V SA/WA 1755/19

V SA/Wa 1755/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska
Bożena Zwolenik /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 440/21 - Wyrok NSA z 2025-01-30
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części i zawieszenia płatności pomocy finansowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi L. Sp. z o.o. z siedzibą w W.. (dalej: "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") jest decyzja Prezesa A. R. i M. R.(dalej: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z [..] lipca 2019 r. nr [...], uchylająca w części decyzję D. K.-P. O. R. A. R.i M.R. (dalej: "Dyrektor Oddziału Regionalnego. ARiMR", "organ I instancji") z [...] lutego 2017 r. nr [...], przyznającą pomoc finansową dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw w pomniejszonej wysokości oraz zawieszająca płatność w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2016 r. w wysokości 462 861,44 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Spółka złożyła w dniu 30 września 2016 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej grupie producentów owoców i warzyw wstępnie uznanej do dnia 4 kwietnia 2012 r. na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r.
Decyzją z [...] lutego 2017 r., o numerze wskazanym powyżej Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał pomoc finansową w wysokości 1 433 007,93 zł za I półrocze piątego roku realizacji planu dochodzenia do uznania, w tym:
- na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 170 869,37 zł z czego pomoc ze środków UE wyniosła 128 152,02 zł,
- na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 1 262 138,56 zł z czego pomoc ze środków UE wyniosła 841 425,70 zł,
- odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia w wysokości 231 430,72 zł,
- wymierzył karę w wysokości 231 430,72 zł należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia.
Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej i wymierzenia kary.
W dniu [...] kwietnia 2017 r. D. O. T. A. R. R. w B. decyzją nr [...] uznał [...] Sp. z o. o za organizację producentów owoców i warzyw. Następnie, w związku z zawiadomieniem złożonym przez D. O. T. ARR w B. z [...] maja 2017 r. o możliwości popełnienia przestępstwa, Prokuratura Okręgowa w T. wszczęła śledztwo, sygn. akt [...] w sprawie doprowadzenia w okresie od września 2011 roku do 2016 roku do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości, w kwocie nie mniejszej niż 50 896 332,00 zł pozyskanej od ARiMR dysponującej środkami publicznymi, w tym pochodzącymi ze środków Unii Europejskiej, wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, z góry powziętym zamiarem, przez osoby zrzeszone w organizacji producentów owoców pod nazwą L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i jej kontrahentów, poprzez dokonywanie zakupu przez GP od swoich członków nieruchomości, infrastruktury, maszyn i wyposażenia, a także zawyżenia wartości przedmiotów sprzedaży transakcji między L. Sp. z o.o. a firmą [...] T. B. i [...] [...] - to jest o przestępstwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego, dalej: "K.k.", w zw. z art. 297 § 1 K.k. w zw. z art. 294 § 1 K.k. w zw. z art. 11 § 1 K.k. w zw. z art. 12 K.k.
W związku z powyższym D. O.T. ARR, decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...] zawiesił uznanie organizacji producentów owoców i warzyw L. Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Następnie, w dniu [...] czerwca 2017 r. P. O. w T. Wydział I Śledczy wszczęła postępowanie w sprawie Spółki.
W wyniku rozpatrzenia złożonego przez Stronę odwołania, Prezes ARiMR decyzją z [...]października 2017 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję D. O. T. ARR w B. z [...] lipca 2017 r. o zawieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw L. Sp. z o.o. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Natomiast decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] Prezes ARiMR uchylił rozstrzygnięcie D. O. R. ARiMR z dnia [...] lutego 2017 r. o przyznaniu pomocy finansowej w pomniejszonej wysokości oraz o wymierzeniu kary pieniężnej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Od ww. decyzji z [...] stycznia 2018 r. Strona złożyła sprzeciw.
W dniu [...] stycznia 2018 r. D. O. R. ARiMR wydał decyzję nr [...] o zawieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw.
Następnie, [...] kwietnia 2018 r. umorzono śledztwo prowadzone w sprawie Spółki, sygn. akt [...]. ARiMR złożyła zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Zażalenie zostało uwzględnione rozstrzygnięciem z [...] sierpnia 2018 r.
W wyniku rozpatrzenia sprzeciwu od decyzji z [...] stycznia 2018 r. o wskazanym powyżej numerze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt. V SA/Wa 299/18 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazując na brak podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...], Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję D. O. R. ARiMR z [...] stycznia 2018 r. Natomiast, w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji D. O. R. ARiMR z [...] lutego 2017 r. Prezes ARiMR decyzją z [...] lipca 2019 r. uchylił ww. rozstrzygnięcie w zakresie dotyczącym odmowy przyznania pomocy, dokonania pomniejszenia płatności i dokonania obniżki, na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania oraz zawiesił płatność w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2016 r. w wysokości 462 861,44 zł. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 60 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. U. UE L z dnia 25 maja 7017r.), dalej: "rozporządzenie 2017/891", państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony. Następnie zaznaczono, że w niniejszej sprawie, pismem z [...] czerwca 2017 r. Prokuratura Okręgowa w T. zawiadomiła Dyrektora O. T. ARR w B. o wszczęciu śledztwa w sprawie doprowadzenia w okresie między wrześniem 2011 r. a 2016 r. w W. i T. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości w kwocie nie mniejszej niż 50 896 332,00 zł. ARMiR O.w T. dysponującej środkami publicznymi pochodzącymi ze wsparcia ze środków Unii Europejskiej, wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, z góry powziętym zamiarem, przez osoby zrzeszone w organizacji producentów warzyw pod nazwą L. Sp. z o.o. w Wierzchosławicach i jej kontrahentów, poprzez dokonanie w ramach grupy producenckiej zakupu przez L. Sp. z o.o. od swoich członków nieruchomości, infrastruktury, maszyn i wyposażenia, zawyżanie wartości przedmiotów sprzedaży transakcji między L. Sp. z o.o. a firmą B. T. B. i [...] - to jest o przestępstwo z art 286 § 1 K.k. w zw. z art. 297 § 1 K.k. w zw. z art. 294 § 1 K.k., w zw. z art. 11 § 2 K.k. w zw. z art. 12 K.k. Dalej organ wyjaśnił, że postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. śledztwo w ww. sprawie zostało umorzone, jednakże postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. uwzględniono zażalenie ARiMR na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Następnie organ odwoławczy zauważył że z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych, dotyczącego rozporządzenia nr 543/2011 wynika, że wszczęcie śledztwa w przedmiocie podejrzenia popełnienia oszustwa, o ile występuje w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie, stanowi przesłankę do wydania decyzji merytorycznej rozstrzygającej sprawę wniosku w ten sposób, że płatność ulega zawieszeniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 493/16). W ocenie organu II instancji treść ww. przepisu wyraźnie wskazuje, iż już samo prowadzenie postępowania w sprawie popełniania przestępstwa oszustwa, a nie postawienie tego zarzutu konkretnym osobom, czy też wniesienie aktu oskarżenia lub wydanie w sprawie wyroku przez właściwy sąd, uprawniają organ do zawieszenia postępowania w sprawie uznania organizacji producentów. W ocenie organu fakt, iż prowadzone jest śledztwo w ww. zakresie oznacza, że zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez Stronę. Zaś w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 60 ust. 1 rozporządzenia 2017/891, na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zawieszenia płatności. Zaznaczono również, że czyn z art. 286 § K.k. w zw. z art. 294 § 1 K.k. stanowi oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości, sklasyfikowane jako przestępstwo przeciwko mieniu (por. wyrok NSA z 14 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1142/09). Wobec powyższego przestępstwo określone w art. 286 K.k. w zw. z art. 297 K.k. powinno zostać uznane za oszustwo, o którym stanowi art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891.
Mając zatem na uwadze powyższe w ocenie Prezesa ARiMR prowadzenie śledztwa w zakresie opisanego wyżej oszustwa uzasadnia zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy finansowej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ARiMR z [...] lipca 2019 r. Skarżąca wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie:
- art. 60 ust. 1 Rozporządzenia delegowanego (UE) 2017/891 uzupełniającego Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011;
- art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm), dalej: "K.p.a." poprzez wydanie decyzji, która nie stanowi o rozstrzygnięciu sprawy w zaskarżonym w odwołaniu zakresie ani w całości ani w części;
- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne jak również sprzeczne wewnętrznie uzasadnienie decyzji;
- art. 77 § 1 K.p.a. i 80 K.p.a. poprzez niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie;
- naruszenie art. 6 i 8 K.p.a. poprzez wydanie decyzji, mimo braku istnienia podstaw prawnych oraz mając na celu obejście przepisów prawa o zawieszeniu postępowania;
- naruszenie art. 11 K.p.a. poprzez uzasadnienie decyzji, które nie spełnia warunku przekonywania;
- art. 8 K.p.a. i 9 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania strony wobec organów administracji publicznej;
- art. 15 K.p.a. poprzez pozbawienie strony możliwości złożenia środka zaskarżenia w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji, tj. w zakresie zawieszenia płatności.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Prezesa ARiMR z [...] lipca 2019 r. o numerze wskazanym wyżej, uchylająca w części decyzję D.K.P. O. R. A. R. i M. R. z [..] lutego 2017 r. nr [...], przyznającą pomoc finansową dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw w pomniejszonej wysokości oraz zawieszająca płatność w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2016 r. w wysokości 462 861,44 zł..
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy toczące się w Prokuraturze Okręgowej w T. postępowanie karne sygn. akt [...], w sprawie doprowadzenia w okresie od września 2011 r. do 2016 r. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości w kwocie nie mniejszej niż 50 896 332 zł ARiMR OR w T. dysponującej środkami pochodzącymi ze środków Unii Europejskiej, wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przez osoby zrzeszone w organizacji producentów owoców pod nazwą L. sp. z o.o. w W. i jej kontrahentów, uzasadnia zawieszenie płatności.
Skarżąca podnosi, iż brak było podstaw do zawieszenia płatności z uwagi na brak powoływanych przez organ przesłanek zawieszenia, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Według organu istniały przesłanki zawieszenia płatności bowiem w chwili wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia, postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r., prokurator Prokuratury Okręgowej w T. uwzględnił zażalenie organu I instancji na postanowienie o umorzeniu śledztwa z [...] kwietnia 2018 r.
Zdaniem Sądu skarga nie jest zasadna bowiem kwestionowana decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891, państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony. Analogiczną instytucję i przesłanki zawieszenia płatności - pomimo nieco innej redakcji przepisu - regulowało poprzednio obowiązujące rozporządzenie rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.6.2011, str. 1); dalej: "rozporządzenie nr 543/2011", które w art. 115 ust. 2 stanowiło, że państwa członkowskie mogą zawiesić uznanie organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007.
Co ważne, na organach krajowych ciąży obowiązek badania, czy pomoc z funduszy unijnych jest zasadna w danym przypadku, czy służy ona realizacji celów unijnych.
W ocenie Sądu przedstawiona w skardze interpretacja przytoczonych przepisów nie znajduje uzasadnienia. Regulację art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 należy interpretować w kontekście celu jej ustanowienia. Celem tym jest zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. W tym kontekście zwrot "(...) są przedmiotem dochodzenia (...) w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy (...), dopóki zarzut nie zostanie ustalony" należy rozumieć jako obiektywny fakt prowadzenia dochodzenia w sprawie popełnienia oszustwa na szkodę funduszu unijnego, a zawieszenie (a więc tylko czasowe wstrzymanie) płatności do czasu zakończenia tegoż dochodzenia ma właśnie zapobiec powstaniu szkody w tym funduszu i wypłaceniu nienależnej pomocy.
Sąd zwraca uwagę, że zawieszenie płatności nie jest tożsame z odmową wypłaty środków z funduszu unijnego, lecz odroczeniem niejako w czasie tej wypłaty. Zawieszenie płatności jest konsekwencją zarzutu oszustwa rozumianego jako podejrzenie popełnienia czynu zabronionego i ma charakter przejściowy. Płatność ulega zawieszeniu w razie wszczęcia postępowania o charakterze karnym w związku z podejrzeniem popełnienia oszustwa na szkodę funduszu unijnego, tj. in rem.
A zatem sam fakt prowadzenia tych czynności nie może być utożsamiany z postawieniem zarzutów konkretnym podmiotom, na co błędnie zdaniem skarżącej Spółki ma wskazywać sformułowanie "dopóki zarzut nie zostanie ustalony". To ostatnie sformułowanie odnosi się nie do faktu postawienia zarzutów danym podmiotom, lecz wskazuje na okres zawieszenia płatności. Również forma niedokonana czasownika wyrażonego zwrotem "dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy" potwierdza powyższy sposób rozumienia art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891. Pomijając ten aspekt podnieść też trzeba, że dochodzenie w ujęciu normatywnym, ale i potocznym oznacza czynności prowadzone przez prokuratora lub policję, polegające na zebraniu dowodów i wyjaśnieniu okoliczności związanych z przestępstwem.
Płatność podlega zawieszeniu do czasu gdy zarzut oszustwa nie zostanie ustalony. Natomiast konsekwencją stwierdzenia popełnienia przez uznaną wstępnie grupę producentów rolnych oszustwa jest - stosownie do art. 60 ust. 2 rozporządzenia nr 2017/891 (analogicznie art. 115 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011) - m.in. odmowa płatności, a w razie jej wypłaty żądanie zwrotu wypłaconych kwot.
Kierując się treścią przedmiotowego przepisu organy administracyjne obowiązane były rozważyć zasadność jego zastosowania w kontekście ustalonego stanu faktycznego.
Z akt sprawy bezspornie wynika, iż zostało wszczęte śledztwo w sprawie o przestępstwo kwalifikowane m.in. z art. 286 K.k. – oszustwo. Okoliczność wszczęcia tego postępowania nie jest przy tym przez Skarżącą kwestionowana. Grupa wskazuje natomiast, iż postępowanie to pozostaje w fazie in rem i skoro nie postawiono nikomu zarzutów zawieszenie uznania jest przedwczesne.
Należy wskazać, że art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 został uchylony z dniem 1 czerwca 2017 r. na podstawie art. 79 pkt 3 w związku z art. 81 rozporządzenia nr 2017/891. W miejsce art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 wszedł przytoczony wyżej art. 60 rozporządzenia nr 2017/891.
Z art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 wynikało, że państwa członkowskie mogą zawiesić uznanie organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007. Pojęcie "podejrzenia oszustwa" zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1848/2006 z dnia 14 grudnia 2006 r. dotyczącego nieprawidłowości i odzyskiwania kwot niesłusznie wypłaconych w związku z finansowaniem wspólnej polityki rolnej oraz organizacji systemu informacyjnego w tej dziedzinie i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 595/91 (Dz. Urz. UE L 355 z 15.12.2006, str. 56). Zgodnie z tym przepisem pojęcie "podejrzenie popełnienia nadużycia finansowego" (oszustwa) ma znaczenie przypisane mu w art. 1a pkt 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1681/94 z dnia 11 lipca 1994 r. (Dz. Urz. UE L 178 z 12.7.1994, str. 43), zgodnie z którym jest to nieprawidłowość, która prowadzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i/lub sądowego na poziomie krajowym w celu stwierdzenia zamierzonego działania, w szczególności nadużycia finansowego określonego w art. 1 ust. 1 lit. a) Konwencji w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich sporządzonej na podstawie Traktatu o Unii Europejskiej.
Wskazane w powyższym przepisie odniesienie do Konwencji sporządzonej na podstawie artykułu K.3 Traktatu o Unii Europejskiej, o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE C 316 z 27.11.1995, str. 49) w istotny sposób wyjaśnia charakter wskazanej przesłanki zawieszenia uznania. Jak wynika z art. 1 pkt 1 lit. a Konwencji, nadużycia finansowe naruszające interesy finansowe Wspólnot Europejskiej polegają w odniesieniu do wydatków na jakimkolwiek umyślnym działaniu lub zaniechaniu dotyczącym: wykorzystania lub przedstawienia fałszywych, nieścisłych lub niekompletnych oświadczeń lub dokumentów, które ma na celu sprzeniewierzenie lub bezprawne zatrzymanie środków z budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich lub budżetów zarządzanych przez Wspólnoty Europejskie lub w ich imieniu; nieujawnienia informacji z naruszeniem szczególnego obowiązku, w tym samym celu; niewłaściwego wykorzystania takich środków do celów innych niż te, na które zostały pierwotnie przyznane.
Należy zaznaczyć, iż zgodnie z motywem pierwszym rozporządzenia nr 2017/891 rozporządzenie nr 1308/2013 zastąpiło rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 i ustanowiło nowe przepisy dotyczące sektorów owoców i warzyw oraz przetworzonych owoców i warzyw. Ponadto, wspomniane rozporządzenie uprawnia Komisję do przyjęcia aktów delegowanych i wykonawczych w tym zakresie. Akty te powinny zastąpić odpowiednie przepisy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011. Zgodnie zaś z motywem 29 należy ustanowić środki w odniesieniu do odpowiednich kar administracyjnych mających zastosowanie w przypadku wykrycia nieprawidłowości. Środki te powinny obejmować zarówno kontrole i kary administracyjne ustanowione na poziomie Unii, jak i dodatkowe krajowe kontrole i kary administracyjne. W art. 1 rozporządzenia nr 2017/891 określającym przedmiot i zakres zastosowania wskazano, iż niniejsze rozporządzenie stanowi uzupełnienie rozporządzenia nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. i) oraz j) tego rozporządzenia, z wyjątkiem norm handlowych, a także uzupełnienie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549); dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013" w odniesieniu do kar stosowanych w tych sektorach.
Istotny w powyższym kontekście jest zatem zapis motywu czwartego rozporządzenia 1308/2013 wyjaśniający, że rozporządzenie nr 1306/2013 oraz przepisy przyjęte na jego podstawie powinny co do zasady mieć zastosowanie do środków określonych w niniejszym rozporządzeniu. W szczególności rozporządzenie nr 1306/2013 ustanawia przepisy w celu zagwarantowania przestrzegania obowiązków ustanowionych w przepisach dotyczących WPR, obejmujących kontrole oraz stosowanie środków i kar administracyjnych w przypadku stwierdzenia nieprzestrzegania obowiązków, jak również przepisy dotyczące wnoszenia i zwalniania zabezpieczeń oraz odzyskiwania nienależnych płatności.
Należy wskazać, iż zgodnie z motywami 39 i 41 preambuły rozporządzenia nr 1306/2013 w celu ochrony interesów finansowych budżetu Unii, państwa członkowskie powinny podejmować środki w celu upewnienia się, czy transakcje finansowane przez fundusze rzeczywiście mają miejsce i są poprawnie wykonywane. Państwa członkowskie powinny ponadto zapobiegać wszelkim nieprawidłowościom lub niewywiązywaniu się z obowiązków przez beneficjentów, wykrywać je i skutecznie zwalczać. W tym celu zastosowanie ma rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95. W przypadkach naruszenia sektorowego prawodawstwa rolnego, gdy na mocy unijnych aktów prawnych nie zostały ustanowione szczegółowe przepisy dotyczące kar administracyjnych, państwa członkowskie powinny nakładać kary krajowe, które powinny być skuteczne, odstraszające i proporcjonalne. Przepisy dotyczące ogólnych zasad mających zastosowanie do kontroli i zwrotów nienależnych płatności oraz nakładania kar zawarte są w różnych sektorowych rozporządzeniach rolnych. Przepisy te powinny znaleźć się w tych samych ramach prawnych na poziomie horyzontalnym. Powinny one obejmować obowiązki państw członkowskich w odniesieniu do kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu, których celem jest sprawdzenie zgodności z przepisami dotyczącymi środków w ramach WPR, przepisów dotyczących odzyskiwania pomocy, zmniejszeń oraz wykluczeń z pomocy. Należy również ustanowić przepisy dotyczące kontroli wywiązywania się z obowiązków niekoniecznie związanych z wypłatą pomocy.
Niewątpliwie motywy prawodawcy unijnego wyrażone w przytoczonym fragmencie rozporządzenia determinują sposób wykładni rozporządzenia nr 1306/2013, zgodnie z którym w celu ochrony interesów finansowych budżetu Unii, państwa członkowskie powinny podejmować środki w celu upewnienia się, czy transakcje finansowane przez fundusze rzeczywiście mają miejsce i są poprawnie wykonywane, a ponadto powinny zapobiegać wszelkim nieprawidłowościom lub niewywiązywaniu się z obowiązków przez beneficjentów, wykrywać je i skutecznie zwalczać. Co istotne przy tym, zgodnie z motywem 95 rozporządzenia nr 1306/2013, Komisji powierzono uprawnienia wykonawcze obejmujące przepisy mające na celu osiągnięcie jednolitego stosowania obowiązków państw członkowskich w odniesieniu do ochrony finansowych interesów Unii, w tym również stosowanie i obliczanie wysokości kar administracyjnych.
Zgodnie z motywem trzecim rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/1971 z dnia 8 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 przepisami szczegółowymi dotyczącymi zgłaszania nieprawidłowości w odniesieniu do Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i uchylającego rozporządzenie Komisji (WE) nr 1848/2006 (Dz. Urz. UE L 293 z 10.11.2015, str. 6) w celu umożliwienia spójnego stosowania wymogów w zakresie sprawozdawczości we wszystkich państwach członkowskich konieczne jest zdefiniowanie pojęcia "podejrzenie popełnienia nadużycia finansowego", biorąc pod uwagę definicję nadużycia finansowego zawartą w Konwencji sporządzonej na podstawie artykułu K.3 Traktatu o Unii Europejskiej, o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich, oraz pojęcia "pierwsze ustalenie administracyjne lub sądowe". Stosownie do art. 2 do celów niniejszego rozporządzenia "podejrzenie popełnienia nadużycia finansowego" oznacza nieprawidłowość, która prowadzi do wszczęcia postępowania administracyjnego lub sądowego na poziomie krajowym w celu stwierdzenia zamierzonego zachowania, w szczególności nadużycia finansowego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 lit. a) Konwencji sporządzonej na podstawie artykułu K.3 Traktatu o Unii Europejskiej, o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich.
Zatem, pomimo, iż rozporządzeniem nr 2015/1971 uchylono rozporządzenie Komisji (WE) nr 1848/2006, które ustanowiło przepisy mające zastosowanie do okresu programowania 2007-2013, należy uznać, iż z uwagi na zawarte w art. 2 odniesienie do Konwencji zachowana została w prawodawstwie unijnym tożsamość wykładni przepisów dotyczących stosowania kary administracyjnej zawieszenia uznania.
Należy przy tym podzielić pogląd organu, iż zasadniczym celem zawieszenia uznania z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa jest zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. Stanowisko Grupy jakoby zaskarżona decyzja była przedwczesna, ponieważ nikomu nie przedstawiono zarzutów, tj. postępowanie nie przeszło z fazy in rem do fazy in personam, jest zdaniem Sądu, bezpodstawne. Nie budząca wątpliwości treść art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 wyraźnie wskazuje już na samo podejrzenie popełniania oszustwa, tak samo jak art. 60 rozporządzenia nr 2017/891 wskazujący na prowadzone dochodzenie w związku z zarzutem oszustwa. Tym samym brak jest podstaw do uznania, iż wszczęcie śledztwa w takim przedmiocie i pozostawanie tego postępowania w fazie in rem nie daje podstaw do zawieszenia uznania. W świetle art. 60 rozporządzenia 2017/891, jak i uprzednio art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011, nie jest bowiem wymagane przedstawienie podejrzanemu zarzutów i przejście postępowania karnego w fazę in personam, czy też wniesienie aktu oskarżenia lub skazanie. Skoro bowiem w przepisie tym wskazano, iż uznanie organizacji producentów owoców i warzyw może być zawieszone w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa, czy prowadzenia dochodzenia w związku z zarzutem oszustwa, to nie sposób uznać, iż o przesłankach zawieszenia uznania mówić można np. dopiero po przedstawieniu podejrzanemu zarzutów czy wniesieniu aktu oskarżenia.
Dokonując zatem oceny zarzucanego czynu zabronionego (nie przesądzając oczywiście o zasadności postępowania przygotowawczego zmierzającego do wniesienia lub też odstąpienia od wniesienia aktu oskarżenia w przedmiotowej sprawie karnej), nie budzi wątpliwości Sądu, iż zarzut oszustwa postawiony w postępowaniu przygotowawczym w kontekście postępowania w przedmiocie przyznania pomocy finansowej, stanowi przesłankę do zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw.
Mając zatem na uwadze powyższe wskazać należy, że w ocenie Sądu kwestia prowadzenia sprawy przez Prokuraturę, w zakresie opisanego wyżej oszustwa, zasadnie uznana została w rozpoznawanej sprawie za podstawę do zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw.
W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, że brak podstaw do uwzględnienia skargi. Organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Skarżącej. W sprawie nie doszło do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów K.p.a. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż chciałaby Skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Nie znajdują również uzasadnienia pozostałe zarzuty skargi. Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, a uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.