V SA/WA 1740/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej nakazującą zwrot dotacji, uznając, że organ błędnie zinterpretował przepisy dotyczące wykorzystania środków publicznych.
Fundacja A. zaskarżyła decyzję Ministra Obrony Narodowej nakazującą zwrot dotacji w wysokości 20.000 zł, argumentując, że środki zostały wykorzystane zgodnie z umową. Minister twierdził, że zadanie publiczne zostało zrealizowane przed zawarciem umowy, co czyniło dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że organ błędnie zinterpretował pojęcie 'wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem' i nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy, w tym zasad współpracy określonych w ustawie o działalności pożytku publicznego.
Przedmiotem sprawy była skarga Fundacji A. na decyzję Ministra Obrony Narodowej, która utrzymywała w mocy wcześniejszą decyzję nakazującą zwrot dotacji w wysokości 20.000 zł wraz z odsetkami. Minister uznał, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, ponieważ zadanie publiczne (realizacja filmu dokumentalnego) zostało w istocie ukończone przed datą zawarcia umowy o wsparcie z Ministerstwem. Fundacja argumentowała, że wszystkie wydatki zostały poniesione w terminie realizacji zadania określonym w umowie i zgodnie z jej celem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że Minister Obrony Narodowej błędnie zinterpretował pojęcie 'wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem', które powinno odnosić się do wydatkowania środków na inne cele niż te, na które dotacja została udzielona, a nie do naruszenia procedur umownych. Sąd podkreślił, że umowa dotyczyła wsparcia realizacji zadania, a nie wyłącznie finansowania go od podstaw, i że organ nie uwzględnił wszystkich dokumentów oraz zasad współpracy między stronami, w tym zasady partnerstwa i suwerenności stron. Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, a także zasady proporcjonalności. W związku z tym, Sąd uchylił decyzję Ministra i zasądził od niego na rzecz Fundacji zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem polega na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona, a nie na naruszeniu procedur obowiązujących na podstawie umowy o udzielenie dotacji, jeśli środki zostały wydatkowane na cel zgodny z umową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował pojęcie 'wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem', skupiając się nadmiernie na dacie poniesienia wydatku w stosunku do daty zawarcia umowy, zamiast na tym, czy wydatek służył realizacji celu zadania publicznego określonego w umowie. Sąd podkreślił, że umowa dotyczyła wsparcia realizacji zadania, a nie finansowania go od podstaw, i że organ nie uwzględnił wszystkich zasad współpracy i postanowień umowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (26)
Główne
u.f.p. art. 169 § 1 pkt 1
Ustawa o finansach publicznych
Wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem polega na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona, a nie na naruszeniu procedur obowiązujących na podstawie umowy o udzielenie dotacji.
Pomocnicze
u.f.p. art. 127 § 1 pkt 1 lit. e
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p. art. 151 § 1
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p. art. 151 § 2 pkt 3
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p. art. 169 § 4
Ustawa o finansach publicznych
u.d.p.p. art. 4 § 1 pkt 4
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
u.d.p.p. art. 5 § 1
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
u.d.p.p. art. 5 § 2 pkt 1
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
u.d.p.p. art. 5 § 3
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Współpraca organów administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi powinna odbywać się na zasadach: pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji i jawności.
u.d.p.p. art. 5 § 4
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Rozróżnienie pomiędzy udzieleniem dotacji na finansowanie realizacji powierzonych zadań a dofinansowaniem realizacji wspieranych zadań.
u.d.p.p. art. 11 § 1
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
u.d.p.p. art. 11 § 2
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
u.d.p.p. art. 13 § 2 pkt 4
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
u.d.p.p. art. 14 § 1 pkt 2
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
u.d.p.p. art. 15 § 4
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Po ogłoszeniu wyników otwartego konkursu ofert organ administracji publicznej, bez zbędnej zwłoki, zawiera umowy o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego.
u.d.p.p. art. 16 § 1
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Przyjęcie do realizacji zlecenie odbywa się na zasadach określonych w umowie o wsparcie realizacji zadania publicznego, sporządzonej z uwzględnieniem regulacji zawartych w u.f.p. oraz u.d.p.p.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady praworządności i pominięcie słusznego interesu społecznego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Oparcie decyzji na wzorcu umowy (Zasadach) sprzecznym z treścią umowy.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Naruszenie zasady lojalności stron i braku współdziałania.
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Działania sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i próba wyłudzenia zwrotu dotacji.
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
Niezgodność działań organu z celem umowy i zgodnym zamiarem stron.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja przez organ pojęcia 'wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem'. Naruszenie zasad współpracy organu z organizacją pozarządową (zasada partnerstwa, suwerenności stron). Naruszenie przepisów k.p.a. (prawda obiektywna, zaufanie do organów, proporcjonalność). Naruszenie art. 15 ust. 4 u.d.p.p. (zawarcie umowy z opóźnieniem).
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra Obrony Narodowej oparta na tym, że zadanie zostało zrealizowane przed zawarciem umowy, co miało przesądzać o niezgodnym z przeznaczeniem wykorzystaniu dotacji.
Godne uwagi sformułowania
wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem polega w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona w ww. pojęciu nie mieści się naruszenie procedur obowiązujących na podstawie umowy o udzielenie dotacji współpraca organów administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi [...] odbywać się winna na zasadach: pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji i jawności.
Skład orzekający
Michał Sowiński
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Madalińska-Urbaniak
członek
Jarosław Stopczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem' w kontekście zadań publicznych realizowanych przez organizacje pozarządowe, zasady współpracy organów z NGO, zasady postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy o wsparcie realizacji zadania publicznego, gdzie wydatki mogły być ponoszone przed datą zawarcia umowy, ale w ramach terminu realizacji zadania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia rozliczeń dotacji dla organizacji pozarządowych i pokazuje, jak organy państwowe mogą błędnie interpretować przepisy, prowadząc do sporów z beneficjentami. Pokazuje też znaczenie zasad współpracy i partnerstwa w administracji.
“Czy można stracić dotację, bo wydałeś pieniądze za wcześnie? WSA odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 20 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 1740/18 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2019-04-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2018-10-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Michał Sowiński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Finanse publiczne Sygn. powiązane I GSK 1729/19 - Wyrok NSA z 2023-07-28 Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 2077 art. 169 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn. Dz.U. 2017 poz 1257 art. 7-8 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 450 art. 5 ust. 3; art. 15 ust. 1 pkt 4; art. 15 ust. 4; art. 16 ust. 1; art. 13 ust. 2 pkt 4; art. 11 Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Fundacji A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) sierpnia 2018 r., nr (...) w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz Fundacji A. z siedzibą w W. kwotę 4217 zł (słownie: cztery tysiące dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi Fundacji [...] "[...]" z siedzibą w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Obrony Narodowej z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] stycznia 2018 r. nr [...] określającą wysokość dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa w wysokości 20.000,00 zł wraz z odsetkami określonymi jak od zaległości podatkowych liczonymi od dnia 10 sierpnia 2015 r. dla kwoty 10.000,00 zł oraz od dnia 28 sierpnia 2015 r. dla kwoty 10.000,00 zł. Przedmiotowa decyzja zapadła następującym stanie faktycznym. W dniu 3 sierpnia 2015 r. Minister Obrony Narodowej zawarł z Fundacją [...]" z siedzibą w [...] (zwaną dalej Fundacją), umowę numer [...] na wsparcie realizacji zadania publicznego pod nazwą: "[...] pt. "[...]", zwaną dalej "umową". Zawarta umowa była umową o wsparcie realizacji zadania publicznego w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118, z późn. zm.); dalej: "u.d.p.p.". Termin realizacji zadania określono w § 2 ust. 1 umowy, tj. od dnia 10 sierpnia 2015 r. do dnia 28 grudnia 2015 r. Zgodnie z § 3 ust. 1 zawartej umowy, Fundacja otrzymała z budżetu państwa dotację w wysokości 20.000,00 zł na realizację zadania publicznego, płatną w dwóch transzach. Pierwsza transza dotacji z budżetu państwa w wysokości 10.000,00 zł została przekazana Fundacji w dniu 10 sierpnia 2015 r., natomiast druga transza dotacji w wysokości 10.000,00 zł została przekazana Fundacji w dniu 28 sierpnia 2015 r. W trakcie realizacji zadania publicznego zawarta umowa nie była aneksowana. Fundacja w dniu 29 stycznia 2016 r. złożyła w siedzibie organu sprawozdanie z wykonania zadania publicznego. Ze sprawozdania z dnia 29 stycznia 2016 r. oraz załączonych dokumentów księgowych wynikało, że Fundacja posiadała umowy, faktury oraz rachunki wystawione i opłacone ze środków własnych przed datą zawarcia umowy na realizację zadania publicznego. Pismem z dnia 26 lipca 2016 r. organ przesłał Fundacji "Wezwanie do zapłaty z dnia 26 lipca 2016 r." na kwotę 20.000,00 zł, uznając na podstawie posiadanych dokumentów, że realizacja zadania jako całości odbyła się niezgodnie z zawartą umową. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 2 września 2016 r. Fundacja złożyła korektę do sprawozdania, z której wynikało że wszystkie dokumenty księgowe zostały wystawione i opłacone zgodnie z zawartą umową. Z uwagi na znaczne rozbieżności pomiędzy ww. dokumentami organ nie dał wiary informacjom przedstawionym w korekcie sprawozdania. W związku z niedokonaniem płatności określonej w piśmie z dnia 26 lipca 2016 r., decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. Minister Obrony Narodowej zobowiązał Fundację do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 20.000,00 zł. W ocenie Ministra dotacja nie została wykorzystana na przedsięwzięcie będące celem dotowanego zadania publicznego, ponieważ zadanie to zostało zrealizowane jeszcze przed dniem zawarcia umowy z Ministerstwem Obrony Narodowej. Fundacja złożyła do Ministra Obrony Narodowej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżoną do Sądu decyzją Minister utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2018 r. Organ stwierdził, że dokumenty księgowe wystawione przez aktorów biorących udział w przedsięwzięciu, dokumenty dotyczące obsługi i zabezpieczenia planu filmowego, a także dokumenty dotyczące wynajmu kostiumów, rekwizytorów i elementów scenograficznych zostały wystawione przed dniem zawarciem umowy, tj. przed dniem 10 sierpnia 2015 r. Zdecydowana większość faktur, umów oraz rachunków została opłacona ze środków własnych Fundacji jeszcze przed zawarciem umowy i terminem realizacji zadania publicznego. Wskazał, że Fundacja nie przedstawiła również dokumentacji potwierdzającej prowadzenie wyodrębnionej ewidencji księgowej zadania publicznego. Zaznaczył, że część z przedstawionych przez Fundację w toku postępowania wydruków z ewidencji kosztów w układzie rodzajowym dotyczących zadania publicznego posiada nadruk "Wydruk próbny", który stanowi tzw. dokument memoriałowy i nie może zostać uznany za dowód księgowy. Organ zaznaczył, że złożona przez Fundację oferta dotyczyła konkretnego zadania publicznego, jakim była realizacja od podstaw fabularyzowanego filmu dokumentalnego pt. "[...]. Wyjaśnił, iż nie miał obowiązku dostosowywania terminu realizacji zadania do innych donatorów dofinansowujących produkcję filmu. Podkreślił, że po stronie Fundacji leżała koordynacja całego przedsięwzięcia zgodnie z warunkami wynikającymi ze wszystkich zawartych z donatorami umów. Zauważył, że Fundacja miała świadomość co do wiążącego ją terminu realizacji zadania publicznego, określonego w § 2 ust. 1 umowy, która ostatecznie została zaakceptowana i podpisana przez obie strony. Organ wskazując na zapis umowy wyjaśnił, że zasady dotyczące sposobu realizacji zadania publicznego odnosiły się do całości realizowanego zadania publicznego, a nie wyłącznie do wykorzystania środków z dotacji przekazanych przez organ, co znajduje odzwierciedlenie m.in. w pkt. 6 Rozdziału 1 Zasad (Warunki ogólne), zgodnie z którym środki finansowe to środki finansowe własne, środki finansowe z innych źródeł, tj. wpłaty i opłaty adresatów zadania publicznego, środki finansowe z innych źródeł publicznych oraz pozostałe środki finansowe. Podniósł, że środki te podlegają takim samym zasadom rozliczania, jak środki finansowe uzyskane z dotacji. Zaznaczył, że płatności mogą być dokonywane wyłącznie w terminie realizacji zadania publicznego określonym w umowie, nie wcześniej jednak niż od dnia rozpoczęcia tego zadania, tj. od dnia 10 sierpnia 2015 r. i nie później niż do dnia zakończenia jego realizacji, tj. do dnia 28 grudnia 2015 r. Wyjaśnił, iż zleceniobiorca nie mógł dokonywać płatności związanych z realizacją zadania publicznego zarówno z dotacji, jak i ze środków własnych, poza terminem realizacji zadania publicznego określonym w umowie. Zaznaczył, że zadanie dofinansowane z Ministerstwa dotyczyło produkcji filmu, który został zrealizowany jeszcze przed dniem zawarcia umowy. Stwierdził, iż środki z dotacji posłużyły zatem wyłącznie pokryciu części kosztów poniesionych w związku z produkcją de facto gotowego już filmu. Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożyła Fundacja [...]" z siedzibą w [...] wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077); dalej: "u.f.p.", w szczególności poprzez uznanie, że dotacja udzielona skarżącej z budżetu państwa, została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." - w szczególności naruszenie zasad praworządności i pominięcie słusznego interesu społecznego, poprzez forsowanie przez organ stworzonych przez siebie przepisów sprzecznych z obowiązującymi zasadami prawa i działanie na szkodę skarżącej, realizującej interes społeczny, art. 8 k.p.a. - w szczególności prowadzenie działań podważających zaufanie do władzy publicznej, poprzez usiłowanie odebrania przyznanej skarżącej dotacji po zrealizowaniu zadania w terminie i zgodnie z celem dotacji, art. 385 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025); dalej: "k.c." - w szczególności polegające na oparciu skarżonej decyzji na "Zasadach przyznawania oraz rozliczania dotacji Ministra Obrony Narodowej na finansowanie lub dofinansowanie zadań publicznych związanych z obronnością państwa" stanowiących rodzaj wzorca umowy a nie na jej treści, przy występowaniu ewidentnej sprzeczności pomiędzy "Zasadami" a treścią umowy, art. 354 k.c. - w szczególności naruszenie przez organ zasady lojalności stron, poprzez brak współdziałania przez organ ze skarżącą, przy wykonywaniu umowy w sposób odpowiadający jej celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, art. 58 § 2 k.c. - w szczególności podejmowanie przez organ działań sprzecznych z zasadami współżycia społecznego przejawiające się w tym, że organ usiłuje jednostronnie narzucić skarżącej arbitralnie ustalone przez siebie zasady rozliczenia dotacji, które są w jawnej sprzeczności z zasadą swobody umów i autonomii stron, a także poprzez działania będące w istocie próbą wyłudzenia od skarżącej zwrotu dotacji, w sytuacji kiedy organ, zawierając umowę i przekazując dotację, miał świadomość, że według ustalonych przez siebie zasad, skarżąca nie będzie mogła dotacji rozliczyć, art. 65 § 2 k.c. - w szczególności sprzeczność działań organu, który wskazuje na treść załącznika do zawartej umowy w postaci "Zasad przyznawania oraz rozliczania dotacji Ministra Obrony Narodowej na finansowanie lub dofinansowanie zadań publicznych związanych z obronnością państwa", trzymając się dosłownego ich brzmienia, podczas, gdy z okoliczności zawarcia umowy należy wnioskować (zakładając dobrą wolę obu jej stron), że zgodny zamiar stron i cel umowy był nieco inny, aniżeli dosłowne jej brzmienie, art. 5 ust. 3 u.d.p.p. w szczególności naruszenie określonych w tej ustawie zasad, na których powinna opierać się współpraca stron (zasady: pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji), poprzez działania organu zaprzeczające tym zasadom a zwłaszcza suwerenności skarżącej i partnerstwa stron, art. 15 ust. 1 pkt 4 u.d.p.p. w szczególności poprzez brak uwzględnienia przy rozpatrywaniu oferty faktu korzystania przez skarżącą przy realizacji zadania publicznego ze środków finansowych pochodzących z innych źródeł i narzucaniu sposobu rozliczenia, nie uwzględniającego tych innych źródeł finansowania, art. 15 ust. 4 u.d.p.p., w szczególności poprzez dopuszczenie się przez organ zwłoki, w sytuacji gdy przepis nakazuje, po ogłoszeniu wyników otwartego konkursu ofert, zawarcie umowy bez zbędnej zwłoki. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie wskazać przyjdzie, że ustalony stan faktyczny w istocie nie budzi wątpliwości. Poza sporem pozostaje, że Fundacja [...] z siedzibą w [...] w ramach organizowanego przez Ministra Obrony Narodowej otwartego konkursu ofert na wspieranie wykonania zadania publicznego w zakresie podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej złożyła pierwotnie ofertę pt. "Fabularyzowany film dokumentalny pt. "[...]" obejmującą okres od 15 kwietnia do 28 grudnia 2015 r., przedstawiając kalkulację przewidywanych kosztów realizacji tego zadania publicznego. Następnie oferta ta została zmieniona w ten sposób, że dotyczyła jedynie okresu od 10 sierpnia do 28 grudnia 2015 r. Nie jest również sporne i to, że oferta strony skarżącej została wybrana, w związku z czym Spółka zawarła z Ministrem Obrony Narodowej umowę w dniu 3 sierpnia 2015 r. na wsparcie realizacji ww. zadania publicznego realizowanego w okresie od dnia 10 sierpnia do 28 grudnia 2015 r., zaś załącznikami do tej umowy były zaktualizowane: kosztorys oraz harmonogram realizacji zadania. Strony nie kwestionują też faktu wykonania zadania. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do różnicy stanowisk dotyczącej zasadności wykorzystania dotacji. W ocenie organu, środki z dotacji posłużyły wyłącznie pokryciu części kosztów poniesionych w związku z produkcją de facto gotowego już filmu. Dotacja nie była wykorzystana więc na cel, na który została przyznana. Z kolei strona skarżąca twierdzi, że wszystkie środki z dotacji zostały wydatkowane w terminie uzgodnionym w umowie na realizację filmu. Podnieść należy, że zgodnie z art. 127 ust. 1 pkt 1 lit. e u.f.p. dotacje celowe są to środki przeznaczone na finansowanie lub dofinansowanie zadań zleconych do realizacji organizacjom pozarządowym. Stosownie do art. 151 ust. 1 u.f.p. dysponent części budżetowej może zlecić organizacji pozarządowej realizację swoich zadań na podstawie zawartej z tą organizacją umowy, przyznając jednocześnie dotację celową na realizację tych zadań. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 3 ww. przepisu umowa, o której mowa w ust. 1, powinna określać termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego roku. W myśl art. 169 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu państwa: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Natomiast ust. 4 tego przepisu stanowi, że zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Należy również zauważyć, że w przedmiotowej kwestii istotne znaczenia ma ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.p.p. sfera zadań publicznych, o której mowa w art. 3 ust. 1, obejmuje zadania w zakresie podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej. W art. 5 ust. 1 u.d.p.p. wskazano, że organy administracji publicznej prowadzą działalność w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, we współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3, prowadzącymi, odpowiednio do terytorialnego zakresu działania organów administracji publicznej, działalność pożytku publicznego w zakresie odpowiadającym zadaniom tych organów. Stosownie do ust. 2 pkt 1 współpraca, o której mowa w ust. 1, odbywa się w szczególności w formach zlecania organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 realizacji zadań publicznych na zasadach określonych w ustawie. W ust. 3 wyjaśniono, że współpraca, o której mowa w ust. 1, odbywa się na zasadach: pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji i jawności. Zgodnie z ust. 4 zlecenie realizacji zadań publicznych, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, jako zadań zleconych w rozumieniu art. 127 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 151 ust. 1 oraz art. 221 u.f.p., może mieć formy: powierzenia wykonywania zadań publicznych, wraz z udzieleniem dotacji na finansowanie ich realizacji, lub wspierania wykonywania zadań publicznych, wraz z udzieleniem dotacji na dofinansowanie ich realizacji. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.d.p.p. organy administracji publicznej: wspierają w sferze, o której mowa w art. 4, realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, prowadzące działalność statutową w danej dziedzinie; powierzają w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, realizację zadań publicznych organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3, prowadzącym działalność statutową w danej dziedzinie. Jednocześnie z ust. 2 tego przepisu wynika, iż wspieranie oraz powierzanie, o których mowa w ust. 1, odbywają się po przeprowadzeniu otwartego konkursu ofert, chyba że przepisy odrębne przewidują inny tryb zlecania. Zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 4 u.d.p.p. ogłoszenie otwartego konkursu ofert powinno zawierać informacje o terminach i warunkach realizacji zadania. W art. 14 ust. 1 pkt 2 wskazano, że oferta złożona w trybie, o którym mowa w art. 11 ust. 2 lub w art. 19a ust. 1, zawiera w szczególności termin i miejsce realizacji zadania publicznego. Stosownie do art. 15 ust. 4 u.d.p.p. po ogłoszeniu wyników otwartego konkursu ofert organ administracji publicznej, bez zbędnej zwłoki, zawiera umowy o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego z wyłonionymi organizacjami pozarządowymi lub podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3. Natomiast art. 16 ust. 1 u.d.p.p. przewiduje, iż przyjęte do realizacji zlecenie odbywa się na zasadach określonych w umowie o wsparcie realizacji zadania publicznego, sporządzonej z uwzględnieniem regulacji zawartych w u.f.p. oraz u.d.p.p. Na gruncie powyższych regulacji zaznaczyć należy, że dla dokonania oceny czy dany wydatek został zrealizowany zgodnie z celem zadania publicznego koniecznym jest odniesienie się do treści zawartej umowy. Dopiero bowiem na tej podstawie możliwe jest dokonanie oceny czy w ramach udzielonej dotacji wydatek spełnia przesłanki z art. 169 u.f.p. Wymaga przy tym podkreślenia - w kontekście uregulowania zawartego w art. 169 § 1 pkt 1 u.f.p. - że pierwszorzędne znaczenie w procesie wykładni ma odtworzenie znaczenia pojęcia "wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem". W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że "wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem" polega w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 1017/18; z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 455/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 717/14 i inne). Jednocześnie podkreśla się, iż w ww. pojęciu nie mieści się naruszenie procedur obowiązujących na podstawie umowy o udzielenie dotacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt II GSK 711/12). Naruszenie warunków zawartej umowy przy zachowaniu wydatkowania środków z dotacji na zadania objęte umową o jej udzielenie nie stanowi zatem o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Tak zakreślone ramy prawne i faktyczne, jako że dotyczą dotacji celowej, wskazują, że dla oceny legalności wydanej decyzji konieczne jest odwołanie się do treści łączącego strony stosunku umownego oraz dokumentów poprzedzających umowę. Nie budzi przy tym wątpliwości, że łącząca strony umowa na wsparcie realizacji zadania publicznego z dnia 3 sierpnia 2015 r. obejmowała okres od dnia 10 sierpnia do dnia 28 grudnia 2015 r., co wynika z jej § 2 ust. 1. Odnotować trzeba, że na mocy ww. umowy (§ 1 ust. 2 oraz § 2 ust. 2) Fundacja zobowiązała się do wykonania zadania publicznego w zakresie i na warunkach określonych w umowie i wykorzystania przekazanej dotacji zgodnie z jej celem i na warunkach określonych umową. Przy wydatkowaniu środków skarżąca związana była nie tylko treścią umowy oraz złożoną aktualizacją kosztorysu będącą załącznikiem do umowy, ale także złożoną ofertą i zawartymi w niej danymi. Przystępując do kontroli zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, iż w sprawie nie jest sporne, iż wydatkowanie dotacji nastąpiło na cel, na jaki została udzielona. Zdaniem Sądu, argumentacja skargi zasługuje na uwzględnienie. Przy ocenie wydatkowania dotacji organ nie tylko nieprawidłowo ustalił znaczenie pojęcia "wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem", ale co równie istotne - zaniechał pogłębionej analizy wszystkich dokumentów określonych umową, dając prym okresowi realizacji zadania publicznego nad pozostałymi wiążącymi strony ustaleniami. Należy podkreślić, iż oferta Fundacji dotyczyła zakresu objętego zleceniem realizacji w formie wspierania wykonywania zadania publicznego wraz z udzieleniem dotacji na dofinansowanie jego realizacji. Wynikające z dyspozycji art. 5 ust. 4 u.d.p.p. rozróżnienie pomiędzy udzieleniem dotacji na finansowanie realizacji powierzonych zadań oraz dofinansowaniem realizacji wspieranych zadań znajduje swoje oparcie w definicji dotacji celowej zawartej w art. 127 ust. 1 u.f.p., zgodnie z którą są to środki przeznaczone na finansowanie lub dofinansowanie zadań. Istotne jest również, że zgodnie z art. 151 ust. 2 pkt 4 u.f.p., do którego treści odniesienie zawarto w art. 16 ust. 1 u.d.p.p., w umowie powinien zostać określony termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji. Trafnie zatem skonstatowała skarżąca, iż wymóg z § 11 ust. 1 umowy dotyczący wykorzystania przekazanych środków finansowych z dotacji w terminie realizacji zadania, nie uprawnia organu do dokonywania oceny kwalifikowalności wydatków poczynionych ze środków uzyskanych z innych źródeł. Należy podkreślić, iż w wezwaniu do zapłaty z 26 lipca 2016 r. Minister zaznaczył, że koszty pokryte przez Fundację z otrzymanej dotacji zostały udokumentowane przy pomocy dokumentów księgowych wystawionych w terminie realizacji zadania zgodnego z zawartą umową i w tym terminie opłacone. Ponadto, w ogłoszeniu o konkursie, spełniając wymóg ustawowy, wskazano termin realizacji zadania od 15 kwietnia do 28 grudnia 2015 r., zaś jako termin dokonania wyboru ofert okres do 15 marca 2015 r. Należy w powyższym kontekście zauważyć, iż pomimo ustawowego wymogu zawarcia umowy o wsparcie bez zbędnej zwłoki po ogłoszeniu wyników konkursu umowa została zawarta dopiero w dniu 3 sierpnia 2015 r., co niewątpliwie stanowi o naruszeniu art. 15 ust. 4 u.d.p.p. Wyjaśnienia wymaga również podnoszona przez Fundację kwestia przekazania Ministrowi w piśmie z 17 lipca 2015 r. informacji o tym, że skarżąca jest już w trakcie produkcji filmu. Podkreślić bowiem należy, iż stosownie do art. 5 ust. 3 u.d.p.p. współpraca organów administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi w sferze zadań publicznych, odbywać się winna na zasadach: pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji i jawności. Powyższe oznacza, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem zasadzie prawdy obiektywnej nakazującej organom administracji publicznej, w toku postępowania, podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz obowiązkowi zabrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, tego nie uczyniły. Jednocześnie, w ocenie Sądu, przyjęty przez organ, a opisany powyżej, sposób określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, stanowi przejaw zbyt radykalnej wykładni przepisu art. 169 ust. 1 pkt 1 u.f.p. z pominięciem treści art. 16 ust. 1 u.d.p.p. W konsekwencji zaś doprowadziło to do naruszenia dyrektywy proporcjonalności wynikającej z art. 8 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej do działania z poszanowaniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do tych organów, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Rozpoznając sprawę ponownie organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy istotnie doszło do wykorzystania dotacji w wysokości 20.000 zł niezgodnie z przeznaczeniem, mając na względzie, że wynikające z zawartej umowy obowiązki sprawozdawcze zleceniobiorcy oceniać należy w odniesieniu do danego kosztu finansowanego z dotacji, z uwzględnieniem wskazywanej na wstępie wykładni pojęcia "wydatkowania niezgodnie z przeznaczeniem" uregulowanej w art. 169 § 1 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 u.d.p.p. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.); dalej "p.p.s.a." uchylił zaskarżoną decyzję. W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądził na rzecz skarżącej Fundacji zwrot kosztów postępowania w wysokości 4.217 zł, w tym kwotę 600 zł tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego, kwotę 17 zł tytułem zwrotu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru w osobie radcy prawnego w wysokości 3.600 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI