V SA/Wa 1887/19

V SA/Wa 1887/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Zwolenik /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosława Pindelska
Tomasz Zawiślak
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1147/21 - Wyrok NSA z 2022-11-16
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 października 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i zawieszenia płatności w sprawie wniosku o przyznanie pomocy finansowej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Strona", "Grupa") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ II instancji") z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] uchylająca decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], a także decyzję o przyznaniu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw oraz zawieszająca płatność w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Marszałek Województwa [...] uznał Skarżącą za wstępnie uznaną grupę producentów owoców i warzyw w grupie produktów owoce i warzywa.
W dniu [...] sierpnia 2013 r. Grupa złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r.
Decyzją z [...] stycznia 2014 r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał Skarżącej pomoc finansową dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw w wysokości [...] zł w tym: pomoc na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej – [...] zł oraz pomoc na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania – [...] zł.
W dniu [...] sierpnia 2017 r. do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęła opinia dotycząca oceny kosztorysu powykonawczego złożonego przez Grupę do wniosku. W wyniku analizy ww. dokumentu, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem z [...] października 2017 r. nr [...], wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania Skarżącej pomocy finansowej. Natomiast w dniu [...] października 2017 r. organ I instancji skierował do Prokuratury Rejonowej w [...] zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu. Następnie, Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] wszczął w sprawie śledztwo o sygn. [...] Ds. [...] dotyczące doprowadzenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddziału Regionalnego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w okresie od 18 stycznia 2013 r. do 29 sierpnia 2014 r. przez przedstawicieli [...]" sp. z o.o., poprzez wprowadzenie w błąd co do rzeczywistych kosztów wykonanych prac i przedłożenie poświadczających nieprawdę dokumentów o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego, a także poświadczenia nieprawdy w kosztorysach powykonawczych, tj. o czyny z art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1950 i 2128 oraz z 2020 r. poz. 568, 875 i 1086), dalej: "K.k." w zw. z art. 294 § 1 K.k. w zw. z art. 297 § 1 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. i z art. 271 § 3 K.k. w zw. z art. 271 § 1 K.k.
W dniu [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...], w której stwierdził, że rozstrzygnięcie z [...] stycznia 2014 r. o wyżej wskazanym numerze wydane zostało z naruszeniem prawa. Organ I instancji wyjaśnił, że w kosztorysie powykonawczym z [...] czerwca 2013 r. zawyżona została wartość robót budowlanych, a kwota zawyżenia stwierdzona w przeprowadzonym postępowaniu nie mogła stanowić podstawy naliczenia kwoty pomocy. Wobec powyższego, decyzja z [...] stycznia 2014 r. w zakresie dotyczącym pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji została wydana z naruszeniem prawa.
Strona złożyła odwołanie od decyzji z [...] kwietnia 2019 r.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z [...] sierpnia 2019 r. o wskazanym powyżej numerze Prezes ARiMR:
- uchylił w całości wydaną w wyniku wznowienia postępowania decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] kwietnia 2019 r. o stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa decyzji z [...] stycznia 2014 r.,
- uchylił w całości ostateczną decyzje z dnia [...] stycznia 2014 r. o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, złożonego przez stronę za 1 półrocze 2 roku realizacji planu dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r., w wysokości [...] zł,
- zawiesił płatność w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, na treść art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r.), dalej: "rozporządzenie nr 543/2011", zgodnie z którym, państwa członkowskie mogą zawiesić uznanie organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007. Wyjaśniono, że w przedmiotowej sprawie przed Prokuraturą Rejonową w [...] toczy się śledztwo dotyczące doprowadzenia [...] Oddziału Regionalnego ARiMR do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w okresie od 18 stycznia 2013 r. do 29 sierpnia 2014 r. przez przedstawicieli [...] "[...]" sp. z o.o., poprzez wprowadzenie w błąd co do rzeczywistych kosztów wykonanych prac i przedłożenie poświadczających nieprawdę dokumentów o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego, a także poświadczenia nieprawdy w kosztorysach powykonawczych, tj. o czyny z art. 286 § 1 K.k. w zw. z art. 294 § 1 K.k. w zw. z art. 297 § 1 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. i z art. 271 § 3 K.k. w zw. z art. 271 § 1 K.k. W ocenie organu przestępstwo określone w art. 286 K.k. w zw. z art. 297 K.k., powinno zostać uznane za oszustwo, o którym mowa w art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011. W ocenie Prezesa ARiMR kwestia prowadzenia sprawy przez Prokuraturę w zakresie opisanego wyżej oszustwa uzasadnia zawieszenie prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Podkreślono, że treść art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 wyraźnie wskazuje już na samo podejrzenie popełniania przestępstwa zaś celem zawieszenia postępowania jest zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. Jednocześnie, odnosząc się do argumentów i zarzutów podniesionych w odwołaniu Prezes ARiMR wskazał, że ich rozstrzyganie na obecnym etapie z uwagi na obligatoryjne zawieszenie sprawy jest przedwczesne.
W skardze na powyższą decyzję Strona podniosła zarzuty:
1) naruszenia prawa materialnego, to jest art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 poprzez:
- przyjęcie, że przepis pozwala na zawieszenie płatności już wypłaconej,
- błędne zastosowanie art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 w miejsce obowiązującego w tym czasie art. 60 rozporządzenia 2017/891,
2) rażącego naruszenia przepisów postępowania, to jest:
- art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "K.p.a." poprzez uchylenie decyzji organu I instancji z [...] kwietnia 2019 r. i uchylenie decyzji z [...] stycznia 2014 r. mimo braku przesłanek do wydania takiego rozstrzygnięcia,
- art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 146 § 1 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie w związku z błędnym niezastosowaniem art. 151 § 2 K.p.a. w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. poprzez uchylenie decyzji z [...] kwietnia 2019 r. i orzeczenie co do istoty sprawy,
- art. 139 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w toku postępowania odwoławczego na niekorzyść Skarżącej,
- art. 15 K.p.a. poprzez zmianę podstawy materialnoprawnej decyzji, a w konsekwencji przedmiotowej tożsamości sprawy,
- rażące naruszenie art. 107 § 1 pkt 5 i 6 K.p.a. poprzez rozbieżność treści rozstrzygnięcia z uzasadnieniem w zakresie zawieszenia postępowania,
- art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia decyzji w zakresie przyczyn uchylenia decyzji z 30 kwietnia 2019 r. i decyzji pierwotnej z [...] stycznia 2014 r. bez wyjaśnienia, dlaczego argumenty Strony organ uznał za nieistotne.
Wobec powyższego Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, oraz uchylenie postanowienia z [...] października 2017 r. o wznowieniu postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiotem skargi jest decyzja Prezes ARiMR z [...] sierpnia 2019 r., którą:
- uchylono w całości wydaną w wyniku wznowienia postępowania decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] kwietnia 2019 r. o stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa decyzji z [...] stycznia 2014 r.,
- uchylono w całości ostateczną decyzje z dnia [...] stycznia 2014 r. o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, złożonego przez stronę za 1 półrocze 2 roku realizacji planu dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r., w wysokości [...] zł,
- zawieszono płatność w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] kwietnia 2019 r., powodem uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2014 r. o przyznaniu Skarżącej pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania było stwierdzenie, że w kosztorysie powykonawczym z [...] czerwca 2013 r. zawyżona została wartość robót budowlanych, a kwota zawyżenia stwierdzona w przeprowadzonym postępowaniu nie mogła stanowić podstawy naliczenia kwoty pomocy. Organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2017 r. do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęła Opinia w sprawie [...] sp. z o.o. sporządzona przez biegłego kosztorysanta, dotycząca oceny kosztorysu powykonawczego złożonego przez Grupę do wniosku: kosztorys powykonawczy na budowę Budynku przechowalni z krytym dokiem rozładunkowym, obiekt: Budynek przechowalni z krytym dokiem rozładunkowym. Roboty budowlane, sanitarne i elektryczne.
Organ odwołał się do treści art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. Z kolei z treści art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wynika, że nieważna jest decyzja wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane regulacje, Sąd stwierdza, że kwestionowane rozstrzygnięcie dotknięte jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Należy podkreślić, że w orzecznictwie funkcjonuje pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 2731/14). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1098/14). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela te stanowiska orzecznicze.
Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja winna zostać wyeliminowana z porządku prawnego z uwagi na naruszenie art. 146 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
W przypadku przyczyny wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., z którą mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy, termin do uchylenia decyzji ostatecznej wynosi 5 lat i biegnie od dnia doręczenia tej decyzji. Termin ten, choć został umieszczony w regulacji procesowej, jest terminem prekluzyjnym i ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że jego bieg nie może zostać przerwany, nie ulega zawieszeniu, czy wstrzymaniu. Termin ten nie może również zostać przywrócony. Badając zachowanie ww. terminu przez organ należy wziąć pod uwagę datę doręczenia, mającej walor ostateczności wydanej w sprawie decyzji i datę wydania ostatecznej decyzji w postępowaniu wznowieniowym, czyli decyzji wydanej przez organ odwoławczy, gdy tego rodzaju postępowanie zostało w sprawie zainicjowane przez uprawniony do tego podmiot.
W niniejszej sprawie ostateczna decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym, na podstawie której Skarżącej przyznano płatności, została doręczona [...] stycznia 2014 r., a zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] sierpnia 2019 r., tj. po upływie przewidzianego art. 146 § 1 K.p.a. pięcioletniego terminu do uchylenia decyzji z [...] stycznia 2014 r.
|Niezależnie od wskazanego wyżej rażącego naruszenia art. 146 § 1 K.p.a., organ naruszył również art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i art. 139 |
|K.p.a. |
|W ocenie Sądu, nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., nie może być inna ocena okoliczności i dowodów, znanych w |
|postępowaniu zwyczajnym organowi, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a jedynie odmienna |
|ocena tego samego stanu faktycznego. Takie stanowisko jednolicie prezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA |
|z 29 marca 2006 r., II OSK 633/05, Lex nr 198333, wyrok NSA z 20 lipca 2006 r., II OSK 1009/05, Lex nr 265671, wyrok WSA w Rzeszowie z 9 |
|sierpnia 2016 r., II SA/Rz 1673/15, Lex nr 2097107). Nie stanowi żadnej nowej okoliczności faktycznej odmienna niż w pierwotnym |
|postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności. Nieprawidłowości w przeprowadzonym przez organ postępowaniu dowodowym nie |
|mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (wyrok WSA w Łodzi z 28 lipca 2016 r., III SA/Łd |
|276/16, Lex nr 2106022). Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym co brak wiedzy o tej okoliczności (wyrok NSA z 27 września|
|2006 r., II OSK 1128/05, wyrok NSA z 19 marca 2014 r., II GSK 20/13, publ. CBSA). |
|Organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., zobowiązany jest wykazać, że będące |
|przesłanką wznowienia postępowania nowe okoliczności i dowody są "rzeczywiście" nowe i istotne dla sprawy, a nadto te nowe dowody i |
|okoliczności istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. Natomiast w przedmiotowej sprawie organy ograniczyły się do |
|wskazania okoliczności, na podstawie których wznowiono postępowanie, nie argumentując z jakich względów okoliczności te uznały za nowe i |
|istotne, jak również, czy istniały one w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. Wyjaśnienia w tym zakresie zawarte w decyzji |
|organu I instancji są nieprzekonujące i lakoniczne. Z kolei Prezes ARiMR nie wypowiedział się w zakresie "nowej okoliczności" w rozumieniu |
|art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a akceptując zasadność wznowienia wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr |
|543/2011. Organ odwoławczy nie odniósł się do wskazanej w decyzji organu I instancji podstawy wznowienia. |
|W związku z powyższym, Sąd uznał zasadność zarzutów zawartych w skardze w zakresie naruszenia przepisów postępowania, w tym m.in. art. 16 |
|K.p.a. w związku z art. 145 § 1 K.p.a. |
|Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję organu I instancji, uchylił decyzję ostateczną z dnia |
|[...] stycznia 2014 r. oraz zawiesił płatność w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej, wskazując na art. 115 ust. 2 |
|rozporządzenia nr 543/2011. |
|Z treści tego przepisu wynika, że państwa członkowskie mogą zawiesić uznanie organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów |
|lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w|
|odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007. |
|W przedmiotowej sprawie Prezes ARiMR powołał się na ww. przepis prawa unijnego w związku z wszczęciem przez Prokuraturę Regionalną w [...] |
|śledztwa o sygn. [...] Ds. [...] dotyczącego doprowadzenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddziału Regionalnego do |
|niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w okresie od 18 stycznia 2013 r. do 29 sierpnia 2014 r. przez przedstawicieli [...]" |
|sp. z o.o., poprzez wprowadzenie w błąd co do rzeczywistych kosztów wykonanych prac i przedłożenie poświadczających nieprawdę dokumentów o |
|istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego, a także poświadczenia nieprawdy w kosztorysach powykonawczych, tj. o czyny z art. |
|286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1950 i 2128 oraz z 2020 r. poz. 568, 875 i 1086), dalej: |
|"K.k." w zw. z art. 294 § 1 K.k. w zw. z art. 297 § 1 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. i z art. 271 § 3 K.k. w zw. z art. 271 § 1 K.k. |
|Powołany przepis prawa europejskiego, jako akt wtórnego prawa UE, ma niewątpliwie charakter wiążący dla polskiego porządku prawnego, |
|obowiązuje on bezpośrednio i nie jest tu wymagana dodatkowo jego transpozycja do prawa krajowego. Zasadniczym celem zawieszenia płatności |
|na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa jest zapewnienie skutecznej ochrony|
|interesów finansowych UE. |
|Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela stanowisko NSA zawarte w wyroku z 24 czerwca 2015 r. w sprawie II GSK 1011/14 |
|(publ. cbosa), że art. 115 ust. 2 ww. rozporządzenia jest przepisem prawa materialnego, a więc dotyczącym przesłanek, treści, powstania, |
|zmiany lub zgaśnięcia prawa czy roszczenia. Zawieszenie płatności, o czym orzekł Prezes ARiMR w zaskarżonej decyzji, zdaniem Sądu, nie |
|dotyczy płatności już wypłaconej (w przedmiotowej sprawie kilka lata temu). Termin ten oznacza wstrzymanie wypłaty, wstrzymanie uprawnień |
|do płatności na określony czas czy też wykluczenie możliwości jej przyznania. Z literalnego brzmienia omawianego przepisu wynika, że odnosi|
|się on do płatności, które jeszcze nie zostały wykonane. |
|Należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy posłużył się przepisem art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 nie tylko do |
|zawieszenia płatności w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej, ale również do uchylenia decyzji ostatecznej z [...] stycznia |
|2014 r. |
|Organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie dopuścił się również naruszenia art. 139 K.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść Skarżącej. |
|Zgodnie z art. 139 K.p.a., organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco|
|narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny (zakaz reformationis in peius). Oznacza to, że organ odwoławczy nie może pogarszać – |
|określonej decyzją organu I instancji – sytuacji prawnej strony odwołującej się. Instytucja zakazu reformationis in peius należy do |
|podstawowych gwarancji procesowych strony w zakresie prawa do obrony. |
|Decyzja organu pierwszej instancji może w wyniku odwołania zostać skorygowana na niekorzyść strony odwołującej się jedynie w tych dwóch |
|przypadkach, przy czym wyjątki te nie mogą być w żadnym razie wykładane rozszerzająco. Organ odwoławczy uznając, że zachodzi wyjątek |
|uzasadniający odstępstwo od zakazu reformationis in peius, winien przy tym szczegółowo wykazać i uzasadnić w jakich okolicznościach |
|upatruje wystąpienie w decyzji I instancji rażącego naruszenia prawa, czy też rażącego naruszenia interesu społecznego (por. m.in. wyrok |
|WSA w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. III SA/Gd 683/14, publ. CBOSA). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie rozpatrywał |
|tego, czy zaskarżona decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo lub interes społeczny w rozumieniu art.139 K.p.a. |
|W konkluzji należy stwierdzić, że organ odwoławczy, zobowiązany na skutek odwołania do merytorycznego rozpoznania sprawy po raz drugi (art.|
|15 K.p.a.), nie rozważył przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a uchylając decyzję organu I instancji nie orzekł co do istoty |
|sprawy, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Jednocześnie uchylił decyzję ostateczną z [...] stycznia 2014 r., wskazując jako podstawę art. |
|115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 i orzekł o zawieszeniu płatności w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej, która |
|została już wypłacona. |
|Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien uwzględnić powyższe uwagi Sądu, w szczególności jeszcze raz zbadać i uzasadnić w sposób |
|dokładny i przekonujący, czy w sprawie zaszły podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w związku z art. |
|16 K.p.a. |
Wobec stwierdzenia wskazanych naruszeń prawa Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W kwestii kosztów postępowania (punkt drugi sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.