V SA/Wa 1747/18

V SA/Wa 1747/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska /sprawozdawca/
Irena Jakubiec-Kudiura
Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1941/19 - Wyrok NSA z 2023-08-31
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi GPR ... Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2018 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych: oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez Grupę Producentów Rolnych [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako Strona, Skarżąca, Spółka, Grupa) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR, organ II instancji) nr [...] wydana [...] sierpnia 2018 r. w sprawie o znaku [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (organ I instancji) nr [...] wydaną [...] listopada 2017 r. o odmowie przyznania środków finansowych w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za okres od [...] września 2015 r. do [...] września 2016 r., tj. za piąty rok korzystania z pomocy.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] października 2016 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (OR ARiMR) w [...] wpłynął wniosek o płatność w ramach pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w okresie od [...] września 2015 r. do [...] września 2016 r., tj. za 5 rok korzystania z pomocy.
W związku z weryfikacją przedłożonego wniosku Dyrektor [...] OR ARiMR zwrócił się do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego (OT ARR) w [...] z prośbą o weryfikację spełnienia przez Grupę wymogów wynikających z ustawy z dnia 15 września 2000 roku o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.; dalej jako: ustawa gpr), gdyż z danych zawartych w rejestrze prowadzonym przez Dyrektora OT ARR w [...] wynikało, iż Grupę tworzy 5 członków, natomiast we wniosku o płatność, wskazano sześciu członków Grupy: [...], [...], [...], [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. oraz [...]. Dodatkowo z danych zawartych w KRS, [...] z dotychczas posiadanych 10 udziałów o wartości 1.000,00 zł, stał się posiadaczem 9 udziałów o wartości 900,00 zł, zaś z danych zawartych w rejestrze ARiMR wspomagającego rejestr [....], wynikało, iż jeden z członków Grupy – [...] zmarł w dniu [...] kwietnia 2016 r.
W związku z powyższym, Dyrektor [...] OR ARiMR zwrócił się z prośbą o wskazanie faktycznej liczby członków Grupy, oraz informację czy zgodnie z obowiązkiem wynikającym z przepisu art. 9 ust. 4 ustawy gpr, Grupa poinformowała Dyrektora OT ARR w [...] o zmianie danych zawartych w rejestrze, w terminie miesiąca od dnia dokonania zmiany, a także czy w związku z powyższymi informacjami Grupa spełnia kryterium pięciu członków.
W odpowiedzi na zapytanie w dniu [...] listopada 2016 r. Dyrektor OT ARR w [...] udzielił informacji, iż Grupa Producentów Rolnych [...] Sp. z o.o. liczy 6 członków, a także, iż Skarżąca złożyła wniosek o aktualizację danych, na podstawie których w dniu [...] listopada 2016 r. dokonano zmian w rejestrze prowadzonym przez Dyrektora OT ARR w [...]. W uzupełnieniu w dniu [...] grudnia 2016 r. do [...] OR ARiMR przesłane zostało: pismo informacyjne GPR [...] Sp. z o.o. z dnia [...] kwietnia 2016 r., przedłożone w OT ARR [...] w dniu [...] kwietnia 2016 r. o dokonaniu zmiany ilości członków grupy, umowę darowizny jednego udziału o wartości 100,00 zł przez członka grupy [...] dla [....], protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Grupy Producentów Rolnych [...] Sp. z o.o., oraz Uchwałę nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. Wspólników GPR [...] Sp. z o.o. w sprawie zbycia w formie darowizny jednego udziału, wydruk z KRS z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz pełnomocnictwo.
W związku z upływem w dniu [...] grudnia 2016 r. terminu na złożenie wniosku o potwierdzenie spełniania warunków uznania określonych w art. 3 albo 3a oraz przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy gpr, Dyrektor [...] OR ARiMR pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. zwrócił się do Dyrektora OT ARR w [...] z prośbą o udzielenie informacji czy Skarżąca przedłożyła przedmiotowy wniosek lub czy uzyskała potwierdzenie spełniania warunków uznania.
W odpowiedzi na powyższe, w dniu [...] stycznia 2017 r. wpłynęło pismo informujące, iż GPR [...] nie złożyła wniosku o potwierdzenie spełniania warunków uznania grupy producentów rolnych w celu potwierdzenia spełniania warunków uznania grupy.
W dniu [...] marca 2017 r. Dyrektor [...] OR ARiMR wezwał grupę do złożenia wyjaśnień w zakresie źródła pochodzenia wykazanych w załączniku nr 3 do wniosku o płatność: jęczmienia, pszenżyta, owsa oraz rzepaku, których ilości znacznie przekraczają zapasy z lat ubiegłych. W odpowiedzi na wezwanie Grupa przesłała wyjaśnienia oraz korektę wniosku, w której dokonano zmian dotyczących sprzedaży produktów, ze względu na które Grupa została utworzona.
W dniu [...] kwietnia 2017 r. Grupa została skierowana do kontroli na miejscu. W dniach od [...] maja 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. w siedzibie Grupy oraz w gospodarstwie członka Grupy [....] została przeprowadzona kontrola na miejscu, podczas której stwierdzono uchybienia szczegółowe dotyczące treści faktur wykazanych w załącznikach nr 1, 2 i 3 do wniosku o płatność.
W dniu [...] czerwca 2017 r. Skarżąca po otrzymaniu raportu z kontroli na miejscu przesłała zmianę do wniosku, w której poprawiono wszystkie numery faktur, daty, oraz wartości, które błędnie wpisano w załącznikach nr 1, 2, 3 do wniosku o płatność.
Przesłano także kopie faktur, których dotyczyły ww. zmiany. Z przedstawionych faktur o numerach: [...], [...], [...], [...],[...], [...], [....], [...], wynikało iż Grupa dokonywała sprzedaży materiału siewnego.
W związku z powyższym Dyrektor [...] OR ARiMR wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w [...] z prośbą o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wpisu Grupy oraz jej członków do ewidencji przedsiębiorców prowadzących obrót materiałem siewnym. W dniu [...] sierpnia 2017 r. do [...] OR ARiMR wpłynęła informacja z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w [...], potwierdzająca wpis do ewidencji przedsiębiorców dokonujących obrotu materiałem siewnym Grupy Producentów Rolnych [...] Sp. z o.o. oraz członka Grupy [...] Sp. z o.o.
Dyrektor [...] OR ARiMR skierował Grupę ponownie do kontroli, podczas której w dniach od [...] września do [...] września 2017 r. inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu ARiMR dokonali weryfikacji dokumentów wykazanych w załączniku nr 3 do wniosku o płatność pod kątem faktur potwierdzających sprzedaż przez Grupę materiału siewnego.
W dniu [...] listopada 2017 r. Dyrektor [...] OR ARiMR decyzją nr [...] odmówił przyznania płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 , w okresie od [...] września 2015 r. do [...] września 2016 r., tj. za 5 rok korzystania z pomocy.
W uzasadnieniu odmowy wskazano, że przychody ze sprzedaży zboża sprzedawanego jako materiał siewny, nie mogą być objęte pomocą finansową, w przypadku gdy Grupa uzyskała wpis do rejestru w kategorii "ziarna zbóż lub nasion roślin oleistych". Stwierdzenie dokonane podczas kontroli na miejscu - przeprowadzonej w dniach od [...] września do [...] września 2017 r. - iż faktury wykazane w załączniku nr 3 do wniosku o płatność na łączną kwotę netto: 5.598.136,53 zł dokumentują sprzedaż materiału siewnego do odbiorców niebędących członkami grupy w okresie, za który składany jest wniosek. Materiał dowodowy w postaci faktur, na których znajdowały się wszystkie informacje dot. przeznaczenia produktu opisane w ramach transakcji jako sprzedaż materiału siewnego numer partii, stopień kwalifikacji oraz odmianę danego zboża, organ I instancji ocenił jako potwierdzenie tego faktu.
Skarżąca Grupa złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji.
W dniu [...] sierpnia 2018 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] z dnia [...] listopada 2017 r., wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z uzasadnieniem do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 1888), zmiana brzmienia przepisu art. 2 ustawy gpr miała na celu dookreślenie katalogu celów, dla których mogą tworzyć się grupy producentów rolnych, i uwzględnienie w nim także celów określonych w art. 27 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady WE nr 1698/2005 (Dz. U. UE, L z 2013 r., nr 347, poz. 487), ze względu na realizację których grupy producentów rolnych miałyby możliwość otrzymania wsparcia finansowego ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Prezes ARiMR uznał, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził czynności kontrolne oraz prawidłowo ustalił, że faktury wykazane w załączniku nr 3 do wniosku o płatność na łączną kwotę netto 5.598.136,53 zł dokumentują sprzedaż materiału siewnego do odbiorców niebędących członkami grupy w okresie, za który składany jest wniosek. Nadto Prezes ARiMR potwierdził nieprawidłową ilość rzepaku wykazaną przez Spółkę w załączniku nr 3 do wniosku o płatność oraz brak kwalifikacji faktury nr [...] na kwotę 160.154,67 zł. Wskazał, że faktura ta nie może zostać zakwalifikowana do rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków, gdyż nieprawidłowość w zakresie błędnie podanej ilości rzepaku została stwierdzona podczas kontroli na miejscu, a korekta wniosku została złożone przez Grupę po przeprowadzeniu kontroli. Organ odwoławczy potwierdził również poprawność i zgodność z przepisami wykonanych przez organ I instancji wyliczeń w zakresie kwoty zakwalifikowanych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków w wysokości 4.623.537,44 zł.
Prezes ARiMR, odnosząc się do zarzutów odwołania, stwierdził, że Dyrektor OR ARiMR nie naruszył prawa materialnego i proceduralnego, przeprowadził postępowanie wyjaśniając wszelkie okoliczności sprawy oraz dokonał ustalenia stanu faktycznego w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego.
Organ II instancji wskazał też, ze zgodnie z art. 63 ust. 1 Rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r., ze zm.) płatności oblicza się na podstawie kwot uznanych za kwalifikujące się podczas kontroli administracyjnych, o których mowa w art. 48 tego rozporządzenia.
Wskazano, że zgodnie z tym przepisem właściwy organ sprawdza wniosek o płatność otrzymany od beneficjenta i określa kwoty, które kwalifikują się do wsparcia. Właściwy organ określa:
kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi w oparciu o wniosek o płatność i decyzję w sprawie przyznania dotacji;
kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wydatków we wniosku o płatność.
Jeżeli kwota określona zgodnie z akapitem drugim lit, a) przekracza kwotę określoną zgodnie z lit, b) tego akapitu o więcej niż 10 %, do kwoty określonej zgodnie z lit, b) należy zastosować karę administracyjna. Kwota kary jest równa różnicy między tymi dwiema kwotami, ale nie może przekraczać kwoty całkowitego wycofania wsparcia.
Z uwagi na fakt, iż wnioskowana przez GPR [...] Sp. z o.o. kwota płatności we wniosku (11.492.669,00 zł) przekroczyła o 10,00 % kwotę zakwalifikowaną do przyznania płatności (4.623.537,44 zł) zgodnie z art. 63 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014. Kwota redukcji stanowi różnicę między kwotą wnioskowaną (11.492.669,00 zł), a kwalifikowaną (4.623.537,44 zł) – w niniejszej sprawie przedmiotowa różnica wynosi 6.869.131,56 zł.
Z uwagi na fakt, iż pomniejszenie kwoty kwalifikowanej (4.623.537,44 zł) o kwotę redukcji (6.869.131,56 zł) daje wartość ujemną należało odmówić przyznania płatności.
Skarżąca Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zawarte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r., podnosząc naruszenie:
przepisów prawa postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 21 ust. 2 pkt 2) ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1856) poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo tego, że błędnie ustalony został stan faktyczny sprawy poprzez przyjęcie, że istnieją podstawy do zastosowania administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 63 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r., str. 69, ze zm., dalej jako: rozporządzenie nr 809/2014);
art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których organ II instancji odmówił przyznania Spółce środków finansowych za piąty rok działalności jako grupa producentów rolnych, ograniczając się jedynie do podania lakonicznych, ogólnikowych twierdzeń i subiektywnych ocen organu, przez co naruszona została zasada przekonywania, z której wynika obowiązek organów administracji publicznej wyjaśniania stronom w sposób jasny, zrozumiały i logiczny przyczyn podejmowania określonych działań przez te organy.
przepisów prawa materialnego, tj.:
paragrafu 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, dalej również jako: rozporządzenie gpr) poprzez błędne przyjęcie, że sprzedaż produktów objętych fakturami wykazanymi w załączniku nr 3 do wniosku o płatność na łączną kwotę netto: 5.598.136,53 zł, dokumentującymi sprzedaż ziarna zbóż (kwalifikowanego jako materiał siewny) do odbiorców niebędących członkami grupy w okresie, za który składany jest wniosek, nie dokumentuje rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które Grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków;
art. 63 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 polegające na błędnym uznaniu, że przedłożone wraz z wnioskiem o płatność faktury, dokumentujące sprzedaż ziarna zbóż (kwalifikowanego jako materiał siewny) do odbiorców niebędących członkami grupy w okresie, za który składany jest wniosek, nie mogą zostać uznane ze kwalifikujące do wsparcia za 5 rok działalności Grupy, a ponadto przez błędnie uznanie, że Skarżąca ponosi winę za włączenie niekwalifikującej się kwoty do wniosku o przyznanie pomocy, a w konsekwencji nieuprawione zastosowanie wobec Spółki kary administracyjnej, o której mowa w tym przepisie.
W odpowiedzi na skargę ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a , jak i z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane prawidłowo, a tym samym skarga podlega oddaleniu.
W sprawie zastosowanie mają przepisy prawa unijnego, w tym:
1. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L. z dnia 20 grudnia 2013 r. ze zm.; dalej jako: rozporządzenie nr 1306/2013);
2. rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 181/48 z dnia 20 czerwca 2014 r.; dalej jako: rozporządzenie nr 640/2014);
3. ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.; dalej jako: ustawa gpr);
4. ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 173, ze zm.; dalej jako: ustawa PROW);
5. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, ze zm.; dalej jako; rozporządzenie MRiRW z 20 kwietnia 2007 r.);
6. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 642 ze zm.; dalej jako: rozporządzenie MRiRW z 9 kwietnia 2008 r.).
Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a oraz ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, jak i z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane prawidłowo, a tym samym skarga podlega oddaleniu.
Należy przy tym podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy PROW do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z p. zm., dalej: k.p.a.), chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Jednocześnie z treści ust. 2 tego przepisu wynika, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Zgodnie zaś z ust. 3 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Sąd - rozpoznając przedmiotową sprawę - uznał za prawidłowe stanowisko organu, którego emanacją jest zaskarżone rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy.
Bezspornym między stronami jest, że Grupa Producentów Rolnych [...] Sp. z o.o. została utworzona i wpisana do rejestru Grup w dniu [...] sierpnia 2011 r. na podstawie decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...] w kategorii: "ziarna zbóż lub nasiona roślin oleistych". Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy gpr, Grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego.
Bezspornym jest też, że podczas kontroli na miejscu (przeprowadzonej w dniach od [...] września do [...] września 2017 r.) stwierdzono, iż faktury wykazane w załączniku nr 3 do wniosku o płatność na łączną kwotę netto: 5.598.136,53 zł, dokumentują sprzedaż materiału siewnego do odbiorców niebędących członkami grupy w okresie, za który składany jest wniosek.
W ocenie Sądu organ prawidłowo stwierdził, że kategorie, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych określa załącznik do rozporządzenia MRiRW z 9 kwietnia 2008 r., który rozdzielnie wskazuje na kategorie: ziarno zbóż - poz. 15, nasiona roślin oleistych - poz. 16 (obydwie pozycje dot. producentów wpisanych do rejestru przed [...] czerwca 2014 r.), ziarno zbóż lub nasiona roślin oleistych - poz. 17 oraz materiał siewny lub sadzeniaki - poz. 24. Trzeba zatem zgodzić się z organem, że grupa producentów rolnych utworzona i wpisana do rejestru grup jako producent w kategorii "ziarna zbóż lub nasiona roślin oleistych" zobowiązana jest do zakupu od swoich członków tego produktu, a następnie do sprzedaży tożsamego produktu do odbiorców niebędących członkami Grupy. Prawidłowo tym samym Prezes ARiMR stwierdził w zaskarżonej decyzji, że przychody ze sprzedaży ziarna zbóż sprzedawanego jako materiał siewny nie mogą być objęte pomocą finansową w przypadku, gdy Grupa uzyskała wpis do rejestru w kategorii "ziarna zbóż lub nasion roślin oleistych".
Prezes ARiMR uzasadnił swoje stanowisko zmianą brzmienia art. 2 ustawy gpr , która miała na celu dookreślenie katalogu celów, dla których mogą tworzyć się grupy producentów rolnych. Organ wskazał na treść uzasadnienia do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1888), jak też na art. 27 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady WE nr 1698/2005 (Dz. U. UE, L z 2013 r., nr 347, poz. 487).
Sąd - dokonując analizy wskazanych przepisów, jak też i stanowiska organu - potwierdza jego prawidłowość. Grupa, aby otrzymać wsparcie, musi działać zgodnie z obowiązującymi przepisami, jak też i z zasadami, na jakich to wsparcie otrzymuje. Niewątpliwie jednym z dokumentów, który musi respektować Grupa w prowadzeniu swojej działalności, jest decyzja o utworzeniu i wpisaniu do rejestru Grup. Skoro z przytoczonych przepisów wynika, że prowadzenie działalności w kategorii "materiał siewny lub sadzeniaki" jest odrębną kategorią wskazaną w cyt. rozporządzeniu MRiRW z 9 kwietnia 2008 r., to prowadzenie produkcji i sprzedaży ziarna zbóż na materiał siewny winno znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji o utworzeniu i wpisaniu do rejestru Grup. Skarżąca nie posiadała takiego wpisu, zatem nie mogła skutecznie ubiegać się o dofinansowanie sprzedaży w ramach kategorii, w której nie uzyskała wpisu.
Zgodnie z art. 63 ust. 1 Rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r., ze zm.) płatności oblicza się na podstawie kwot uznanych za kwalifikujące się podczas kontroli administracyjnych, o których mowa w art. 48 tego rozporządzenia.
Właściwy organ sprawdza wniosek o płatność otrzymany od beneficjenta i określa kwoty, które kwalifikują się do wsparcia. Właściwy organ określa:
a) kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi w oparciu o wniosek o płatność i decyzję w sprawie przyznania dotacji;
b) kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wydatków we wniosku o płatność.
Jeżeli kwota określona zgodnie z akapitem drugim lit. a) przekracza kwotę określoną zgodnie z lit, b) tego akapitu o więcej niż 10 %, do kwoty określonej zgodnie z lit. b) należy zastosować karę administracyjną. Kwota kary jest równa różnicy między tymi dwiema kwotami, ale nie może przekraczać kwoty całkowitego wycofania wsparcia.
Organ wskazał, że wnioskowana przez Stronę skarżącą kwota płatności we wniosku (11.492.669,00 zł) przekroczyła o 10,00 % kwotę zakwalifikowaną do przyznania płatności (4.623.537,44 zł), zatem w myśl przytoczonego przepisu kwota redukcji winna być różnicą między kwotą wnioskowaną a kwalifikowaną (11.492.669,00 zł - 4.623.537,44 zł), co wyniosło 6.869.131,56 zł.
Zasadnie zatem organ odmówił przyznania płatności, skoro pomniejszenie kwoty kwalifikowanej (4.623.537,44 zł) o kwotę redukcji (6.869.131,56 zł) dało wartość ujemną.
Odnosząc się zaś do kwestii odmowy dokonania płatności co do faktury, która została zweryfikowana po przeprowadzeniu kontroli u Skarżącej, została ona prawidłowo wykluczona zgodnie z treścią art. 15 cyt. rozporządzenia nr 640/2014.
Odnosząc się zaś do zarzutu skargi dot. naruszenia art. 63 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 polegające na błędnym uznaniu, że Skarżąca ponosi winę za włączenie niekwalifikującej się kwoty do wniosku o przyznanie pomocy, a w konsekwencji nieuprawione zastosowanie wobec Spółki kary administracyjnej, o której mowa w tym przepisie (akapit 3 i 4), należy uznać, iż nie jest on zasadny.
Organ nie stosował, tak jak to podkreślono w stanowisku organu, kary wskazanej w cyt. przepisie, albowiem karę tę odejmuje się od kwoty przyznanej pomocy, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca ze względu na ujemny wynik otrzymany z zastosowania regulacji art. 63 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014.
Tym samym w ocenie Sądu organy nie naruszyły swoim działaniem wskazanego w skardze § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r.
Sąd pragnie przy tym podkreślić, że organ - respektując wskazane powyżej regulacje zawarte w przepisach prawa wspólnotowego i krajowego - ma obowiązek zbadać, czy wnioskujący o przyznanie pomocy w ogóle kwalifikuje się do aplikowania o nią, a zatem czy spełnia wyżej wskazane wymogi.
W analizowanej sprawie należy też podkreślić, iż wystąpienie z wnioskiem o przyznanie pomocy jest dobrowolne, a podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów, kryteriów i wymogów określonych przepisami prawa, które są jednolite dla wszystkich podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy.
Strona skarżąca jest beneficjentem pomocy od wielu lat, dlatego też nie może, jak to podkreślił organ, zasłaniać się brakiem wiedzy w zakresie prowadzenia działalności rolniczej, jak i negować faktu, że przystępując do systemu pomocy i składając wniosek o płatność, oświadczyła, że zna zasady przyznawania pomocy.
Należy też podkreślić, iż w myśl art. 21 ust. 3 ustawy PROW wnioskodawca obowiązany jest do przedstawiania dowodów oraz do dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Nadto pomoc udzielana przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa może być przyznana wyłącznie na podstawie spełnienia wymogów jej uzyskania przez podmiot wnioskujący o przyznanie pomocy, a przepisy prawa nie dopuszczają dowolności w tym względzie.
W związku z powyższym - ocenie Sądu a wbrew zarzutom skargi - organy prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zbierając go wcześniej zgodnie z wymogami przepisów postępowania, w szczególności uwzględniając treść cyt. przepisów ustawy PROW. Obowiązkiem organu jest rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy orzekające odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia.
Sąd nie dopatrzył się tym samym naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, w stopniu wpływającym na wynik sprawy, ani naruszenia innych przepisów postępowania w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy.
Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.