V SA/WA 1886/18

V SA/Wa 1886/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Zwolenik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 208/20 - Wyrok NSA z 2024-02-15
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1376
art. 30
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Dz.U. 2017 poz 2077
art. 184, art. 207
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2019 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez S.H. (dalej: "Strona", "Skarżący", "Beneficjent") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Zarządu Województwa M. (dalej: "ZWM", "organ II instancji", "organ odwoławczy") z (...) września 2018 r. nr (...), uchylająca decyzję M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (dalej: "MJWPU") z (...) maja 2018 r. nr (...) w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu, w części dotyczącej okresu wyłączenia w naliczaniu odsetek i określenia okresu wyłączenia, a w pozostałej części utrzymująca decyzję organu I instancji w mocy.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Decyzją MJWPU z (...) maja 2018 r. o wskazanym wyżej numerze, zobowiązano S. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą I.S. H. do zwrotu kwoty 50 000 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 19 sierpnia 2014 r. do dnia zwrotu, z wyłączeniem okresu od 1 lutego 2018 r. do dnia doręczenia decyzji organu I instancji. Kwota podlegająca zwrotowi stanowi część dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i z budżetu państwa, otrzymanego na realizację projektu pn. "Wdrożenie innowacyjnych technologii ICT sposobem na wprowadzenie nowoczesnych usług elektronicznych mających wpływ na rozwój społeczeństwa informacyjnego" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. 2007-2013 (RPO WM).
Jak wyjaśnił organ I instancji, projekt został zrealizowany na podstawie umowy o dofinansowanie nr (...) zawartej w dniu (...) września 2012 r. pomiędzy Województwem M. a Stroną (aneksy do umowy z (...) marca 2013 r. i (...) lipca 2014 r.). Beneficjentowi przyznano dofinansowanie w wysokości 441 185,98 zł, stanowiące nie więcej niż 50 % kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu, w tym 375 008,08 zł ze środków EFRR i 66 177,90 zł z budżetu państwa, całkowita wartość projektu wynosi 1 189 592,81 zł (zgodnie z aneksem nr 2). Celem projektu było wprowadzenie lepszej jakości dostarczania na zamówienie usług informatycznych i teleinformatycznych, dostarczanie usług dostępu do internetu, telewizji dla osób indywidualnych i małych firm. W umowie o dofinansowanie i wniosku o dofinansowanie będącym załącznikiem do umowy określono m.in. warunki i cele realizacji projektu, wskaźniki do osiągnięcia, zasady i procedury obowiązujące Beneficjenta przy realizacji projektu. Umowa zobowiązała Stronę do realizacji projektu z należytą starannością, ponoszenia wydatków celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego oraz procedurami obowiązującymi w ramach RPO WM (§ 3 ust. 7). Strona zobowiązała się stosować Zasady kwalifikowania wydatków w ramach RPO WM 2007-2013 (§ 7 ust. 5). Umowa określa także sankcje za niedotrzymanie warunków Umowy (§ 11 i 19), mogące polegać na rozwiązaniu umowy, wstrzymaniu wypłaty, zwrocie całości lub części dofinansowania, obniżeniu dofinansowania.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniach (...) lutego i (...) marca 2017 r. MJWPU przeprowadziła u Beneficjenta kontrolę doraźną w okresie trwałości projektu, której celem było zweryfikowanie podwójnego finansowania wydatków. MJWPU stwierdziła, iż doszło do podwójnego sfinansowania tych samych wydatków w rozumieniu art. 54 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, s. 25 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006".
Beneficjent rozliczył tymi samymi dokumentami finansowo-księgowymi zarówno dotację otrzymaną na podstawie umowy o dofinansowanie nr (...) z (...) września 2012 r. w ramach (...), jak i kredyt udzielony w (...) w ramach inicjatywy J. (ang. J. E. R. for M.M.E. - Wspólne europejskie zasoby dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw) z udziałem instrumentów finansowych w (...) na podstawie umowy nr (...) z (...) listopada 2013 r. W ocenie kontrolujących, wyrażonej w informacji pokontrolnej nr (...) z (...) maja 2017 r., zwrot środków winien dotyczyć później wykazanego i rozliczonego kosztu, a podmiotem, który udzielił pomocy skutkującej wystąpieniem podwójnego dofinansowania w niniejszej sprawie był (...). Zdaniem kontrolujących dla oceny momentu powstania podwójnego finansowania nie jest decydująca data podpisania umowy (data udzielenia pomocy), ale data poniesienia wydatku, tj. faktycznego przepływu środków pieniężnych. Po przeanalizowaniu dat wypłaty środków w ramach umowy o dofinansowanie oraz w ramach umowy kredytowej ze środków inicjatywy J.uznano, że to wydatek poniesiony w ramach umowy o dofinansowanie projektu nr (...) został poniesiony później, zatem zasadne jest dochodzenie roszczeń z tytułu podwójnego finansowania z tej umowy, a nie z umowy kredytu. Uwzględniając powyższe stanowisko MJWPU pismem z (...) sierpnia 2017 r. przesłała Beneficjentowi informację pokontrolną nr (...) wraz z zaleceniami pokontrolnymi nr (...), zobowiązującymi do zwrotu części dofinansowania w wysokości 50 000 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia otrzymania środków do dnia zwrotu. Kontrolowany wniósł zastrzeżenia do informacji pokontrolnej, w których wskazał, iż ustalenia Zespołu kontrolującego są niezgodne zarówno ze stanem faktycznym jak i z informacją pokontrolną nr (...) wydaną w tej samej sprawie. MJWPU odniosła się do zastrzeżeń Beneficjenta pismem z (...) września 2017 r., informując jednocześnie, że nie zostają one uwzględnione.
Zatem MJWPU stwierdziła, że Beneficjent naruszył § 5 ust. 1 (zakaz podwójnego finansowania) i § 3 ust. 13 umowy o dofinansowanie (wymóg informowania MJWPU o wszystkich innych uzyskanych źródłach finansowania ze środków publicznych na inwestycję, której dotyczy umowa o dofinansowanie, oraz o wszelkich realizowanych projektach współfinansowanych ze środków UE) i uznała za niekwalifikowalne wydatki w wysokości 100 000 zł, w tym dofinansowanie podlegające zwrotowi w wysokości 50 000 zł (42 500 zł z EFRR i 7 500 zł z BP), dotyczące faktur nr (...) z (...) grudnia 2013 r., nr (...) z (...) grudnia 2013 r. i nr (...) z (...) grudnia 2013 r. Wydatki uznane za niekwalifikowalne zostały podwójnie sfinansowane z kredytu ze środków inicjatywy J. i dofinansowane na podstawie umowy w (...).
S. H. złożył odwołanie od decyzji i wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Strona wniosła dodatkowo o rozważenie, czy w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia roszczenia.
Decyzją Zarządu Województwa M. z (...) września 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, uchylono decyzję (...) Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z (...) maja 2018 r., w części dotyczącej okresu wyłączenia w naliczaniu odsetek, i stwierdzono, że odsetki nalicza się: od dnia 19 sierpnia 2014 r. do dnia 30 stycznia 2018 r., od dnia 9 czerwca 2018 r. do dnia 4 września 2018 r. i od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji organu II instancji do dnia zwrotu, w pozostałej części utrzymano decyzję organu I instancji w mocy.
Organ II instancji uznał, że analiza stanu faktycznego oraz stanu prawnego nie pozwalają organowi II instancji na uwzględnienie odwołania i umorzenie postępowania dotyczącego zwrotu ww. środków. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia wskazano, że jest on bezzasadny. ZWM podkreślił, że w obowiązującym stanie prawnym art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "u.f.p.", w zakresie spraw dotyczących przedmiotowych należności, w sprawach nieuregulowanych ustawą odsyła do stosowania przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z póżn. zm.) i odpowiednio przepisów działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.), dalej: "O.p.". Z dniem 2 września 2017 r. weszły w życie znowelizowane przepisy ustawy o finansach publicznych., w tym art. 66a stanowiący, iż zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym decyzja o zapłacie odsetek albo decyzja określająca kwotę do zwrotu środków stała się ostateczna albo od dnia wypłaty salda końcowego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r., w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później. Skoro art. 66a u.f.p. reguluje kwestię przedawnienia zobowiązania w sposób zupełny, to art. 70 § 1 O.p. nie znajduje zastosowania.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że kwestia wystąpienia podwójnego finansowania została stwierdzona i opisana w informacji pokontrolnej nr (...), którą zaakceptował i podpisał Odwołujący. Wydatki dotyczące faktur VAT:
- nr (...) z (...).12.2013 r. (termin płatności 06.01.2014 r.) wystawiona przez A. sp. z o.o. na kwotę netto 29 000 zł (brutto 35 670 zł),
- nr (...) z (...).12.2013 r. (termin płatności 06.01.2014 r.) wystawiona przez A. sp. z o.o. na kwotę netto 40 000 zł (brutto 49 200 zł),
- nr (...) z (...).12.2013 r. (termin płatności 10.01.2014 r.) wystawiona przez M. M. sp. z o.o. na kwotę netto 85 800 zł (brutto 105 534 zł)
zostały podwójnie sfinansowane ze środków UE, tj. ze środków otrzymanych z kredytu udzielonego na podstawie umowy nr (...) z (...) listopada 2013 r. w ramach Inicjatywy J. oraz ze środków EFRR w ramach dofinansowania udzielonego na podstawie umowy o dofinansowanie nr (...) z (...) sierpnia 2014 r. zawartej w ramach (...).
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie, co podkreślił ZWM jest moment, w którym doszło do podwójnego finansowania w/w wydatków w rozumieniu art. 54 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 i co z tym związane, źródła, z którego wydatek został ponownie sfinansowany ze środków UE (kredyt z Inicjatywy J. czy umowa o dofinansowanie w RPO WM) i z którego należy dochodzić roszczeń w celu usunięcia nieprawidłowości. Zarówno środki uzyskane z kredytu z Inicjatywy J., jak i dofinansowanie w ramach RPO WM 2007-2013 są środkami publicznymi, zarazem środkami unijnymi w ramach perspektywy finansowej 2007-2013. Ich wydatkowanie i rozliczanie regulują Zasady kwalifikowania wydatków w ramach RPO WM 2007-2013 (obliguje do tego § 7 ust. 5 umowy o dofinansowanie).
Organ II instancji nie przyjął argumentacji Odwołującego, jakoby z umowy kredytowej nie wynikało, iż środki przyznawane w ramach kredytu pochodziły ze środków unijnych i kredytobiorca nie był o tym w żaden sposób informowany przez Bank. Umowa kredytu z (...) listopada 2013 r. w nazwie zawiera "Kredyt Obrotowy - operacyjny ratalny w ramach inicjatywy J. na województwo m. na warunkach de minimis" i na każdej ze stron zawiera informację "Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Budżetu Państwa w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa M. na lata 2007-2013''. Na każdej ze stron umowy znajdują się logotypy: Program Regionalny Narodowa Strategia Spójności, M., (...) i Unia Europejska Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego dodatkowo w stopce umieszczono adres strony internetowej www.jeremie.com.pl, na której można uzyskać wszystkie szczegółowe informacje na temat inicjatywy J., finansowania, wymogów i warunków dla kredytobiorców. Także postanowienia umowy kredytowej odwołują się do informacji o dofinansowaniu przedsięwzięcia w ramach umowy o dofinansowanie w RPO WM 2007-2013 "Wsparcie przedsiębiorczości poprzez rozwój instrumentów inżynierii finansowej w ramach inicjatywy J. w województwie m." nr (...) - § 9 ust. 4 dotyczący konsekwencji w przypadku wygaśnięcia lub rozwiązania umowy operacyjnej pomiędzy BGK a Bankiem lub w/w umowy o dofinansowanie.
W ocenie ZWM, decydujące znaczenie dla określenia momentu podwójnego finansowania ma data poniesienia wydatku z danego źródła finansowego, tj. w niniejszym przypadku z umowy kredytowej i z umowy o dofinansowanie. Nastąpił wówczas faktyczny przepływ środków pieniężnych między podmiotem przekazującym środki publiczne z udziałem funduszy unijnych a Odwołującym. W ramach kredytu wypłata środków nastąpiła w dniu (...) listopada 2013 r., a w ramach umowy o dofinansowanie wy płata środków na podstawie wniosku o płatność, refundujących przedmiotowe wydatki, nastąpiła w dniu (...) sierpnia 2014 r. Wydatek poniesiony w ramach umowy o dofinansowanie nastąpił później, a więc to ten wydatek jest obarczony nieuprawnionym podwójnym finansowaniem i dlatego też dochodzenie roszczeń następuje z umowy o dofinansowanie. Kwota nieprawidłowości stanowi zaś równowartość podwójnego finansowania, tj. wartość kredytu udzielonego z inicjatywy J. w wysokości 100 000 zł, w tym dofinansowanie podlegające zwrotowi wynosi 50 000 zł (42 500 zł EFRR i 7 500 zł BP).
Jednocześnie organ odwoławczy, zweryfikował wyłączenie w naliczaniu odsetek zastosowane przez organ I instancji. Wyłączenie w naliczaniu odsetek wynika z art. 54 § 1 pkt 7 O.p., który stanowi, że odsetek za zwlokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Postępowanie administracyjne wszczęto 31 stycznia 2018 r., zatem na podstawie ww. przepisu dzień 31 stycznia 2018 r. powinien być wyłączony z okresu naliczania odsetek. Odsetki należy naliczać od dnia 19 sierpnia 2014 r. do dnia 30 stycznia 2018 r. oraz od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji organu I instancji. W tej części decyzję organu I instancji należało uchylić i określić prawidłowy sposób naliczania odsetek. Zastosowanie ma również art. 54 § 1 pkt 3 O.p. zgodnie z którym wyłączeniu podlega okres od dnia 5 września 2018 r., tj. od dnia następnego po upływie 2 miesięcznego terminu na wydanie decyzji w II instancji do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego.
S. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżył decyzję Zarządu Województwa M. z (...) września 2018 r. w całości.
Decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 K.p.a. przez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych.
Jak wyjaśnił autor skargi kredyt został uruchomiony, a środki z tytułu Umowy kredytowej wpłynęły na konto Skarżącego w dniu (...) listopada 2013 r. Jednak Bank ani w trakcie podpisywania umowy kredytowej, ani jej wykonywania przez Skarżącego, nie poinformował go o tym, że środki z kredytu nie mogą być przeznaczone na współfinansowanie wydatków z innych funduszy UE, innego wspólnotowego instrumentu finansowego, Funduszy Strukturalnych, programów, środków i instrumentów UE, a także innych źródeł pomocy krajowej i zagranicznej. Następnie, jak wyjaśnił Skarżący, po 2 latach od dnia podpisania umowy, upoważniony pracownik Banku zwrócił się z prośbą do niego o podpisanie aneksu do umowy kredytowej, który zawierał oświadczenie kredytobiorcy, że środki uzyskane z tytułu umowy kredytowej nie były przeznaczone na współfinansowanie wydatków z innych funduszy UE, innego wspólnotowego instrumentu finansowego, Funduszy Strukturalnych, programów, środków i instrumentów UE a także innych źródeł pomocy krajowej i zagranicznej. Skarżący odmówił podpisania Aneksu argumentując, iż kredyt był przeznaczony na finansowanie wkładu własnego Projektu realizowanego z dotacją unijną z programu (...)., o czym Bank został poinformowany już przy ubieganiu się przez Skarżącego o udzielenie kredytu.
Tym samym w ocenie Skarżącego, Bank nie dołożył należytej staranności, gdyż nie poinformował Skarżącego przy zawieraniu umowy kredytowej o tym, że wydatki ze środków inwestycyjnych uzyskanych z tytułu kredytu nie mogą być współfinansowane ze środków unijnych, a także przez to, że zignorował przedłożone przez Skarżącego faktury VAT, które wskazywały, iż Skarżący otrzymał dofinansowanie unijne w ramach tych wydatków, co wynikało wprost z dokumentów przedstawionych przez Skarżącego. Nadto na upoważnionych pracownikach Banku ciążył obowiązek sprawdzenia czy wydatek realizowany przy pomocy uzyskanych z tytułu umowy kredytowej środków nie został już sfinansowany przy pomocy innych środków unijnych. Bank nie tylko nie wypełnił tego obowiązku, ale również wywierał presję na Skarżącego, aby ten podpisał dokumenty poświadczające nieprawdę.
Skarżący stoi na stanowisku, że gdyby Bank dochował należytej staranności, to nie udzieliłby kredytu Skarżącemu, a tym samym nie doszłoby do rzekomego podwójnego finansowania. Zaznaczył, że Bank nie kwestionował tego, że wydatki zostały już współfinansowane ze środków unijnych pomimo tego, iż uzyskał od Skarżącego faktury VAT, z których wprost wynikało, iż wydatki są objęte pomocą publiczną i zostały ujęte we wniosku o płatność złożonym do MJWPU. Co więcej, pracownik Banku uzyskując faktury VAT winien poinformować Skarżącego o tym, że wydatki te nie mogą zostać pokryte kredytem, który jest wsparty środkami unijnymi i powinien ich nie przyjąć jako potwierdzenie wydatku w ramach kredytu. Skarżący mógłby dostarczyć inne faktury, które spełniłyby wymagania i nie były objęte dofinansowaniem unijnym. Skarżący nie miał świadomości, iż środki otrzymane z umowy kredytowej są wsparte środkami unijnymi, gdyż umowa kredytowa nie zawierała takich informacji. Ponadto Skarżący nie dostał zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis w ramach umowy kredytowej, a sam kredyt nie był przyznany na warunkach preferencyjnych. A wręcz przeciwnie, ze względu na wysokie koszty, głównie związane z ubezpieczeniem, został on zamknięty i spłacony inną, korzystniejszą pożyczką.
Skarżący wyjaśnił również, że środki wydatkowane w ramach dotacji na realizację projektu zostały poniesione w momencie opłacenia przez Skarżącego faktur VAT za te wydatki, tj. w dniach (...),(...) i (...) grudnia 2013 r., a nie w momencie, gdy Skarżący uzyskał środki w ramach dofinansowania. Zatem podwójne finansowanie, jeśli nastąpiło to zaistniało na poziomie (...). W oparciu o powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, kierując się tymi przesłankami uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd podziela ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ, uznaje je za prawidłowe i stanowiące uzasadnioną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
Wbrew zarzutom skargi organ zgromadził w sprawie pełny materiał dowodowy, dający podstawę do orzekania w sprawie. Ocena tego materiału została należycie przeprowadzona z uwzględnieniem logicznego i rzetelnego wnioskowania.
Spór w sprawie dotyczy zasadności zwrotu pobranych przez Skarżącego środków na realizację projektu pn.: "Wdrożenie innowacyjnych technologii ICT sposobem na wprowadzenie nowoczesnych usług elektronicznych mających wpływ na rozwój społeczeństwa informacyjnego".
Należy wskazać, że w krajowym porządku prawnym zasady prowadzenia polityki rozwoju, podmioty prowadzące tę politykę oraz tryb współpracy między nimi, określone zostały w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2018 r. poz. 1307 ze zm.), dalej: "u.z.p.p.r.".
W myśl art. 30 ust. 1 u.z.p.p.r., umowa o dofinansowanie stanowi podstawę dofinansowania projektu. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 2), w czym mieszczą się także zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku – ogólnie rzecz ujmując – nieprawidłowego ich wykorzystania.
Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – pkt 2 oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2 – pkt 3), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Stosownie do treści art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji przewidzianej w art. 207 ust. 9 u.f.p. – wydanej po bezskutecznym upływie terminu (zakreślonego w wezwaniu, w trybie określonym w ust. 8 tego przepisu) zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności.
W ocenie Sądu, pod pojęciem procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć nie tylko procedury określone w powszechnie obowiązującym prawie publicznym (europejskim i krajowym). Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2004/13, zgodnie z którym, procedury te mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną, jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania projektów.
Reasumując powyższe Sąd stwierdza, iż naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. może wynikać z postanowień umowy oraz procedur, których stosowanie w umowie postanowiono, określonych w innych, przywołanych w umowie aktach, co z kolei implikuje wydanie decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
W konsekwencji, w przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez instytucję wzorem uznać należy, że reguluje ona również procedurę realizacji projektu. Niewypełnienie przez stronę postanowień umowy powoduje zatem konieczność odzyskiwania przez organ kwot podlegających zwrotowi.
Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż procedurę, o której mowa w art. 184 u.f.p. stanowiły zapisy umowy o dofinansowanie z (...) września 2012 r. projektu pn. "Wdrożenie innowacyjnych technologii ICT sposobem na wprowadzenie nowoczesnych usług elektronicznych mających wpływ na rozwój społeczeństwa informacyjnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Woj. Mazowieckiego 2007 – 2013".
Jak wynika z § 5 ust. 1 umowy o dofinansowanie Beneficjent zapewnia, że w przypadku Projektu nie następuje podwójne finansowanie.
Przez podwójne finansowanie należy rozumieć niedozwolone zrefundowanie lub rozliczenie całkowite lub częściowe danego wydatku dwa razy ze środków unijnych lub z dotacji krajowych, a w szczególności zrefundowanie lub rozliczenie tego samego wydatku w ramach dwóch różnych projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności (§ 1 ust. 14 pkt a umowy).
Umowa nakazywała również informować MJWPU o wszystkich innych źródłach finansowania ze środków publicznych dotyczących Projektu (§ 3 ust. 13 umowy).
W dniu 5 listopada 2013 r. Strona zawarła z (...)umowę kredytu "Kredyt Obrotowy-operacyjny ratalny" w ramach inicjatywy J. na województwo m.
Kredyt został udzielony z jednego z funduszy europejskich, który jest instrumentem pomocy publicznej dla przedsiębiorców, a który polega na udzielaniu pożyczek. Pomoc zwrotna wynika z przepisów sekcji 3A, art. 43 rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Europejskiego Funduszu Spójności (Dz. U UE L 2006 210.25). Mechanizmy zwrotne na lata 2007-2013 regulował program J..
Wypłata środków z kredytu nastąpiła w dniu (...) listopada 2013 r.
W dniach (...),(...) i (...) grudnia 2013 r. Skarżący opłacił faktury VAT: nr (...) i (...) z dnia (...) grudnia 2013 r. oraz nr (...) z (...) grudnia 2013 r. Faktury te zostały przedłożone zarówno w (...) jako dokumenty rozliczające kredyt, jak i w MJWPU we wniosku o płatność nr (...) za okres do 31 grudnia 2013 r. (data wpływu wniosku (...) lutego 2014 r.) jako wydatki, o których refundację ubiegał się Skarżący.
Wypłata dofinansowania dotycząca wniosku o płatność, którym zrefundowano wydatki poniesione na podstawie m.in. trzech faktur VAT: nr (...)i (...) z dnia (...) grudnia 2013 r. oraz nr (...) z (...) grudnia 2013 r. nastąpiła w dniu (...) sierpnia 2014 r.
Powyższe okoliczności nie są sporne.
Należy wskazać, że środki uzyskane z kredytu w ramach Inicjatywy J., jak i dofinansowanie w ramach (...) stanowią środki publiczne i są środkami unijnymi w ramach perspektywy finansowej 2007-2013.
Zatem ich wydatkowanie i rozliczanie regulują Zasady kwalifikowania wydatków w ramach (...) (obliguje do tego § 7 ust. 5 umowy o dofinansowanie).
Sąd podziela stanowisko organu, iż o zakazie podwójnego finansowania w rozumieniu zdefiniowanym w umowie, Skarżący wiedział już na etapie ubiegania się o dofinansowanie bowiem wymóg ten był wpisany do Zasad kwalifikowania wydatków w ramach RPO WM: rozdział IV Ogólne zasady kwalifikowania wydatków pkt 7, zamieszczonych wśród załączników dokumentacji konkursowej, opublikowanych dla konkursu nr (...), w ramach którego projekt otrzymał dofinansowanie. Regulacje w tym zakresie zostały zawarte również, co wskazano wyżej, w umowie o dofinansowanie projektu, którą podpisał Skarżący.
Przytoczone wyżej okoliczności dowodzą, że Skarżący był poinformowany o zakazie podwójnego finansowania tego samego wydatku w ramach dwóch różnych projektów.
Odnosząc się do zarzutu, iż Skarżący nie wiedział, że środki przyznawane w ramach kredytu udzielonego w ramach Inicjatywy J. pochodziły ze środków unijnych Sąd stwierdza, że również ten zarzut nie znajduje uzasadnienia.
Zawarta w dniu (...) listopada umowa kredytu nr (...)"Kredyt Obrotowy-operacyjny ratalny" w ramach inicjatywy J. na województwo m. na warunkach de minimis, już w nazwie zawiera wskazanie określające pochodzenie środków.
Ponadto na każdej z siedmiu stron umowy zawarto informację: "Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Budżetu Państwa w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa M. na lata 2007 – 2013".
Dodatkowo w treści tej umowy, w szczególności w § 9 ust. 4 zawarto odesłanie do projektów finansowanych ze wsparciem z Unii Europejskiej.
W tych okolicznościach za uzasadnione należy uznać stwierdzenie organów, że działanie Skarżącego stanowiło naruszenie obowiązujących przy realizacji przedmiotowej umowy procedur i spowodowało ryzyko wystąpienia szkody w budżecie UE (szkoda potencjalna).
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 "nieprawidłowość", oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
W powyższym kontekście należy podkreślić, że sama ewentualność, czy też zagrożenie sfinansowaniem nieuzasadnionego wydatku nakłada na właściwe organy obowiązek podjęcia działań w celu poniesienia konsekwencji przez podmiot naruszający swoim działaniem procedury, których winien przestrzegać. Wydatkowanie środków z naruszeniem postanowień umowy o dofinansowanie, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, powoduje nieuzasadniony wydatek dla budżetu Unii. Dla stwierdzenia nieprawidłowości nie jest zatem konieczne ustalenie powstania szkody. Wystarczające jest stwierdzenie, że naruszenie prawa wspólnotowego mogło spowodować szkodę rozumianą jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. W niniejszej sprawie organy trafnie uznały, że do takiego przypadku doszło.
Dokonana przez Sąd w rozpatrywanej sprawie analiza akt administracyjnych oraz uzasadnienie zaskarżonych decyzji prowadzi do wniosku, że organy orzekające w niniejszej sprawie podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Rozstrzygnięcie organu stanowi wynik wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.