V SA/Wa 1867/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-12-28
NSArolnictwoŚredniawsa
pomoc finansowaśrodki unijneProgram Rozwoju Obszarów Wiejskichmodernizacja gospodarstw rolnychprodukcja mlekanabycie gospodarstwadzierżawadarowiznaARiMRsądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych na modernizację gospodarstwa rolnego, uznając, że dzierżawa gruntu i przejęcie stada bydła spełniały warunek nabycia gospodarstwa.

Skarżący M. H. ubiegał się o pomoc finansową na modernizację gospodarstwa rolnego w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy, uznając, że skarżący nie spełnił warunku prowadzenia działalności w zakresie produkcji mleka przez co najmniej rok, ponieważ nabył gospodarstwo poprzez dzierżawę gruntu i darowiznę stada, a nie poprzez pełne nabycie własności. Sąd administracyjny uchylił tę decyzję, stwierdzając, że dzierżawa gruntu i przejęcie stada bydła spełniały wymogi rozporządzenia, a interpretacja organu była zbyt wąska.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania M. H. pomocy finansowej ze środków unijnych na modernizację gospodarstwa rolnego w ramach działania "Modernizacja Gospodarstw Rolnych" priorytet "środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego". Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmówiła pomocy, argumentując, że skarżący nie spełnił wymogu prowadzenia działalności w zakresie produkcji mleka przez co najmniej rok, ponieważ nabył gospodarstwo rolne (grunt poprzez dzierżawę, a stado bydła poprzez darowiznę) w sposób, który według ARiMR nie stanowił "nabycia gospodarstwa" w rozumieniu przepisów. Organ podkreślał, że kluczowe jest nabycie własności całego gospodarstwa jako zorganizowanej całości. Skarżący argumentował, że spełnił warunki, powołując się na umowę dzierżawy gruntu i darowizny stada, a także na przepisy unijne dopuszczające różne formy przekazania gospodarstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że interpretacja ARiMR dotycząca pojęcia "nabycia" była zbyt wąska i nieuprawniona. Sąd podkreślił, że rozporządzenie nie wymagało uzyskania prawa własności, a posiadanie zależne gruntu na podstawie umowy dzierżawy, wraz z przejęciem stada, spełniało wymogi przepisów. Sąd wskazał, że w nabytym gospodarstwie produkcja mleka była prowadzona przez poprzednika prawnego skarżącego przez wymagany okres, a skarżący uzyskał wpis do rejestru producentów mleka. W związku z tym sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie ARiMR.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nabycie gospodarstwa rolnego na podstawie umowy dzierżawy gruntu i umowy darowizny stada bydła spełnia warunek "nabycia gospodarstwa" w rozumieniu przepisów rozporządzenia, nawet jeśli nie doszło do pełnego nabycia własności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interpretacja organu odmawiającego pomocy z powodu braku pełnego nabycia własności była zbyt wąska. Rozporządzenie nie wymagało uzyskania prawa własności, a posiadanie zależne gruntu na podstawie umowy dzierżawy, wraz z przejęciem stada, było wystarczające do uznania spełnienia warunku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie MRiRW z 17.10.2007 r. art. 5a § ust. 1 pkt 3

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Warunek prowadzenia działalności rolniczej w zakresie produkcji mleka co najmniej od roku jest spełniony, jeśli w nabytym w ciągu 12 miesięcy przed złożeniem wniosku gospodarstwie produkcja mleka prowadzona jest co najmniej od roku. Nabycie może nastąpić również poprzez dzierżawę.

rozporządzenie MRiRW z 17.10.2007 r. art. 5a § ust. 3

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Warunek prowadzenia działalności rolniczej w zakresie produkcji mleka co najmniej od roku jest spełniony, jeżeli w nabytym w ciągu 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o pomoc gospodarstwie rolnym jest co najmniej od roku prowadzona produkcja mleka. Nabycie nie musi oznaczać uzyskania prawa własności.

Pomocnicze

u.w.o.w. art. 22 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

u.o.r.m.i.p.m. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych

k.c. art. 55³

Kodeks cywilny

k.c. art. 155

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dzierżawa gruntu rolnego i przejęcie stada bydła spełniają warunek "nabycia gospodarstwa" w rozumieniu przepisów rozporządzenia o pomocy finansowej. Interpretacja organu odmawiającego pomocy z powodu braku pełnego nabycia własności była zbyt wąska i nieuprawniona prawnie. Produkcja mleka w nabytym gospodarstwie była prowadzona przez poprzednika prawnego skarżącego przez wymagany okres.

Odrzucone argumenty

Nabycie gospodarstwa rolnego przez skarżącego nie spełniało wymogów prawnych, ponieważ nastąpiło poprzez dzierżawę gruntu i darowiznę stada, a nie pełne nabycie własności. Skarżący nie prowadził osobiście działalności w zakresie produkcji mleka przez co najmniej rok przed złożeniem wniosku.

Godne uwagi sformułowania

"nabycie" jednoznacznie sugeruje, że chodzi o wstąpienie w uprawnienia właściciela gospodarstwa rolnego w przypadku zawarcia umowy oddającej nieruchomość w posiadanie zależne (umowa dzierżawy), nie można mówić o nabyciu nieruchomości odesłanie do kodeksu cywilnego odnosi się tylko do definicji gospodarstwa rolnego, przy czym w treści § 5a w/w rozporządzenia odwołania do kodeksu cywilnego nie zamieszczono Sąd nie podziela powyższego stanowiska ARiMR uznając, że w niewłaściwy sposób zastosowała treść § 5a ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

Skład orzekający

Krystyna Madalińska - Urbaniak

przewodniczący

Andrzej Kania

sprawozdawca

Ewa Wrzesińska – Jóźków

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"nabycia gospodarstwa rolnego\" na potrzeby przyznawania pomocy finansowej z UE, w szczególności w kontekście umów dzierżawy i darowizny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia MRiRW z 2007 r. i priorytetu "środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego".

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów dotyczących pomocy unijnej i jak sądy mogą korygować zbyt wąskie podejście organów administracji. Jest to interesujące dla rolników i prawników specjalizujących się w prawie rolnym i funduszach UE.

Dzierżawa zamiast zakupu – czy to wystarczy do unijnej dotacji dla rolnika?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1867/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
II GSK 497/13 - Wyrok NSA z 2014-05-30
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
art. 22 ust. 3
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
Dz.U. 2007 nr 193 poz 1397
§ 5a ust. 1 pkt 3 i ust. 3
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich  na lata 2007-2013
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. H. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... maja 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie
Uzasadnienie
M. H. (dalej skarżącym) wnioskiem złożonym 11 stycznia 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] zwrócił się o przyznanie pomocy w ramach działania 121 ,,Modernizacja Gospodarstw Rolnych’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 priorytet ,,środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego’’.
Pismem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 174/12 umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi M. H. wniesionej na powyższe pismo ARiMR, wobec cofnięcia przez M. H. skargi w związku z otrzymaniem w dniu 14 lutego 2012 r. informacji z ARiMR o pozytywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa i przywróceniu do rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy.
W wyniku ponownej oceny wniosku, pismem z [...] maja 2012 r. znak [...] [...] Oddział Regionalny ARiMR w [...] odmówił skarżącemu pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 5a ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013.
W uzasadnieniu pisma organ wskazał, że aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 2005 r. (umowa o dział spadku i nieodpłatne zniesienie współwłasności oraz umowa darowizny) skarżący nabył gospodarstwo rolne jako grunty i budynki. W okresie tym nie nastąpiło przekazanie zwierząt oraz kwoty mlecznej. W tym samym dniu skarżący na podstawie umowy ustnej przekazał bydło mleczne oraz oborę matce W. H. Produkcją i wprowadzaniem do obrotu mleka w dalszym ciągu zajmowała się W. H. Organ wyjaśnił, że w dniu [...] grudnia 2010 r., tj. 3 tygodnie przed złożeniem wniosku W. H. wydzierżawiła skarżącemu grunt o powierzchni 1,04 ha oraz umową darowizny z tego samego dnia przekazała skarżącemu stado bydła, a czynności te podjęte zostały w celu umożliwienia zaliczenia okresu produkcji mleka prowadzonej przez zbywcę gospodarstwa do stażu w mleczarstwie, jaki musi wykazać sam wnioskodawca. Dalej organ podał, że na podstawie umowy darowizny zawartej w dniu [...] marca 2011 r. w formie aktu notarialnego (po złożeniu wniosku o przyznanie pomocy) skarżący nabył grunty orne o areale 1,04 ha - działka nr 364.
Organ wskazał, iż zgodnie z przepisem § 5a rozporządzenia z 17 października 2007 r. osoby ubiegające się o pomoc na restrukturyzację sektora mleczarskiego, muszą co najmniej od roku prowadzić działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka (§ 5a ust 1 pkt 3), który to warunek uznaje się za spełniony (§ 5a ust. 3), jeżeli w nabytym w ciągu 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o pomoc gospodarstwie rolnym jest co najmniej od roku prowadzona produkcja mleka. Nabycie gospodarstwa rolnego może nastąpić wskutek zawarcia umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy przekazania nieruchomości rolnej następcy, lub innej podobnej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności (por. art. 155 k.c.), jak również poprzez zasiedzenie nieruchomości rolnej oraz z tytułu dziedziczenia. Zdaniem organu termin ,,nabycie’’ jednoznacznie sugeruje, że chodzi o wstąpienie w uprawnienia właściciela gospodarstwa rolnego, a w przypadku zawarcia umowy oddającej nieruchomość w posiadanie zależne (umowa dzierżawy), nie można mówić o nabyciu nieruchomości.
Organ powołał się też na definicję gospodarstwa rolnego z art. 55³ k.c., zgodnie z którym za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Wskazał, że definicja ta ma charakter funkcjonalny i kluczowe jest ustalenie, czy dany kompleks rzeczy nadaje się do wykorzystywania go w produkcji rolnej. Podstawowym, niezbędnym składnikiem gospodarstwa rolnego jest nieruchomość rolna.
Zdaniem organu aby znalazł zastosowanie przepis § 5a ust. 3 rozporządzenia, musi dojść do nabycia gospodarstwa w rozumieniu k.c., o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha, w którym działalność rolnicza w zakresie produkcji mleka jest prowadzona co najmniej od roku.
Organ mając na względzie definicję gospodarstwa rolnego oraz przepisy k.c. określające czynności w wyniku których następuje nabycie gospodarstwa uznał, że skarżący na dzień złożenia wniosku nie spełniał warunku przyznania pomocy, o którym mowa w § 5a ust. 1 i 3 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007 r.
Skarżący pismem z dnia 25 maja 2012 r. wezwał ARiMR do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu wezwania stwierdził, że nabycie gospodarstwa od W. H. nastąpiło w ciągu 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy, czyli zgodnie z § 5a ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie określił w powyższym przepisie zasad szczegółowych na podstawie których ma nastąpić nabycie gospodarstwa rolnego. Zaznaczył, że w przypadku takiego uszczegółowienia na pewno zastosował by się do takich regulacji prawnych. Reasumując skarżący stwierdził, że organ wydający rozporządzenie nie określił, że nabycie gospodarstwa ma nastąpić na podstawie kodeksu cywilnego, nie określił też w żadnym paragrafie, że nabycie nie może nastąpić na podstawie umowy dzierżawy zawartej na okres 10 lat.
Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa ARiMR, pismem z [...] sierpnia 2012 r. znak [...] stwierdziła, że nie doszło do naruszenia prawa i podtrzymała w całości stanowisko organu co do zasadności odmowy przyznania wnioskodawcy pomocy z uwagi na brak spełnienia przez niego przesłanki określonej w §5 a ust 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007r.
Organ wyjaśnił, że do 22 grudnia 2010 r. skarżący prowadził działalność rolniczą w sektorach, które nie były związane z produkcją mleka. Wpis do rejestru producentów, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r., Nr 11, poz. 65 ze zm.) skarżący otrzymał w dniu 29 grudnia 2010 r. Wcześniej matka skarżącego prowadziła produkcję mleka w posiadanym gospodarstwie rolnym i wprowadzała do obrotu mleko w okresie co najmniej 12 miesięcy - od 1 listopada 2009 r. do 30 listopada 2010 r. Poprzez zawarcie umowy dzierżawy z dnia [...] grudnia 2010 r. na działkę nr 364 o pow. 1,04 ha nastąpiło powiększenie gospodarstwa rolnego skarżącego.
Następnie organ powtórzył, że termin "nabycie" jednoznacznie wskazuje, że chodzi o wstąpienie w uprawnienia właściciela gospodarstwa rolnego a w przypadku zawarcia umowy przekazującej nieruchomość w posiadanie zależne (umowy dzierżawy) nie można mówić o nabyciu nieruchomości. Nabycie, o którym stanowi przepis powinno, jak wskazał organ, dotyczyć gospodarstwa jako zorganizowanej całości gospodarczej, a nie poprzez wydzielanie z nich nieruchomości rolnych i tworzenie nowych gospodarstw na rzecz ich nabywców. Powyższe kryteria stanowią, że pomoc udzielana w ramach priorytetu "mleczarskiego" dotyczy funkcjonujących przynajmniej rok gospodarstw mleczarskich i określają jednocześnie grupę podmiotów objętych restrukturyzacją. Zdaniem Agencji grunty rolne, jak również budynki inwentarskie, w których utrzymywane jest bydło są podstawowym ogniwem funkcjonującego jako zorganizowanej całości gospodarstwa. Na tej podstawie organ stwierdził, że oddanie w czasowe użytkowanie działki o pow. 1,04 ha oraz przejęcie umową darowizny stada krów mlecznych nie może zostać zakwalifikowane jako przekazanie zorganizowanego gospodarstwa do produkcji mleka.
W dniu 16 lipca 2012 r. M. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z [...] maja 2012 r. W skardze zawarł wniosek o uchylenie rozstrzygnięcia jako naruszającego prawo oraz o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i przyznania pomocy na rozwój produkcji mleczarskiej.
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż nabył w grudniu 2010 r. całe gospodarstwo rolne od matki. Powołał się w tym zakresie na umowę darowizny bydła mlecznego oraz umowę dzierżawy gruntów rolnych o powierzchni 1,04 ha, zawartą na okres 10 lat. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu zawartym w zaskarżonym piśmie, iż nabycie gospodarstwa odbyło się niezgodnie z art. 155 k.c. Zaznaczył, że akty prawa krajowego nie mogą być w sprzeczności z prawodawstwem unijnym. Powołał się przy tym na art. 82 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wyjaśniającego pojęcie przekazania gospodarstwa rolnego jako sprzedaż, dzierżawę, lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji z tytułu przedmiotowych jednostek produkcyjnych. Skarżący nie zgodził się również, że w nabytym gospodarstwie w ciągu 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku nie była prowadzona produkcja mleka. Podkreślił, że od samego początku, począwszy od czasu przed złożeniem wniosku w styczniu 2011 r. działał w dobrej wierze. Skarżący podniósł także, że organ niesłusznie, bo przed dostarczeniem dowodów i wyjaśnień obarczył skarżącego i jego matkę o zamiar wyłudzenia dofinansowania unijnego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia 28 sierpnia 2012 r. skarżący podniósł, że odmówienie mu przyznania pomocy na rozwój mleczarstwa jest naruszeniem obowiązujących reguł prawnych. Stwierdził, że spełnia wymogi uzyskania wsparcia z funduszy unijnych i działa w dobrej wierze, zaś działania organu okazały się sprzeczne z zasadą praworządności oraz wyjaśniania stanu faktycznego.
W piśmie z dnia 5 grudnia 2012 r. organ podtrzymał stanowisko co do zasadności i trafności argumentacji z odpowiedzi na skargę. Dodatkowo podkreślił, że skarżący nabywając na podstawie aktu notarialnego gospodarstwo rolne nie nabył nim zwierząt ani kwoty mlecznej, a produkcja i wprowadzaniem do obrotu mleka w dalszym ciągu zajmowała się W. H.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – [...] Oddziału Regionalnego w [...] z [...] maja 2012 r. Rozstrzygnięciem tym organ poinformował skarżącego o odmowie przyznania mu pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 w zakresie działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach priorytetu "środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego", określonego treścią art.16a ust 1 lit e Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Na gruncie prawa krajowego podstawa wsparcia finansowego w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 wynika z przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 z późn. zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich).
Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ARiMR wykonuje zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania, m.in. działania: Modernizacja gospodarstw rolnych. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.
Szczegółowe zasady dotyczące przyznawania pomocy w ramach działania Modernizacja gospodarstw rolnych określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Modernizacja gospodarstw rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193 poz. 1397 z późn. zm., dalej: rozporządzenie MRiRW z 17 października 2007 r. ) – wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.
Podstawą prawną odmowy przyznania pomocy finansowej skarżącemu było, zdaniem ARiMR, niespełnienie przez wnioskodawcę warunku określonego w § 5a ust 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r., który wprowadzony został nowelizacją tego rozporządzenia, dokonaną z dniem 12 listopada 2010r. rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 29 października 2010 r. (Dz. U. Nr 207 poz. 1372.). Zgodnie z wprowadzonym w wyniku nowelizacji § 5a o pomoc na operację dotyczącą priorytetu, o którym mowa w art. 16a ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, mogą ubiegać się: osoba fizyczna, osoby wspólnie wnioskujące, osoba prawna, wspólnicy spółki cywilnej, spółka osobowa w rozumieniu kodeksu spółek handlowych, jeżeli spełniają poza wymienionymi w § 2-5 rozporządzenia, dodatkowe wymagania tj. są wpisani do rejestru producentów, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. 2009 r. Nr 11, poz. 65 z późn. zm.) i w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy przysługuje im kwota indywidualna w wysokości co najmniej 20000 kg (§5a ust 1 pkt 2 rozporządzenia) oraz co najmniej od roku prowadzą działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka (§ 5 a ust 1 pkt 3 ). Zapisem tym ustawodawca przyznaje możliwość udzielenia wsparcia podmiotom, które działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka prowadzą od dłuższego czasu tj. co najmniej od roku. W odniesieniu do podmiotów, które nabyły gospodarstwo w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy warunek, o którym mowa w ust 1 pkt 3 ustawodawca uznaje za spełniony jeżeli w nabytym gospodarstwie działalność rolnicza w zakresie produkcji mleka jest prowadzona co najmniej od roku. Wsparcie może być zatem udzielone także w sytuacji gdy, posiadacz kwoty mlecznej wprawdzie sam nie prowadził działalności w zakresie produkcji mleka od co najmniej roku, ale spełniając warunki § 5a ust. 1 i 2 rozporządzenia nabył takie gospodarstwo w okresie 12 miesięcy przed złożeniem wniosku, w którym produkcja mleka prowadzona jest co najmniej od roku - § 5a ust. 3.
Zdaniem organu skarżący nie spełnił warunku ubiegania się o pomoc, określonego treścią § 5a ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r., tj. wymogu prowadzenia co najmniej od roku działalności rolniczej w zakresie produkcji mleka, ponieważ nie nabył gospodarstwa w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy w rozumieniu § 5a ust. 3 rozporządzenia z tego powodu, że działka rolna o pow. 1,04 ha nr 364 została skarżącemu wydzierżawiona (na podstawie umowy dzierżawy z [...] grudnia 2010 r.), zaś własność tej działki skarżący nabył już po dniu złożenia wniosku (na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] marca 2011 r.). Jednocześnie organ potwierdził, że na spornej nieruchomości (przed jej wydzierżawieniem) prowadzona była co najmniej od roku produkcja mleka przez matkę skarżącego.
Sąd nie podziela powyższego stanowiska ARiMR uznając, że w niewłaściwy sposób zastosowała treść § 5a ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.
Należy stwierdzić, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007 r. o pomoc może ubiegać się osoba fizyczna, która jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha. Zgodnie zaś z § 5a ust. 1 o pomoc na operację dotyczącą priorytetu, o którym mowa w art. 16a ust. 1 lit. e rozporządzenia rady (WE) nr 1698/2005, mogą ubiegać się: osoba fizyczna, osoby wspólnie wnioskujące, osoba prawna, wspólnicy spółki cywilnej, spółka osobowa w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych jeżeli co najmniej od roku prowadzą działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka. Z treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007 r. wynika, że odesłanie do kodeksu cywilnego odnosi się tylko do definicji gospodarstwa rolnego, przy czym w treści § 5a w/w rozporządzenia odwołania do kodeksu cywilnego nie zamieszczono. Zdaniem Sądu dowodzi to, że interpretacja dokonana przez ARiMR odnosząca się do pojęcia "nabycie" użytego w § 5a ust. 3 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007 r. nie jest uprawniona. W tym miejscu podkreślić należy, że § 5a ust. 3 rozporządzenia nie ustanawia warunku w postaci uzyskania prawa własności do gospodarstwa rolnego, w którym prowadzona była produkcja mleka. Przepis ten sformułowany jest zrozumiale i jako taki nie powinien podlegać zawężającej interpretacji. W ocenie Sądu skarżący nabył gospodarstwo rolne w rozumieniu rozporządzenia, stał się bowiem posiadaczem zależnym działki rolnej o pow. 1,04 ha na podstawie umowy dzierżawy z [...] grudnia 2010 r., której wiarygodność nie została podważona. W ocenie Sądu stanowisko organu, zgodnie z którym jedynie nabycie własności gospodarstwa rolnego prowadzi do uznania warunku z § 5a ust. 1 pkt 3 za spełniony, pozbawione jest podstaw prawnych. Należy wskazać, że skarżący jak wynika z zaświadczenia ARR- Oddziału Terenowego w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. został wpisany do rejestru producentów, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych od dnia 29 grudnia 2010 r. z przysługującą mu na ten dzień kwotą indywidualną dla dostawcy hurtowego w wys. 89.320 kg. Jak wynika z tego zaświadczenia poprzednik prawny skarżącego wprowadzał do obrotu mleko w okresie co najmniej 12 miesięcy poprzedzających miesiąc wydania zaświadczenia tj. od dnia 1 listopada 2009 r. do dnia 30 listopada 2010 r. Jednoznacznie zatem wynika z wymienionego zaświadczenia, że w okresie co najmniej 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku w nabytym gospodarstwie rolnym prowadzono działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka.
Należy podkreślić, że treść §5 a ust 3 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007 r. przewiduje, że przedmiotem nabycia ma być gospodarstwo, w którym od roku wytwarzane jest mleko. Tym samym kładzie nacisk na działalność rolniczą w zakresie produkcji mleka prowadzoną w wymaganym prawem okresie przy czym pomoc przyznaje się w ramach określonych treścią §7 ust 1a rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007r.
Mając powyższe okoliczności na uwadze należało uznać, że przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło do naruszenia przepisów prawa w postaci § 5 a ust 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007r. oraz art. 22 ust 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., Nr 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI