V SA/Wa 1874/23

V SA/Wa 1874/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania /przewodniczący/
Bożena Zwolenik /sprawozdawca/
Dorota Brzozowska
Symbol z opisem
6559
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Asesor WSA - Dorota Brzozowska, Protokolant referent - Katarzyna Laskowska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2023 r. sprawy ze skargi D. S. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 sierpnia 2023 r. nr OR15-84024-OR1501178/23 w przedmiocie oceny wniosku o objęcie przedsięwzięcia wsparciem stwierdza, że ocena przedsięwzięcia została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez D.S. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest informacja Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ", "ARiMR") z dnia 10 sierpnia 2023 r. nr OR15-84024-OR150178/23, o pozostawieniu wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia.
Zaskarżona informacja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 28 czerwca 2023 r. do Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Wsparcie przedsięwzięć realizowanych przez rolników i rybaków w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury" - Obszar: Wsparcie infrastruktury magazynowania służącej zwiększenia odporności gospodarstw rolnych na kryzysy realizowanego w ramach inwestycji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności.
Pismem z dnia 10 lipca 2023 r. nr P-1/614, Agencja wezwała Wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentów, skorygowanie planu finansowego z dostarczoną ofertą (wyszczególnienie kosztów wyposażenia silosu oraz kosztów samego silosu). Ponadto poinformowano Wnioskodawcę, że koszty montażu i transportu nie mogą przekroczyć 10% sumy kosztów związanych z zakupem silosu wraz z wyposażeniem stanowiącym jego integralną cześć.
W dniu 17 lipca 2023 r. Wnioskodawca złożył uzupełnienie wniosku o przyznanie pomocy, niezawierające wszystkich informacji wskazanych w wezwaniu z 10 lipca 2023 r. Złożył m.in. korektę wniosku zawierającą poprawki w części "Plan finansowy przedsięwzięcia" gdzie do kosztu silosu został zaliczony również montaż. Organ stwierdził, że maksymalny koszt montażu i transportu w przypadku inwestycji Wnioskodawcy to 8 619,2 zł, podczas gdy Wnioskodawca zaliczył 10 974,00 zł.
Wobec powyższego ARiMR stwierdziła, iż łączna wysokość kosztów transportu i montażu ujęte w planie finansowym przedsięwzięcia przekraczają 10% kosztów zakupu silosu i jego wyposażenia, co uzasadniało negatywne rozpatrzenie wniosku.
Wnioskodawca złożył wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia.
W wyniku weryfikacji wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia, złożonego w dniu 1 sierpnia 2023 r., ARiMR pozostawiła wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia w zakresie infrastruktury magazynowania służącej zwiększeniu odporności gospodarstw rolnych na kryzysy w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, dalej: "rozporządzenie z dnia 26 kwietnia 2023 r.", wsparcia udziela się zgodnie z regulaminem wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem.
W myśl § 4 ust. 1 pkt 2 Regulaminu wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększanie Odporności w obszarze "Wsparcie infrastruktury magazynowania służącej zwiększeniu odporności gospodarstw rolnych na kryzysy’’ w obszarze infrastruktury magazynowania służącej zwiększeniu odporności gospodarstw rolnych na kryzysy w ramach inwestycji A1.4.1. "Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu" cześć inwestycji: Wsparcie przedsięwzięć realizowanych przez rolników i rybaków w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury, dalej: "Regulamin", wsparcia udziela się jeżeli Wnioskodawca spełnia warunki udzielenia wsparcia, o których mowa w § 1.
Zgodnie z §1 ust. 4 pkt 3 Regulaminu, do kosztów kwalifikowalnych zalicza się koszty montażu i transportu silosu wraz z wyposażeniem stanowiącym jego integralną część, w wysokości nieprzekraczającej 10% kosztów zakupu, jego wyposażenia lub urządzeń stanowiących integralna cześć tego wyposażenia. Na podstawie § 6 ust. 2 powołanego rozporządzenia z dnia 26 kwietnia 2023 r., koszty, o których mowa w ust. 1 pkt 3, nie mogą stanowić więcej niż 10% kosztów kwalifikowalnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
Ponadto organ zwrócił uwagę, że zgodnie z § 4 ust. 4 Regulaminu, w przypadku stwierdzenia przez Agencję braków we wniosku lub załącznikach do wniosku, Agencja jednokrotnie wzywa Wnioskodawcę do uzupełnienia lub poprawienia wniosku lub załączników w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W § 6 Regulaminu wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem, określono kryteria wyboru przedsięwzięć. W pkt 6 kryterium wyboru przedsięwzięcia są właściwie określone wydatki kwalifikowalne. Kryterium to jest weryfikowane na podstawie informacji zawartych we wniosku. Kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli odpowiedzi na pytania są pozytywne. W trakcie oceny tego kryterium Wnioskodawca może zostać poproszony o uzupełnienie lub złożenie wyjaśnień. Niespełnienie kryterium po jednokrotnym złożeniu uzupełnień lub wyjaśnień skutkuje odmową.
Zgodnie z § 4 ust 12 Regulaminu, jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 4 lub 5, nie przedstawi wyjaśnień lub nie dokona uzupełnień lub dokonane uzupełnienia bądź wyjaśnienia będą niepełne lub zostaną złożone bez zachowania formy korespondencji wskazanej w § 3 ust. 7, jego przedsięwzięcie zostanie ocenione na podstawie złożonego wniosku oraz uzupełnień i wyjaśnień, którymi dysponuje Agencja.
Jednocześnie, jak podkreślił organ, Agencja nie ma podstaw do skierowania do Wnioskodawcy kolejnego wezwania. Natomiast § 4 ust 1 pkt. 1 określa, że Agencja udziela wsparcia, jeżeli wniosek jest kompletny i poprawny oraz zawiera wszystkie załączniki wspomniane w § 2 ust.4 Regulaminu.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że wniosek Skarżącego nie został objęty wsparciem.
W skardze na informację organu o niespełnieniu warunków wyboru operacji objętej wnioskiem, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący zarzucił dokonanie wadliwej oceny przedstawionego wniosku. Stwierdził, że przedmiotowe pismo i sposób rozpatrzenia sprawy wraz z czynnościami podejmowanymi przez osobę rozpatrującą, świadczą o naruszeniu podstawowych zasad określonych w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 kwietnia 2023 r. W szczególności, zdaniem Skarżącego, doszło do rażącego naruszenia przepisów rozporządzenia, które nakłada na organ ściśle określone obowiązki. Obowiązki te polegają na tym, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udzielać stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń. Skarżący zarzucił, także iż zaskarżone przedsięwzięcie nie zostało odpowiednio przeanalizowane przez pracownika BWI Oddziału Regionalnego ARiMR oraz oferta dołączona do wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia nie została uwzględniona jako wyjaśnienia oraz korekta wniosku. Zarzucił, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie wybiórczo ocenionego materiału i na podstawie swobodnej i nieobiektywnej oceny urzędniczej, bez uwzględnienia istotnych dokumentów dołączonych do sprawy we wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia.
W odpowiedzi na skargę organ utrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz.329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Skarga podlega uwzględnieniu, choć z innych względów niż w niej wskazano.
Przedmiotem skargi jest informacja Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 sierpnia 2023 r. o pozostawieniu wniosku Skarżącego o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia w sprawie przyznania pomocy.
|Sąd wskazuje, że ogólne ramy prawne wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem planu rozwojowego, określono w ustawie z dnia 6 grudnia |
|2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2021 r., poz. 1057 ze zm.); dalej: "u.z.p.p.r.". Podstawę materialnoprawną |
|przyznania wnioskowanej przez Skarżącego pomocy stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 kwietnia 2023 r.|
|w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia w zakresie infrastruktury magazynowania służącej zwiększeniu|
|odporności gospodarstw rolnych na kryzysy w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Zgodnie z § 10 powołanego |
|rozporządzenia, podmiotem udzielającym wsparcia jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie z art. 14lzf ust. 1 i 2 |
|powołanej ustawy, do postępowania w zakresie wyboru przedsięwzięcia do objęcia wsparciem oraz ponownej oceny przedsięwzięcia nie stosuje|
|się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 oraz przepisów dotyczących |
|doręczeń i sposobu obliczania terminów, które stosuje się odpowiednio. W przypadku ponownej negatywnej oceny przedsięwzięcia lub |
|pozostawienia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia podmiot wnioskujący o objęcie przedsięwzięcia wsparciem może w |
|tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu |
|przed sądami administracyjnymi. |
|Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że na informacji o nieobjęciu przedsięwzięcia wsparciem wydanym przez |
|ARiMR Wielkopolski Oddział Regionalny w dniu 24 lipca 2023 r., widnieje podpis: B. W. data: 25 lipca 2023 r. Natomiast na informacji |
|o pozostawieniu wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia z dnia 10 sierpnia 2023 r., która została wydana po złożeniu |
|wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia wskazano, że dokument został podpisany przez tę sama osobę, data: 10 sierpnia 2023 r. |
|W ocenie Sądu takie działanie organu narusza przepis art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Wskazany wyżej pracownik ARiMR powinien zostać wyłączony |
|od udziału w postępowaniu w drugiej instancji w sprawie, w której brał udział w wydaniu rozstrzygnięcia z dnia 24 lipca 2023 r. (I |
|instancja). |
|Wobec powyższego, Sąd obowiązany był stwierdzić, że w sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 14lzf ust. 1 u.z.p.p.r., który |
|nakazuje, by w postępowaniu w zakresie ponownej oceny przedsięwzięcia zastosowanie znalazł art. 24 K.p.a. |
|Zgodnie zaś z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w |
|sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zagadnienie wyłączenia pracownika załatwiającego daną sprawę w pierwszej |
|instancji od rozpoznania jej w postępowaniu odwoławczym przed organem jednoosobowym, w postępowaniu, w którym nie obowiązuje zasada |
|dewolutywności było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2013 r. o sygn. akt I GPS 2/12, w której |
|stwierdzono, że artykuł 130 § 1 pkt 6 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.); dalej: |
|"O.p.", ma zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 221 tej ustawy. W |
|uzasadnieniu uchwały, NSA odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz piśmiennictwa zauważył, że przesłanka wyłączenia |
|pracownika określona w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. wskazuje, iż niepożądaną jest sytuacja, gdy przy rozpatrywaniu sprawy – i to bez względu |
|na to, czy chodzi o jej rozpoznanie w ramach dwóch instancji, czy też w ramach jednej instancji – zaangażowany w jej merytoryczne |
|rozpoznanie w jej całokształcie jest pracownik, który brał już udział w wydaniu decyzji w poprzedniej fazie. Uczestniczyłby on nie tylko|
|w dokonywaniu ponownej oceny materiału dowodowego, ale również miałby odnieść się do zarzutów stawianych poprzedniej decyzji przez |
|stronę, w tym także zarzutów adresowanych ad personam do osoby np. najpierw prowadzącej postępowanie dowodowe, a następnie wydającej |
|(podpisującej) decyzję. Jest oczywistym, że w tego rodzaju przypadkach może istnieć bardzo prawdopodobna obawa, że ze względu na tę |
|bliskość pracownika do sprawy i wyrażone w uzasadnieniu poglądy, nie będzie on obiektywny przy ocenie podniesionych zarzutów. NSA |
|podzielił także wyrażany w orzecznictwie pogląd, że przesłanka "brania udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji", powodująca wyłączenie |
|pracownika jednoosobowego organu podatkowego z postępowania wszczętego wniesieniem odwołania, o którym mowa w art. 221 O.p. utożsamiana |
|jest z określeniem "udział w załatwianiu sprawy". Ustawodawca nie posługuje się określeniem "wydał zaskarżoną decyzję", a określeniem |
|szerszym, nawiązującym do procesu wydawania decyzji jako czynności rozciągniętej w czasie, obejmującej także jej przygotowanie i |
|podejmowanie czynności procesowych, co niewątpliwie rozszerza istotę tego określenia. W wyroku z 15 grudnia 2008 r. o sygn. akt P 57/07 |
|(OTK ZU-A 2008, nr 10, poz. 178) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "przez określenie to należy rozumieć nie tylko wydanie |
|(podpisanie) decyzji przez pracownika (...), lecz także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na wynik |
|(rozstrzygnięcie) sprawy. W pojęciu "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" chodzi o podejmowanie istotnych czynności procesowych, a nie |
|tylko czynności technicznych, organizacyjnych, a więc nie tylko o wydanie decyzji w rozumieniu art. 210 § 1 pkt 2 i 8 O.p. Zawężające |
|rozumienie tej przesłanki przeczyłoby i niweczyło istotę oraz cele wyłączenia pracownika. W ocenie NSA, każde wydanie (podpisanie) |
|decyzji przez upoważnionego pracownika w poprzedniej fazie załatwiania sprawy wyłączy go zawsze od udziału w postępowaniu w sprawach |
|dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w sytuacji określonej w art. 221 O.p. |
|Ze względu na zbieżne brzmienie art. 130 § 1 pkt 6 O.p. z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., jak również art. 221 O.p. z art. 127 § 3 K.p.a., w |
|orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że poglądy wyrażone w tej uchwale znajdują również zastosowanie do instytucji wyłączenia |
|pracownika w sprawach, w których zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące wniosku o ponowne |
|rozpatrzenie sprawy. Znajdą one zatem zastosowanie również w kontrolowanej sprawie, z uwagi na regulacje zawarte w art. 14lzf ust. 1 |
|u.z.p.p.r. oraz § 2 ust. 8 Regulaminu, odsyłające do stosowania art. 24 K.p.a. |
|Także we wcześniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano, że wyrażenie "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" |
|odnosi się do stadium decyzyjnego postępowania, i wiąże się z odpowiedzialnością za prawnie wiążące rozstrzygnięcie sprawy przez |
|podpisanie projektu decyzji przez osobę zajmującą stanowisko organu albo pracownika imiennie upoważnionego przez osobę sprawująca |
|stanowisko organu (por. wyroki NSA: z 30 maja 2005 r. o sygn. akt I GSK 253/05; z 26 stycznia 2012 r. o sygn. akt o sygn. II FSK |
|1357/10; dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane wyroki tamże). |
|W efekcie Sąd stwierdza, że omawiane wyłączenie obejmuje podejmowanie jakichkolwiek czynności procesowych istotnych dla weryfikacji |
|zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Bez znaczenia jest natomiast powód, dla którego określona osoba uczestniczy w wydaniu |
|rozstrzygnięcia chociażby poprzez jego akceptację czy też zatwierdzenie. Oczywistym jest, że zwykle wynika to z zakresu obowiązków tej |
|osoby oraz organizacji pracy danej instytucji. Powód nie zmienia jednak samego faktu uczestnictwa, a przepis art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. |
|nie przewiduje odstąpienia od jego stosowania z uwagi na okoliczność, że udział w wydaniu rozstrzygnięcia i poprzedzającym je |
|postępowaniu jest uzasadniony z uwagi na organizację urzędu oraz zakres obowiązków pracownika (por. wyrok NSA z 24 lutego 2022 r. o |
|sygn. akt II GSK 2200/18). |
|Sąd podkreśla również, że omówiona zasada bezwzględnego wyłączenia pracownika, który brał udział w czynnościach postępowania na |
|wcześniejszych jego etapach, wprost realizuje wynikającą z art. 14lza ust. 1 u.z.p.p.r. gwarancję dokonania wyboru przedsięwzięcia w |
|sposób bezstronny. |
|W konkluzji powyższych rozważań Sąd stwierdza, że nie może się ostać w porządku prawnym rozstrzygnięcie, które podjęte zostało w |
|postępowaniu, w którym pozbawiono Stronę bezstronnego rozpatrzenia jej sprawy na skutek wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia. |
|Aktualnie Agencja będzie obowiązana do ponownej oceny przedsięwzięcia, przy czym winna to być rzeczywista ponowna ocena, dokonana bez |
|udziału wskazanego pracownika, nie zaś ograniczenie się jedynie do wydania tożsamej w treści informacji, jedynie wolnej od wskazanego |
|naruszenia, bowiem czyniłoby to zasadę bezstronności iluzoryczną. Z tego samego względu, odnoszenie się do sformułowanych w skardze |
|zarzutów jest w obecnym stanie sprawy przedwczesne. |
|Wobec powyższego, Sąd – działając na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 14lzf ust. 3 zdanie trzecie powołanej ustawy – |
|stwierdził, że ocena przedsięwzięcia została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia |
|przez Agencję. |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |