V SA/Wa 1847/18

V SA/Wa 1847/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jarosław Stopczyński /przewodniczący/
Marek Krawczak
Tomasz Zawiślak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 1583/19 - Wyrok NSA z 2023-07-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 2 pkt 22 i 23, art. 153 ust. 2, art. 154, art. 155 ust. 2, art. 79 ust. 2 i ust. 3 lit. a), art. 226 ust. 1 i 2, art. 233 ust. 1-3,
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia (...) września 2018 r. nr (...) w przedmiocie określenia wysokości długu celnego; oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca, spółka lub strona) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] września 2018 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w W.(dalej: Naczelnik UCS lub organ I instancji) z [...] lipca 2018 r., nr [...] stwierdzającą powstanie z mocy prawa długu celnego w przywozie. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. towar w postaci leku: [...] 5, 50, 25 w tabletkach, [...] 50 mg, [...] 200 retard w tabletkach, [...] . 32 mg/25 mg w tabletkach, o masie 104 kg, ujęty w fakturach nr [...] i nr [...] znajdujący się w przesyłce nr [...] (zwrot przesyłki [...] ) został objęty procedurą zewnętrznego tranzytu unijnego – T1. Odbiorcą towaru wymienionym w polu 8 dokumentu była [...] z Niemiec. Nadawcą towaru oraz osobą uprawnioną do korzystania z procedury tranzytu była strona. Przedmiotowy towar przewożony był pod procedurą zewnętrznego tranzytu wspólnotowego – T1 z Oddziału Celnego 1 w Prus. (urząd celny wyjścia) do urzędu przeznaczenia [...]. Towar miał być dostarczony do urzędu przeznaczenia w terminie do dnia 8 maja 2017 r. Procedura tranzytu nie została jednak zakończona w wyznaczonym terminie. W związku z brakiem dowodów potwierdzających zakończenie procedury zewnętrznego tranzytu wspólnotowego – T1 urząd celny wyjścia - Oddział Celny I w P. wysłał komunikat w systemie NCTS - zapytanie poszukiwawcze do urzędu celnego przeznaczenia, na które jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma z [...] czerwca 2017 r. otrzymał odpowiedź negatywną.
Następnie pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Naczelnik UCS wezwał stronę do nadesłania następujących dokumentów: 1) oryginału lub uwierzytelnionych kopii dokumentów potwierdzających objęcie procedurą celną w kraju trzecim towaru ujętego w zgłoszeniu celnym tranzytowym nr [...] z [...] kwietnia 2017 r.; 2) dokumentu sporządzonego w państwie trzecim, poświadczonego przez organy celne tego państwa i potwierdzającego, że towary są uznane za znajdujące się w swobodnym obrocie w tym państwie; 3) innych dowodów na podstawie, których został sporządzony przedmiotowy dokument tranzytowy (przesyłka nr [...] , [...] ); 4) wyjaśnień odnośnie zakończonej procedury tranzytu nr jw. Jednocześnie poinformowano stronę o treści art. 312 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015 r. ze zm., dalej: rozporządzenie wykonawcze) oraz art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U z 2016 r. poz. 1880 ze zm., dalej: prawo celne).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca wyjaśniła w piśmie z [...] sierpnia 2017 r., że przesyłka nr [...] , nr kontenera [...] została nadana w Niemczech do Polski. W wyniku błędu przy sortowaniu w Niemczech została wysłana do Panamy, skąd zdaniem strony została dostarczona do Polski jako przesyłka podlegająca kontroli celnej. Następnie przesyłka została zwrócona do Niemiec za dokumentem tranzytowym nr [...] , który nie został zamknięty w Niemczech, a przesyłka została ponownie wysłana do Polski, jako niepodlegająca kontroli celnej. Ostatecznie została doręczona finalnemu odbiorcy w Polsce pod pierwotnym numerem listu przewozowego. Do powyższego pisma załączone zostały następujące dokumenty: kopia listu przewozowego nr [...] ; kopie faktur nr [...] i nr [...] z [...] stycznia 2017 r.; kopia dokumentu "TNT import pickup form"; wydruk z korespondencji mailowej.
W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji odbiorca towaru [...] sp. z o.o. przesłał kopie żądanych faktur, deklarację INTRASTAT za maj 2017 r.
Pismem z [...] listopada 2017 r. Naczelnik UCS, po dodatkowych ustaleniach z systemu CELINA wezwał stronę do dostarczenia dokumentów dotyczących transportu towaru do Panamy, tłumaczenia korespondencji oraz zgłoszenia celnego tranzytowego nr [...] wraz z dokumentami na podstawie, których dokonano tego zgłoszenia.
W odpowiedzi na powyższe strona pismem z [...] stycznia 2018 r. poinformowała, że nie istnieją dokumenty dotyczące wysyłki towaru do Panamy, gdyż wysyłka ta wynikła z błędu operacyjnego przy sortowaniu przesyłek. Do pisma dołączono wydruk z korespondencji w języku angielskim wraz z roboczym tłumaczeniem oraz tłumaczenie z języka hiszpańskiego.
Organ I instancji we własnym zakresie ściągnął dokument [...] oraz następnie na podstawie art. 22 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269, s. 1 z 10 października 2013 r. ze zm., dalej: UKC) i art. 8 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L nr 343, s.1 z 29 grudnia 2015 r., dalej: rozporządzenie delegowane) pismem z 7 marca 2018 r. powiadomił stronę o podstawach, na których zamierza oprzeć swoją decyzję oraz wyznaczył 30 dniowy termin na przedstawienie stanowiska w przedmiotowej sprawie.
Po uzyskaniu stanowiska skarżącej organ I instancji decyzją z [...] lipca 2018 r. stwierdził powstanie w dniu [...] maja 2017 r. z mocy prawa na podstawie art. 79 ust. 1 lit. a) UKC długu celnego w przywozie w odniesieniu do ww. towaru, objętego procedurą tranzytu wg [...] z [...] kwietnia 2017 r.; wyszczególnionego na fakturach nr [...] i nr [...] , zastosował stawkę celną 0% i określił cło w kwocie [...] PLN.
W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Dyrektor IAS decyzją z [...] września 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika UCS.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że sporny w sprawie towar był objęty procedurą tranzytu zewnętrznego (T1). Organ II instancji stwierdził, że w sprawie towary unijne zostały wywiezione z obszaru celnego Unii Europejskiej do kraju trzeciego (Panamy). Tym samym z chwilą wyprowadzenia poza obszar celny Unii Europejskiej utraciły unijny status celny i stały się towarami nieunijnymi. Z tej przyczyny w dniu [...] kwietnia 2017 r. objęte zostały procedurą tranzytu zewnętrznego T1. Dyrektor IAS wskazał na art. 223 UKC regulujący obowiązki osoby uprawnionej do korzystania z procedury tranzytu unijnego oraz przewoźnika i odbiorcy towarów przemieszczanych w ramach procedury tranzytu unijnego i stwierdził, na podstawie art. 233 ust. 2 UKC, że obowiązek osoby uprawnionej do korzystania z procedury zostaje spełniony, a procedura tranzytu zostaje zakończona, jeżeli towary objęte procedurą oraz wymagane informacje są dostępne w urzędzie celnym przeznaczenia zgodnie z przepisami prawa celnego. Podkreślił, że bezwzględnym warunkiem prawidłowości zakończenia procedury tranzytu jest zachowanie tożsamości (identyczności) towaru w trakcie trwania tej procedury. Natomiast niezakończenie procedury tranzytu oznacza, że towar został usunięty spod dozoru celnego.
Dyrektora IAS stwierdził, że w sprawie towar niewspólnotowy był przewożony pomiędzy dwoma miejscami znajdującymi się na obszarze Wspólnoty w procedurze wspólnotowego tranzytu zewnętrznego zgodnie z dokumentem [...] z [...] kwietnia 2017 r. Jako urząd przeznaczenia wskazany został urząd ceny na terenie Niemiec ( [...] ), przy czym towar objęty procedurą tranzytu nie został dostarczony do ww. organu wraz z dokumentami celnymi w wyznaczonym terminie. Ponadto w trakcie prowadzonego postępowania osoba uprawniona do korzystania z procedury tranzytu nie przedstawiła alternatywnych dowodów potwierdzających zakończenie procedury tranzytu unijnego o których mowa w art. 312 rozporządzenia wykonawczego. W związku z tym procedura tranzytu nie została zakończona w sposób prawidłowy. Wobec powyższego organ I instancji zasadnie uznał, że towar usunięto spod dozoru celnego. Zatem z niniejszej sprawie dług celny powstał w trybie art. 79 ust 1 lit a) UKC, a dłużnikiem została uznana skarżąca na mocy art. 233 ust 1 UKC, jako osoba uprawniona do korzystania z procedury unijnego tranzytu zewnętrznego.
Organ nie podzieli stanowiska strony i wskazał, że towar stanowiący podstawę wydania decyzji nie stanowi towaru o statusie unijnym z uwagi na opuszczenie obszaru celnego Unii Europejskiej. W sprawie strona nie wypełniła obowiązku przedstawienia w urzędzie przeznaczenia wymaganych informacji i towarów w nienaruszonym stanie w wyznaczonym terminie oraz zgodne ze środkami przyjętymi przez organy celne w celu zapewnienia identyfikacji towarów. Ponadto w trakcie prowadzonego postępowania nie przedstawiła alternatywnych dowodów potwierdzających zakończenie procedury tranzytu unijnego, o których mowa w art. 312 rozporządzenia wykonawczego. Natomiast przedłożone przez spółkę dokumenty nie mogą być uznane za alternatywne dowody zakończenia procedury tranzytu unijnego, gdyż nie są to dowody wymienione w powyższym przepisie, a ponadto nie potwierdzają prawidłowego zakończenia procedury unijnego tranzytu zewnętrznego T1. Ww. kserokopie nie zostały również poświadczone przez organy państwa członkowskiego lub państwa trzeciego. W związku z tym organ stwierdził, że procedura tranzytu unijnego nie została zakończona w sposób prawidłowy.
Dyrektor IAS wyjaśnił, że w sprawie przedmiotowa przesyłka, w której znajdowały się leki pochodzenia niemieckiego miała być wysłana z Niemiec do Polski jednak na skutek pomyłki została wysłana do Panamy. Znajdująca się w aktach sprawy korespondencja elektroniczna potwierdza przybycie przesyłki do Panamy. Natomiast z niemieckiego zgłoszenia celnego tranzytowego [...] z [...] lutego 2017 r., które znajduje się w aktach wynika, iż objęto nim różne towary ujęte "w liście pozycji". Pod pozycją 7 zgłoszenia ujęto towar "nieszkodliwe leki" o wadze 104 kg, dla którego w polu kraj wysyłki/eksportu wpisano Panama (PA), a jako nadawcę towaru/eksportera firmę [...] S.A. z siedzibą w Panamie. Z Panamy towar został odesłany do Polski. W dniu [...] marca 2017 r. na podstawie dokumentu [...] został wprowadzony do magazynu czasowego składowania, a w dniu [...] kwietnia 2017 r. na podstawie dokumentu [...] wyprowadzono go z magazynu czasowego składowania. W tym samym dniu tj. [...] kwietnia 2017r. towar został zgłoszony przez stronę do procedury zewnętrznego tranzytu unijnego [...] , która jak wykazano wyżej nie została prawidłowo zakończona. Organ stwierdził, że do sytuacji skarżącej nie ma zastosowania, powołany przez nią art. 155 ust. 2 UKC. Natomiast faktury nie spełniają wymogów stawianym fakturom, gdyż nie zawierają wszystkich wymaganych danych (masy brutto towarów w kilogramach, znaków i numerów opakowań, odpowiedniego symbolu, nie zostały podpisane przez osobę zainteresowaną), nie zawierają też nazwy i adresu właściwego urzędu. W związku z powyższym, w ocenie organu, nie mogą być uznane za dowody potwierdzające unijny status przedmiotowych towarów. Ponadto, z chwilą wyprowadzenia poza obszar celny Unii do kraju trzeciego (Panama) zgodnie z art. 154 lit. a UKC towary utraciły unijny status celny i stały się towarami nieunijnym. Natomiast fakt, że wywóz przedmiotowych towarów unijnych do kraju trzeciego nastąpił na skutek pomyłki nie ma znaczenia. Faktem jest, iż na skutek wywozu do Panamy utraciły one status celny towarów unijny i stały się towarami nieunijnymi. W chwili obejmowania przedmiotowych towarów procedurą tranzytu unijnego według dokumentu [...] z [...] kwietnia 2017 r. były one towarami nieunijnymi i dlatego też zostały objęte procedurą tranzytu zewnętrznego, który nie został zakończony.
Pismem z [...] października 2018 r. skarżąca złożyła skargę wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1) art. 79 ust. 1 lit. a), ust. 2 lit. a), ust. 3 lit. a) UKC w zw. z art. 233 UKC polegające na stwierdzeniu powstania długu celnego wskutek uznania, że skarżąca uchybiła obowiązkom w nich określonych poprzez usunięcie towaru spod dozoru celnego, podczas gdy strona przedstawiła organowi celnemu wszystkie dokumenty niezbędne do uznania statusu unijnego towaru;
2) art. 5 pkt 22 i 23 UKC w związku z art. 154 i 155 ust. 2 UKC w związku z art. 119 ust. 3 lit. a) rozporządzenia delegowanego, polegające na przyjęciu, że towar stanowiący podstawę wydania decyzji nie stanowi towaru o statusie unijnym z uwagi na opuszczenie obszaru celnego Unii Europejskiej w sytuacji, w której przepisy prawa dopuszczają możliwość przemieszczenia towaru poza obszar celny Unii bez zmiany ich statusu celnego;
3) art. 153 ust. 2 UKC poprzez uznanie, że towar do którego odnosi się decyzja nie stanowi towaru o statusie unijnym pomimo, wykazania tego statusu w toku prowadzonego postępowania;
4) art. 199 ust. 1 lit d w związku z art. 211 rozporządzenia wykonawczego poprzez nieuznanie faktur wystawionych w związku z zakupem przedmiotowego towaru z Niemiec za dokument wystarczający do potwierdzenia unijnego statusu celnego towaru oraz formułowanie bez wskazania podstawy prawnej warunków, jakie powinna spełniać faktura, aby mogła służyć do takiego potwierdzania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
W sprawie spór dotyczy zasadniczo dwóch kwestii. Pierwsza odnosi się do prawidłowości zakończenia procedury tranzytu zewnętrznego T1. Druga sprowadza się do ustalenia, czy sporne towary (leki) utraciły status towarów unijnych, czy też nadal ten status posiadają.
Strona skarżąca wskazując, na zgromadzoną dokumentację stwierdziła, że sporne towary status unijny posiadają, gdyż towary te pierwotnie nie były objęte żadną procedurą celną (wysyłka z Niemiec do Polski) i na skutek pomyłki sortacyjnej zostały jedynie czasowo przemieszczone do Panamy (będąc jednak cały czas pod nadzorem strony). Następnie przesyłka została odesłana do Polski poprzez Niemcy, następnie do Niemiec, by finalne trafić do końcowego odbiorcy w Polsce pod pierwotnym numerem listu przewozowego. W ocenie strony w sprawie znajdzie zastosowanie art. 155 ust 2 UKC, a poza tym status unijny towarów potwierdzają faktury. Przeciwnego zdania są organy celno-skarbowe, które wskazują po pierwsze, że skarżąca nie zakończyła procedury tranzytu zewnętrznego i tym samym usunęła towar spod dozoru celnego, co nakazywało organom określić kwotę długu celnego. W odniesieniu natomiast do statusu unijnego towarów organy celno-skarbowe stoją na stanowisku, że skoro towar opuścił terytorium Unii Europejskiej, to utracił status towaru unijnego.
W odniesieniu do powyższego sąd w całości przyznaje rację organom celno-skarbowym.
Zanim jednakże sąd przejdzie do merytorycznego rozpoznania sprawy, to wskaże, że skarżąca zdaje się zapominać, iż przedmiotowy towar objęła procedurą tranzytu zewnętrznego T1 wg dokumentu [...] z [...] kwietnia 2017 r. i miała obowiązek zastosować się do reguł określonych w unijnych przepisach celnych. Zaznaczenia wymaga, że objęcie towarów procedurą tranzytu zewnętrznego wymaga od osoby odpowiedzialnej za prawidłowe korzystanie z procedury m.in. jej zamknięcie na podstawie wskazanych w unijnych przepisach celnych dokumentów. Podkreślenia wymaga, że przepisy te są bardzo sformalizowane i nie wszystkie dowody są równorzędne. Tylko przedstawienie ściśle określonych dokumentów powoduje prawidłowe zamknięcie procedury tranzytu zewnętrznego, których to strona nie przedstawiła.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy należy w pierwszej kolejności przytoczyć podstawy prawne regulujące instytucję tranzytu zewnętrznego.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 UKC procedura tranzytu zewnętrznego pozwala na przemieszczanie towarów nieunijnych z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na obszarze celnym Unii, przy czym towary te nie podlegają:
a) należnościom celnym przywozowym;
b) innym należnościom określonym w innych stosownych obowiązujących przepisach;
c) środkom polityki handlowej, jeżeli nie zakazują one wprowadzania towarów na obszar celny Unii lub wyprowadzania towarów z obszaru celnego Unii.
W myśl natomiast ust. 2 art. 226 UKC w szczególnych przypadkach towary unijne są obejmowane procedurą tranzytu zewnętrznego. Szczególne przypadki, w których towary unijne obejmowane są procedura unijnego tranzytu zewnętrznego (T1) określone zostały w art. 189 rozporządzenia delegowanego, który to przepis, jak zasadnie zauważy Dyrektor IAS nie będzie miał zastosowania w sprawie.
Zgodnie bowiem z art. 189 ust. 1 rozporządzenia delegowanego, jeżeli towary unijne są wywożone do państwa trzeciego będącego umawiającą się stroną Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej lub są wywożone i przewożone przez co najmniej jedno państwo wspólnego tranzytu, przy czym zastosowanie mają postanowienia Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej, towary te obejmuje się procedurą tranzytu zewnętrznego, o której mowa w art. 226 ust. 2 kodeksu w następujących przypadkach:
a) towary unijne poddano formalnościom celnym wywozowym w celu udzielenia zwrotów przy wywozie do państw trzecich w ramach wspólnej polityki rolnej;
b) towary unijne pochodzą z zapasów interwencyjnych i podlegają środkom kontroli w zakresie stosowania lub przeznaczenia i poddane zostały formalnościom celnym przy wywozie do państw trzecich w ramach wspólnej polityki rolnej;
c) towary unijne kwalifikują się do otrzymania zwrotu lub umorzenia należności celnych przywozowych zgodnie z art. 118 ust. 1 kodeksu.
Mając powyższe na względzie zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że przepis ten nie ma zastosowania, gdyż sporne towary nie były wywożone do państwa trzeciego będącego stroną Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej i nie były również wywożone i przywożone przez co najmniej jedno państwo wspólnego tranzytu. W sprawie towary unijne zostały wywiezione z obszaru celnego Unii Europejskiej do kraju trzeciego (Panamy) i tym samym utraciły unijny status celny i stały się towarami nieunijnymi, o czym będzie jeszcze mowa poniżej.
Skoro strona objęła towary procedura tranzytu zewnętrznego, to przejęła na siebie określone obowiązki. Obowiązki te zostały określone w art. 233 UKC, który w ust. 1 stanowi, że osoba uprawniona do korzystania z procedury tranzytu unijnego odpowiada za: a) przedstawienie wymaganych informacji i towarów w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie oraz zgodnie ze środkami przyjętymi przez organy celne w celu zapewnienia identyfikacji towarów; b) przestrzeganie przepisów celnych dotyczących procedury; c) jeżeli przepisy prawa celnego nie stanowią inaczej - złożenie zabezpieczenia w celu zapewnienia zapłaty kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych odpowiadającej długowi celnemu lub innym należnościom mogącym powstać w odniesieniu do danych towarów zgodnie z innymi przepisami. W art. 306 rozporządzenia wykonawczego wskazano, że procedura tranzytu kończy się potwierdzeniem dokonanym przez urząd celny przeznaczenia, po przedstawieniu mu towaru i wymaganych dokumentów.
W ust. 2 art. 233 UKC wskazano, że obowiązek osoby uprawnionej do korzystania z procedury zostaje spełniony, a procedura tranzytu zostaje zakończona, jeżeli towary objęte procedurą oraz wymagane informacje są dostępne w urzędzie celnym przeznaczenia zgodnie z przepisami prawa celnego. Osoba przewożąca towary lub odbiorca, który przyjmuje towary, wiedząc, że są one przemieszczane w ramach procedury tranzytu unijnego, również odpowiadają za przedstawienie towarów w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie w nienaruszonym stanie i zgodnie ze środkami zastosowanymi przez organy celne w celu zapewnienia identyfikacji towarów (art. 233 ust. 3 UKC).
Rozporządzenie wykonawcze dopuszcza również, alternatywny dowód na zakończenie procedury tranzytu unijnego (bez przedstawienia towarów i dokumentów w urzędzie przeznaczania). Zgodnie bowiem z art. 312 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego uznaje się, że procedura tranzytu unijnego została zakończona prawidłowo, jeżeli osoba uprawniona do korzystania z procedury przedstawi, w sposób zadowalający organ celny państwa członkowskiego wyjścia, jeden z następujących dokumentów identyfikujących towary:
a) dokument poświadczony przez organ celny państwa członkowskiego przeznaczenia, w którym to dokumencie towary są określone i który potwierdza, że zostały one przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia lub dostarczone upoważnionemu odbiorcy, o którym mowa w art. 233 ust. 4 lit. b) kodeksu;
b) dokument lub wpis w ewidencji celnej poświadczony przez organ celny państwa członkowskiego, który potwierdza, że towary fizycznie opuściły obszar celny Unii;
c) dokument celny wystawiony w państwie trzecim, w którym towary został objęte procedurą celną;
d) dokument wystawiony w państwie trzecim opatrzony pieczęcią lub w inny sposób poświadczony przez organ celny tego państwa i potwierdzający, że towary są uznane za znajdujące się w obrocie w tym państwie.
Zamiast dokumentów, o których mowa w ust. 1, organ, który poświadczył te dokumenty, właściwy organ państwa trzeciego lub organ państwa członkowskiego może przedstawić jako dowód kopie tych dokumentów poświadczone za zgodność z oryginałem (art. 312 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego).
W sprawie, jak zasadnie zauważył Dyrektor IAS skarżąca nie przedstawiła towarów w urzędzie celnym przeznaczenia. W sprawie towar zgodnie z dokumentem [...] nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. miał być przewożony pomiędzy Oddziałem Celnym I w Pruszkowie a niemieckim urzędem celnym ( [...] ). Towar ten objęty procedurą tranzytu nigdy nie został dostarczony do niemieckiego urzędu celnego wraz z dokumentami celnymi w wyznaczonym terminie. Co więcej skarżąca nie załączyła też wskazanych wyżej (art. 312 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego) alternatywnych dowód na zakończenie procedury tranzytu unijnego. Tym samym nie zakończyła procedury tranzytu i usunęła, jak słusznie wskazał organ celny II instancji towary spod dozoru celnego, uniemożliwiając tym samym stwierdzenie tożsamości (identyczności) towarów.
Prawidłowo organ odwoławczy wytłumaczył w zaskarżonej decyzji, co należy rozumieć przez dozór celny (definicja dozoru zamieszczona jest w słowniczku - art. 5 pkt 27 UKC), do kiedy taki dozór celny trwa, a także co należy rozumieć przez usunięcie towaru spod dozoru celnego. Sąd nie powielając stanowiska w tym zakresie organu w całości jej aprobuje. Wskaże jedynie, że pozbawienie organu celnego możliwości kontrolnych w toku dozoru celnego, skutkuje usunięciem towaru spod tego dozoru. W sprawie miało to miejsce, gdyż procedura tranzytu nie została zakończona w sposób wskazany w przepisach. Wobec powyższego zasadnie organy stosując art. 79 ust. 1 lit. a) UKC określiły dług celny w przywozie. Zgodnie bowiem z art. 79 ust. 1 lit. a) UKC jeżeli towary podlegają należnościom celnym przywozowym, dług celny w przywozie powstaje w przypadku niewypełnienia jednego z obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego, dotyczących wprowadzania towarów nieunijnych na obszar celny Unii, usunięcia spod dozoru celnego, przemieszczania, przetwarzania, składowania, czasowego składowania, odprawy czasowej tych towarów lub dysponowania nimi na tym obszarze.
Prawidłowo także określiły datę powstania długu celnego (8 maja 2017 r. – data dostarczenia towarów do urzędu celnego przeznaczenia) stosując art. 79 ust. 2 UKC. Zasadnie także uczyniły stronę dłużnikiem, jako podmiot zobowiązany do wypełniania obowiązków wynikających ze stosowania procedury tranzytu (art. 79 ust. 3 lit. a UKC) i który to podmiot nie wypełnił obowiązków nałożonych na niego powołanym wyżej art. 233 ust. 1 lit. a i b UKC. Co więcej jak prawidłowo zauważył organ odwoławczy strona była także przewoźnikiem, co w kontekście art 233 ust. 3 UKC także stanowi przesłankę do uczynienia spółki dłużnikiem. Zgodnie bowiem z art. 233 ust. 3 UKC osoba przewożąca towary lub odbiorca, który przyjmuje towary, wiedząc, że są one przemieszczane w ramach procedury tranzytu unijnego, również odpowiadają za przedstawienie towarów w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie w nienaruszonym stanie i zgodnie ze środkami zastosowanymi przez organy celne w celu zapewnienia identyfikacji towarów.
Słusznie Dyrektor IAS podkreślił, że skarżąca nie zadbała o własny interes i nie dostarczyła towaru w stanie niezmienionym oraz dokumentów do urzędu celnego przeznaczenia wskazanego w dokumencie tranzytowym. Nie przedstawiła także alternatywnych dowodów potwierdzających zakończenie procedury tranzytu unijnego, gdyż przedstawione przez spółkę dowody w postaci kserokopii dokumentów za takie alternatywne dowody potwierdzające zakończenie procedury tranzytu nie mogą być uznane. Pomijając już fakt, że dowody te są kserokopiami nie potwierdzonymi przez organy państwa członkowskiego lub państwa trzeciego (co wymagają przepisy), to przedstawione dokumenty w postaci: listu przewozowego nr [...] , faktur nr [...] i [...] z [...] stycznia 2017 r., korespondencji elektronicznej, dokumentu TNT oraz dokumentu TNT Import pickup form (formularz odbioru) z [...] stycznia 2017 r. nie mogą być uznane za alternatywne dowody zakończenia procedury tranzytu unijnego, gdyż nie zostały one wymienione jako dowody alternatywne w art. 312 rozporządzenia wykonawczego. Tym samym zasadnie stwierdzono, że procedura tranzytu unijnego nie została zakończona w sposób prawidłowy. Dlatego też sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 70 ust. 1 lit. a, ust. 2 lit. a, ust. 3 lit. w zw. z art. 233 UKC, gdyż odpowiedzialność takiego podmiotu jak strona (osoba odpowiedzialna za korzystanie z procedury tranzytu unijnego i przewoźnik) jest odpowiedzialnością za sam skutek niewykonania obowiązku przedstawienia towaru w urzędzie celnym przeznaczenia.
Przechodząc do drugiej spornej kwestii, to trzeba wskazać, że prawidłowo organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie wbrew twierdzeniom nie naruszono art. 5 pkt 22 i 23 UKC w związku z art. 154 i art. 155 ust. 2 UKC w zw. z art. 119 ust. 3 lit. a rozporządzenia delegowanego. Powyższe zarzuty opierają się na błędnym przekonaniu skarżącej, że sporne towary nie utraciły statusu towarów unijnych. Błędne przekonanie wynika z faktu nie wzięcia pod uwagę unijnych przepisów celnych.
Zgodnie ze wskazanym powyżej art. 5 pkt 22 UKC status celny oznacza określenie towaru jako towar unijny lub nieunijny. Stosownie do art. 5 pkt 23 UKC towary unijne oznaczają towary należące do jednej z następujących kategorii: a) towary całkowicie uzyskane na obszarze celnym Unii i w których skład nie wchodzą towary przywiezione z krajów lub terytoriów znajdujących się poza obszarem celnym Unii; b) towary wprowadzone na obszar celny Unii z krajów lub terytoriów znajdujących się poza tym obszarem i dopuszczone do obrotu; c) towary uzyskane lub wyprodukowane na obszarze celnym Unii wyłącznie z towarów, o których mowa w lit. b), lub z towarów, o których mowa w lit. a) i b). Z kolei wg art. 5 ust. 24 UKC za towary nieunijne uważa się towary inne niż te, o których mowa w pkt. 23, lub takie, które utraciły unijny status celny.
Zgodnie z art. 154 lit. a) UKC towary unijne stają się towarami nieunijnymi jeżeli: a) zostaną wyprowadzone poza obszar celny Unii, o ile nie mają zastosowania zasady dotyczące tranzytu wewnętrznego.
Z kolei w myśl art. 155 ust. 2 UKC w szczególnych przypadkach towary unijne, które nie są objęte procedurą celną mogą być przemieszczane bez zmiany ich statusu celnego z jednego do innego miejsca na obszarze celnym Unii i czasowo przemieszczane poza ten obszar. Art. 119 ust. 3 lit a) rozporządzenia delegowanego stanowi, że towary unijne, które nie są objęte procedurą celną mogą być przemieszczane z jednego miejsca do drugiego na obszarze celnym Unii i czasowo przemieszczane poza ten obszar bez zmiany ich statusu celnego w przypadku, towarów, które przywieziono z jednego miejsca do drugiego znajdującego się na obszarze celnym Unii i które czasowo opuściły ten obszar drogą morską lub powietrzną pod warunkiem, że unijny status celny jest potwierdzony.
Mają na uwadze wskazane przepisy zasadnie organ zwrócił uwagę na chronologię zdarzeń zaistniałą w sprawie i wskazał, że pierwotna przesyłka leków pochodzenia niemieckiego miała być wysłana z Niemiec do Polski, jednak na skutek pomyłki została wysłana do Panamy. Znajdująca się w aktach sprawy korespondencja elektroniczna potwierdza przybycie przesyłki do Panamy. Natomiast z niemieckiego zgłoszenia celnego tranzytowego [...] z [...] lutego 2017 r. wynika, że objęto nim różne towary ujęte "w liście pozycji". Pod pozycją 7 zgłoszenia ujęto towar "nieszkodliwe leki" o wadze 104 kg, dla którego w polu kraj wysyłki/eksportu wpisano Panama (PA), a jako nadawcę towaru/eksportera firmę [...] S.A. z siedzibą w Panamie. Z Panamy towar został odesłany do Polski. W dniu [...] marca 2017 r. na podstawie dokumentu [...] został wprowadzony do magazynu czasowego składowania, a w dniu [...] kwietnia 2017 r. na podstawie dokumentu [...] wyprowadzono go z magazynu czasowego składowania. W tym samym dniu tj. [...] kwietnia 2017r. towar został zgłoszony przez skarżącą do procedury zewnętrznego tranzytu unijnego [...], która nie została prawidłowo zakończona.
Słusznie organ wyjaśnił, że powoływany przez skarżącą art. 119 ust. 3 lit. a rozporządzenia delegowanego nie ma zastosowania w sprawie. Wynika, to zarówno z literalnej treści jak i celu tego przepisu. Z literalnej treści przepisu wynika, że towar unijny musi być przemieszczany z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na obszarze Unii i czasowo jedynie opuszcza ten obszar drogą morską lub powietrzną. W sprawie natomiast stan faktyczny jest odmienny, gdyż towar opuścił i dotarł do Panamy, a więc hipoteza tego przepisu nie obejmuje tego przypadku i zastosowanie znajduje ogólna reguła wskazana w powołanym art. 154 lit. a UKC wskazująca, że towar, który zostaje wyprowadzony poza obszar celny Unii staje się towarem nieunijnym. Odnosząc się do celu tego przepisu to prawidłowo organ wyjaśnił, że przepis ten obejmuje sytuacje przewozu towarów pomiędzy portami UE drogą morską lub powietrzną (w przypadku czasowego opuszczenia obszaru Unii), gdyż morze i powietrze traktowane jest jak terytorium kraju trzeciego. Tym samym podnoszony zarzut jest bezpodstawny.
Nie ma również znaczenia dla rozpoznania sprawy okoliczność, że wywóz towarów unijnych do kraju trzeciego nastąpił na skutek pomyłki. Faktem jest, że na skutek wywozu do Panamy utraciły one status celny towarów unijny i stały się towarami nieunijnymi. W chwili obejmowania przedmiotowych towarów procedurą tranzytu unijnego według dokumentu [...] z [...] kwietnia 2017 r. były one towarami nieunijnymi i dlatego też zostały objęte procedurą tranzytu zewnętrznego.
W ocenie sądu za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 153 ust 2 UKC art. 199 ust. 1 lit d w związku z art. 211 rozporządzenia wykonawczego.
Zgodnie z art. 153 ust. 1 UKC domniemywa się, że wszystkie towary znajdujące się na obszarze celnym Unii posiadają unijny status celny, chyba, że zostanie stwierdzone, że nie są towarami unijnymi. Natomiast w myśl art. 153 ust. 2 UKC w szczególnych przypadkach, w których nie stosuje się domniemania określonego w ust. 1 należy wykazać unijny status celny.
Art. 119 ust. 1 rozporządzenia delegowanego wskazuje, że domniemanie posiadania unijnego statusu celnego towarów nie ma zastosowania do następujących towarów:
a) towarów wprowadzonych na obszar celny Unii, który są objęte dozorem celnym, w celu określenia ich statusu celnego;
b) towarów czasowo składowanych;
c) towarów objętych dowolną procedurą specjalną z wyjątkiem tranzytu wewnętrznego, procedury uszlachetniania biernego i procedury końcowego przeznaczenia;
d) produktów rybołówstwa morskiego złowionych przez unijny statek rybacki poza obszarem celnym Unii, na wodach innych niż wody terytorialne państwa trzeciego, które wprowadzono na obszar celny Unii, jak określono w art. 129;
e) towarów uzyskanych z produktów określonych w lit. d) na pokładzie takiego statku lub unijnego statku przetwórni, przy których wytworzeniu zostały użyte inne produkty o unijnym statusie celnym, które wprowadzono na obszar celny Unii w sposób określony w art. 129;
f) produktów rybołówstwa morskiego i innych produktów wydobytych lub złowionych przez statki pływające pod banderą państwa trzeciego w obrębie obszaru celnego Unii.
Z kolei art. 199 ust. 1 lit d rozporządzenia delegowanego (środki dowodowe potwierdzające unijny status celny towarów) stanowi, że każdy ze wskazanych poniżej środków dowodowych uznaje się za odpowiedni do potwierdzenia unijnego statusu celnego towarów: d) faktura lub dokument przewozowy, o którym mowa w art. 211 niniejszego rozporządzenia. Z kolei art. 211 rozporządzenia wykonawczego wskazuje, że jeżeli chodzi o towary posiadające unijny status celny, których wartość nie przekracza 15 000 EUR, unijny status celny towarów można potwierdzić, przedstawiając fakturę lub dokument przewozowy dotyczący tych towarów, o ile taka faktura lub dokument przewozowy odnosi się wyłącznie do towarów posiadających unijny status celny.
Prawidłowo organ odwoławczy zwrócił uwagę na podręcznik dotyczący procedur tranzytowych opracowany przez Komisję Europejską [...] (https://www.podatki.gov.pl/media/1960/podrecznik-tranzytowy-_zaktualizowany_01-05-2016-wersja-pl.pdf), który w zakresie potwierdzenia unijnego statusu celnego przy pomocy faktury lub dokumentu przewozowego wskazuje na stronie 87, że faktura lub dokument przewozowy musi zawierać co najmniej następujące dane:
- pełną nazwę (imię i nazwisko) i dokładny adres nadawcy lub właściwej osoby, w przypadku gdy osoba ta nie jest nadawcą;
- liczbę i rodzaj, znaki i numery opakowań;
- opis towarów;
- masę brutto w kilogramach;
- wartość towarów;
- w stosownych przypadkach numery kontenera;
- odpowiednio symbol T2L lub T2LF;
- odręczny podpis zainteresowanej osoby.
Podkreślono także, że faktura lub dokument przewozowy może dotyczyć wyłącznie towarów unijnych oraz że na wniosek zainteresowanej osoby faktura lub dokument przewozowy należycie wypełnione i podpisane przez tę osobę są potwierdzane przez właściwy urząd. Ponadto wyjaśniono, że jeżeli całkowita wartość towarów unijnych, których dotyczy faktura lub dokument przewozowy, nie przekracza 15000 EUR, potwierdzenie przez właściwy urząd nie jest wymagane. Jednak nazwa i adres właściwego urzędu muszą być wpisane na fakturze lub w dokumencie przewozowym obok wyżej wymienionych danych.
W tym miejscu należy także wskazać, że w zasadzie powyższy podręcznik jest powieleniem poprzedniego podręcznika w zakresie procedur tranzytowych ( [...] ), różnica polega na obowiązku obecnie wpisywania do faktury również wartości towarów (patrz strona 84 i 85 podręcznika).
W związku z powyższym słusznie organ odwoławczy stwierdził, że przedłożone faktury nie potwierdzają unijnego statusu celnego towarów, gdyż nie zawierają wszystkich wymaganych danych (masy brutto towarów w kilogramach, znaków i numerów opakowań, odpowiedniego symbolu, nie zostały podpisane przez osobę zainteresowaną), nie zawierają też nazwy i adresu właściwego urzędu.
Sąd mając na uwadze zarzuty skargi oraz działając z urzędu na mocy art. 134 ppsa nie znalazł żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż organy obydwu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy materialne oraz procesowe.
Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.