V SA/Wa 1809/19

V SA/Wa 1809/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Tomczak
Beata Blankiewicz-Wóltańska
Tomasz Zawiślak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 534/21 - Wyrok NSA z 2025-01-31
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi [...] [...] sp.z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Grupy Producentów Owoców i Warzyw "[...]" sp. z o.o. w [...] (dalej: strona, skarżąca lub Grupa) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...]sierpnia 2019 r. nr [...]o utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR lub organ I instancji) z [...]kwietnia 2019 r. nr [...]odmawiającą przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z 2 października 2013r. skarżąca zwróciła się o pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy oraz pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU w wysokości 373.688,34 zł. Plan dochodzenia do uznania został zatwierdzony przez Marszałka Województwa w 2009r., a następnie był zamieniany w 2011 r. (3 razy - decyzje z: 7 stycznia, 22 czerwca i 9 grudnia) w 2012 r. (decyzja z 30 lipca) oraz w 2018 r. (decyzje z dnia 8 czerwca i 13 czerwca).
Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją z [...]grudnia 2013 r. nr [...] odmówił spółce przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na założenie wniosku po terminie. Prezes ARiMR decyzją z [...]lutego 2014 r. nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z [...]maja 2014 r. organ I instancji zawiesił postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie pomocy z uwagi na toczące się postępowanie przed Marszałkiem Województwa [...]w sprawie wyeliminowana z obrotu prawnego decyzji zmieniającej Plan Dochodzenia do Uznania (dalej: PDU) z [...]lipca 2012 r. Postępowanie zostało podjęte postanowieniem z [...]czerwca 2016 r. w związku z pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji Marszałka Województwa [...]z [...]lipca 2012 r. zamieniającej PDU (wyrok WSA w Warszawie z 28 maja 2014 r. V SA/Wa 117/14 uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i poprzedzającą ją decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Marszałka Województwa z [...]lipca 2012 r., zaś NSA wyrokiem z 17 marca 2016 r. II GSK 2280/14 oddalił skargę kasacyjną). Następnie postępowanie zostało ponownie zawieszone postanowieniem z [...]lipca 2016 r. z uwagi na konieczność ostatecznego rozstrzygnięcia przez Marszałka Województwa [...]kwestii uznania lub też odmowy uznania Grupy za organizację producentów. Grupa została uznana za organizację decyzją Marszałka Województwa [...]z [...]lipca 2018 r. znak: [...]. W związku z powyższym organ postanowieniem z [...]sierpnia 2018 r. podjął zawieszone postępowanie.
W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (kontrola w Grupie i u 5 członków w dniach 12-19 sierpnia 2014 r. – raport nr [...], wezwania do strony z 9 października 2013 r., 13 marca 2014 r., 21 grudnia 2018 r. i 5 marca 2019 r. oraz odpowiedzi strony, które wpłynęły do organu 21 -22 października, 5 listopada 2013 r., 9 kwietnia 2014 r., 15 września 2014 r., 11 stycznia, 18 marca i 11 kwietnia 2019 r.) oraz włączeniu do akt postępowania (postanowienie z 18 kwietnia 2019 r.) kopii wniosków o płatności obszarowe składanych przez członków Grupy Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją z [...]kwietnia 2019 r. odmówił przyznana pomocy na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. (I półrocze 2013 r., w ramach piątego roku realizacji planu).
W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR decyzją z [...]sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył przepisy mające zastosowanie w sprawie w szczególności art. 105 ust. 2 lit. d i e, art. 112 ust. 4, art. 44 rozporządzenia Komisji nr [...]z dnia [...]czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.Urz.UE L 157 z 15 czerwca 2011 r. s. 1, ze zm., dalej: rozporządzenie 543/2011), § 1 ust. 1 pkt 1 lit a, c i d rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz.U. z 2009 r. nr 5 poz. 27, dalej: rozporządzenie z 16 grudnia 2008 r.). W ocenie organu inwestycje poczynione przez Grupę w ramach realizacji PDU muszą być dopasowane do rzeczywistych potrzeb członków Grupy.
Grupa we wniosku za I półrocze 5 roku (Część E. l) wskazała m.in. na: inwestycję nr 6: "Zakup i montaż urządzeń do mycia, czyszczenia, sortowania i pakowania lub konfekcjonowania" – 300.000 zł netto oraz inwestycję nr 11: "zakup urządzeń i maszyn do zbioru owoców i warzyw" – 198.000 zł netto (Grupa wnioskowała o pomoc w kwocie 373.500 zł netto).
Organ II instancji wskazał, że strona w I półroczu 2013 r. zaplanowała "zakup urządzeń, przy pomocy których będzie możliwe mechaniczne przygotowanie owoców i warzyw do sprzedaży konfekcjonowanej (urządzenia pakujące). Wydajność tych maszyn będzie wynosiła 0,5-5 t/godz". Organy ARiMR ustaliły, że spółka zakupiła wagoworkownicę mechaniczną WM-30 o wydajności 500-5000 kg/godz. za kwotę 5.000 zł netto. Urządzenie to przeznaczona jest do ważenia i workowania warzyw i owoców m.in. ziemniaków, cebuli, ogórków, jabłek. Urządzenie to umożliwia także połączenie z innymi maszynami jak np. klipsiarka czy raszlownica.
Prezes ARiMR zwrócił również uwagę, że skarżąca zakupiła kocioł parowy TYPU 60HTO za kwotę 215.000 zł netto oraz dwie myjki owoców i warzyw KWM-750/P za kwotę 80.000 zł netto. Z załączonej specyfikacji producenta wynika, że myjki warzywne są urządzeniami służącymi do mycia owoców i warzyw w obiegu zamkniętym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w zatwierdzonym PDU (str. 32) Grupa zapisała, iż "Celem inwestycji jest zakup i montaż urządzeń niezbędnych do mycia, czyszczenia, sortowania i pakowania lub konfekcjonowania owoców i warzyw". Spółka ponadto wskazała, że ww. inwestycja będzie realizowana etapowo w latach 2011-2013 poprzez zakupy w trzech turach, a mianowicie: w II półroczu 2011 r. grupa planuje zakupić przenośnik transportowy z metalowym rusztem zasypowym; w 2012 r. grupa planuje zakupić urządzenia, przy pomocy których będzie możliwe wykonanie takich procesów jak: mycie i czyszczenie owoców i warzyw, sortowanie (kalibracja) z możliwością pakowania, urządzenie umożliwiające odsiew ziemi i kamieni (separator) oraz podajnik dozujący lub wywrotnica. Urządzenia te można zestawić w różne ciągi technologiczne w zależności od potrzeb. Urządzenia te pozwolą na przerób towaru w ilości 1-5 t/godz.; w 2013 r. grupa planuje zakup urządzeń, przy pomocy których będzie możliwe mechaniczne przygotowanie owoców i warzyw do sprzedaży konfekcjonowanej (urządzenia pakujące). Wydajność tych maszyn będzie wynosiła 0,5-5 t/godz. Zdaniem skarżącej planowana inwestycja miała przyczynić się do odpowiedniego przygotowania produktów pod względem wymagań odbiorców według wielkości (możliwości kalibrowania), zapakowania według wymagań wagowych. Grupa zawnioskowała o rozłożenie kwoty 300.000 zł planowanego zakupu urządzeń do mycia, czyszczenia, sortowania, pakowania lub konfekcjonowania owoców i warzyw planowanego na II półrocze 2012 r. na dwie części, z których cześć w wysokości 100.000 zł wydatkowana będzie w II półroczu 2012 r., natomiast pozostała część w kwocie 200.000 zł w II półroczu 2013 r. Biorąc powyższe pod uwagę Prezes ARiMR uznał, że zakres rodzajowy inwestycji ujętej w zatwierdzonym PDU zaplanowanej na I półrocze 2013 r. spełnia jedynie urządzenie jakim jest wagoworkownica mechaniczna WM-30, która jest urządzeniem pakującym. Natomiast pozostałe urządzenia objęte ww. fakturą nie były zatwierdzone w PDU, a tym samym nie mogą stanowić kosztu kwalifikowalnego za okres objęty wnioskiem. Dodatkowo wskazał, że zarówno kocioł parowy TYPU 60HTO jak i myjki do owoców i warzyw KWM-750/P nie są urządzeniami służącymi do przygotowania owoców i warzyw do sprzedaży konfekcjonowanej - urządzenia pakujące. Powyższe, jego zdanie potwierdziła sama skarżąca w piśmie z 12 marca 2019 r., w którym wskazała, że kocioł parowy oraz myjki owoców i warzyw są urządzeniami odmiennymi od urządzenia do sprzedaży konfekcjonowanej. Dlatego też organ odwoławczy nie zgodził się ze stwierdzeniami strony, że wszystkie zakupione urządzenia w postaci kotła parowego oraz dwóch myjek były uwzględnione w PDU. W jego ocenie jedynie wagoworkownicę można uznać za koszt kwalifikowalny, który został ujęty w zatwierdzonym PDU, tj. urządzenie do sprzedaży konfekcjonowanej, której koszt wynosił 5.000 zł. Natomiast pozostałe maszyny i urządzenia na kwotę 295.000 zł netto należało wykluczyć z płatności z racji niespełnienia warunków do ich przyznania, a o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2017 r., poz. 1823, dalej: rozporządzenie MRiRW), tj. inwestycja nie została ujęta w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na dany okres rozliczeniowy.
W odniesieniu do inwestycji nr 11 związanej z zakupem fabrycznie nowych 2 szt. kombajnów do zbioru owoców i warzyw Typu [...] (kwota netto odpowiednio 94.000 zł oraz 104.000 zł) organ zauważył, że kombajn ten umożliwia zbiór zarówno owoców, jak i warzyw, a zastosowanie specjalnych przystawek pozwoli na zbiór warzyw w postaci - marchwi, buraków ćwikłowych i pora (jeden z tych kombajnów – droższy - taką przystawkę posiadał). Prezes ARiMR zauważył, że w ostatnim zatwierdzonym PDU Grupa zaplanowała inwestycję nr 11 polegającą na zakupie urządzeń i maszyn do zbioru owoców i warzyw, której celem był zakup maszyny do zbioru warzyw (głównie pora). Organ także zauważył, że skarżąca podała, iż będzie posiadała maszynę, która umożliwi mechaniczny zbiór jednego lub kilku gatunków warzyw, a planowana inwestycja przyczyni się do prawidłowego i terminowego zbioru produktu jakim jest por lub inne warzywo, które będzie można zebrać przy zastosowaniu tej maszyny. Spółka także podała, że zakup urządzenia do zbioru warzyw (głównie pora), nastąpi w I półroczu 2013 r. i maszyna będzie przechowywana na działce Nr [...]. Maszyna miała być udostępniana poszczególnym członkom grupy w miarę potrzeb. Prezes ARiMR zwrócił uwagę, że w tabeli 22 str. 53 PDU Grupa wskazała jako stan końcowy posiadanie 1 szt. maszyny "Kombajn do zbioru pora". Także z dołączonej przez Grupę opinii wydanej przez Dyrektora Oddziału ARiMR z [...]czerwca 2012 r. dotyczącej zmiany do PDU, wynika, że zatwierdzenie zmiany miało polegać na zakupie kombajnu (liczba pojedyncza) a nie kombajnów do zbioru pora. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego Grupa planowała zakup 1 szt. urządzenia - maszyny do zbioru warzyw i nie sposób zgodzić się z twierdzeniem strony, że spółka zakupiła urządzenie w cenie wskazanej i zaakceptowanej w PDU. Organ II instancji podkreślił, że jednym z warunków, który stanowi o przyznawaniu pomocy finansowej jest ujęcie inwestycji lub jej etapu w zatwierdzonym PDU na dany okres rozliczeniowy i wynika on z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia MRiRW. W powyższym przypadku strona ujęła wyłącznie jedną maszynę do zbioru warzyw, a nie tak jak przedstawiła we wniosku o płatność - 2 szt. maszyn (2 kombajny z czego tylko jeden posiada przystawkę do zbioru warzyw). Tym samym nie jest możliwe przyznanie pomocy do Kombajnu typ [...], którego koszt netto wynosił 94.000 zł, gdyż nie był on ujęty w zatwierdzonym PDU.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że w rozporządzeniu MRiRW wskazano warunek przyznania pomocy, tj. inwestycje ujęte w PDU muszą być dostosowane do wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez grupę i wyprodukowanych przez jej członków, nieprzekraczającej wielkości planowanej na ostatni rok realizacji zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania oraz musza odpowiadać specyfice zbioru i działań wykonywanych w odniesieniu do owoców i warzyw po jego dokonaniu. Prezes ARiMR zauważył, że Grupa zakupiła za kwotę 104.000 zł netto Kombajn typu [...] z przystawką do zbioru warzyw. Ww. maszyna winna więc odpowiadać wielkości produkcji jak również specyfice zbiorów członków Grupy. Tymczasem Grupa nie zrealizowała w ogóle sprzedaży produktów wyprodukowanych przez członków Grupy w okresie objętym wnioskiem (warzyw). Nie produkowano również warzyw w latach 2014-2018 oraz w II półroczu 2013 r. (jeden z członków grupy jedynie w 2012 r. produkował warzywa), co wynika (w odniesieniu do II półrocza 2013 r.) z raportu z czynności kontrolnych nr [...]przeprowadzonej w dniach od 12 do 19 sierpnia 2014 r. oraz analizy dokumentów księgowych. Dlatego też organ odmówił zakwalifikowania do pomocy zakupu tego kombajnu. Organy ARiMR przyjęły, że poziom rzeczywistej produkcji owoców i warzyw, dla których Grupa została wstępnie uznana, sprzedawanych i wyprodukowanych przez jej członków, jest nieadekwatny do wielkości planowanej na ostatni rok realizacji zatwierdzonego PDU (2013 r.). Grupa nie osiągnęła potencjału produkcyjnego w 5 roku realizacji PDU ze sprzedaży warzyw, na które był wstępnie uznana.
W związku z powyższym organy ARiMR odmówiły przyznania wnioskowanej pomocy. Wyjaśniły, że do pomocy kwalifikuje się zakup wagoworkownicy w wysokości 3.750 zł (5.000 zł netto x 75% = 3 750 zł) oraz pomoc finansowa na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej (dalej: pomoc AD) w wysokości 188,34 zł (4.708,64 zł wartość produktów sprzedanych w okresie objętym wnioskiem x 4% = 188,34 zł). Jednakże ze względu na treść art. 117 ust. 1 - 3 rozporządzenia 543/2011 organ odmówił przyznania wnioskowanej pomocy, gdyż obliczona kara była wyższa niż należna pomoc (kwota kary obliczana jest jako różnica między kwotą wynikającą z wniosku o pomoc, a kwotą ustaloną w wyniku sprawdzenia kwalifikowalności wniosku).
Pismem z 12 września 2019 r. strona złożyła skargę wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to zasad prowadzenia postępowania dowodowego, w tym: 1) zebranie niepełnego materiału dowodowego, 2) niewyjaśnienie wszystkich istotnych kwestii dotyczących przedmiotowego postępowania, 3) dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, 4) naruszenie zasady prawdy obiektywnej, 5) naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych administracyjnych, 6) naruszenie zasady ogólnej przekonywania, 7) polegające na uznaniu, że jedynie Wagoworkownica Mechaniczna odpowiada zakresowi rzeczowo - rodzajowemu, określonemu w zatwierdzonym PDU, podczas gdy dokładne brzmienie PDU jednoznacznie wskazuję, że wszystkie urządzenia zakupione w ramach inwestycji - tj. kocioł parowy, wagoworkownica i dwie myjki, stanowiące funkcjonalną i rodzajową całość odpowiadają zakresowi inwestycji określonej w PDU, 8) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że w ramach PDU spółka zadeklarowała zakup jednej maszyny do zbioru owoców, podczas gdy z treści zatwierdzonego PDU jednoznacznie wynika, że zakupione miały być maszyny do zbiorów owoców i warzyw a więc zakup dwóch urządzeń odpowiada treści PDU, 9) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że żaden z członków Grupy nie uprawiał w 2013 r. warzyw, 10) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że urządzenia [...]wykorzystywane miały być wyłącznie do zbioru warzyw, podczas gdy specyfika tego urządzenia jednoznacznie wskazuję, że urządzenia te służyły również do zbioru owoców, które uprawiane były w całym okresie funkcjonowania Grupy, 10) naruszenia zasad zaufania obywateli do organów administracyjnych poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, nadmiernie przedłużony, przekraczający wszelkie ustawowe terminy określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, 11) naruszenie zasad ogólnych kpa poprzez wydanie decyzji stojącej w sprzeczności z decyzją wydaną przez Marszałka Województwa [...], który w całości uwzględnił wszelkie inwestycje dokonane przez Grupę w 2013 r. Powyższe skutkuje funkcjonowaniem w obrocie prawnych dwóch sprzecznych ze sobą decyzji, co w niewątpliwy sposób narusza interesy skarżącej spółki.
Niezależenie od powyższego strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
1) § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW poprzez jego wadliwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca nie spełniła wszelkich warunków i przesłanek określonych tym przepisem, podczas gdy wszystkie inwestycje zrealizowane przez spółkę pozostają w zgodności z zapisami PDU, jak i są uzasadnione realnymi i rzeczywistym potrzebami strony w tym prowadzoną przez nią działalnością,
2) § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że czasowy brak produkcji danego owocu/warzywa uniemożliwia uznanie inwestycji za kwalifikowaną, podczas, gdy przepis ten nie zakreśla ram czasowych wykorzystania inwestycji;
3) art. 31 rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, że w stosunku do spółki nie zaistniały przesłanki siły wyższej, podczas, gdy za takie uznać należy zarówno zmiany w składzie osobowym spółki, jak i przemarznięcia podczas kwitnienia skutkujące obniżeniem produkcji,
4) art. 148 rozporządzenia 543/2011 poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, za zasadne nałożenie na spółkę sankcji w postaci obniżenia płatności należnej, w sytuacji, gdy spełniona została przesłanka siły wyższej, tj. zarówno stan klęski naturalnej, jak i wystąpienie członka Grupy,
5) art. 116 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia 543/2011 poprzez jego zastosowanie i obniżenie kwoty należnej Grupie o stwierdzone zawyżenie, podczas, gdy Grupa nie jest odpowiedzialna za włączenie we wniosek niekwalifikowanej kwoty. Skoro bowiem we wszystkich kontrolach w spółce, tak dokonywanych przez ARiMR, jak i przede wszystkim Marszałka Województwa [...]uznano wydatki na realizacje inwestycji (również tych podważonych w zaskarżonej decyzji) za uzasadnione, to Grupa nie miała podstaw do uznania, że za nieprawidłowe może zostać uznane ich włączenie do wniosku. Orzeczenie innego organu administracyjnego uznane zostało bowiem są swoisty prejudykat wskazujący na zasadność wniosku skarżącej.
W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczenia wymaga, że przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa przyznana pomocy na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. (I półrocze 2013 r., w ramach piątego roku realizacji planu). Oznacza to, że poza kontrolą sądu pozostaje kwestia uznania grupy producentów za organizację producentów owoców i warzyw. Co więcej uznanie przez Marszałka Województwa [...]skarżącej za organizację producentów nie ma żadnego znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Inne są bowiem podstawy prawne uznania za organizację producentów owoców i warzyw, a inne w przypadku odmowy udzielenia wnioskowanej pomocy. Marszałek Województwa nie miał żadnych kompetencji do badania sprawy pod względem możliwości udzielenia pomocy, gdyż taka kompetencja została wyłącznie zastrzeżona dla organów ARiMR. I odwrotnie organy ARiMR nie miały kompetencji (wg obecnie obowiązujących przepisów taką kompetencję przejęły od marszałków województwa) do badania formalnych warunków koniecznych do uznania grupy za organizację producentów. Organy bowiem mają obowiązek z urzędu przestrzegania swojej właściwości (art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej: kpa). Co więcej z zaskarżonych decyzji nie wynika, że organy ARiMR kwestionowały spełnienie przez spółkę formalnych warunków koniecznych do uzyskania statusu organizacji producentów, zakwestionowały jedynie spełnienie przesłanek do otrzymania pomocy finansowej. Brak także przyznania wnioskowanej pomocy w żaden sposób nie stoi w sprzeczności z prawidłowością uznania przez Marszałka Województwa [...]grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów. Dlatego też fakt wydania decyzji przez Marszałka Województwa [...]nie miał wpływu na wynik sprawy.
W tym także miejscu sąd wskazuje, że także długość prowadzonego postępowania nie miała wpływu na wynik sprawy. Skarżąca będąc reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika miała stosowne instrumenty prawne aby zdyscyplinować organy ARiMR jeżeli uważała, że postępowanie administracyjne prowadzone było opieszale, czy też w sprawie wystąpiła bezczynność, jednakże jak wynika z akt z tych instrumentów nie skorzystała. W związku z powyższym podniesiony zarzut sąd uznał za taki, który nie miał wpływu na wynik sprawy, a tym bardziej zasadniczego wpływy na wynik sprawy, który to wpływ dopiero uzasadnia wyeliminowanie decyzji z obiegu prawnego.
Przechodząc do zasadniczych motywów zapadłego wyroku należy w pierwszej kolejności przytoczyć przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie.
Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy krajowe: ustawy o ARiMR, ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011, Nr 145, poz. 868 ze zm.; zwana dalej: "ustawą o organizacji rynków"), rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 r., które zostało następnie zastąpione rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r. poz. 872 – jednakże na mocy § 4 tego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe), rozporządzenie z 18 grudnia 2008 r., a także przepisy prawa wspólnotowego tj. rozporządzenia nr 543/2011 i rozporządzenia nr 73/2009.
Przypomnieć jeszcze trzeba, iż zgodnie z art. 103a ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z 16 listopada 2007 r., str. 1, ze zm., dalej rozporządzenie 1234/2007) i art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o organizacji rynków, pomoc finansowa jest udzielana wstępnie uznanym grupom producentów owoców i warzyw na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.
W tym miejscu należy wskazać, grupa producentów miała obowiązek przedstawić Plan Dochodzenia do Uznania i tego planu przestrzegać. Innymi słowy wszystkie przedsięwzięcia i inwestycje, które zostały zawarte przez grupę w PDU oraz zostały zatwierdzone przez właściwego Marszałka Województwa muszą zostać przez ten podmiot zrealizowane zgodnie z tym planem. Powyższe wynika z art. 125e rozporządzenia 1234/2007 oraz § 2 rozporządzenia z 18 grudnia 2008 r., który to przepis wskazuje co zawiera PDU. W myśl § 2 pkt 4, 5, 6 i 8 PDU jest opracowywany na okres nie dłuższy niż 5 lat i zawiera w szczególności: 4) wskazanie daty rozpoczęcia, okres i sposób jego realizacji, zakres oraz harmonogram działań, które zamierza realizować wstępnie uznana grupa producentów, w szczególności dotyczących planowania produkcji, strategii sprzedaży, rozwoju kanałów marketingowych i promocji, podniesienia jakości produktów oraz przedsięwzięć inwestycyjnych (inwestycji) realizowanych w poszczególnych latach, w celu spełnienia warunków uznania tej grupy producentów za organizację producentów; 5) w przypadku inwestycji dotyczących (...) infrastruktury technicznej i technicznego wyposażenia budynków oraz budowli, zakupu i instalacji maszyn oraz urządzeń określenie: a) poszczególnych etapów realizacji inwestycji, b) miejsc realizacji inwestycji; 6) wysokość planowanych wydatków na realizacje działań, o których mowa w pkt 4; 8) przewidywaną liczbę i opis maszyn, urządzeń służących do produkcji oraz zbioru owoców i warzyw, środków transportowych i innych środków technicznych, w szczególności umożliwiających zbiór, przechowywanie, magazynowanie, sortowanie oraz pakowanie owoców i warzyw, w które będzie wyposażona wstępnie uznana grupa producentów, po zrealizowaniu planu dochodzenia do uznania.
W myśl art. 103a ust. 3 lit. a rozporządzenia 1234/2007 pomoc mającą na celu wsparcie tworzenia się organizacji i ułatwienie im działalności administracyjnej ustalana jest na podstawie wartości produkcji tej grupy wprowadzonej do obrotu i wynosi w piątym roku 4 % wartości produkcji wprowadzonej do obrotu w państwach członkowskich (...).
W sprawie nie jest sporne, że we wniosku za pierwsze półrocze 5 roku strona wskazała wartość produktów sprzedanych w wysokości 4.708,64 zł netto, a więc zgodnie z powyższym przepisem wysokość pomocy wynosiłaby 188,34 zł netto (46,23 euro).
Sporna natomiast jest kwestia pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycyjnych, tj. związanych z inwestycjami nr 6 i 11 w łącznej kwocie 373.500 zł.
Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a, c i d rozporządzenia MRiRW wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw jest przyznawana pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji związanych ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem lub przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw, ujętych w grupie lub grupach produktów, dla których grupa została wstępnie uznana, jeżeli inwestycja lub jej etap: a) zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na dany okres rozliczeniowy, c) są dostosowane do wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez grupę i wyprodukowanych przez jej członków, nieprzekraczającej wielkości planowanej na ostatni rok realizacji zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania, d) odpowiadają specyfice zbioru i działań wykonywanych w odniesieniu do owoców i warzyw po jego dokonaniu.
Jednocześnie, w myśl art. 44 rozporządzenia 543/2011, inwestycje zrealizowane na podstawie zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania, o których mowa w art. 37 lit. c niniejszego rozporządzenia, na które przyznano pomoc finansową zgodnie z art. 103a ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, są finansowane proporcjonalnie do ich wykorzystania co do produktów członków grupy producentów, w odniesieniu do których udzielono jej wstępnego uznania.
Powyższe regulacje, jak zasadnie wskazał WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z 22 kwietnia 2015 r., V SA/Wa 3154/14 prowadzą do wniosku, że w razie stwierdzenia, że zakres ilościowy oraz wydajność inwestycji objętej dofinansowaniem w ramach PDU, przekracza potrzeby grupy i jej członków w odniesieniu do rzeczywiście stwierdzonej wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedanych przez grupę i wyprodukowanych przez jej członków, w ostatnim roku planu, wstępnie uznana grupa producentów musiałaby zwrócić przyznaną pomoc finansową proporcjonalnie do zakresu inwestycji, który przekracza dostosowanie jej do wielkości produkcji owoców i warzyw rzeczywiście uzyskanej i sprzedanej przez grupę w ostatnim roku realizacji zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania.
W punkcie 53 preambuły do rozporządzenia 543/2011postanowiono, że należy ustanowić środki dotyczące kontroli koniecznych do zapewnienia prawidłowego stosowania niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia nr 1234/2007 oraz odpowiednie sankcje stosowane w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. Środki te powinny obejmować zarówno szczegółowe kontrole i sankcje ustanowione na poziomie Unii, jak również dodatkowe kontrole i sankcje krajowe. Kontrole i sankcje powinny być odstraszające, skuteczne i proporcjonalne. Należy ustanowić przepisy dotyczące przypadków oczywistego błędu, siły wyższej bądź innych wyjątkowych okoliczności, aby zapewnić sprawiedliwe traktowanie producentów. W art. 143 rozporządzenia 543/2011 postanowiono, że państwa członkowskie wprowadzają kontrole i środki w zakresie koniecznym do zapewnienia prawidłowego stosowania rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 i niniejszego rozporządzenia. Kontrole i środki są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony interesów finansowych Unii.
Przenosząc powyższe uregulowania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że jak prawidłowo stwierdziły organy ARiMR, zasadniczym warunkiem przyznania Grupie pomocy finansowej jest zrealizowanie inwestycji zgodnej w zakresie z rzeczowo-rodzajowym, z inwestycją ujętą w zatwierdzonym PDU na dany okres rozliczeniowy (okres objęty wnioskiem). Zakres rzeczowy inwestycji powinien być zgodny z zakresem zatwierdzonym w PDU, mając na uwadze takie parametry jak: rodzaj inwestycji, specyfikacja techniczna, wydajność/wielkość inwestycji, przeznaczenie, cel funkcjonalno-użytkowy, itp.
W sprawie zgodnie z tym, co zostało już wyżej zasygnalizowane sporna jest kwestia związana z inwestycjami nr 6 i 11.
Skarżąca we wniosku o pomoc przyjęła do naliczania pomocy wydatki poniesione na inwestycje ujęte w zatwierdzonym PDU, zrealizowane w okresie objętym wnioskiem na: 1) inwestycja nr 6: "Zakup i montaż urządzeń do mycia, czyszczenia, sortowania i pakowania lub konfekcjonowania" - wartość netto poniesionych kosztów inwestycji 300.000 zł, 2) inwestycja nr 11: "zakup urządzeń i maszyn do zbioru owoców i warzyw" – wartość netto poniesionych kosztów inwestycji 198.000 zł. Skarżąca zawnioskowała o pomoc w wysokości 75% poniesionych kosztów, tj. o 373.500 zł.
W zakresie inwestycji nr [...]należy zauważyć, że Grupa we wniosku przyjęła do naliczenia pomocy wydatek poniesiony na "Zakup i montaż urządzeń do mycia, czyszczenia, sortowania i pakowania lub konfekcjonowania". Spółka przedstawiła fakturę VAT [...]z [...]czerwca 2013 r. z opisem "Zakup i montaż urządzeń do mycia, czyszczenia, sortowania i konfekcjonowania owoców" 1 kpl. na łączną kwotę netto 300.000 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że przedmiotem nabycia były: a) wagoworkownica mechaniczną WM-30 o wydajności 500-5000 Kg/godz. – 5.000 zł netto (urządzenie z możliwością agregowania z innymi maszynami jak np. klipsiarka czy raszlownica; przeznaczone do ważenia i workowania warzyw i owoców, m.in. ziemniaków, cebuli, ogórków, jabłek itp.); b) kocioł parowy TYPU 60HTO - 215.000 zł netto; c) dwie myjki owoców i warzyw KWM-750/P – 80.000 zł netto (urządzenia służące do mycia owoców i warzyw w obiegu zamkniętym).
Zgodnie z zatwierdzonym PDU (strona 33) Grupa w 2013 r. zaplanowała zakup urządzeń, przy pomocy których będzie możliwe mechaniczne przygotowanie owoców i warzyw do sprzedaży konfekcjonowanej (urządzenia pakujące). Wydajność tych maszyn będzie wynosiła 0,5-5 t/godz. Skarżąca w PDU (str. 32) zapisała, że celem inwestycji jest zakup i montaż urządzeń niezbędnych do mycia, czyszczenia, sortowania i pakowania lub konfekcjonowania owoców i warzyw. W punkcie 5 "Sposób realizacji inwestycji oraz środki podejmowane do realizacji inwestycji" podała, że inwestycja zostanie podzielona na trzy lata (trzy tury – patrz tabela strona 35 PDU) w II półroczu 2011 r. grupa planuje zakupić przenośnik transportowy z metalowym rusztem zasypowym. W 2012 r. grupa planuje zakupić urządzenia, przy pomocy których będzie możliwe wykonanie takich procesów jak: mycie i czyszczenie owoców i warzyw, sortowanie (kalibracja) z możliwością pakowania, urządzenie umożliwiające odsiew ziemi i kamieni (separator) oraz podajnik dozujący lub wywrotnica. Urządzenia te można zestawić w rożne ciągi technologiczne w zależności od potrzeb. Urządzenia te pozwolą na przerób towaru w ilości 1-5 T/godz. W 2013 r. grupa planuje zakup urządzeń, przy pomocy, których będzie możliwe mechaniczne przygotowanie owoców i warzyw do sprzedaży konfekcjonowanej (urządzenia pakujące). Wydajność tych maszyn będzie wynosiła 0,5-5 T/godz. Skarżąca daty zakupów potwierdziła także w tabeli pkt 9 zatwierdzonego PDU (str. 35) "Opis zakresu planowanej inwestycji do realizacji inwestycji wraz z opisem technicznym", gdzie w rubryce "ilość" podała: II półrocze 2011 r. - zakup przenośnika transportowego z malowanym rusztem zasypowym, wydajność 0,1-2,0 T/godz.; 2012 r. - urządzenia do mycia, czyszczenia, sortowania, separacji, podawania i pakowania, wydajność 1-5 T/godz.; w 2013 r. - urządzenia pakujące, wydajność 0,5-5,0 T/godz. Całość inwestycji miała się zamknąć w okresie od II półrocza 2011 do końca I półrocza 2013 r. (patrz rubryka "Okres realizacji" tabeli w pkt 9).
Ponadto na str. 33-34 PDU skarżąca zawnioskowała o rozłożenie kwoty 300.000 zł planowanego zakupu urządzeń do mycia, czyszczenia, sortowania, pakowania lub konfekcjonowania owoców i warzyw planowanego na II półrocze 2012 r. na dwie części, z których cześć w wysokości 100.000 zł wydatkowana będzie w II półroczu 2012 r., natomiast pozostała część w kwocie 200.000 zł w II półroczu 2013 r. Zatem słusznie organ zauważył, że w I półroczu 2013 r. w dalszym ciągu pozostała część ww. inwestycji nr 6 tj. zakup urządzeń pakujących przy pomocy których będzie możliwe mechaniczne przygotowanie owoców i warzyw do sprzedaży konfekcjonowanej.
Mając na względzie zapisy PDU zasadnie organy ARiMR uznały, że zakres rodzajowy inwestycji zaplanowanych na I półrocze 2013 roku spełnia jedynie urządzenie jakim jest wagoworkownica mechaniczna WM-30, która jest urządzeniem pakującym. Natomiast pozostałe urządzenia objęte ww. fakturą nie były zatwierdzone na I półrocze 2013 r. w PDU, a tym samym nie mogą stanowić kosztu kwalifikowalnego za okres objęty wnioskiem. Prawidłowo także Prezes ARiMR zauważył, że zarówno kocioł parowy jak i myjki do owoców i warzyw nie są urządzeniami pakującym i wbrew twierdzeniom nie stanowią jednej maszyny wraz z wagoworkownicą służącą do pakowania. Sama skarżąca powyższe potwierdziła w piśmie z 12 marca 2019 r., w którym wskazała odnośnie kotła parowego oraz myjek owoców i warzyw, że są to urządzenie odmienne od urządzenia do sprzedaży konfekcjonowanej. W związku z powyższym jedynie wagoworkownica stanowi koszt kwalifikowany, który został ujęty w zatwierdzonym PDU – 5.000 zł. Pozostałe urządzenia (295.000 zł netto) zasadnie wykluczono z płatności z racji niespełnienia warunków do ich przyznania, o których mowa w powołanym § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia MRiRW (inwestycja nie została ujęta w zatwierdzonym PDU na dany okres rozliczeniowy).
Odnośnie inwestycji nr [...]także w sposób prawidłowy organy ARiMR odmówiły zakwalifikowania do pomocy kwot wynikających z zakupu kombajnu typu [...]za kwotę 94.000 zł netto oraz kombajnu typu [...]z przystawką do zbioru warzyw za kwotę 104.000 zł netto.
Strona do refundacji wydatków przedstawiła fakturę Vat [...]z [...]czerwca 2013 r. dokumentującą zakup fabrycznie nowych 2 szt. kombajnów do zbioru owoców i warzyw Typu [...]za kwotę odpowiednio 94.000 zł netto, i 104.000 zł netto (ten drugi kombajn posiadał przystawkę do zbioru warzyw.
W PDU (strona 42) skarżąca wskazała, że celem inwestycji jest zakup maszyny do zbioru warzyw (głównie pora). W pkt 12 "Pożądany stan końcowy po zakończeniu realizacji inwestycji" strona podała, że będzie posiadała maszynę, która umożliwi mechaniczny zbiór jednego lub kilku gatunków warzyw. W pkt 17 (str. 43 PDU) zapisano, że planowana inwestycja przyczyni się do prawidłowego i terminowego zbioru produktu jakim jest por lub inne warzywo, które będzie można zebrać przy zastosowaniu tej maszyny. Z kolei w tabeli pkt 18 "Opis zakresu planowanej do realizacji inwestycji wraz z opisem technicznym" w kolumnie "ilość" podano: I półrocze 2013 r.- urządzenie do zbioru warzyw (głównie pora), w kolumnie "miejsce realizacji" zapisano: maszyna będzie przechowywana na działce Nr [...]. W porze zbiorów będzie udostępniania poszczególnym członkom grupy w miarę potrzeb. W pkt IV "Maszyny i urządzenia służące do produkcji oraz zbioru owoców i warzyw" tabeli 22 "Infrastruktura grupy producentów owoców i warzyw po zrealizowaniu planu dochodzenia do uznania" (strona 53 PDU) strona zapisała jako stan końcowy posiadanie 1 szt. maszyny "Kombajn do zbioru pora". Zasadnie Prezes ARiMR zwrócił uwagę, że także z opinii wydanej przez Dyrektora Oddziału ARiMR z [...]czerwca 2012 r. (opinię dołączyła strona) i dotyczącej zmian do PDU wskazano na zatwierdzenie zmiany w zakresie zakupu kombajnu (liczba pojedyncza) a nie kombajnów do zbioru pora. Dlatego też prawidłowo organy ARiMR stwierdziły, że skarżąca zaplanowała zakup 1 szt. urządzenia – maszyny do zbioru warzyw, a nie 2 maszyn. W związku z tym zasadnie odmówiono pomocy do kombajnu [...]za kwotę 94.000 zł netto. Powyższe tym bardziej jest zasadne, że skarżąca jako inwestycję zaplanowała zakup kombajnu do zbioru warzyw, a nie owoców, a kombajn [...]przystosowany jest głównie do zbioru owoców jagodowych (patrz specyfikacja kombajnu [...]bez przystawki do zbioru warzyw).
Zasadnie organ wskazał na zatwierdzone zmiany PDU w tym dotyczące także składu osobowego, który doprowadził do minimalnego wzrostu powierzchni upraw - o 27,96 ha. Grupa natomiast nie zmieniła w PDU zakresu ilościowego oraz rzeczowo-rodzajowego inwestycji, ani nie zmieniła zapisów w PDU dotyczących "Planowanych przychodów grupy producentów ze sprzedaży owoców i warzyw ogółem w tym pochodzących od członków (zł)"- tabela 14 str. 47 PDU. W 5 roku realizacji PDU (2013r.) w Tabeli 14 PDU strona przyjęła, że osiągnie przychody ze sprzedaży owoców i warzyw na poziomie kwoty 7.850.000 zł, w tym ze sprzedaży warzyw (marchew, buraki czerwone, cebula, kapusta, rabarbar w kwocie 1.060.000 zł. Jednakże skarżąca nie osiągnęła żadnych przychodów ze sprzedaży warzyw i tym samym ujęte inwestycje w PDU (zakup kombajnu [...]z przystawką do zbioru warzyw) nie były dostosowane do wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez grupę i wyprodukowanych przez jej członków, nieprzekraczającej wielkości planowanej na ostatni rok realizacji zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania (§ 1 ust. 1 pkt 1 li. c rozporządzenia MRiRW) oraz nie odpowiadały specyfice zbioru i działań wykonywanych w odniesieniu do owoców i warzyw po jego dokonaniu (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia MRiRW). Organ II instancji prawidłowo stwierdził, że w okresie objętym wnioskiem (I półrocze 5 roku) członkowie Grupy nie dostarczyli żadnych warzyw ani owoców. Grupa jedynie posiadała zapasy magazynowe dotyczące soków i nektarów (sok malina - jabłko, sok malina, nektar malina, sok jabłkowy, sok z aronii, sok aronia – jabłko). Ze sprawozdania z realizacji planu dochodzenia do uznania za wskazany okres wynika, że Grupa nie zrealizowała w ogóle sprzedaży produktów wyprodukowanych przez członków Grupy, ze względu na to, że zbiór miał odbyć się w drugim półroczu 2013 r. Z kolei z raportu z czynności kontrolnych nr [...]przeprowadzonej w dniach od 12 sierpnia 2014 r. do 19 sierpnia 2014 r. wynika, iż w II półroczu 2013 r. członkowie Grupy wyprodukowali i sprzedali 309,63 ton jedynie owoców (porzeczka czarna, porzeczka czerwona, malina, aronia), przy założeniach PDU na ostatni rok realizacji planu w ilości 1000 ton owoców i 1000 ton warzyw. Zatem Grupa w całym 2013 r. nie prowadziła w ogóle upraw warzyw, mimo że zadeklarowała ich uprawę (marchew, buraki czerwone, cebula, kapusta, rabarbar) w II półroczu 2013 r. Organ także przeanalizował dane księgowe i stwierdził, że jedynie członkowie Grupy dostarczyli owoce i nie dostarczyli warzyw (brak księgowań). Z wyjaśnień strony (pismo z 9 stycznia 2019 r.) wynika, że członkowie Grupy prowadzili w latach 2012 – 2013 uprawę warzyw (marchew, burak ćwikłowy, por, ziemniaki), na dowód czego załączyła certyfikat zgodności potwierdzający uprawę warzyw przez jednego z członków Grupy i fakturę VAT. Pozostali członkowie Grupy dopiero zamierzali przystąpić do uprawy warzyw. Jednakże, jak prawidłowo zauważyły organy ARiMR w 2013 roku żaden z członków grupy nie prowadził uprawy warzyw i tym samym nie grupa osiągnęła przychodów deklarowanych w PDU z tytułu uprawy warzyw. Zasadnie organ odwoławczy zauważył, że przedstawiony certyfikat zgodności nr [...]nie stanowi dowodu na potwierdzenie sprzedaży przez członka Grupy do spółki produktów rolnych (w szczególności warzyw). Natomiast przedstawione faktury dotyczą sprzedaży ziemniaków, które to nie są w grupie produktów wstępnego uznania, tj. owoców i warzyw i nie mogą one stanowić dowodu na okoliczność zakupu kombajnu [...]do zbioru warzyw za kwotę 104.000 zł netto. Tym samym zasadnie przyjęto w sprawie, że poziom rzeczywistej produkcji owoców i warzyw, dla których Grupa została wstępnie uznana, sprzedawanych i wyprodukowanych przez jej członków, jest nieadekwatny do wielkości planowanej na ostatni rok realizacji zatwierdzonego PDU (2013 r.). Grupa nie osiągnęła potencjału produkcyjnego w 5 roku realizacji PDU ze sprzedaży warzyw, na które był wstępnie uznana. Zatem Prezes ARiMR prawidłowo uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 44 rozporządzenia 543/2011, z tego względu, iż zrealizowany przez Grupę poziom i zakres inwestycji podjętych w ramach PDU przekracza potrzeby Grupy określone wielkością rzeczywistej produkcji owoców i warzyw, wyprodukowanych przez członków i sprzedawanych przez skarżącą. Sąd jeszcze raz podkreśla, że przepisy § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c i d rozporządzenia MRiRW wraz z treścią art. 44 rozporządzenia 543/2011 wskazują na sposób ustalenia pomocy, której zakres jeśli zostanie przekroczony – wobec braku jej dostosowania do wielkości produkcji określonej w zatwierdzonym PDU za V rok działalności Grupy – podlega proporcjonalnemu obniżeniu.
Mając na uwadze przedstawione we wniosku wydatki słusznie organy ARiMR odmówiły przyznania pomocy stosując art. 117 ust. 1 – 3 rozporządzenia 543/2011, gdyż wydatki kwalifikujące się do przyznania pomocy, to zakup wagoworkownicy w wysokości 3.750 zł (5.000 zł netto x 75% = 3 750 zł) oraz pomoc finansowa AD w wysokości 188,34 zł (4.708,64 zł wartość produktów sprzedanych w okresie objętym wnioskiem x 4% = 188,34 zł). Natomiast obliczona kara była wyższa niż należna pomoc (kwota kary obliczana jest jako różnica między kwotą wynikającą z wniosku o pomoc, a kwotą ustaloną w wyniku sprawdzenia kwalifikowalności wniosku).
Zgodnie z art. 117 ust. 1 i 2 rozporządzenia 543/2013 płatność oblicza się na podstawie kwoty, którą uznano za kwalifikowalną. Państwo członkowskie sprawdza wniosek o przyznanie pomocy otrzymana od beneficjenta i określa kwoty, które kwalifikują się do otrzymania wsparcia. Państwo członkowskie określa: a) kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi w oparciu o sam wniosek; b) kwotę, którą należy wypłacić beneficjantowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku (art. 117 ust. 2).
Natomiast w myśl art. 117 ust. 3 rozporządzenia 543/2011 jeżeli kwota określona na podstawie ust. 2 lit. a) przekracza kwotę określoną zgodnie z ust. 2 lit. b) o więcej niż 3 %, nakłada się odpowiednią karę. Kwota kary jest równa różnicy między kwotami obliczonymi w ust. 2 lit. a) i b). Jednak jeżeli organizacja producentów lub grupa producentów może wykazać, że nie jest odpowiedzialna za włączenie niekwalifikowalnej kwoty nie stosuje się żadnej kary. Zgodnie z dokonanymi obliczeniami różnice pomiędzy kwotami obliczonymi zgodnie z art. 117 ust. 2 lit. a) i b) rozporządzenia 543/2011 wynosiła 9388 %, czyli więcej niż 3 %. Dlatego też organy ARiMR nałożyły kwotę kary i tym samym odmówiły przyznania pomocy.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, sąd stwierdza, że nie zasługują one na uwzględnienie. Wskazane bowiem powyżej maszyny i urządzenia nie kwalifikowały się do przyznania pomocy ze względu na treść § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia MRiRW (kombajn [...]za kwotę 94.000 zł, kocioł parowy i dwie myjki). Natomiast kombajn [...]z przystawką do zbioru warzyw ze względu na treść § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c i d rozporządzenia MRiRW. Tym samym w żadnym wypadku organy ARiMR nie naruszył wskazanego w skardze § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW.
W ocenie sądu należy także stwierdzić, że zebrany materiał dowodowy wykazała, że skarżąca jest odpowiedzialna za włączenie niekwalifikowalnej kwoty 493.000 zł netto (zakup i włączenie do wniosku o pomoc kombajnu typu [...]za kwotę 94.000 zł netto oraz kombajnu typu [...]z przystawką do zbioru warzyw za kwotę 104.000 zł netto oraz kotła parowego TYPU 60HTO w kwocie 215.000 zł netto oraz dwóch myjek do owoców i warzyw KWM-750/P w kwocie netto 80.000 zł). Skarżąca uczyniła to świadomie. Dlatego też sąd nie stwierdził aby w sprawie Prezes ARiMR, czy też Dyrektor Oddziału ARiMR naruszył art. 116 w zw. z art. 117 ust. 3 rozporządzenia 543/2011. Przeciwnie w sprawie prawidłowo organ zastosował obniżkę/karę wynikającą z art. 117 ust. 3 rozporządzenia 543/2011, gdyż różnica pomiędzy wnioskowaną kwotą pomocy, a uznaną za kwalifikowalną pomoc przekraczała ponad 3%.
Sąd podziela stanowisko Prezesa ARiMR, że strona nie wykazała, iż nie jest odpowiedzialna za włączenie niekwalifikowalnej kwoty, tym bardziej, że Grupa w odpowiedzi na wezwania - a także obecnie - wskazywała na wypłacenie wnioskowanych kwot płatności w pełnej wysokości, uznając iż wszystkie zrealizowane inwestycje były ujęte w zatwierdzonym PDU, co jak zostało wykazane powyżej nie miało mieć miejsca. Zupełnie nie są zasadne argumenty skarżącej wskazujące na trudności w pozyskaniu nowych członków Grupy. Okoliczności te leżą wyłącznie po stronie Grupy i nie mają charakteru siły wyższej. Co więcej znając strukturę upraw członków Grupy skarżąca mogła w odpowiednim czasie zareagować i np. dokonać zmiany PDU w zakresie planowanej produkcji warzyw, którą zamierzała osiągnąć w ostatnim roku PDU. Zasadnie także organ I instancji ustalił, że w kolejnych latach (po 2013 r.) także członkowie Grupy nie podjęli się uprawy warzyw (ustaleń dokonano na podstawie wniosków obszarowych składanych przez członków Grupy za lata 2014-2018; strona tych danych nie chciała przekazać). Skarżąca mimo wiedzy, że dotychczasowi udziałowcy uprawiają głownie owoce miękkie, to nie spowodowała przyjęcia nowych członków, czy też zróżnicowania produkcji starych członków na uprawę warzyw. Sama skarżąca widziała określone zagrożenia, jednakże deklarowała (strona 17 PDU), że jeżeli nie znajdą się producenci warzyw chętni do przystąpienia do grupy, obecni członkowie grupy wprowadzą w swoich gospodarstwach uprawę warzyw (marchew, buraki ćwikłowe, cebula, kapusta, rabarbar). Co więcej przewidywała, że Grupa miała liczyć 14 członków w piątym roku, a nie 5. Powyższe ewidentnie świadczy, że skarżąca nie realizowała w pełni zapisów PDU. Te okoliczności leżą wyłącznie po stronie skarżącej a nie obiektywnych okoliczności, za które strona nie ponosi odpowiedzialności. Wystąpienie członka Grupy z grupy także nie może zostać uznany za siłę wyższą, gdyż jest to stan, za który odpowiedzialność ponosi sama skarżąca lub jej członek (udziałowiec). Także przemarzanie nie ma większego znaczenia, skoro członkowie grupy w ogóle nie uprawiali warzyw, tylko owoce, a to brak uprawy warzyw staną w głównej mierze na odmowie przyznania pomocy do kombajnu. Słusznie organ podkreślił, że brak przyjęcia nowych członków do Grupy nie może stanowić podstaw do uznania działania siły wyższej, o której mowa w art. 148 rozporządzenia 543/2011, który stanowi, że jeśli zgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007 mają zostać nałożone sankcje lub kary lub wycofane korzyści lub uznanie, nie są one nakładane lub wycofywane w przypadkach zaistnienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Przypadek zaistnienia siły wyższej musi jednak zostać zgłoszony - wraz z odpowiednimi dowodami w sposób zgodny z wymogami właściwego organu państwa członkowskiego - temu organowi w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym zainteresowany podmiot był w stanie to zrobić.
W myśl art. 31 rozporządzenia 73/2009 do celów niniejszego rozporządzenia działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich, jak: a) śmierć rolnika; b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy; c) poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa; d) wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich; e) choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt.
W związku z powyższym żadnych z podnoszonych przez stronę okoliczności nie można zakwalifikować jako siły wyższej. Co więcej, czego strona zdaje się nie zauważać, takie okoliczności należało zgłosić w terminie 10 dni roboczych, czego także skarżąca nie uczyniła. A więc także z tego powodu podniesione przez stronę okoliczności nie mogą usprawiedliwiać braku nałożenia kary/obniżki.
W ocenie sądu także podnoszone zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych nie zasługują na uwzględnienie. Prezes ARiMR i organ I instancji w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zebrany materiał dowodowy podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ I instancji w całym postępowaniu starał się współpracować ze skarżącą w celu wyjaśnienia okoliczności spornych wystosowując określone wezwania i dopiero po uzyskaniu wyjaśnień dokonał stosownych ustaleń faktycznych, którym w ocenie sądu nie można zarzucić dowolności. Także wydana decyzja posiada wszystkie element przewidziane prawem wskazano bowiem okoliczności faktyczne, które zostały wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy, a także powody dla których dowodom (argumentom) przedstawionym przez stronę nie dano wiarygodności. Wydana decyzja ma oparcie w zastosowanych przepisach prawa i to że jej treść nie przekonuje strony skarżącej nie może świadczyć o naruszeniu zasad prowadzenia postępowania administracyjnego.
Sąd nie dopatrzył się także innych naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu organy obu instancji prowadziły przedmiotowe postępowanie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), skargę oddalił.