenta w mocy;
3) postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1a pkt 20 upea poprzez jego niewłaściwą wykładnię, w wyniku czego, przy ocenie zażalenia spółki na postanowienie Prezydenta z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne z [...] kwietnia 2019 r., organ II Instancji nie uwzględnił faktu, że oddział przedsiębiorcy zagranicznego, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, nie (dopisek sądu) stanowi zobowiązanego w rozumieniu ww. przepisu, w wyniku czego nie (dopisek sądu) dopuszczalne jest prowadzenie niniejszego postępowania i dokonanie zajęcia przeciwko [...] Spółka Akcyjna Oddział w Polsce;
4) postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 § 1 pkt 4 upea poprzez jego niezastosowanie, polegające na utrzymaniu przez SKO w mocy postanowienia z [...] czerwca 2019 r. oddalającego wniosek skarżącej o umorzenie postępowania, wyrażonego w skardze na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego z [...] kwietnia 2019 r., pomimo to, że postępowanie nie może być prowadzone z uwagi na osobę zobowiązanego, którym jest oddział przedsiębiorcy zagranicznego - [...] Spółka Akcyjna Oddział w Polsce i z tej przyczyny postępowanie podlegało umorzeniu z urzędu.
W uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 poz. 2325 ze zm., dalej: ppsa) wynika, że aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ppsa). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 kpa lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa).
Z przepisu art. 134 § 1 ppsa wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi, z zastrzeżeniem art. 57a. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 ppsa, sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W sprawie takie postanowienie zostało wydane i dlatego też sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
Przedmiotem skargi jest postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie oddalające skargę na zastosowany środek egzekucyjny przez organ egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącej w Banku [...] S.A.
W ocenie sądu zaskarżone postanowienie, wobec prowadzonego, trwającego postępowania egzekucyjnego (na dzień wydania skarżonego postanowienia) jest prawidłowe, a skarga polega na niezrozumieniu istoty środka zaskarżenia jakim jest skarga na czynność egzekucyjną.
Zgodnie z art. 54 § 1 upea zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Z § 5 tego artykułu, w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2016 r. wynika, że w sprawie skargi, o której mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 6 upea).
Przepis ten ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym i nie zastępuje innych środków procesowych, przysługujących zobowiązanemu na podstawie ww. ustawy, co wielokrotnie zarówno organ egzekucyjny jak i organ nadzoru próbowali skarżącej wytłumaczyć. Zasadnie w zaskarżony postanowieniu wyjaśniono stronie, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulując poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego umożliwia zobowiązanemu kwestionowanie podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć. Skarga na czynności egzekucyjne wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności (w sprawie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego), zmierzającej do zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Tym samym postępowanie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną jest postępowaniem obejmującym swoim zakresem jeden tylko, ograniczony wycinek postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanego. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Ze względu na niekonkurencyjność środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu egzekucyjnym brak jest podstaw, aby składaną w trybie art. 54 upea skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie ewentualnych wadliwości postępowania egzekucyjnego, które mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w upea. Innymi słowy skarga nie przysługuje, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia (zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego), albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. W ramach tego środka można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych.
Podkreślenia także wymaga, że zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w postępowaniu odwoławczym jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może w danej sprawie zmieniać trybu orzekania, co oznacza, że w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym. W sytuacji gdy przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie czynność egzekucyjna badana pod względem wykonawczym, co zakreśla art. 54 upea wskazane przez stronę okoliczności odnoszące się błędu co do podmiotu zobowiązanego, czy też niedopuszczalności egzekucji nie podlegały rozpatrzeniu w ramach skargi na czynności egzekucyjne.
Tym samym prawidłowo organ nadzoru wytłumaczył spółce, czego jak zdaje się skarżąca nie przyjmuje do wiadomości, że niedopuszczalność egzekucji (zdaniem strony spółka matka objęta jest ochroną, gdyż wobec niej we Włoszech wszczęto postępowanie układowe, które to postępowanie obejmuje również oddział spółki w Polsce) oraz błąd co do osoby zobowiązanego (zdaniem strony to spółka matka, a nie jej odział Polski winien być podmiotem zobowiązanym) stanowią okoliczności mogące stanowić zarzut (patrz art. 33 § 1 pkt 4 i 7 upea). Niemożliwe jest zatem ich rozpatrywanie w niniejszym postępowaniu dotyczącym skargi. Co więcej w odpowiedzi na skargę SKO wyjaśniło, że strona złożyła zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] W. z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, które zostało zarejestrowane w SKO pod numerem [...] i w ramach tego postępowania organ II instancji będzie zobowiązany ustalić, czy egzekucja jest dopuszczalna i czy nastąpił błąd co do osoby zobowiązanej. Podstawą bowiem umorzenia postępowania egzekucyjnego (a nie podstawą skargi na czynność egzekucyjną) jest brak wymagalności obowiązku, błąd co do podmiotu zobowiązanego i niedopuszczalność egzekucji (patrz art. 59 § 1 pkt 4 i 7 upea).
Mając powyższe na względzie w postępowaniu w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną brak było możliwości rozpoznania zarzutów objętych innymi środkami zaskarżenia. Tym samym w żaden sposób organy nie naruszyły przepisów wskazanych w pkt 1 ) skargi oraz art. 59 § 1 pkt 4 i 7 upea (przesłanki umorzenia postępowania) i art. 1a pkt 20 upea (definicja zobowiązanego). Organy bowiem nie mogły w ramach spornego przedmiotowego postępowania rozważać zarzutów odnoszących się do błędu co do podmiotu zobowiązanego, czy też niedopuszczalności egzekucji. Odrębną natomiast kwestią, ale wychodzącą poza zakres tego postępowania (zarzuty te wymykają się z pod kontroli w tym postepowaniu), jest konsekwentnie podnoszona kwestia otwarcia postępowania układowego we Włoszech wobec spółki matki i kwestia błędu co do osoby zobowiązanej. Kwestie te będą mogły być ewentualnie przedmiotem skargi w wypadku wydania przez SKO rozstrzygnięcia niesatysfakcjonującego skarżącą w ramach postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Obecnie sąd nie jest uprawniony w ramach tego postępowania czynić jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie i dokonywać ocen prawnych spornych kwestii. Podkreślenia także wymaga, że obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują w pierwszej kolejności rozpoznawania zarzutów, czy też wniosku o umorzenie postępowania, a w drugim skargi na czynność egzekucyjną. Postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego (czy też postępowanie w sprawie zarzutów) i postępowanie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną są odrębnymi od siebie postępowaniami. Tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw do wskazywania, że w pierwszej kolejności winien być rozpoznany wniosek o umorzenie postępowania, choć patrząc na istotę problemu w sprawie, w praktyce taka kolejność byłaby pożądana. Jednakże nie ma takiej zależności, w szczególności zważywszy na fakt, że w przypadku uznania za zasadny wniosku strony o umorzenie postępowania środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zostanie uchylony – art. 60 § 1 upea (z innych przyczyn niż formalnoprawnych).
Przechodząc do dalszej analizy sprawy, zgodnie z art. 7 § 1 upea, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie.
Zgodnie z treścią art. 1a pkt 12 lit. a tiret czwarte upea, przez środek egzekucyjny, rozumie się w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję m.in. z rachunków bankowych.
Zgodnie z art. 80 § 1 upea, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego.
W § 2 art. 80 upea zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.
Art. 80 § 3 upea stanowi, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny (Prezydent [...] W.) wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącej. Jego podstawą były wskazane w ww. tytuły wykonawcze. Organ egzekucyjny, w celu wyegzekwowania należności, dokonał - zgodnie z wymogiem określonym w art. 80 § 1 upea - zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. zawiadomieniem z [...] kwietnia 2019 r. nr [...]. Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności za pomocą systemu "Ognivo", a skarżącej w dniu [...] kwietnia 2019 r.
Forma zawiadomienia odpowiadała formie przewidzianej w załączniku nr 3 "Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego", do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1804), obowiązującym na dzień dokonania czynności i zawiadomienie zawierało wszelkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 80 upea. W związku z powyższym należało stwierdzić, że ww. czynność egzekucyjna została przeprowadzona stosownie do obowiązującej procedury. Należy stwierdzić także, że organ egzekucyjny zastosował, przewidziany prawem środek egzekucyjny, spełniając przy tym wymogi formalnoprawne.
Mając powyższe na względzie skarga na czynność egzekucyjną okazała się niezasadna.
Na zakończenie sąd wskazuje, że organy obydwu instancji w uzasadnieniu swoich postanowień obszernie wyjaśniały powody dla których podjęły określone rozstrzygnięcia i dla których twierdzenia skarżącej nie mogły zostać uwzględnione. Natomiast sam fakt wydania niesatysfakcjonującego stronę rozstrzygnięcia nie może stanowić o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów.
Z tych względów, sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, sąd nie podzielił zarzutów skargi i uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę