V SA/Wa 1924/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-02-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
subwencja oświatowazwrot środkówgospodarka finansowajednostki samorządu terytorialnegoprawo oświatoweprawo administracyjnepostępowanie administracyjnekontrola finansowaSIOMinister Finansów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę gminy na decyzję Ministra Finansów nakazującą zwrot nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2019 rok z powodu błędów w danych o uczniach.

Gmina wniosła skargę na decyzję Ministra Finansów zobowiązującą ją do zwrotu 167 222 zł nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2019 rok. Skarga dotyczyła błędów w danych wprowadzonych do systemu informacji oświatowej, które skutkowały zawyżeniem subwencji. Gmina zarzucała organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wszechstronnego zebrania dowodów i błędną ocenę stanu faktycznego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ustalił zawyżenie subwencji na podstawie przepisów dotyczących podziału subwencji i wymogów dotyczących nauczania języków mniejszości narodowych.

Przedmiotem sprawy była skarga Gminy na decyzję Ministra Finansów utrzymującą w mocy decyzję zobowiązującą Gminę do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2019 w wysokości 167 222 zł wraz z odsetkami. Sprawa wywodziła się z audytu przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, który wykazał zawyżenie subwencji wskutek błędnych danych o uczniach w systemie informacji oświatowej (SIO). Gmina kwestionowała ustalenia audytu, wskazując na błędy popełnione przez poszczególne szkoły. Minister Finansów, po konsultacjach z Ministrem Edukacji i Nauki, wydał decyzję nakazującą zwrot środków. Gmina zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego (ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i Prawa oświatowego) oraz przepisów postępowania (Kodeksu postępowania administracyjnego), w tym brak zebrania wystarczającego materiału dowodowego i błędną ocenę stanu faktycznego. Sąd administracyjny uznał, że organ prawidłowo ustalił zawyżenie subwencji, wskazując na konkretne błędy w danych dotyczących uczniów (np. wykazanie uczniów, którzy nie uczęszczali na dodatkową naukę języka polskiego, czy niezrealizowanie wymaganej liczby godzin nauki języka mniejszości narodowej). Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania, uznając, że organ zebrał i ocenił materiał dowodowy w sposób wyczerpujący i zgodny z prawem. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, gmina jest zobowiązana do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty subwencji, jeśli błędy w danych o uczniach doprowadziły do jej zawyżenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił zawyżenie subwencji na podstawie przepisów dotyczących podziału subwencji i wymogów dotyczących nauczania języków mniejszości narodowych oraz dodatkowej nauki języka polskiego. Błędy w danych wprowadzonych do SIO, skutkujące wykazaniem uczniów, którzy nie spełniali kryteriów lub niezrealizowaniem wymaganej liczby godzin zajęć, uzasadniają zwrot środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.d.j.s.t. art. 37 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.j.s.t. art. 37a

Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Prawo oświatowe art. 165 § 7 i 9

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Prawo oświatowe art. 13 § 3

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

p.p.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.i.o. art. 14 § 2 i 12

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2018 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków i sposobu wykonania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 marca 2017 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 37 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 37a u.d.j.s.t. oraz art. 165 ust. 7 i 9 Prawa oświatowego) poprzez błędne przyjęcie, że kwota subwencji była nienależnie pobrana. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez brak zebrania wystarczającego materiału dowodowego (oparcia ustaleń jedynie na sprawozdaniu z audytu, nieuwzględnienie opinii Ministra Edukacji i Nauki) oraz błędną ocenę stanu faktycznego. Naruszenie przepisów postępowania (art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.) poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób nieodpowiadający wymogom, niewyjaśnienie podstawy prawnej i nieustosunkowanie się do zarzutów. Naruszenie przepisów postępowania (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.) poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych zwrot nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej błędy w wykazywaniu danych w systemie informacji oświatowej (SIO) nie zostały zrealizowane zajęcia z języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej w wymiarze godzin określonym w przepisach

Skład orzekający

Michał Sowiński

przewodniczący sprawozdawca

Bożena Zwolenik

członek

Paweł Gorajewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu subwencji oświatowej w przypadku błędów w danych o uczniach oraz prawidłowego naliczania subwencji w oparciu o kryteria algorytmu podziału."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego roku (2019) i specyficznych przepisów dotyczących subwencji oświatowej oraz nauki języków mniejszości narodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii finansowych jednostek samorządu terytorialnego i prawidłowości naliczania subwencji oświatowych, co jest istotne dla samorządowców i prawników zajmujących się prawem finansowym i administracyjnym.

Gmina musi zwrócić ponad 167 tys. zł subwencji oświatowej. Sąd wyjaśnia dlaczego.

Dane finansowe

WPS: 167 222 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1924/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Zwolenik
Michał Sowiński /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Gorajewski
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Asesor WSA - Paweł Gorajewski, Protokolant ref. stażysta - Dariusz Bychawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2025 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr ST4.4759.188.2023.10.CNNG w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Miasta i Gminy [...] (dalej: "Skarżąca" lub "Gmina") jest decyzja Ministra Finansów (dalej: "Organ" lub "Minister") z 30 kwietnia 2024 r. nr ST4.4759.188.2023.10.CNNG utrzymującą w mocy decyzję Ministra z dnia 30 czerwca 2023 r. nr ST4.4759.356.2022.14.FOJK zobowiązującą Gminę do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2019 w wysokości 167 222 zł i zapłaty odsetek w kwocie 76 zł.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "Dyrektor IAS") przeprowadził w Gminie audyt w zakresie gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia na 2019 rok.
W sprawozdaniu z audytu z 29 listopada 2022 r. wykazano, że otrzymana przez Gminę w 2019 r. część oświatowa subwencji ogólnej - wskutek zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych - została zawyżona o kwotę 337 169 zł.
Gmina pismem z 12 grudnia 2022 r. wniosła zastrzeżenia do sprawozdania z audytu. Dyrektor IAS pismem z 27 grudnia 2022 r. zawiadomił jednostkę samorządu terytorialnego o sposobie rozpatrzenia złożonych zastrzeżeń i nie stwierdził przesłanek do zmiany wniosków zawartych w tym sprawozdaniu.
Gmina wnioskiem z 14 grudnia 2022 r. skierowała sprawę zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2019 r. na drogę postępowania administracyjnego, kwestionując ustalenia audytu w zakresie nieprawidłowego wprowadzenia danych do sytemu informacji oświatowej, według stanu na 30 września 2018 r., przez Szkołę Podstawową nr [...] w [...] skutkującego naliczeniem części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie zawyżonej o 68 962,09 zł, przez Niepubliczną Szkołę Podstawową w [...] skutkującego naliczeniem części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie zawyżonej o 245 816,47 zł, przez Szkołę Podstawową nr [...] w [...] skutkującego naliczeniem części oświatowej subwencji ogólnej w zawyżonej kwocie o 16 684,38 zł.
Gmina wpłaciła 30 grudnia 2022 r. na rachunek Ministerstwa kwotę 337 169 zł tytułem zwrotu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2019 r.
Minister skierował do Ministerstwa Edukacji i Nauki pismo z 28 grudnia 2022 r. zwracając się o weryfikację ustaleń sprawozdania z audytu z 29 listopada 2022 r. W odpowiedzi Minister Edukacji i Nauki pismem z 12 kwietnia 2023 r. przedstawił w tej sprawie opinię wskazując, że błędy w wykazywaniu danych w systemie informacji oświatowej (SIO) skutkowały naliczeniem dla Gminy części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2019 w kwocie wyższej od należnej o 150 176,00 zł.
Minister pismem z 15 maja 2023 r. wystąpił do Ministerstwa Edukacji i Nauki o uzupełnienie opinii z 12 kwietnia 2023 r. Minister Edukacji i Nauki pismem z 25 maja 2023 r. udzielił odpowiedzi w sprawie.
Minister decyzją z 30 czerwca 2023 r. zobowiązał Gminę do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2019 w wysokości 167 222 zł i zapłaty odsetek w kwocie 76,00 zł ustalonych jak dla zaległości podatkowych, od nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2019 - od dnia 30 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty.
Wnioskiem z 14 lipca 2023 r. Gmina zwróciła się do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W toku prowadzonego postępowania, Minister, pismem z 13 października 2023 r., wystąpił do Ministra Edukacji i Nauki o ustosunkowanie się do argumentów Gminy przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Edukacji i Nauki przedstawił opinię w sprawie w piśmie z 15 listopada 2023 r., w którym podtrzymał swoje stanowisko przekazane w piśmie z 12 kwietnia 2023 r. w zakresie nieprawidłowego wykazania w SIO uczniów klas I-III Niepublicznej Szkoły Podstawowej w [...] w związku z prowadzeniem w szkole na jej terenie działań podtrzymujących poczucie tożsamości narodowej uczniów.
Zaskarżoną decyzją z 30 kwietnia 2024 r. Minister utrzymał w mocy decyzję własną z 30 czerwca 2023 r.
W skardze na powyższą decyzję Gmina zarzuciła naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 37a ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 356); dalej: "u.d.j.s.t." oraz art. 165 ust. 7 i ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. 2023 r. poz. 900), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że w wyniku poczynionych ustaleń w ramach prowadzonego audytu uznano kwotę wskazaną w decyzji jako nienależnie pobraną, skutkującą obowiązkiem zwrotu kwoty wskazanej w decyzji, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzić powinna do odmiennego wniosku,
2. przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik, sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572); dalej: "k.p.a.", poprzez:
a. brak zebrania wystarczającego materiału dowodowego na okoliczność istnienia negatywnych przesłanek do wydania decyzji administracyjnej, polegające na oparciu ustaleń stanu faktycznego, będącego podstawą do wydania przedmiotowej decyzji, jedynie w oparciu o sprawozdanie z audytu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 29 listopada 2022 r. (znak [...]), w sposób jednostronny uwzględniający wyłącznie stanowisko Dyrektora IAS i nie uwzględniający wszystkich okoliczności sprawy, w tym zastrzeżeń złożonych przez Miasto i Gminę [...]. Ponadto skarżący wskazuje, że organ ponownie nie uwzględnił stanowiska Ministra Edukacji i Nauki przedstawionego w pismach z dnia 12 kwietnia 2023 r. (znak [...]) oraz z dnia 25 maja 2023 r. (znak [....]), wskazujących na niekompletność zgromadzonego materiału dowodowego przez audytujących (IAS), a tym samym dokonał błędnej oceny stanu faktycznego w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Nieuwzględnienie materiału dowodowego w postaci opinii Ministra Edukacji i Nauki z dnia 13 kwietnia 2023 r., zgodnie z którą zawarty w pkt III wniosek Ministra Edukacji i Nauki wskazywał jedynie na "możliwość" wniesienia zastrzeżeń co do nieprawidłowości wykazania w SIO uczniów w klasach I-III Niepublicznej Szkoły Podstawowej w [...] w związku z prowadzeniem działań podtrzymujących poczucie tożsamości narodowej uczniów, co miało istotne znaczenie dla uznania kwoty subwencji jako zawyżonej.
b. brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego przejawiające się tym, że w treści decyzji Minister wskazuje w pkt 3 ustaleń na fakt prawidłowego zaplanowania przez Dyrektora Niepublicznej Szkoły Podstawowej w [...] realizacji nauki języka mniejszości narodowej; jednocześnie w oparciu o ustalenia z przeprowadzonego przez IAS audytu wskazuje na brak realizacji w klasach I-III pełnej liczby godzin zajęć, podczas gdy z samej treści zebranego materiału dowodowego wynika, że brakujące godziny realizowano w formie innych niż lekcje zajęć edukacyjnych. Jak przedstawia Strona, nie bez znaczenia jest również fakt, że w przypadku wskazanych klas wszystkie dzieci otrzymały świadectwa ukończenia roku szkolnego, co również wskazuje na zrealizowanie zajęć w planowanym wymiarze, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, m.in. poprzez przyjęcie, że kwota części oświatowej subwencji ogólnej była nienależnie uzyskana i należy orzec jej zwrot wraz z odsetkami.
3. przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób nieodpowiadający wymogom przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - niewyjaśnienie w sposób dokładny podstawy prawnej zaskarżonej decyzji oraz ustosunkowanie się do podniesionych zarzutów charakteryzujące się powtórzeniem wcześniejszego uzasadnienia z decyzji pierwotnej ST4.4759.356.2022.14.FOJK z dnia 30 czerwca 2023 r" co skutkowało prowadzeniem postępowania sprzecznie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli i przekonywania oraz nieustosunkowanie się do wszystkich okoliczności faktycznych, przyjmując i uznając wcześniejsze dowody przedstawione w sprawie (jak chociażby przyjęcie stanowiska Ministra Edukacji i Nauki z dnia 15 listopada 2023 r. w zakresie realizacji zajęć z języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej, które to stanowisko stanowi powielenie wcześniej wydanej opinii z dnia 12 kwietnia 2023 r. w odniesieniu do pierwotnej decyzji ST4.4759.356.2022.14.FOJK), które w toku postępowania przedstawił organ wydający decyzję, co doprowadziło do dokonania niezgodnych ze stanem faktycznym ustaleń przez organ,
4. przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji nr ST4.4759.356.2022.14.FOJK z dnia 30 czerwca 2023 r. w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2019 wraz z odsetkami ustalonymi jak dla zaległości podatkowych od nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2019.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2019 r. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., zgodnie z którym w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił w sprawie, że w wyniku wykazania błędnych danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2018 r. zawyżona została liczbę uczniów przeliczeniowych o 29,4536, co skutkowało zawyżeniem części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2019 o kwotę 166 737,55 zł. Uwzględniając zwiększenie, w trakcie roku budżetowego 2019, kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w związku z realizacją podwyżek wynagrodzeń nauczycieli od dnia 1 września 2019 r. o 9,6% oraz wprowadzeniem świadczenia na start dla nauczycieli stażystów, kwota zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej wynosi 167 222 zł.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 37a u.d.j.s.t.
Dyrektor IAS po przeprowadzeniu audytu w zakresie oceny gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia na 2019 rok, w sprawozdaniu z audytu z 29 listopada 2022 r. wskazał, że w systemie informacji oświatowej dane statystyczne są niezgodne ze stanem rzeczywistym i przepisami prawa oświatowego. W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego Minister dowiódł, że na dzień 30 września 2018 r. dziecko o inicjałach B.D. nie było uczniem Szkoły Podstawowej nr [...] w [...], zatem szkoła nie miała podstaw do wykazania ucznia w systemie SIO w liczbie uczniów ogółem, ani w liczbie uczniów przeliczanych następnie wagą P46 i P67 Dwóch uczniów Szkoły Podstawowej nr [...] w Zespole Szkół w [...] na dzień 30 września 2018 r. nie korzystało z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, zatem nie było podstaw do uwzględnienia tych uczniów w liczbie uczniów przeliczonych wagą P44. Z kolei w klasach I, II i III Niepublicznej Szkoły Podstawowej w [...] nie zostały zrealizowane zajęcia z języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej w wymiarze 3 godzin tygodniowo, w związku z czym doszło do zawyżenia o 20 uczniów liczby uczniów przeliczonych wagą P24.
Należy podkreślić, że środki finansowe w postaci części oświatowej subwencji ogólnej były naliczane dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego na podstawie kryteriów zawartych w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na 2019 r., określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2018 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019 (Dz. U. poz. 2446). W opisie wagi P24 wyraźnie wskazano, że waga ta przeznaczona jest dla uczniów należących do danej mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub społeczności posługującej się językiem regionalnym oraz uczniów pochodzenia romskiego, dla których szkoła podejmuje zadania edukacyjne zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków i sposobu wykonania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym (Dz. U. poz. 1627), wydanego na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, wymiar godzin nauki języka mniejszości lub języka regionalnego organizowanej w formach, o których mowa w § 4 ust. 1, oraz nauki własnej historii i kultury określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. Zgodnie § 5 ust. 3 wymiar godzin nauki języka mniejszości lub języka regionalnego oraz nauki własnej historii i kultury dyrektor szkoły określa w tygodniowym rozkładzie zajęć. Stosownie do załącznika nr 3 tego rozporządzenia, tygodniowy wymiar godzin zajęć nauki języka mniejszości w formie dodatkowej nauki języka w klasach I-VIII szkoły podstawowej wynosi 3 godziny, które dyrektor szkoły powinien określić w tygodniowym rozkładzie zajęć dla każdej z tych klas i je realizować w zaplanowanym wymiarze.
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określił również w drodze rozporządzenia ramowe plany nauczania dla poszczególnych szkół. W przypadku dzieci i młodzieży szkoły podstawowej ramowe plany nauczania, w okresie objętym przedmiotową sprawą, określał załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 marca 2017 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. poz. 703). W zakresie kształcenia ogólnego – w toku którego odbywa się edukacja wczesnoszkolna, wskazano na zajęcia języka mniejszości narodowej, języka mniejszości etnicznej, języka regionalnego oraz własnej historii i kultury. W odniesieniu do tego typu zajęć sprecyzowano, że wymiar godzin zajęć języka mniejszości narodowej, języka mniejszości etnicznej, języka regionalnego oraz własnej historii i kultury określają przepisy wydane na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy o systemie oświaty.
Minister zasadnie uznał zatem, że ustawodawca określił wymiar godzin poszczególnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych na danym etapie edukacyjnym, który musi być zachowany. Istotne jest przy tym, iż regulacja dotycząca wymiaru godzin zajęć uczniów klas IV-VIII jest tożsama, co wskazuje na niezasadność twierdzeń Gminy o możliwości realizacji zaplanowanych godzin zajęć edukacyjnych w formach innych niż przewidzianych w przywołanych regulacjach.
Niesporne jest, że w Niepublicznej Szkole Podstawowej w [...] w której nauką języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej objętych było 20 uczniów, tj.: 6 uczniów klasy i, 11 uczniów klasy II i 3 uczniów klasy III, nie zostały zrealizowane zajęcia z języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej w wymiarze godzin określonym w ww. przepisach i zaplanowanym przez dyrektora Szkoły - tj. 3 godzin tygodniowo przeznaczonych na obowiązkowe zajęcia edukacyjne, czyli po 96 godzin w każdej klasie uwzględniając 32-tygodniowy rok szkolny.
Z akt sprawy wynika, iż w klasie I zostało zrealizowanych jedynie 88 godzin lekcyjnych zajęć z języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej, w klasie II - 77 godzin lekcyjnych z tego języka, zaś w klasie III - 81 godzin lekcyjnych. Minister zasadnie wskazał przy tym, że realizowanie brakujących godzin w formie innych niż lekcje języka niemieckiego zajęć edukacyjnych oraz otrzymanie przez dzieci świadectw ukończenia roku szkolnego, nie stanowi okoliczności uzasadniającej brak realizacji tygodniowego wymiaru godzin nauki języka niemieckiego, jako języka mniejszości narodowej przez uczniów klas I-III w ww. szkole podstawowej.
Trzeba również podkreślić, że każda jednostka gromadząca dane na temat poszczególnych uczniów w bazie danych SIO, w zbiorach danych uczniów, stanowiących podstawę naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej, gromadzi dane dziedzinowe uczniów (art. 14 pkt 2 i pkt 12 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej), które w związku z nauką ucznia w szkole obejmują min. klasę, semestr i oddział, do którego uczeń uczęszcza, a także informację o korzystaniu z dodatkowej bezpłatnej nauki języka polskiego oraz nauki języka i kultury kraju pochodzenia, o których mowa w art. 165 ust. 7, 9 i 15 ustawy - Prawo oświatowe.
Zgodnie z art. 165 ust. 7 ustawy - Prawo oświatowe, osoby niebędące obywatelami polskimi, podlegające obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki, które nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki, mają prawo do dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego. Dodatkową naukę języka polskiego dla tych osób organizuje organ prowadzący szkołę. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 7, przysługuje także osobom będącym obywatelami polskimi, podlegającymi obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki, które nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki; osoby te mogą korzystać z uprawnienia, o którym mowa w ust. 7, nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy (art. 165 ust. 9).
Natomiast środki finansowe w postaci części oświatowej subwencji ogólnej naliczane są dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego na podstawie kryteriów zawartych w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej - określonym w załączniku do wymienionego powyżej rozporządzenia - Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2018 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019.
Zgodnie z przyjętymi w ww. algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej zasadami naliczania tej części subwencji w roku 2019, SOB jest kwotą uzupełniającą części oświatowej według wag P zwiększających finansowy standard A na realizację zadań szkolnych i dotyczy również wagi P44 = 1,5 dla uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o której mowa w art. 165 ust. 7 i 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe.
W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, niesporne jest, że dwóch uczniów Szkoły Podstawowej Nr [...] w Zespole Szkół w [...] na dzień 30 września 2018 r. nie korzystało z dodatkowej bezpłatnej nauki języka polskiego. Wobec tego, nastąpiło nieprawidłowe ich wykazanie w SIO, na dzień sprawozdawczy, a to z kolei spowodowało bezpodstawne ich przeliczenie wagą P44. Nie zostało przy tym zakwestionowane objęcie uczniów nauką w ww. szkole poprzez wpis do księgi uczniów i dziennika lekcyjnego oraz uzyskanie przez nich statusu ucznia, a co za tym idzie, że z tego tytułu szkoła uzyskała subwencję oświatową na tych uczniów. Natomiast czym innym jest subwencja dodatkowa, która zgodnie z brzmieniem wagi P44, jest dla uczniów, ale tylko tych, którzy korzystali na dzień 30 września 2018 r. z dodatkowej bezpłatnej nauki języka polskiego. W przypadku dwóch uczniów Szkoły Podstawowej Nr [...] w Zespole Szkół w [...], ten wymóg nie został spełniony.
Zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne i prawne uprawniały Ministra do wydania decyzji na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., zobowiązującej Gminę do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2019 r. i zapłaty odsetek.
Nieuprawnione są zarzuty naruszenia procedury administracyjnej.
Z akt administracyjnych wynika, że w związku z ustaleniami Dyrektora IAS zawartymi w sprawozdaniu z audytu z 29 listopada 2022 r., jak również wniesionymi przez Gminę zastrzeżeniami do audytu - Minister Finansów skierował do Ministra Edukacji i Nauki pisma z 28 grudnia 2022 r. oraz z 15 maja 2023 r. o zweryfikowanie nienależnie uzyskanej przez Gminę części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2019. Minister Edukacji i Nauki w nawiązaniu do ww. pism przedstawił stanowisko w pismach z 12 kwietnia i 25 maja 2023 r. W rezultacie Minister w związku z zastrzeżeniami Gminy, podzielił stanowisko Ministra Edukacji z 12 kwietnia 2023 r. i nie uwzględnił w kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej za 2019 r. wskazanego w sprawozdaniu z audytu zawyżenia o 1 dziecko przeliczone wagą P60 i zawyżenia o 1 dziecko przeliczone wagą P65 w Szkole Podstawowej nr [...] w [...]. Dzieci te miały w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa odroczony obowiązek szkolny. Organ zasadnie w związku z ww. stanowiskiem nie uwzględnił także zawyżenia o 14 uczniów (klas VII-VIII) w Niepublicznej Szkole Podstawowej w [...] przeliczonych następnie wagą P24, dla których to uczniów zrealizowano wymaganą przepisami prawa liczbę godzin lekcyjnych zajęć z języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej.
Niezasadny jest zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przez nieuwzględnienie stanowiska Ministra Edukacji i Nauki wskazującego na niekompletność zgromadzonego przez audytujących (IAS) materiału dowodowego, a tym samym dokonania błędnej oceny stanu faktycznego w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Minister zasadnie zauważył, że stanowisko Ministra Edukacji i Nauki wskazujące na niekompletność zgromadzonego materiału dowodowego, nie znajduje potwierdzenia w treści dokumentów włączonych do akt sprawy. Powody, dla których Minister nie uwzględnił stanowiska Ministra Edukacji i Nauki przedstawionego w sprawie, wynikają z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i zostały poparte odpowiednimi przepisami prawa.
Nietrafny jest zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przez nieuwzględnienie materiału dowodowego w postaci opinii Ministra Edukacji i Nauki z 12 kwietnia 2023 r., zgodnie z którą brak realizacji godzin w klasach I-III może powodować jedynie zastrzeżenia co do nieprawidłowości wykazania w SIO uczniów Niepublicznej Szkoły Podstawowej w [...], w związku z prowadzeniem działań podtrzymujących poczucie tożsamości narodowej uczniów. Minister zasadnie wskazał, iż powyższe stanowisko nie znajduje potwierdzenia w przedstawionej przez Ministra Edukacji i Nauki opinii i kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na 2019 r.
Minister w zaskarżonej decyzji wyjaśnił obszernie podstawy rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu przez Gminę nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2019 r. wskazując przepisy oraz wyjaśniając dlaczego zastosowanie tych przepisów zostało uznane za prawidłowe. Należy ponadto zauważyć, iż Minister Edukacji i Nauki przedstawiając opinię z 15 listopada 2023 r. nie zgodził się z argumentacją Gminy podniesioną we wniosku z 14 lipca 2023 r., że podstawy programowe uczniom klas I-III Niepublicznej Szkoły Podstawowej w [...] zostały zrealizowane w całości pomimo mniejszej liczby godzin zajęć lekcyjnych, podtrzymując w tym zakresie własne stanowisko przekazane w piśmie z 12 kwietnia 2023 r. Opinie tego organu stanowiły materiał dowodowy włączony do akt sprawy.
Reasumując, w świetle bezspornego stanu faktycznego niniejszej sprawy, Minister dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Prowadząc postępowanie przestrzegał stosownych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny.
Z tych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a podniesione w skardze zarzuty są niezasadne.
Uwzględniając powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI