VI SA/WA 976/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-09-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
doręczenie zastępczeprzywrócenie terminuodwołaniebiegli rewidencipostępowanie administracyjnePANAKRBRuchwałaterminskarga

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie PANA odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od uchwały KRBR, uznając doręczenie uchwały za skuteczne i stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Skarżąca L.B. wniosła skargę na postanowienie Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego (PANA), które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od uchwały Krajowej Rady Biegłych Rewidentów (KRBR) z 2021 r. i stwierdziło uchybienie terminu. Skarżąca kwestionowała skuteczne doręczenie uchwały KRBR, twierdząc, że dowiedziała się o niej dopiero w październiku 2023 r. PANA uznała doręczenie za skuteczne z dniem 27 stycznia 2022 r. na podstawie art. 44 k.p.a. (doręczenie zastępcze), co oznaczało upływ terminu do odwołania 10 lutego 2022 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że doręczenie było prawidłowe, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę L.B. na postanowienie Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego (PANA) z dnia [...] stycznia 2024 r., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od uchwały Krajowej Rady Biegłych Rewidentów (KRBR) z dnia [...] grudnia 2021 r. i stwierdziło uchybienie terminu do jego złożenia. Skarżąca argumentowała, że uchwała KRBR została jej doręczona dopiero 2 października 2023 r., a zatem jej odwołanie z 16 października 2023 r. zostało wniesione w terminie. PANA uznała jednak, że uchwała została skutecznie doręczona w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.) w dniu 27 stycznia 2022 r., co oznaczało upływ 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania z dniem 10 lutego 2022 r. Ponadto, PANA stwierdziła, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (którym był dzień dowiedzenia się o uchwale, tj. 2 października 2023 r.), co uniemożliwiło jego uwzględnienie. Sąd administracyjny, kontrolując legalność postanowienia PANA, uznał, że doręczenie uchwały KRBR było skuteczne, ponieważ przesyłka została dwukrotnie awizowana i zwrócona jako niepodjęta, a skarżąca nie wykazała, aby organ I instancji znał jej aktualny adres i nie poinformowała o jego zmianie. Sąd podkreślił również, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest terminem prawa procesowego, który nie podlega przywróceniu, a skarżąca złożyła go z uchybieniem. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną, podzielając stanowisko PANA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie zastępcze jest skuteczne, jeśli spełnione zostały wymogi art. 44 k.p.a., a strona nie dopełniła obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że doręczenie zastępcze było prawidłowe, ponieważ przesyłka została dwukrotnie awizowana i zwrócona jako niepodjęta, a skarżąca nie wykazała, aby organ I instancji znał jej aktualny adres lub aby sama poinformowała o jego zmianie. Dodatkowo, skarżąca odbierała inne pisma pod tym samym adresem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 58 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki i termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej.

k.p.a. art. 44 § 1, 2, 3, 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje tryb doręczenia zastępczego, w tym warunki jego skuteczności i moment, od którego uważa się pismo za doręczone.

Pomocnicze

ustawa o biegłych rewidentach art. 187 § 2

Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym

ustawa o biegłych rewidentach art. 188 § 1

Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym

ustawa zmieniająca art. 27 § 1 i 2

Ustawa o zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 41

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek stron do zawiadamiania organu o zmianie adresu.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie zastępcze uchwały KRBR było skuteczne, ponieważ spełniono wymogi art. 44 k.p.a., a skarżąca nie poinformowała o zmianie adresu. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie (po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu).

Odrzucone argumenty

Uchwała KRBR nie została skutecznie doręczona skarżącej. Organ odwoławczy nie zbadał przesłanki braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Zastosowanie fikcji doręczenia było niezasadne, gdyż organ znał prawidłowy adres strony.

Godne uwagi sformułowania

Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). Zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Na organie administracji spoczywa ciężar dowodu na okoliczność prawidłowość doręczenia zastępczego. Przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.

Skład orzekający

Dorota Dziedzic-Chojnacka

przewodniczący

Tomasz Sałek

sprawozdawca

Anna Fyda-Kawula

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.) oraz przywracania terminów procesowych (art. 58 k.p.a.) w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście obowiązku informowania o zmianie adresu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z doręczeniem uchwały KRBR i procedurą PANA, ale ogólne zasady dotyczące doręczeń i terminów są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z doręczeniami i terminami, które są kluczowe dla praktyki prawniczej, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo nietypowy.

Doręczenie zastępcze: kiedy fikcja prawna staje się realnym problemem dla strony?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 976/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/
Tomasz Sałek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6177 Doradcy podatkowi i biegli rewidenci
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Asesor WSA Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Uzasadnienie
L. B. (dalej także jako "Skarżąca" lub "Strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego (dalej też jako "organ odwoławczy", "organ II instancji", "Agencja" lub "PANA") z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...], wydane na podstawie art. 58 § 1 i 2, art. 59 § 2 oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 572 ze zm., dalej w skrócie także jako "k.p.a.") w związku z art. 187 ust. 2 i art. 188 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (w brzmieniu obowiązującym do końca 2019 roku, dalej też jako "ustawa o biegłych rewidentach", tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1035) i art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw (dalej też jako "ustawa zmieniająca"). Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy, po rozpoznaniu wniosku Skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od uchwały Krajowej Rady Biegłych Rewidentów (dalej też jako "organ I instancji", "Rada" lub "KRBR") z dnia [...] grudnia 2021 roku, numer [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (punkt 1) oraz stwierdził, że odwołanie złożono z uchybieniem terminu (punkt 2).
Organ II instancji podkreślił, że Krajowa Rada Biegłych Rewidentów wspomnianą uchwałą z dnia [...] grudnia 2021 roku, nałożyła na Stronę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł (w punkcie 1), umorzyła postępowanie w zakresie naruszenia § 36-37 Krajowych Standardów Kontroli Jakości (w punkcie 2) oraz odstąpiła od podania do publicznej wiadomości informacji o popełnionym przez firmę audytorską naruszeniu oraz nałożonej za to naruszenie karze (w punkcie 3). Z kolei Skarżąca, wnosząc pismem z 16 października 2023 r. odwołanie do Agencji od wspomnianej uchwały KRBR, zwróciła się jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania (pismo nadano w placówce pocztowej 18 października 2023 r.). W ocenie Skarżącej uchwała Rady została jej doręczona dopiero w dniu 2 października 2023 r., a zatem odwołanie od niej wniesiono w terminie, jednakże konieczność rozpoznania jej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zaktualizowałaby się w przypadku uznania przez organ odwoławczy, że uchwałę Rady skutecznie doręczono jej przed dniem 2 października 2023 r.
Mając na względzie powyższą argumentację Skarżącej, Agencja uznała za konieczne, w pierwszej kolejności, ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, kiedy Stronie doręczono ww. uchwałę. Przesądzenie kwestii doręczenia uchwały Rady pozwoli bowiem przejść do rozważenia czy odwołanie wniesiono w terminie, a jeśli nie, to również do rozważenia przesłanek z art. 58 k.p.a. I organ odwoławczy zauważył, że uchwały nie udało się doręczyć Stronie w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 k.p.a. Natomiast w dniu 13 stycznia 2022 r. przesyłka zawierająca uchwałę Rady została awizowana, w dniu 21 stycznia 2022 r. awizowana powtórnie, a następnie w dniu 7 lutego 2022 r. zwrócona do nadawcy z uwagi na niepodjęcie jej w terminie.
Wobec powyższego Agencja uznała, że przy doręczeniu uchwały zostały spełnione zostały wszystkie wymogi przewidziane art. 44 k.p.a. Jednocześnie, organ odwoławczy, opisując dotychczasowy przebieg korespondencji prowadzonej przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów ze Skarżącą, wskazał, że adres na który przesłano ww. uchwałę, był adresem Strony w trakcie wszczęcia postępowania oraz, że nawet jeśli adres ten uległ zmianie to Strona nie dopełniała swojego obowiązku powiadomienia KRBR, wobec czego Uchwała została skierowana właściwie.
Tym samym Agencja uznała, że skutek doręczenia uchwały organu I instancji nastąpił 27 stycznia 2022 r. i od tego dnia rozpoczął bieg 14 dniowy termin do złożenia odwołania. Agencja nie zgodziła się zatem z twierdzeniem Strony, że uchwałę doręczono jej 2 października 2023 r., a odwołanie z 16 października 2023 r. (nadane w placówce pocztowej 18 października 2023 r.) wniesiono w terminie. Wobec tego Agencja uznała za zasadne rozważenie, czy zostały spełnione warunki do przywrócenia terminu na wniesienie odwołania przez Skarżącą. PANA podkreśliła przy tym, że przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć w pierwszej kolejności, aby w ogóle możliwe było badanie okoliczności podniesionych we wniosku i ewentualne przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, jest złożenie takiego żądania w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Zdaniem Agencji, nawet, jeśli przed dniem 2 października 2023 roku, Strona nie wiedziała o uchwale lub z innych przyczyn nie mogła wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to przeszkody te ustały nie później niż dnia 2 października 2023 r. Tym samym wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem Skarżąca powinna była złożyć najpóźniej 9 października 2023 r. (poniedziałek). W niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu został nadany w polskiej placówce operatora publicznego 18 października 2023 r., zatem Strona nie dotrzymała siedmiodniowego terminu wskazanego w art. 58 § 2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Agencja postanowiła odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc się do warunku braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania Agencja wskazała, że choć Strona nie uprawdopodobniła tej okoliczności, to wobec niedotrzymania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu od ustania przyczyn uchybienia termin, okoliczność ta jest nieistotna. Ponadto, ponieważ termin na wniesienie odwołania od uchwały Rady upłynął 10 lutego 2022 r., a Agencja nie przywróciła tego terminu, to, mając na względzie, że Strona nadała odwołanie w placówce pocztowej 18 października 2023 r., Agencja stwierdziła, że odwołanie to złożono z uchybieniem terminu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego z dnia [...] stycznia 2024 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie analizy przesłanki braku jej winy w zakresie uchybienia terminowi do złożenia odwołania od uchwały o nałożeniu kary pieniężnej a także naruszenie art. 44 § 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w okolicznościach tej sprawy możliwe było zastosowanie fikcji doręczenia w sytuacji, gdy organowi był znany prawidłowy adres do doręczeń strony (organ prowadził korespondencję ze Stroną pod tym adresem). Jednocześnie, z ostrożności procesowej, Skarżąca ponowiła swój wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od uchwały Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia [...] grudnia 2022 r.
W ocenie Skarżącej postanowienie PANA jest obarczone dwoma błędami.
Po pierwsze, zdaniem Skarżącej, nie można uznać, iż w jej przypadku spełniły się warunki do zastosowania fikcji doręczenia z art. 44 § 4 k.p.a. Rzecz bowiem w tym, że organ skierował do niej uchwałę na niewłaściwy adres. Skarżąca zwróciła uwagę na okoliczność, że PANA obecnie twierdzi, iż Strona uchybiła obowiązkowi poinformowania organu I instancji o zmianie adresu w ramach toczącego się postępowania administracyjnego, pomijając zarazem fakt, że organ ten znał jej prawidłowy adres do doręczeń. W tej sytuacji należałoby uznać, że Skarżąca nie wniosła odwołania od uchwały Rady bez jej winy a sama uchwała nie została jej skutecznie doręczona. W związku z tym, PANA, na skutek odwołania Skarżącej, powinna przeanalizować podniesione w nim zarzuty.
Po drugie, zdaniem Skarżącej, z niewiadomych przyczyn PANA odmówiła analizy tego, czy ponosi ona winę w zakresie ewentualnego uchybienia terminowi do złożenia odwołania od uchwały. Tymczasem, okoliczności tej sprawy potwierdzają, że takiej winy nie ponosi. W ocenie Skarżącej PANA nie tłumaczy, dlaczego uznała, że przekroczyła termin 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu - w sytuacji skrajnej niepewności prawnej, jej kontaktów z organem I instancji i dążenia do wyjaśnienia sprawy.
Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego z dnia [...] stycznia 2024 roku, zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych a także wstrzymanie wykonania w całości skarżonego postanowienia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Polska Agencja Nadzoru Audytowego wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana: "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p. p. s. a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
W stanie faktycznym sprawy, Polska Agencja Nadzoru Audytowego, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r., odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia przez Skarżącą odwołania od uchwały Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia [...] grudnia 2021 roku (punkt 1) oraz stwierdziła uchybienie terminu do jego złożenia (punkt 2).
W ocenie składu orzekającego, Polska Agencja Nadzoru Audytowego nie naruszyła przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanego postanowienia.
Proceduralną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiło unormowanie art. 58 i 59 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przepis art. 59 określa właściwy organ w przedmiocie przywrócenia terminu i jego formę stanowiąc, iż następuje ono w formie postanowienia organu właściwego do rozpoznania odwołania. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności przez stronę.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że warunkiem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest jednoznaczne i nie budzące wątpliwości ustalenie przez organ, że termin do dokonania konkretnej czynności procesowej upłynął. W realiach niniejszej sprawy termin do wniesienia odwołania od uchwały Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia [...] grudnia 2021 roku, wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jednocześnie, jeżeli prawidłowe (skuteczne) doręczenie uchwały nie nastąpiło, to nie jest możliwe przywrócenie terminu do wniesienia od niej odwołania, ponieważ termin ten nie rozpoczął jeszcze biegu. W konsekwencji kwestionowanie doręczenia uchwały w dacie przyjętej przez organ odwoławczy, tj. 27 stycznia 2022 roku i wnoszenie o przywrócenie terminu do wniesienia od niej odwołania w istocie wzajemnie się wykluczają. Nie oznacza to jednak, ze w ramach kontroli zaskarżonego postanowienia PANA nie zachodzi potrzeba ustalenia, czy doszło do doręczenia decyzji objętej wnioskiem Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Prawidłowe procedowanie nad wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wymaga bowiem w pierwszej kolejności ustalenia, czy uchwała, której dotyczyć ma odwołanie została doręczona osobie, która z takim wnioskiem wystąpiła. Co istotne, na gruncie niniejszej sprawy, PANA uznała, że doręczenie Skarżącej uchwały organu I instancji nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (art. 44 § 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2. k.p.a.). Jak wynika z § 3 tego artykułu, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). Z uregulowania art. 44 k.p.a. wynika zatem, że skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona jest od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym przepisie. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje niemożność skutecznego powołania się na domniemanie doręczenia. Musi bowiem istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas, albowiem ma ono umożliwić adresatowi osobiste podjęcie przesyłki. Adresat musi być zawiadomiony w sposób nie budzący wątpliwości zarówno o pozostawieniu pisma, miejscu gdzie może go odebrać jak i o terminie odbioru. W przypadku braku takiej informacji doręczenie zastępcze jest bezskuteczne. Aby przyjąć opisaną w przepisie art. 44 § 4 k.p.a. fikcję doręczenia należy udokumentować przebieg czynności związanych z tym doręczeniem udokumentować. Na organie administracji spoczywa ciężar dowodu na okoliczność prawidłowość doręczenia zastępczego. Z art. 44 k.p.a. wynika bowiem, że skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym przepisie. Dlatego też zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, wymogi te spełniono. Na kopercie zawierającej uchwałę Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia [...] grudnia 2021 roku (wysłanej na dres Skarżącej: "ul. [...], [...] W."), Poczta Polska poczyniła następujące adnotacje:
1/ awizowano dnia 13 01 2022,
2/ awizowano powtórnie 21 01 2022,
3/ zwrot nie podjęto w terminie 28 01 2022.
Powyższe, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. oznacza, iż zastępcze doręczenie Skarżącej przesyłki nastąpiło w dniu 27 stycznia 2022 r. Zatem 14 - dniowy termin do wniesienia przez Skarżącą odwołania od uchwały Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia [...] grudnia 2021 roku upłynął z dniem 10 lutego 2022 roku.
Podkreślenia wymaga, że pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na nim umieszczonymi (zob. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 1186/16, Lex nr 2500643). Korzysta on z domniemań prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych, czyli wiarygodności. Dokonując oceny okoliczności związanych z doręczeniem, organ odwoławczy nie może zatem odrzucić co do zasady istnienia faktu doręczenia przesyłki stwierdzonego w takim zwrotnym poświadczeniu odbioru. Nie oznacza to oczywiście niemożliwości przeprowadzania przeciwdowodu wobec domniemań wynikających z takiego dokumentu. Należy jednak rozważyć, jakie okoliczności i na podstawie przede wszystkim jakich dowodów mogą podlegać badaniu w ramach postępowania. W judykaturze wyrażono pogląd, że takim przeciwdowodem może być reklamacja uzyskana od operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, który dokonywał określonego doręczenia.
Tymczasem w realiach niniejszej sprawy, w istocie Skarżąca neguje prawidłowość doręczenia zastępczego uchwały Rady nie z uwagi na brak dochowania wymagań ustawowych odnośnie samego trybu doręczenia, lecz ze względu na wysłanie jej przez organ I instancji na nieaktualny adres Skarżącej, tj.: "ul. [...], [...] W.". Jednakże, w ocenie Sądu, analiza akt sprawy potwierdza stanowisko Agencji, że uchwała Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia [...] grudnia 2021 roku została wysłana na prawidłowy adres Skarżącej. Otóż, przede wszystkim sama uchwała Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia [...] sierpnia 2019 roku w sprawie wszczęcia postępowania została doręczona skutecznie i osobiście odebrana (przez dorosłego domownika) właśnie pod tymże adresem, tj. "ul. [...], [...] W.". Podobnie kolejne postanowienia Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia [...] grudnia 2019 roku, z dnia [...] marca 2020 roku, z dnia [...] sierpnia 2020 roku – wszystkie w sprawie wyznaczenia nowego terminu zakończenia postępowania, zostały osobiście odebrane pod ww. adresem.
Nadto Skarżąca we wszystkich kierowanych do niej przez Krajowę Radę Biegłych Rewidentów pismach informowana była, że zgodnie z art. 41 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Takiej informacji o zmianie adresu Skarżąca w toku postępowania przed organem I instancji jednakże nie przedłożyła.
Co więcej, pomimo, że kolejne kierowane do niej na powyższy adres pisma były pozostawiane w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, po ich uprzednim dwukrotnym awizowaniu, to zawiadomienie KRBR o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w oparciu o przepis art. 10 k.p.a., z dnia 29 listopada 2021 roku, Skarżąca pod wskazanym adresem odebrała osobiście w dniu 10 grudnia 2021 roku.
Także w pełnomocnictwie przedłożonym w dniu 22 grudnia 2021 roku w siedzibie organu I instancji, przez pełnomocnika Skarżącej, który zapoznał się z aktami sprawy (umocowanego jednak wyłącznie do zapoznania się z aktami sprawy oraz wykonania ich kopii) podano adres Skarżącej: "ul. [...], [...] W.".
Zasadnie zatem Agencja skonstatowała, że ten właśnie adres, na który przesłano Skarżącej uchwałę Rady z dnia [...] grudnia 2021 roku, był adresem Strony w trakcie wszczęcia postępowania oraz, że nawet jeśli adres ten uległ zmianie, to Strona nie dopełniała swojego obowiązku powiadomienia o tym fakcie KRBR, wobec czego uchwała Rady została skierowana właściwie. Oznacza to, że jej doręczenie nastąpiło, w trybie art. 44 k.p.a., z dniem 27 stycznia 2022 roku a termin na wniesienie odwołania od tejże uchwały upłynął z dniem 10 lutego 2022 r.
Organ odwoławczy zobligowany był zatem do rozpoznania nadanego w polskiej placówce operatora publicznego w dniu 18 października 2023 r., wniosku Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Podkreślenia przy tym wymaga, że właściwy organ administracji zobowiązany jest do przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki przywrócenia terminu określone w postanowieniach art. 58 § 1 i 2 k.p.a., tj.:
1) brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu;
2) wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu;
3) dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu;
4) dopełnienie wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin.
W przypadku niespełnienia choćby jednego z wymienionych warunków, wniosek nie może być uwzględniony. Przy czym, przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć w pierwszej kolejności, aby w ogóle możliwe było badanie okoliczności podniesionych we wniosku i ewentualne przywrócenie uchybionego terminu, jest złożenie żądania (prośby) w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Podkreślić należy, że przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jednocześnie, jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż jest to termin, który nie podlega przywróceniu. W świetle art. 58 § 2 k.p.a., datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się przy tym, że jeżeli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania wiadomości o tym (por. wyroki NSA z 22 stycznia 2018 r. II OSK 1476/17, z 16 grudnia 2016 r. II OSK 1365/16, z 26 lipca 2017 r. I OSK 1992/15).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Agencja zasadnie wywiodła, iż nawet przyjmując, że przed 2 października 2023 roku, Strona nie wiedziała o wydaniu przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów w dniu [...] grudnia 2021 roku uchwały numer [...], to bezsprzecznie dowiedziała się o tym fakcie, otrzymując jej skan w dniu 2 października 2023 roku w drodze wiadomości elektronicznej wysłanej przez organ I instancji. Oczywistym jest zatem, że wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem Skarżąca powinna była złożyć najpóźniej 9 października 2023 r. Jednakże wniosek o przywrócenie terminu został nadany w polskiej placówce operatora publicznego dopiero w dniu 18 października 2023 r., czyli z ewidentnym przekroczeniem siedmiodniowego terminu na dokonanie tej czynności, statuowanego w art. 58 § 2 k.p.a.
W związku z tym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie mógł zostać uwzględniony. Z uwagi na to, że termin do wniesienia odwołania nie został przywrócony, należało uznać, że złożone odwołanie zostało wniesione po terminie. Powodowało to konieczność wydania rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jak też prawidłowo uczyniła Agencja w punkcie drugim skarżonego postanowienia.
Z tych względów zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. jest niezasadny. Sąd nie stwierdził przy tym naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy podjął bowiem wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadził, a następnie rozpatrzył materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., zaś ocena ta znalazła wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego z dnia [...] stycznia 2024 r.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI